Imatges de pàgina
PDF
EPUB

fic frigus mortiferum pede - Sic letalis hiems paulatim in pectora venit : tentum corripuit pectus: C Vitalesque vias, & respiramina clausit.

, respirationem. Neque tenta

Nec conata loqui est; nec, fi conata fuiflet, vir fari , neque, si teneaf- Vocis haberet iter. Saxum jam colla tenebat ; 830 fet, haberet tranfirum vor Oraque duruerant : signumque exsangue sedebat. qus: filex jam habebat col Nec lapis albus erat. Sua mens infecerat illam. la, do os diriguerat , & erat statua exanimata. Ne

XIII. Has ubi verború panas mentisq; profanae que petra erat candida, fuus Cepit Atlantiades; dictas à Pallade terras animus invidus illam in- Linquit, & ingreditur jactatis æthera pennis. 835 quinaverat. XIII. Poflquam filius

Sevocat hunc genitor: nec cauffam faffus amoris, Atlantis eo modo ultus ex Fide minister, ait, jussorum nate meorum, verba & animum impium, Pelle moram, Tolitoque celer delabere cursu: deserit terras appellatas à Quæque tuam matrem tellus à parte sinistra alis motis

. Pater Jupiter Suspicit, (indigenæ Sidonida nomine dicunt) 840 eum feorfum prehendit, ne- Hanc pete : quodque procul montano gramine que aperuit causam amoris, pasci Fili, inquit, fidelis minifter Armentum regale vides; ad littora verte. mandatorum meorum, feftir Dixit: & expulli jamdudum monte juvenci ajjueto, i ito in eam ter- Littora jusfa petunt : ubi magni filia regis ram, que afpicit tuam ma- Ludere virginibus Tyriis comitata solebat.' 845 trem líta a parte lava : (in- Non bene conveniunt, nec in una fede morantur, age ad littus gregem regium Majestas & amor

. Sceptri gravitate relicta, aiem cernis pasci procul her - Ille pater rectorque Deum ; cui dextra trisulcis ba montana. Loquutus est;

ita juvenct abaéti ex monte eunt ad littora prafcripta, ubi filia magni regis confiueverat se oblectare ftipata puellas Tyriis. Majeftas o amor non benè congruunt, nec conAftunt in ino loco. Ille pater t rex Superum, cui dextra trifidus

NOT A.

827. Hyems ] Pro mortifero frigore po 839. Quaque tuam ] Poëta non disertè fuit.

dicit Thanices fufpicere Pleiadas à finistra 831. Signum ] Satua fine sanguine. Scri- parte (quanquam & hoc defendi utcunplic verò Pausanias Aglauron & Herfen, que potuit ) sed potiùs fitos ex sinistra par. que ciftam sibi & Pandroso à Minerva te respectu Pleiadum, & inde illas suspicere. concreditam, resignafsent , viso Erichto- Maïa autem Mercurii macer una est Pleïa nin, furiis agitatas sese ex arce precipites

adum. dediffe : quod de una salcem, in Diris ad

840. Sidonida ] Fuit Sidon antiquilliversus Ibin, comprobare videtur Poëta.,

ma & celeberrima Phæniciæ Civitas ad 832. Nec lapis albus ] Dicit eam ob ni

maxis Mediterranei oram Orientalem ;. à grum invidi animi venenum , cum in qua Sidonis pacronymicum, quod hic pro saxum mutaretur, eundem retinuille co terra Sidonia ponicur. lorem,

842. Regale ) Agenoris Phonicum 're834. Di&tas à Pallade ] Antè diximus gis, Beli filii. Pallada seu Minervam , Nepčuno vido,

844. Filia ] Europa est Agenoris fi

lia. qui cum ipsa disceptaverat, civitati nomen daret , cum munus præ- nis vicina urbe oriundis.

845. Tyriis ] Tyro antiquissima & SidoItantius oleam, quam Neptuni equum contuliffet, Athenis nomen fuum dedis. Poëta quod ridiculum eft in Jovis fabula,

846. Non bene conveniunt ] Antè emollic te: Ipfa enim 'Aonvã dicitur,

quam illud exponat.

