Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Continuo inspiciunt fibras ex- Protinus ereptas viventi pectore fibras tractas ex pectore viventi, Inspiciunt; mentesque Deum fcrutantur in illis

. rum in illis. Unde bomini Unde fames homini vetitorum tanta ciborum? tanrum defiderium epularum Audetis vesci, genus ô mortale ? quod, oro, prohibitarum ? Non veremini Ne facite; & monitis animos advertite noftris. 140 carnibus vesci ó gens morti obnoxia ? Quod precor ne

Cumque boum dabitis cælorum membra palato; facite, « attentas præbete Mandere vos vestros scite & fentite colonos. mentes nostris pracepiu : Et Et quoniam Deus ora movet; fequar ora moventé cum faucibus admovebitis Rite Deum ; Delphosque meos, ipfumque recludá artus taurorum mattatorum, Æthera; &augustæ referabo oracula mentis. 145 medere veftros agricolas. Er Magna, nec ingeniis evestigata priorum, quandoquidem Deus os me. Quæque diu latuere, canam. Juvat ire per alta um agitat, seguar seduto Astra; juvat, terris & inerti sede relictis, Deum os agitantemedi. Nube vehi, validique humeris infiftere Atlantis: cam mea oraculeu per Palantesque animos paflim, ac rationis egentes Info cludam sententiam mentis Despectare procul, trepidofque obitumq; timentes divine. Cantabo magna, ne. Sic exhortari; seriemque evolvere fati. que perspecta animo prio

III. O genus attonitú gelidæ formidine mortis, rum, do que diu incognita fuerunt. Tlacet ferri per Quid Styga, quid tenebras, quid nomina vana excelsa sidera ; placet, terris

timetis, & pigra habitatione deftitu. Materiem vatum, falsique piacula mundi ?

155 tuta, nubes afcendere at Corpora five rogus Aamma, seu tabe vetuftas lantis ; & procul a celo deo- Abstulerit, mala poffe pati non ulla putetis. rum spectare mentes paflim Morte carent animæ : femperque, priore relicta errantes, & expertes ratio- Sede, novis domibus habitant vivuntqne receptæ. nis, & fic admonere timidos, & metuentes mortem, o aperire ordinem fati.

III. O gens Stupefa&ta pavere leti frigidi, quamobrem metuitis Aygem, quamobrem caliginem quamobrem nomina inania, argumentum Poëtarum do piacula mundi fidi ? Ne exiftimetis corpora pole pati ulla mala, feu pyra diripuerit ea igne, sex vetuftas corruptione. Anima non moriuntur ;

semper priore habitatione omissa recipiuntur novis corporibus, & recepta vita fruuntur.

[ocr errors]

136. Fibras ] Cordisjecoris præfertim extrema eo nomine appellantur, quæ aruspices ad exquirendam Deorum voluntatem infpicere consueverant.

137. Infpiciunt ) Inde Haruspices didi funt ab Harugis (i.e.) vi&timis infpiciendis.

139. Vesci ). Pro carnibus vesci fimpliciter vesci posuit.

143. Deus ] Apollo, qui Delphis colebatur.

144. Delphos ] Delphi urbs Phocidis in Achaia, Apollinis oraculis clariffima, quæ hic pro iis ponitur.

149. Atlantis ] Qui Mauritaniæ rex, i ideo di&tus cælum sustinere humeris, quod

Aftrologus fuerit exinius,

154. Styga ] Pro Inferis posuit eam paludem de qua jam toties.

155. Vatum ] Id eft Poëtarum, quibus quidlibet mentiri concessum.

155. Piacula ] Apud Manes expiari crimina in superis commiffa credebant.

Qua quis apud superos fusto latatus inani

Distulit in seram coinmißa piacula mortem. Virg.

