Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Fecit, ut Herculei penetraret ad hofpitis urbem. proficisceretur ad urbem hoGraia quis Italicis auctor. pofuiffet in oris

spiris Herculei. Atque unus

ex senioribus inde ortis non Mænia quærenti, fic è senioribus unus 10

ignarus hiftoriarum præteRettulit indigenis, veteris non inscius ævi : rita atatu siç edocuit eum Dives ab Oceano bobus Jove natus Iberis sciscitantem quifnam condi. Littora felici tenuiffe Lacinia cursu

tor ftatuiset urbem Gracam

in littoribus Italis. Filius Fertur: &, armento teneras errante per herbas,

Jovis opulentus Tauris HiIpse domum magni nec inhospita tecta Crotonis 15 panis, dicitur perveniße ad Intraffe; & requie longum relevaffe laborem; littora Lacinia felici cursu Atque ita discedens, Ævo, dixiffe, nepotum

ab Oceano ; atque, armento Hic locus urbis erit ; promiflaque vera fuerunt.

vagante per tenera gramina,

ipse subiise domum hofpitaNam fuit Argolico generatus Alemone quidam lem magni Crotonis ; reMyscelos, illius Diis

acceptiffimus ævi. 20 fpirasse à longi itineris faHunc fuper incumbens preffum gravitate soporis igatione per quietem ; done Claviger alloquitur : Fatrias, age, desere sedes:

locus urbis at ate nepotum : I, pete diverfi lapidosas Æfaris undas.

atque ejus promißa fuerunt Et, nifi paruerit, multa ac metuenda minatur.

Nam fuit quidam Post ea discedunt pariter somnusque Deusque. 25 Argivi qui ex fua ataris

Myscelus filius Alemonis Surgit Alemonides ; tacitaque recentia mente hominibus Diis

at grao Visa refert : pugnatque diu sententia fecum. tiffimus. Hercules SuperstraNumen abire jubet; prohibent discedere leges:

tuo ita bunc affatur oppresPeenaque mors posita est patriam mutare volenti. cum alto fomno ; Agedum, Candidus Oceano nitidum caput abdiderat Sol, 30 proficifcere, concede ad unEt caput extulerat denfiffima fidereum nox : das Saxeas Afaris hinc Visus adeffe idem Deus est, eademque monere;

longe remoti : atque niso Et, nisi paruerit, plura & graviora minari.

obfequurus fit minitatur pluPertimuit : patriumque fimul transferre parabat Toft ea fopor atque

rima atque reformidanda,

Deus fie mul abeunt. Alemonides furgit, atque apud se revo'vit nova fomnia, & confilium diu incertum eft. Deus hortatur discedere, leges non finunt proficisci; atque mors est di&tum supplicium ei qui cupit migrare è fo'o nativo. Sol fplendidus condiderat caput lucidum in Oceano, & nox obscuriffima evexerat caput ftellatum, cum idem Dew visum est assistere, atque eadem monere, &, nisi obfea quutus fit, minari plura do duriora. Pertimuit : atque ftatuebat pariter tranfuehere rem patriano

certa.

ROTA

ret:

8. Hofpitis ] Crotonem dicit, qui, non habuerunt : ficut & ipfum promontoHerculem cantum ex Hispania redeun

rium à Lacinio latrone ibi ab Hercule tem hofpitio excepit, fed insuper (rotoni mactaco suum desumsit. urbi nomen dedit, in qua Pythagoras 22. Claviger ] Herculem dicit, qui fine Philofophus maximus docuit. Illius au clava & leonis pelle vix uspiam invenitur. diendi causa Numam Crotonem concef 23. Afaris ] Qui Auvius est parvus adsisle finxic Poëta, ut fahulas suas consue modum magnæ Græciæ in Calabria ul

cum tamen Pychagoram , Servio teriore, Crotone in Ionium mare deTullio

regnante, 100 amplius poft annos fluens : adeoque mulium ab Argolide, vixiffe fatis conftat.

