Imatges de pàgina
PDF
EPUB

anno.

}

580

A pollo Deus Lucis percur- Signa Deus bis sex acto lustraverat anno.
Terat duodecim figna exacto Quid faciat Philomela ? fugam custodia claudit :

Philomela ? Custodes obstant Structa rigent solido ftabulorum mcenia saxo:
effugio ; muri stabulorum al-Os mutum facti caret indice. Grande dolori
te sunt adificati duris lapi. Ingenium eft : miserisque venit folertia rebus. 575
dibus : os murum scelus in- Stamina barbarica suspendic callida tela :
Sagacitas oritur ex anxie- Purpureafque notas filis intexuit albis,
tate ; & calliditas adest re- Indicium sceleris: perfectaque tradidit uni:
bus afflictis. Illa astuta te- Utque ferat dominæ geftu rogat. Ille rogata
la barbarica inseruit licia do Pertulit ad Procnen : nec scit quid tradat in
implicuit rubras literas filis
candidis, indicium facino-

illis. ris; & poftquam absoluta ef- Evolvit vestes sævi matrona tyranni: Sene dedit uni ex famulis, Germanæque suæ carmen miserabile legit:

precatur gefu ut porter Et (mirum potuisse!) filet. Dolor ora repressit: Procnen que rogatus fue- Verbaque quærenti fatis indignantia linguæ rat portare , neque novit Defuerunt: nec fere vacat. Sed quid offerat in illis

. Conjux Confusura ruit : poenaque in imagine tota est. crudelis tyranni explicat te- Tempus erat, quo facra folent Triëterica Bacchi Sas fue fororis : & (mirum Sithoniæ celebrare nurus. Nox conscia facris. rum potuisse eam tacere) Nocte fonat Rhodope tinnitibus æris acuti : tacet : dolor occlufit os; á Nocte sua est egressa domo regina : Deique 590 voces satis infensa deftitue- Ritibus inftruitur, furialiaque accipit arma. runt quærentem : neque par Vite caput tegitur : lateri cervina sinistro perturbatura omne fas & Vellera dependent: humero levis incubat hasta. nefas prorumpit ; ó tota Concita per filvas turba comitante suarum versatur in imaginatione Terribilis Procne, furiisque agitata doloris, 595 fupplicii quo maritum a Bacche, tuas simulat. Venit ad ftabula avia tandem : mulieres Thracia consueve Exululatque, Evoëque fonat, portafque refringit: runt celebrare facra Trieterica Bacchi, Nox conscia sacris. Rhodope fremit nocte tinnitibus aris acutè fonantis : regina eft egrella domo sua notte : & ornatur more Bacchantium ; sumit arma furialia. Caput obducitur pampinis : pellis cervina pendet à lazo latere ; basta levis imponitur humero. Procne furons per filvas, agmine comitante fuarum, terribilis, & impulsa furiis ira, imitatur tuas furias, Bacche : Pervenit denique ad ftabula devia : atque exululat, Evoëque perftrepit, & proterit portas;

PLOT Æ. 571. Luffraverat ] Irradiaverat, aut cir 588. Sithonia ] Thraciæ; nam Sithonia

pars eft Thraciæ. 576. Barbarica ] Telam Phrygio more 589. Rhodope ] Mons Thraciz. texuifle dicit, qua fati sui iniquitatem

589. Aris acuti ] Id eft, tympanorum perscripseric.

ex ære acute fonantium, quibus insa

nientes etiam ucebantur. De quibus om583. Mirum potuille ] Siquidem femi

nibus supra. na, & vehementer dolens.

593. Vellera ] Nebrides dicit , fcu da583. Dolor ] Quia maximus, quique ad

marum aut cervor um pelles, quas in. certam vindiétam attentus.