156. Tabe ] Paulatim enim diffolvuntur. & quodammodo liquefcunt inanimata corpora.

157. Non ulla] Namque anima eft quæ sensus & cognitionis est capax.

159. Domibus ] Intelligitur commia gratio animarum de corpore in corpus, feu uetelefúxwris, quam ab Ægyptiis mucuacus erat Pythagoras,

Ipfe ego (nam memini) Trojani tempore belli 160lEgo ipse, nam recordor, eram Panthoides Euphorbus eram; cui pectore quonda Euphorbius Tanthi filius temSedit in adverso gravis halta minoris Atridæ.

pore belli Trojani, in cujus

pectore adverso valida hasta Cognovi clypeum lævæ gestamina noftræ minoris Atrida olim infixi Nuper Abanteis templo Junonis in Argis. eft. Agnovi nuper clypeum, Omnia mutantur: nihil interit. Errat, & illinc 165 quem nojira finiftra gestabat, Huc venit, hinc illuc, & quoslibet occupat artus

ipud Argos Abantæos in fano

Junonis. Cunct a mutantur : s Spiritus : eque feris humana in corpora transit, nibil perit. Anima vagaInque feras nofter ; nec tempore deperit ullo. tur, cum illinc luc fertur, Utque novis fragilis signatur cera figuris,

hinc illuc, & invadit qualia Nec manet ut fuerat, nec formas servat easdē; 170 ex feris in corpora humana,

bet membra ; atque transit Sed tamen ipfa eadem eft: animā sic semper eandé & noftra vicissim in feras; Effe, sed in varias doceo migrare figuras. neque unquam moritur. Ata Ergo, ne pietas sit victa cupidine ventris, que ut cera mollis fingitur Parcite (vaticinor ) cognatas cæde nefanda

novis figuris, neque perstar us

fuerat , neque retinet eafExturbare animas: nec languine fanguis alatur. 175 dem species, verum tamen Et quoniam magno feror æquore, plenaque ventis ipsa est eadem ; ita docco aniVela dedi ; nihil est toto quod perftet in orbe. mam effe semper eandem, Cuncta fluunt ; omnisque vagans formatur imago. |-as. Adeoque ne pietas fit

Sed transire in diversas figye Ipfa quoque assiduo labuntur tempora motu

superata desiderio alvi, noli. secus

te, prædico, ejicere animas flumen,

180

cognatorum veftrorum, neNeclevis hora potest: sed ut unda impellitur unda, nutriatur sanguine. Et quan

ce horrenda ; neque sanguis doquidem versor in profundiffimo mari, atque pandi lintea plena ventis ; nihil eft in toto mundo quod ftabile permaneat. Omnia labuntur, atque omnis species fluxa de mucabilis de novo fingitur. Ipsa etiam tempora fluunt motu continuo perinle ac flumen : neque enim filho men, nec levis hora potest fare; sed quemadmodum fructus pulfatur flu&tu,

Non secus ac flumen. Neq; enim confiftere} 180 cognatorum veftrorum,

ROT A. 161. Tanthoides ] Non fine causa Lu omnium Philosophorum , qui censuecianus hanc Pythagoræ, Pyrrhi. Hermo runt omnia quidem resolvi pofle in quatimi, Euphorbi, Ætholidæ , aut quo tuor elementa vel materiam primam ; in cumque nomine appellaveris, deridec nihilum verò redigi non poffe transmigrationem.

171. Eadem ] Quoad fubftantiam; quæ 162. Minoris ] Menelai , cujus major quanquam varias qualitates & formas frater fuit Agamemnon : atque ille Mene- suscipiat, ipfa non mutatur. laus Euphorbum Iliad. 16. peremisse di 171. Sic ] De Terra, aut communioricitur.

bus elementis iftud dici porest ; fueritque 164. Abanteis ] Ab Abante rege, qui comparacio elegans. Ad Spiritus feu AArgis clariflima Peloponnesi urbe impe nimas, quæ individuam fuam formam ravit. Populi infuper Abantes ab He- habent , aut formæ funt, si transferas, rodoro Iones inter & Achivos memo. ridicula est.

176. Aquore ] Id est, de maximis atque 164. Templo ] Stadia quindecim My- abditissimis Natura mysteriis fermo incidit. cenis diftare hoc Junonis templum affir .179. Tempora ] Nihil aliud funt quam mat Pausanias in Corinthiacis ; cujus in-Res ipfx, aút earum inter fe durandi spater alia donaria hunc etiam clypeum tium; cumque jam de his mentionem feArgis celebratiffimum , ur ex Hygini cerit Poëta, hæc magis oratorie quam 273. fabula patet,

nomiqarim recen solide, ad adiruendam animarum tranfsec.

migrationem, proferuntur : quanquam 165. Interis ] Ex fententia veterum in fe pulchra funt.