Myfceli patria, diflitus. 12. Iberis ] Hispanis : quos inde, Geryo 27. Refert ] Volutat, agitat, cogitatione dopo ne interfecto, abegerat Jove natus Her anime revolvit. Alibi etiam in eodem scencules.

su verbum referre usurpat Ovidius. 13. Lacinia ] Quæ à Lacinio promonto 30. Oceano ] Uc videtur oculis. rio Italiæ, non longe à Crotone, inter Ta 31. Sidereum ] Quia no&u fidera apparenținum & Scyllacium finum, nomen

In

rent,

ni.

in novam habitationem. Ru. In sedes penetrale novas ; ' fit murmur in urbe: 35 mor fpargitur per urbem, Spretarumque agitur legum reus. Utque peracta est Farum. Cumque caufla pri- Caussa prior, crimenque patet sine teste probatum, mò eßet dieta, crimen Squallidus ad Superos tollens reus ora manusque, compertum est probatum fine o cui jus cæli bis sex fecere labores, teftes reus squalore obduétus Fer precor, inquit, opem : nam tu mihi crierigens manus atque faciem

}4o minis auctor. ad Deos, 0, ait, Tu cui duodecim labores aperuerunt Mos erat antiquus, niveis atrisque lapillis, viam ad cælum, ades in au- His damnare reos, illis absolvere culpæ. xilium , nam tu es mihi

Nunc quoque

fic lata eft fententia tristis: & omnis causa hujusce facinoris. Mos erat priscus albis

Calculus immitem demittitur ater in urnam.

atque gris calculis, his damnare Quæ fimul effudit numerandos versa lapillos ; 45 reos, illis liberare à crimine. Omnibus è nigro color est mutatus in album : Nunc etiam fententia luctu- Candidaque Herculeo fententia munere facta sa fic lata est ; eo omnes Lapilli nigri deponuntur in

Solvit Alemoniden. Grates agit ille parenti triftem urnam. Qua in- Amphitryoniadæ : ventisque faventibus æquor verfa ftatim atque reddidit Navigat Ionium; Lacedæmoniumque Tarentū 50 calculos recenfendos, color om- Præterit, & Sybarin, Salentinumque Neæthum, candidum sentencia fa- Thurinosque sinus, Temesenque, & lapygis arva. #ta alba beneficio Herculis li- Vixque pererratis quæ spectant littora terris, beravit Alemonidem. ille Invenit Ælarei fatalia fluminis ora : agit gratias patri Amphi- Nec procul hinc cumulum, fub quo facrata? tryoniada, la ventis fecunCrotonis

-55 dis trajicit mare lonium, do praternavigat. Tarentum Lacedamonium, ab Sibarin, do Nearhum Salentinum, & fonus Thurinos, do Temesen, do agros lapygis : atque terris agre præteritis que sunt versus litus, reperit oftia fatalia fluvii Æfaris ; neque hinc longe Sepulchrum , sub quo terra servabat osa sam A Crotonis :

RC O T A 35. Penetrale ] Hoc eft Deos Penates, & , verò, Lacedæmoniorum duce Phalanto, quicquid in interioribus domus partibus cha- amplificata. riflimum haberet. Metonymia est.

51. Sybarin ] Hæc olim potentissima 37. Cauffa prior ] I. e. Accufatio : ut de- fuit in sinu Tarentino civitas, incolarum fensio fuerit caufa posterior.

deliciis etiam famosa. quam Crotoniaca

deleverunc. Reftituta ab indigenis Thu37. Sine teste ] Quia vir bonus ultro

rium di&ta eft, quæ denique excisa hodie confeffus eft.

in ruinis jacet ; nisi forte vicus quidam 38. Squallidus ) Munditiarum negli- quem vulgo dicunt la Torre Brodogneto est gentes sunt, qui lugent.

ex ejus ruderibus. 39. Bis sex ] Duodecim illos Herculis 51. Neathum ] Fluvius est Salentinodecantatiffimos labores in superioribus rum, non longe à Crotone. vidimus. Lib.9. 183.

52. Temefen] Fuit ea Bruciorum, ut 47. Candida ] Ex candidis calculis. patet ex ista Mysceli peregrinatione: cu49. Amphitryoniada ] Herculi; qui qui jus etiam meminit Scrabo in descriptione dem Jovis filius, fed ex Alcmena, quæ

Japygia. Amphitryonem Thebanum maritum le

52. Japygis ) Fuit Japyx Dædali filius,

qui Japygia Calabriæ urbi, Japygio progitimum habuit.

montorio, immo & Calabriæ ipfi Japygia so. Ionium ] Quod ex Græcia in Ica

nomen dedit. liam tendenti transfretandum fuit.