Bacchi facris adhibebant. 587. Triëterica ] Festa , Græce à tribus 593. Hasta ] Thyrsum dicit, quod ges annu' di&ta; tertio quoque anno, in ftamen erat Bacchantium, hafta pampinis triennalis expedicionis memoriam, quam

yel hedera involuta. in Indian Bacchus suscepit noctur

597. Eviêque ] Vide fupra lib. 4: no tempore celebrari folita,

V. 5220

Germa

Chmierat,

Procne

Germanamque rapit : raptæque infignia Bacchi

doo aufert fororem, & aptad Induit: & vultus hederarum frondibus abdit :

sublata habitus Bacchi, e

tegit faciem foliis heder aAttonitamque trahens intra sua limina ducit. 600

rum, & ducens ftupefaćtam Ut sensit tetigiffe domum Philomela nefandam, trahit ad domum fuam. Cum Horruit infelix; totoque expalluit ore.

misera Thilomela advertit Nacta locum Procne, facrorum pignora demit,

se introlle domum scelestam,

horrore extimuit o expalOraque develat miferæ pudibunda forori;

luit toto vultu. Procne adepta Amplexuque petit. Sed non attollere contra 605 locum secrecum deponit orSuftinet hæc oculos; pellex sibi visa fororis :

namenta facrificiorum, Dejectoque in humum vultu, jurare volenti,

ap-rit vultus vorecundos in

felicis fororis ; & illam Testarique Deos, per vim sibi dedecus illud

amplectitur. Verum hac non Illatum, pro voce manus fuit. Ardet, & iram andet contra erigere oculos, Non capit ipsa luam Procne: Aetumque fororis 610 cum fibi visa eller adultera Corripiens, Non est lacrymis hic, inquit, agendu, demija, cum vellet jurare

ő Sed ferro; sed fi quid habes, quod vincere ferrum Deos in teftimonium vocare, Poflit. In omne nefas ego me, germana, paravi. illud opprobrium fibi oblatum Aut ego, cum facibus regalia tecta cremaro, fuiße per vim, manu illud Artificem mediis immittam Terea flammis: 615 lignificat quod voce indiAut linguam , aut oculos, aut quæ tibi membra ipfa aftuat, neque continet pudorem

iram fuam, & reprehendens Abstulerunt, ferro rapiam : aut per vulnera mille lacrymas fororis, Non, ait, bic Sontem animā expella. Magnú quodcunq; parayi : 10 faciendú fletibus sed ferro; Quid fit, adhuc dubito. Peragit dum talia Procne; superare ferrã. O foror ego me Ad matrem veniebat Itys. Quid pofsit, ab illo 620 institui ad omne nefas perAdmonita est: oculisq; tuens immitibus, Ah quam petrandum. ut poftquam Es fimilis patri! dixit. Nec plura locuta,

ego incendero domum regiam Triste parat facinus; tacitaque exæstuat ira.

tadis, injiciam perfidum Te

reum in medios ignes : aut Ut tamen accellit natus, matrique falutem

exsecabo cultro linguam, aut Attulit, & parvis adduxit colla lacertis, 625 oculos, aut membra qua tibi Miftaque blanditiis puerilibus oscula junxit;

rapuerunt pudicitiam ; aut

exturbabo corpore animam Mota quidem est genitrix, infractaq; conftitit ira: Seelestam per mille plagas. Invitique oculi lacrymis maduere coactis. Quodcumque inftitui magSed fimul ox nimia matrem pietate labare num est : nescio tamen ad

huc quale fit futurum. Dum Procne talia exequitur, Itys properabat ad matrem ; dofta eft ab illo quo malo poljet Tereum afficere: até illum adfpiciens torvis oculis, Ab, inquit, quam fimilis es genitori ! nec plura locuta luétuofum factum meditatur, de ex ardet secreta ira. Poftquam tamen filius adiit, atque matrem falutavit, & implicuit collo parva bracbia, & dedit fuavia jun&ta adulationibus. puerilibus, mater tacta est quidem, o ira imminuta eft : atque oculi coacti humidi facti sunt lacrymis.obortis, Sed cum primum advertit le genitricem ad misericordiam

PC O T Æ. 603. Pignora ] Hederas, Cervinas pel

7627. Infracta ] Penitus, aut certe mulles, Haftam.

tum fracta. 613. Artificem] Auctorem & nefandi 629. Matrem ] Matrem hic pro affettu inceftus actorem.

materno Proches ponit Poëta.: Uc eciam 618. Magnum] Supplicium scilicet vel malő. lib. 13. Metamorph. de Agamemnone 620. Ab illo ] Quia illo præfence, eun

Poftquam pietatem

publica caufa. dem in dapibus patri apponendum l'roc Rexque patrem vicit ----- Rex officium rea ne excogitavit.

gis, Pater affe&um paternum denotant.