Kkk 2

Urgeturque

rantur.

Nam quod

est;

188

& prior premitur seguenti Urgeturque prior venienti, urgetque priorem, fic etiam tempora dilabuntu Tempora fic fugiunt pariter, pariterq; fequuntur : fic etiam sequuntur, & fem- Et nova sunt femper. Nam quod fuit

ante, relictu per sunt nova. turinarne de Fitque, quod haud fucrat : momentaque } omnia momenta renovantur. Vides etiam noctes ex tenebris Cernis & emersas in lucem tendere noctes: edust as in diem erumpere, Et jubar hoc nitidum nigræ succedere nocti. do banc pur am folis lucem Nec color eft idem cælo, cum lassa quiete caliginosi, note ofcurari: Cuncta jacent media, cumque albo Lucifer exit cum omnia "defelsa ftrata Clarus equo: rursumq; alius, cum prævia luci 190 funt nocte medis, cum Tradendum Phæbo Pallantias inficit orbem. Lucifer splendidus prodit eques Ipse Dei clypeus, terra cum tollitur ima, candidis ; rurfumque alius. Mane rubet: terraque, rubet, cum conditur ima : diom, colore rubicundo tin- Candidus in fummo est; melior natura quod illic git mundum committendum Ætheris est, terræque procul contagia vitat. 195 Soli. ipse orbis Dei, cum tol. Nec par aut eadem nocturnæ forma Dianæ litur á terra infima Tuber Effe potest unquam : femperque hodierna sequente, ditur terra infima. In cæli Si crescit, minor est; major, fi contrahit orbem. fummitate est albus ; quia Quid? non in species succedere quatuor annụm illic natura atheris eft me

Alpicis ætatis peragentem imitamina noftræ ? 200 lier, procul fugit.com Nam tener, & lactens, puerique simillimus æyo gura Lune notturna poteft Vere novo eft. Tunc herba nitens, & roboris unquam effe eadem aut aqua

expers lis: & hodierna eft femper Turget, & insolida est ; & fpe delectat agrestem. minor sequenti, o crescit; Omnia tum forent ; Aorumque coloribus almus annon vides annung praben-Ridet ager: neque adhuc virtus in frondibus ?

s} 205 zem imaginem nostra vita ulla eft. dividi in quatuor partes ? Transit in Æftatem, poft Ver, robuftior Annus : Nam Vere novo eft mollis er lattens, atquę fimillimus' atati pueri. Tunc herba florens , deftituta viribus eft tumia da succorum copia & infirma , bom spe recreat colonum. Tunc omnia florent , lagu dulcis campus ridet coloribus florum ; neque adhuc ulla of potentią in folijs. Annus firmior cona cedit in Æftatem à Vere;

[ocr errors]

189. Lucifer ] Stella est Veneris, quæ

196. Diane ] Luna, quæ nunquam eo, eriam Phosphorus dicitur , ideo albis equis dem permanec vulcy, crescit semper aut yecta quod Solis ortum præcedat. Cum decrescit. aucem ejus occasum subfequitur, Hesperu. 198. Contrahit ] Minuit ; quod ex opappellatur.

posita voce crescit intelligitur. 191. Tradendum ] Ut radiis suis illum col 200. Ætatis ] Annum atates hominis re. luftrer.

ferre scribit : nam ut quatuor sunt anni 191. Pallantias ] Aurora eft Pallantis partes, ita ex Pythagoræ sententia, quaGigantis filia.

tuor sunt hominis ætates. Pueritia, quæ 192. Dei clypeus ] Solis orbis, qui clypei 20. annos implet ; Adolescentia, 20. Juinftar nobis rotundus videtur. Sed vox hec ventus, 29. Senectus, 20. non fatis competit folis magaitudini. 206. Annuis ] Pro anni parte, æsface sci