54. Fatalia ] Herculis admonitu tanquana 50. Tarentum ] Urbs eft antiquissima fato praflituta. Salentinorum in Calabria citeriore, à 54. Ora ] Oftia dicit quibus maria Tara Neptuni filio ædificatı, à Parcheniis ' sabit.

Olla

atque odio

Olla tegebat humus. Jusfaque ibi mænia terra do ibi posuit urbem in solo ab

Hercule prafinito : noCondidit; & nomen tumulati traxit in urbem.

men sepulii addixit urbi, Talia constabat certa primordia fama

Certum erat indubitata faEfile loci, positæque Italis in finibus urbis. ma talia elle initia loci, at. II. Vir fuit hic ortu Samius; sed fugerat una 60 que urbes condita in finibus

Italis. Et Samon & dominos, odioque tyrannidis exul

II. ilic Vir fuit Samiss Sponte erat. Isque, licet cæli regione remotos, origine ; fed pariter vitaMente Deos adiit: &, quæ natura negabat

verar do Samon & tyrannos; Visibus humanis, oculis ea pectoris haufit.

Ata dominaCumq; animo, & vigili perspexerat omnia cura; 65 & ingenio accessit ad Deos

tionis ultro erat profugus : In medium discenda dabat : cætumque silentum, dissitos à mortalibus patio Dictaque mirantum, magni primordia mundi, cæli ; atque investigavis Et rerum caussas, & quid natura, docebat : contemplatione mentis qua Quid Deus : unde nives, quæ fulminis esset origo: Ligentia humana. Er post

natura eccultabat ab intel. Juppiter, an venti, discusla nube tonarent;

70 quam penitus cognoverat omQuid quateret terras : qua fidera lege mearent; nia mente, do cura allidua, Et quodcunque latet. Primusque animalia mensis proferebat cognoscendo pas Arcuit imponi : primus quoque talibus ora

lam, do indicabat turba tao

cit& atque miranti di&ta Docta quidem solvit, sed non & credita verbis.

principia vafti orbis , Parcite, mortales, dapibus temerare nefandis 75 causpás rerum, & quid NaCorpora. Sunt fruges : funt deducentia ramos tura, quid Deus esset : \n

de nives generarentur ; quis effet causa fulminis ; an Jupiter, an venti tonitrua cierent nube disrupta ; quid concuteret folumn; qua lege aftra moverentur ; ego quicquid cæteris hominibus est incognitum. Atque is primus prohibuit admovere animantia menfis : primus insuper aperuit os hujusmodi vocibus eruditis quia dem sed non etiam fide receptis : Nolite homines inquinare corpora epulis fceleftis.

NOT A

57. Tumulatı ] Crotonis.

funt adhuc in hoc argumento qux pre60. Samius ] Samo Icarii maris insula lixiori disquisicione indigent. contra Ephesum oriundus : namque ea 71. Mearent ] Id eft, Quis & qualis effuit Pythagoræ patria. Quanquam alii

set cursus astrorum : quorum omnium coaliter. 61. Dominos ] Qualis erat Polycrates

gnitio fpectat ad Mathematicos. ille Samius.

72. Quodcunque later ] Ne ita accipias, 65. Silentum ] Quinquennale fuisse fi

quafi omnia cognoscere le Pythagoras lentium à Pythagora discipulis suis præ

profeflus fit. Illa tantum intelligenda scriptum voluerunt ; quanquam aliud

sunt per iftud quodcumque quæ ipfe doaliis, æftimata cujusque solertia, non

cebat alioqui hominibus incognita. minus tamen bienni, fuiffe fcripfit Gel

72. Later ] Ex eo quod abdita, Nacurz lius.

in lucem proferrec Bychagoras in tanto 67. Primordia ] Unde ortus ; quænam

fuit honore, ur Dei vocem audire Disciinfuper ejus elementa. De quibus Phy- puli ejus exiflimarent. Atque etiam fici.

nullam di&torum rationem reddidifiet, 70. Tuppiter an venti ] Alii enim Tonia maximam adhiberent fidem ; rogacique trú effe aiunt aëris vehementem ftrepi- alicujus didi rationem, responderent cum: alii autem eruptionem ventorum

Autós ?p4. Ipse dixit. effracta nube cum maximo impetu coëun 75. Parcite ) Hæc oratio ex Empedorium.

cle, qui Pythagoræ dogmata carminibus 71. Quateret ] Terræ motus ex subcer- complexus eft videtur efle desumpta. raneis flatibus, qui illius latera pulsant,

vid. oraciones duas Tepi Sopxopæyias, quæ voluerunt equidem : cæterum plurima | Plutarcho afcribuntur,

Pondere

[ocr errors]

do cruore.

men omnes.