Senfit :

ge

fletti ex nimio amere ; tur., Sensit: ab hoc iterum est ad vultus verfa fororis; 630 Jus defte et oculos a load Inque vicem fpeétans ambos, Cur admovet, inquit, ambos alternis vicibus, quam- Alter blanditias; rapta filet altera lingua ? obrem, ait, unus me demul- Quam vocat hic matrem,cur non vocat illa sororé? cet blandementis

, altera ta- Cui sis nupta vide, Pandione nata, marito. cet fublata lingua ; Quam. Degeneras. Scelus est pietas in conjuge Tereo. 635 obrem germanam, quam hic dicit Nec mora ; traxit Ityn : veluti Gangerica ceryæ nitricem ? Cogita, o jilia Lactentem foetum per silvas tigris opacas. Pandionis, cui viro sis nu

Utque domûs altæ partem tenuere remotam; claritate. Sce'ns ejz pieta- Tendentemque manus, & jam sua fata videntem, te uti in maritum Tereum. Eia, & jam, mater, clamantem, & colla petenté 640 Et sine omni cunilatione, cor- Ense ferit Procne, lateri qua pectus adhæret; ripuit Iryn ; veluri cum Ti- Nec vultum avertit. Satis illi ad fata vel unum pris Gangetica rapit fæcum Vulnus erat: jugulum ferro Philomela resolvit. filvas. Cumque eylent in Vivaq; adhuc, animæq; aliquid retinentia membra vafta domüs parte fecretiore, Dilaniant. Pars inde cavis exsultat ahenis: 645 Procne pereurit gladio pue- Pars verubus stridet: manant penetralia tabo. rum porrigentem manus,

His adhibet conjux ignarum Terca mensis: jam cognofcentem fuam mortem, s jam vociferantem, Et patrii moris facrum mentita, quod uni Eia genitrix, ú infolientem Fas sit adire viro, comites famulosque removit. in collum ; percutit eum Ipfe fedens folio Tereus sublimis avito 650 qua parte peétus committi. Vescitur : inque suam sua viscera congerit alvum.

Unus ictus fatis Tantaque nox animi eft, Ityn huc arceflite, dixit. erat illi ad necem ; Philo-Diffimulare nequit crudelia gaudia Procne : mela aperit ejus jugulum Jamque fuæ cupiens exfiftere nuntia cladis, gladio, Atque difcerpunt Intus habes, quod poscis, ait. Circumspicit ille, 655 bentes adbac aliquid anime. Atque ubi sit, quærit. Quærenti, iterumq; vocanti, Pars ejus fervet in amplis Sicut erat fparfis furiali cæde capillis, cacabis ; pars crepitae in Prosiliit, Iryosque caput Philomela cruentum verubus ; pars domus secre- Misit in ora patris: nec tempore maluit ullo jux admovet his menfis Te- Posle loqui, & meritis teftari gaudia dictis. 660 reurs cædis filii nescium ; Thracius ingenti mensas clamore repellit, cumque fimulaffet sacrificium ritu patrio, ad quod fit fas foli marito accedere, amandavit comites da fervos. Ipfe Tereus pofitus in excelso atque in folio avito épulatur, & demittit in fuum ventrem suas carnes. Et tant a erat cacitan mentis, Adducite huc Ityn, inquit. Procne neguit occultare inhumanam latitiam; bo jam exaptans effe nuntia exitii à se fa&i. Habes, inquit, intra teipfum quod petis. Ille oculos versat in omnes partes, alone petit ubi sit. Cum illum quæreret, atque citaret, Philomela, ficut habuit crines folutos nefanda cade, proi rupit, djecit caput sanguinolentum Ityoskin faciem genitoris : neque unquam magis optavit poße fari, atque indicare latitiam digna oratione. Rex Thracius evertit mens as magno clamore,

oculos.