194. Quod ] Veram hujus rei caussam licec : quomodo & loquutus eft Horapelo ex Physicis.

tius,

Corpora vertuntur : nec quod fuimusve; } 215 Hema familie & afpera el

Noluit; eque

220

Fitque valens juvenis. Neque enim robustior æras atque fit forti do roliusto juUlla, nec uberior; nec, quæ magisæstuet, ulla eft. veni similis : neque enim

ulla at as - firmior, nec ferli. Excipit Autumnus, polito fervore juventæ

Ilior; neque ulla eft qua maMaturus, mitisq; inter juvenemque tenemque; 210 gis ferveat. Autumnus maTemperie medius, sparsis per tempora canis. turus, omillo ardere juven. Inde senilis Hyems tremulo venit horrida paflu; * fenem lenit atem quan

turis, atque inter juvenem Aut fpoliata suos, aut, quos habet, alba capillos. dam servans medius tempe. Noftra quoque ipsorum semper, requieg; line ulla, rie, canis sparsis per tem

pora, hunc sequitur. Tum destituta fuis comis

vel Cras erimus. Fuit illa dies, qua semina tantum, albas bibens quas gerit, sucSpesq; hominum primæ materna habitavimus alvo. cedit greffe 'tremulo." NoArtifices Natura manus admovit : & angi strum etiam ipsorum corpo. Corpora visceribus distentæ condita matris

ra mutantur semper sine uldomo vacuas emifit in auras.

la intermissione ; neque eri

mus cras quod fuimus aut Editus in lucem jacuit fine viribus infans : nunc sumus ; fuit illud temMox quadrupes, rituque tulit fua membra ferarum : pus quo femina duntaxat Paulatimque tremens, & nondum poplite firmo aut fpes prima hominum Constitit, adjutis aliquo conaminc nervis.

manfimus in utero materno.

Natur.i adhibuit manus doInde valens veloxque fuit; spatiumque juventä 225 étas ; neque passa eft corpora Transit: &, emeritis medii quoq; temporis annis, abdita in utero gravida maLabitur occiduæ per iter declive senectæ. tris torqueri ; atque eduxit Subruit hæc ævi demoliturque prioris

domo in spaciofum aërem.

Infans edu£tus in lucem jaRobora : fletque Milon senior, cum spectat inanes cuit fine viribus ; mox quaIllos, qui fuerant folidorum mole tororum 230 drupedis inftar procefsit, Herculeis fimiles, Auidos pendere lacertos.

promovit suos artus more Flet quoque, ut in speculo rugas aspexit aniles,

brutorum ; atque paulatim tremens & nondum certo po

plire conftitit, nervis sustenfaris aliquo adminiculo. Toftes fortis á celer fuit, do pervadit spatium juventutis ; afque a eriam medii temporis prateritis, labitur per devexumcallem caduca senečtutis. Hæc frangit atque evertir vores atatis precedentis : atque Milon sonex lachrymarur , cum videt illos lacertos, qui fuer ant pares Herculeis foliditate firmorum tororum , pendere exhauftos & flaccidos. Lacirjmatur etiam Tyndaris, fimul ac vidit rugas arriles in speculo;

P O T Æ.

208. Aftuet ) Ex diversis Cupiditati 4.222. Quadrupes ] Reptans : videturque bus, itemque fanguinis calore & copia allufum ad Sphingisænigma, maxime fervent juvenes.

211. Canis ] Qui ad fene&tutem ver Qui quadrupes foret, & bipes, d tripes unus gentes occupant : Hinc autem plurimos doo idem. loquendi modos derivaverunt, qui nives in caput, glaciem in sanguinem , atque alia 224. Conamine ] Serpéraftro puca, aut ejus generis induxerunt.

ejusmodi adminiculo. 217. Alvo ). Pro ucero posuit, qui & 227. Declive ) Uipote quod ad moriem Loci matrix ab imperitis dicitur, cum po- | vergit. tius fæminam fætus gratia comparacam

229. Milon ] Athleta fuit Croconiaca significet, quo sensu Columella de galli- tantis viribus, ut nudæ dextræ uno i&u nis; Ollies anno pullos educat, fi eft bona ma taurum interfeciffe tradatur ; humeriltrix.

que per stadium fine farigationc portafle. 220. Domo ] Utero.

Dicitur insuper totum folus devorafle.