Sunt fruges, funt poma cur- Pondere poma suo, tumidæque in vitibus uvæ : vantia ramos sua gravita. Sunt herbæ dulces ; sunt, quæ mitescere flamma, te, atque, racemi faceci poema Mollirique queant. Nec vobis lacteus humor tia ; funt que possint fieri Eripitur, nec mella thymi redolentia Aorem. 80 dulciora igne atque emolliri: Prodiga divitias alimentaque mitia tellus neque lac vobis tollitur, ne Suggerit : atque epulas fine cæde & fanguine que mel fragrans

flore thymi. Terra benigniffima prabet opes

præbet. suas cibos dulces ; & fub- Carne feræ sedant jejunia ; nec tamen omnes: ministrat delicias fine nece

fine nece Quippe equus, & pecudes, armentaque gramine Fera leniunt fa

vivunt: mem carnibus ; neque tamen

neque eroi At quibus ingeniú eft immansuetumq; ferumq;, 85 do greges com armenta ves- Armeniæ tigres, iracundique leones, cuntur berbis.

At tigres Cumque lupis ursi, dapibus cum fanguine gaudent. Armenia

truculenti Heu quantum scelus est, in viscera viscera condi, leones, do ursi cum lupis, quibus indoles éft crudelis Congeftoque avidum pinguescere corpore corpus; Sava, amant epulas cum Alteriusque animantem animantis vivere leto! 90 Sanguine. Heu quantum Scilicet in tantis opibus, quas optima matrum oft nefas pracordia devolvi Terra parit, nil te nisi tristia mandere sævo melicum pinguescere corpore Vulnera dente juvat, ritusque referre Cyclopum ? devorato, c*animantem vi- Nec, nisi perdideris alium, placare voracis tam ducere morte alterius Et male morati poteris jejunia ventris ? 95 animantis

. Nimirum in tan- At vetus illa ætas, cui fecimus Aurea nomen, ta copia, quam terra benigniffima matrum profert,

Fotibus arboreis, &, quas humus educat, herbis nihil tibi placet quam con

Fortunata fuit : nec polluit ora cruore. terere crudeli dente caforum III. Tunc & aves tutas movere per

aëra

pennas; animalium carnes, atque Et lepus impavidus mediis erravit in agris : imitari mores Cyclopum ? ne. Nec fua credulitas piscem suspenderat hamo. que poteris sedare famem ra. pacis & incontinentis abdo- Cuncta fine infidiis, nullamque timentia fraudem, minis nisi pernicie alterius? Plenaque pacis erant. Poftquam non utilis auctor

At illa prisca atas, quam Victibus invidit ( quisquis fuit ille virorum,) ta fuit fructibus arborum, Corporeafque dapes avidam demersit in alvum; 105 6 graminibus qua terra Fecit iter sceleri : primaque è cæde ferarum alit; neque infecit ora san- Incaluisse putem maculatum fanguine ferrum. guine.

Idque fatis fuerat : noftrumque petentia letum III. Tunc om alites agitaverunt alas fine periculo per aërem ; Low lepus intrepidus vagatus eft per campos medios ; neque sua credulitas corripuer at piscem hamo; omnia erant fine doli, & pace abundantia, nullam fraudem metuentia. Poftquam pravus auctor, ( quisquis ille fuit hominum) invidit facilitati vivendi, atque devolvit in abdomen voraginofum epulas ex corpore & carne confectas, aperuit wiam crimini ; atque credam ferrum infe&tum sanguine tepuise ex prima nece ferarum. Idque fatis fuerat ; doa agnoscimus animalia

PLOT Æ. 86. Armenia] Sævisfimæ dicuntur quæ , lib. 14. 205. vidimus , Polyphemum in illis regionibus 'nascuntur. Eft au præsertim , non fine horrore, obvios tem Armenia Asiæ perampla regio ad quosque laniantes. mare Caspium, quæ hodie Turcis paret, 96. Aurea ] De qua initio libri primi, olim fub regibus propriis erat magni Saturno regnante. nominis.