Ignibus

uter novx

; }

855

Ignibus armata est, qui nutu concutit orbem; | instructa est flammis trifidis, Induitur tauri faciem: mistusque juvencis

850 qui agitat mundum nutu,

deposito fceptri pondere, fisa Mugit, & in teneris formosus obambulat herbis.

mit vultum Tauri, ima Quippe color nivis eft; quam nec vestigia duri mistus juvencis mugit , Calcavere pedis, nec solvit aquaticus Auster.

pulcher overrat in teneris gran

minibus. Scilicet illi calor Colla toris extant: armis palearia pendent:

est nivis, qu.tm neque planCornua parva quidem ; sed quæ contendere

ta dari pedis prelit, neque poslis

natus humidus liquefecit. ColFacta manu, puraque magis perlucida gemma. la confpicia ficut irmis muf

culis : palearis pendent ex Nullæ in fronte minæ ; nec formidabile lumen::

humeris: cornua parva equia Pacem vultus habet. Miratur Agenore nata,

dem, sed quæ poffis asserere Quod tam formofus, quod prælia nulla minetur. manu fabri faéta, & fplena Sed, quamvis mitem, metuit contingere primò. 860 didiora nitida gemma. Nul

la mina in fronte, neque ochMox adit: & flores ad candida porrigit ora,

li terribiles, facies est pacifiGaudet amans : &, dum veniat sperata voluptas,

ca. Filia Agenoris admiraOscula dat manibus. Vix ah, vix cætera differt. tur quod tam pulcber fit,quod Et nunc alludit, viridique exsultat in herba : nullas pugnas intentet. Sed

times Nunc latus in fulvis niveum deponit arenis. 865 quanquam docilem , Paulatimque metu demto, modo pectora præbet dit, & admovet flores ore Virginea plaudenda manu; modo cornua fertis

Amans latatur, de Impedienda novis. Ausa est quoque regia virgo,

deosculatur manus

gaudium expeétatum veniat: Nescia quem premeret, tergo considere tauri.

agré, ah agré prorogat cateCum Deus à terra, ficcoque à litore, fenfim 870 ra

. ' Et modo alludit, & saFalsa pedum primis vestigia ponit in undis. lit in virenti gramine; moInde abit ulterius, mediique per æquora ponti

do demittit latus candidun Fert prædam. Pavet hæc : lictusque ablata relictum in fabulo nigricante. Et ti

more paulatim sublato, nunc Respicit: & dextra cornu tenet; altera dorso

dat pectus mulcendúm man Imposita est : tremulæ sinuantur flamine vestes. 875 nu virginea, nunc cornua

Simplicanda novis sertis, Puella regia ausa est quoque infidere dorso tauri, ignorans quem premeret : cum Deus immittit paulatim fietas plantas pedum â terra de littoré sacco in primas aquas. Inde rese promover ulterius , die fert rapinam per equora medii maris. Hæc timet de abrepta oculos vertit ad littus reli&tum ; en dextra apprehendit cornu, altera eft affixa tergo ; amictus fluctuantes corrugantur venta.

ni veo.

donec

[ocr errors]

ROTA.

850. Tauri faciem] Jupiter ideo in Tau 854. Palearia ] Pelles sunt ex boum rum dicitur mucatus , quod navis qua collo pendentes, quæ, quo amplă magis Sc Europa abrepta Tauri insigne haberet, vel ad genua productæ, eo pulcriores sunt. quod dux prædonum , qui eam ad Jo 855. Sed qua ] Nempe ita pulchra funt vem Cretæ regem deduxit, eo nomine ut diceres arte eleborata effe & polica. appellaretur.

863. Oscula dat] Amanti pariter., & 853. Arifter ] Ventus eft fans à meridie, Tauro iftud convenit. qui ideo fæpe calidior nivem in aquam re 867. Plaudenda ] Levirer percutiendo mulsolvit ; unde & ea candorem amittit. cenda : nam eo modo equos & alia bruca

854. Tøris ] Eo nomine eminentiores mansuefacimus. intellige musculorum partes , quæ vires 1871. Falss ] Quia Tauri videbantur & naturæ robur indicant, in Tauri collo effe, Jovis erant.' maxime laudatum.