Tyndaris:

da fecum perpendit, quamob. Tyndaris: & fecum, cur sit bis rapta, requirit.
ren sit bis rapta. Tempus Tempus edax rerum, tuque invidiosa vetuftas,
edex rerum, ruque vetust as
odiofa cun&ta fubvertitis, at-

Omnia deftruitis : vitiataque dentibus ævi 235
gué paulatim abfumitis om- Paulatim lenta consumitis omnia morte.
nia morte tarde venienti vi- Hæc quoque non per tant , quæ nos elementa
trata multitudine annorum.

vocamus. Hæc etiam qua nos appellamus elementa non perma- Quasq; vices peragant (animos adhibete, ) docebo. nent : atque attesdite, di- Quatuor æternus genitalia corpora mundus cam, quas vices fubeant. Continet. Ex illis duo funt onerosa, suoque 240 Mundus aternus habet qua- Pondere in inferius, tellus atque unda, feruntur : illis duo funt gravia; & rer- Er totidem gravitate carent ; nulloque premente ra ó aqua tendunt deorfum Alta petunt, aër, atque aere purior ignis. fua gravitate : atque toti. Quæ quanquam fpatio distant; tamen omnia fiunt dem carent pondere ; & aer Exipfis, & in ipla cadunt. Resolutaque tellus 245 ignis purior

aire far

Cum In liquidas rorelcit aquas: tenuatus in auras inhibente. Que tametfi dif- Aeraque humor abit: demto quoq; pondere rursus jít a fisnt loco, tamen omnia In superos aër tenuissimus emicat ignes. generantur ex ipsos

, atque in Inde retro redeunt ; idemque retexitur ordo. ipfa refolvuntur. Atse terra tenuata dißolvitur in a

Ignis enim densum fpiffatus in aëra transit, 250 quas fluidas : aqua resoluta Hic in aquas ; tellus glomerata cogitur unda : mutaiur in ventos atque ae- Nec fpecies súa cuique manet. Rerumq; novatrix rem : Sublata eiiam gravi. Ex aliis alias reparat Natura figuras, in ignes ätheris supremos. Nec perit in tanto quicquá (mihi credite) mundo; Inde retro feruntur atque Sed variat; faciemque novat: nasciq; vocatur, 255 idem ordo resolvitur. Nam- Incipere esse aliud, quam quod fuit antè; morique, que ignis concretus concedit Definere illud idem. Cum fint huc forsitan illa, in fpifum aerem, hic in aquas; terra concrefcit ex

Hæc translata illuc; fumma tamen omnia constant. aqua condensata. Neg for- Nil equidem durare diu sub imagine cadem ma sua perstat cuique ; & Crediderim. Sic ad ferrum venistis ab auro 260 natura novatrix reftituit for- Secula. Sic toties versa es, Fortuna locorum. mas rerum alias ex aliis.I Neque quicquam funditus perit in tanto orbe, mihi fidem habete ; sed diverse mutatur, & renovat speciem : incipere effe aliud quam quod fuit prius dicitur Nasci, atque cessare esse illud idem, Interire. Quanquam fortè illa fine translata in hoc corpus, atque hæc in illud, omnia tamen quoad substantiam constant. Arbitratus equidem fuero nihil perstare diu fub eadem forma. Sic sub aureis veniftis ad ferrea, secula: fic tories mutata es, fors locorum.

4

NOTÆ.

233. Tyizdaris ) Helena Jovis, fed Tyndari credita & Lede filia, à Theseo novennis rapta, quæ à fratribus Dioscuris Caftore & Polluce recuperata, cum Menelao in mįtrimonium data; mox à Paride rapra, belli atque excidii Trojani caufa fuic.

235. Dentibus ] Anni dentes ävi dicuntur, quibus omnia rodi dicuntur. Alludit eriam ad dences rotarum, quibus Horæ menfurancur in Horologiis.

2;5. Morte ] Al. legunt morfu. Fora

tafle melius : ut pergac in Metaphora à
dentibus & edacitate temporis.

239. Æternus ] Ex falfa Aristotelis
opinione.

239. Genitalia ] Elementa dicit, ex qui. bus omnia generantur.

245. Cadunt ] In elementa resoluuntur.

252. Species > Per figuras, quæ mox fequuntur, quas supra vagantes dixit imagines, ea species intelligitur.

260. Ferrum ] A ferream atatem, de qua libro primo

« AnteriorContinua »