105. Corpore as ] . Pro carneis pofuit : 93. Cyclopum ] Ar9ptop/ywy. Quos quanquam omnes da pes sunt corporea,

Corpora

[ocr errors]

}

Corpora miffa neci falva pietate fatemur: finfidiantia nostra vita ina

terfeéta effe illibata pietate. Sed quam danda neci, tā non epulanda fuerunt. IIO

Verum licet interficienda fueLongius inde nefas abiit : & prima putatur runt, comedendu tamen non Hostia sus meruiffe mori; quia femina pando item. Inde scelus latius graEruerit rostro, spemque interceperit anni. Satum eft ; a porcus crediVite caper moria Bacchi mactandus ad aras

tur dignum fuisse qui macta

retur prima victima , quod Ducitur ultoris. Nocuir sua culpa duobus. 115 evelleret segetem curvo rom Quid meruistis, oves, placidum pecus, inq; tuendos tro, atque subverteret spem Natum homines, pleno quæ fertis in ubere nectar ? anni. Caper agitur jugulan

dus ad altaria Bacchi vindi. Mollia quæ nobis veftras velamina lanas

cis, vite corrosa. Et suum faPræbetis; vitaque magis, quam morte juvatis. cinus merito obfuit illis am. Quid meruere boves, animal fine fraude bobus. Quid verò admififtus

120 dolisque,

oves, moite pecus, atque creInnocuum, fimplex, natum tolerare labores?

atum ad homines à frigore Immemor eft demum, nec frugum munere dignus, suaviffimum in ubere disten

Servandos, qua portatis lac Qui potuit curvi demto modo pondere aratri to ? que nobis offertus lanas Ruricolam mactare suum : qui trita labore vestras in molles vestes, atIlla, quibus toties durum renovaverat arvum, 125 que plus prodeftis vita quam

Quid admiserunt Tot dederat melles, percussit colla fecuri.

boves, animal fine fraude Nec fatis eft, quod tale nefas committitur : ipsos arque infidiis, innoxium, Inscripsere Deos sceleri ; numenque supernum fimplex, fa&tum ad ferenCæde laboriferi credunt gaudere juvenci.

dos labores ? Ille denique Victima labe carens, & præftantiflima forma, 130 done frngum, qui potuit ju

eft ingratus , neque dignus (Nam placuisse nocet ) vittis præsignis & auro, gulare fuum agricolam deSistitur ante aras; auditque ignara precantem :

tracto modo onere curvi ao Imponique fuæ videt inter cornua fronti,

ratri ; qui afflixit bipenni

illam cervicem tritam laQuas coluit fruges; percufsaque sanguine cultros

bore, qua toties prosciderat Inficit in liquida prævisos forfitan unda. 135 durum agrum , atque col

legerai tot messes. Neque. satis eft, quod ejusmodi scelus patratur ; ipfos Deos auctores fecerunt facinoris ; atque ara bitrantur Potentiam cæleftem delectari nece tauri laborios. Hoftia fine vitio & morbo & excellentissima specie ( nam obest gratum fuiffe ) decora vittis aureis fiftitur ad altaria ; atque nescia audit orantem bo videt farra , qua coluit, spargi in fuam frontem inter cornua, e vulnere affli&ta tingit cruore cultros fortè antè conspectos in aqua liquida.

morte.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

runt.

109. Corpora ] Feras intelligit homini tur

ager,

qui per culturam atque aratrum bus infeftas.

ad recipienda nova semina apparatur. 111. Longius ] Quia à feris ad cicurum

131. Placuisse ] Non enim nisi eximiæ animalium cædem, deinde & hominum le&tæque aris admoventur hoftie. ftrages devencum est.

331. Vittis ] Victimæ ornabantur vitris 113. Spem ] Namque erutis feminibus aureis, cornua etiam deaurata habuenulla speranda messis.

116. Quid ] De hac Pythagoræ abfti 134. Fruges ] Molam dicit, quæ ex far. nencia Vid. Jamblicum cap. 24. Laer re molito atque falso, victimæ fronti imcium in vita Pythagoræ lib. 8. Luciani ponebatur. somnium &c.

135. Unda ] Aqua, quæ facrificiis ad. (124. Ruricolam ] Eovem.

hiberi folica, juxtaique poni ubi hoftiz 125. Renovaverat ] Renovasi verò vide- ' jugulantur.

Kkk

Protinus

[merged small][merged small][ocr errors]
« AnteriorContinua »