[merged small][merged small][ocr errors]

Hic

IC Agenor, Cadmum jubet filiam amissam investigare. Quod dum

ille facit, e dentibus draconis occifi in terra fatis, enafcuntur homines : cum quibus ille deinde Thebas condidit. Huic primùm valde luctuoja fuit nepotis Acteonis in cervum mutati dilaceratio : quamvis Junoni grata

fuerit, quæ Semelen pellicem oderat. Ideoque ad ipsam sub facie Beroës nutricis accedens , mortem illi procuravit. Paulo post Jupiter cum funone disputans, utra Venus effet fuavior, Tirefiam adhibet arbitrum: quandoquidem fexum utrumque fuerat expertus. "Is lata contra Junonem fententia , ab illa quidem visu privatus, à fove autem vaticinandi frientiam consécutus est. Primum autem ejus oraculum in Narcisfo comprobatum fuit': qui cnm puellas omnes, inter quas & Echo pre amoris impatientia in vocem fuerat conversa, contempfiffet ; sui ipfius denique amore contabescens, in florem mutatus est. Pent heus tamen vatem hünc irridebat, quanquam & ipfi vera prædixerat. Nam cum Bacchi celebrarentur Orgia, ille famulum quendam facrorum , poftquam nautas in pisces fuisse transformatos ab eo intellexerat, in vincula conjecit : & inde à Bacchis fuit difcerptus. Id quod magnam apud omnes fidem facris conciliavit.

[ocr errors][merged small][ocr errors]

75

P. OVIDII NASONIS

Metamorphoseon

L I B E R III.

[ocr errors]

Amque Deus pofita fallacis imagine tauri,

INTERPRETATIO.

Jamýz Deus sese manifeSe confessus erat; Dictæaque rura tenebat.

Ataverat deposita specie fitti Cum pater ignarus Cadmo perquirere raptam tauri

, & erat in agris DiImperat: & poenam, fi non invenerit, addit Etais : cum pater nesciens fiExilium, facto pius & sceleratus eodem. 5

liam à Jove furreptam, Orbe pererrato (quis enim deprendere possit.

jubet Cadmum perquirere ab

Latam , pro fupplicio mie Furta Jovis?) profugus patriamque iramq; parentis, natur illi exilium, nisi reVitat Agenorides ; Phoebique oracula fupplex periat, pius, dom scelestus enConsulit : &, quæ fit tellus habitanda, requirit.

dem facinore, Filius A. Bos tibi, Phoebus ait, solis occurrec in arvis, 10 senoris , poftquam fruftra

omnes terras luftrasset (quis Nullum passa jugum, curvique immunis aratri,

enim poffit detegere furta 70Hac duce carpe vias : &, qua requieverit herba, vis) exul fugit patriam, cu Monia fac condas: Boeotiaque illa vocato.

iram patris; & supplex conVix bene Caftalio Cadmus defcenderat antro:

filium petit ab oraculo ApolIncuftoditam lentè videt ire juvencam,

linis, o exquirit quæ terra

15 fit fibi incolenda. Bos, inNullum servitii fignum cervice gerentem.

quit, nullum jugum passa, come Subsequitur, presloque legit veftigia greffu;

libera ab aratro curvo, ibit

tibi obviam in campis defertis. Ea indice sequere iter; & quo gramine procubuerit, fac ponas murus; 6 illos appellato Bæotios. Vix dum ('admus digressus erat spelunca Castalia, cernit junicem absý cuftode lentè incede18, nullum habentem indicium fervitii in collo. Subsequitur, & infiftit veftigiis suspenso pailu,

[ocr errors]

2. Diltaa ] Cretam infulam , in qua ato tñs Boo, vel à Læoto Neptuni filio. mons Diete.

Quidam etiam Thebas å Thebe (quæ lingua 3: Cadmo ] Qui Europæ frater, Ageno- Syra bovem significat) dici volunt sed veris fuit filius. Cæterum non Cadmo tan ram Thebarum etymologiam ex lingua cum, fed Phenici qui in Africam pro- Hebraïca arceflivit clariflimus Bochar.. fe&uss ubi Peenis nomen dedit , & Cilici, tus. à quo Cilices, fororis inveftigandæ curam

14. Caftalio ] Id eft, Delphis, ubieranc Agenor demandavit.

Apollinis Oracula. Nam fons eft & mons 5. Fafto pius ] Pius erga filiam , fcele- Caftalius inter Delphos & Parnaflum, ad ratus erga filios.

cujus Parnasti radices urbs Delphi polica, 13: Bæoriaque ] Bæoria ita di&a vel Adeoque hic Meronymia elt adjungi.

Auctoremq;

K 20

tacitus veneratur Apolo Auctoremque viæ Pobum taciturnus adorat, linem 9:00 authore iter hoc Jam vada Cephisi, Panopesque evaserat arva : vadi lepniji, G campos Pa- Bos Itetit; &, tollens fpatiofam cornibus altis 20 nopes, juvenes cojietu, á Ad cælum frontem, mugitibus impulit auras. eigens ad calium caput va- Atque ita, relpiciens comites fua terga fequentes, ftum productis cornibus con

Procubuit, teneraque lagus fubmislit in herba. cuffit de em mugitibus. Atque ita, oculos convertens Cadmus agit grates; peregrinæque oscula terræ ad comiies legentes sia ve Figit: & ignotos montes agrosque falutat. Itigi.s, in terram se demifit, Sacra Jovi facturus erat : jubet ire ministros, 6 pofuit latus in molli gra- Et petere è vivis libandas fontibus undas. Apollini, i deofculatur Silva vetus ftabat, nulla violata securi; terram , ignotam, ú falu- Eft specus in medio virgis ac vimine densus, tem dicit campis er monte- Efficiens humilem lapidum compagibus arcum ; 30 bus incognitis; folebat sa: Uberibus fæcundus aquis. Hoc conditus antro eram facere Jovi: imperat. Martius anguis erat, crittis præfignis & auro. Tire ex vivis fontibus aquas Igne micant oculi; corpus tumet omne veneno: libandas, Vetus lucus erat, Tresq; vibrant linguæ: triplici stant ordine dentes. fecuri intalus. Eft antruna Quem postquam Tyria lúcum de gente profe&ti 35 vimine, efficiens depressam Infaufto tetigere gradu; demisfaque in undas cameram junét ura lapidum, Urna dedit fonitum ; longo caput extulit antro abundans aquis multis. Ser Cæruleus serpens; horrendaque sibila misit

. pens Martius confpicuus cri- Efluxere urnæ manibus: fanguisque relinquit cit. Oculi radiant igne ; "to- Corpus,&attonitos subitus tremor occupat artus. 40 tum corpus turgefcit tabo; Ille volubilibus squamosos nexibus orbes tres lingua micant den- Torquet, & immensos faltu sinuatur in arcus : tes cohærent triplici ordine

. Ac media plus parte leves erectus in auras grelli ex natione " Tyria teti- Despicit omne nemus: tantoq; eft corpore,quanto, gerunt infelici pas, F.-Si totum spectes, geminas qui separat Arctos. 45

zula projecta in aquam fecit .strepitum, anguis caruleus emifit capist profunda spelunca, & fibila emisit terribilia. Situla exciderunt manibus, & fanguis destituit corpus, do horror repentinus fubiit membra stupentid. Ille ducit spiras squameas nodis flexilibies, a curvatur in finus immensos ; & fublatus plus parte media in te. nisem aërem ex alto aspicit totam filvam, & eft tanto corpore, quanto Serpens qui dividit duas ure Seks, fi totum fimul afpicere possis.

P O T Æ. : 19. Cephift] Boeotia est Auvius, ex Par-| rime moventur : tanta enim celeritate naflo fiuens.

plicatilem linguam serpens vibrat, ut 19. Panopeça ] Fuit fuo tempore urbs triplex esse videatur ; quam foriè & revePhocidis, non longe à Cephiso & Par ra trifidem fingit. naslo.

35. Tyria ] Phænices, Cadmi focii; 22. Comites ] Cadmum cum sociis, qui | Tyrus enim & Sidon urbes fuerunt vicibovis veftigiis insticere.

nie, quæ à scriptoribus ita conjunguntur, 31. Uberibus ] Fontem vocaverunt Dir ut prope in multis confundantur. cen per anticipationem, cum multo poft 41: Ille volubilibus ] Id eft, Corpus in in fontem Dircen mutata fuerit Dirce nodos aut fpiràs fingit; cauda orbes deCyci Thebarum'régis uxor.

scribit : Qui ferpentum mos elt. 32. Martius anguis ) Marci dicatus ac 45. Qui separat ] Eft serpens cæli conbellicofus, Martis filius, ut quibufdam ftellatio inter duas Aretos, tantum occuplacuit, nomine Dercyllus.

pans fpatium, ut Virgil. eum flexuofo fly: 34. Vibrant ] Neutraliter ; id est celer:) migi comparec, Georg: 7:

Nes

« AnteriorContinua »