PO T... 634. Cui fis ] Quafi dicat, Ego fum näta è abi ulciscenda injuria revocari sentiret. Pandiane viro generofiffimo, omnique virtute 636. Gangerica ] Indica, à Gange maxie pradita rege: nupta tamen conjuzi turpiffimo. mo Indiz fluvio.,

635. Degeneras ) A tuis degeneras B 660. Meritio ] Appofiris, convenientibus, tantum scelus inultum patiaris : hoc quæ cantum gaudium feu vindicta for ideo dicit, quod materno affe&tu fefe ! latium expofceret.

Vipereala;

lata cruore.

Vipereafque ciet Stygia de valle sorores:

atque vocat forores viperesó

de valle inferna; nititur, Et modo, fi poflit, referato pectore diras

do ut pofit, evomere ex Egerere inde dapes, semesaque viscera gestit: aperto cibos, o viscera diFlet modo, feque vocat buftum miserabile nati: 665 midia parte comesa. Nunc luce Nunc fequitur nudo genitas Pandione ferro. ger, a se appellat triste sépulCorpora Cecropidum pennis pendere putares;

crum filii, nunc per feqnitut

ftri&to ense filias Pandionis. Pendebant pennis. Quarum petit altera filvas : Arbitrareris harum corpora

Altera tecta subit. Neque adhuc de pectore cædis tolli pennis: & revera fublaExceffere notæ ; signataq; fanguine pluma est. 670erant pennis :

it in nemora, altera se reciIlle dolore suo, pænæque cupidine velox, Vertitur in volucrem ; cui stant in vertice cristä: pit in domicilia. Neque adProminet immodicum pro longa cuspide roftrum. peitore, & pluma eft macuNomen Epops volucri : facies armata videtur.

Ille celer fuas Hic dolor ante diem longæq; extrema senectæ 675

ira, e desiderio vindiéta

mutatur in avem ; in cujus Tempora, Tartareas Pandiona misit ad umbras.

summo capite crista eminent. VIII. Sceptra loci, rerumque capit moderamen Roftrum nimiumextenditur Erechtheus;

vice longi mucronis, quo fuá Justitia dubium, validisne potentior armis.

gientes sequebatur. Avis

vocatur Upupa : vultus via Quatuor ille quidem juvenes, totidemque crearat detur armis inftruétus. Hæc Fæmineæ sortis : fed erat par forma duarum. 680 arumna deturbavit Pandios E quibus Æolides Cephalus te conjuge felix,

nem ad Manes inferos anté Procri, fuit : Borex Tereus Thracele; nocebant :

tempus d ultimos dies pro

duéta fene&tutis. Dilectaque diu caruit Deus Orithyža,

VIII. Erechtheus sümid Dum rogat, & precibus mavult quam viribus uti. imperium loci, dym regni guo

bernationem ; atque incer. tum eft fueritne majør aquitate, an armis potentibus. Ille quidem genuerat quatuor mares totidem conditionis fæminen : sed pulcritudo duarum erat aqualis'; è quibus Cephalus Aolides fuit beatus te uxore, Procri : Tereus & Thraces oberant Borer ; & hic Deus diu desideravit amatan Orithyiam, dum orat, & fatius credit or are quam vim facere.

KOTA. 662. Viperen ] Furias vocar Tereus, ante Pandionem pofteriorem; Procres & quas antea colubris, capillorum loco, hor Philomelæ patrem ; ut regum Athenientidas vidimus.

fium feriem turbaffe Poëta videatur, 664. Viscera ] Ityn dicit : Sunt nam quam Paufanias & Eusebius tradiderunt. que nati parentum viscera.

Ita enim illa fe habet.' Ateus, ur non667. Cecropidum ] Atheniensium, Procnes nullis placet, primus Accicam cenuic; & Philomele.

deixide Cecrops, cranaus, Amphittyon, Ericho 667. Pennis ] Ita velociter à Tereo fu- thonius, Tandion, Erechtheus, Cecrops 11. Pana gerunt, ut volare crederes.

dion II, Ægeus Thelei pater. 668. Altera silvas ) Philomela, in Lufciniam mutata, uti Procne in hirun- | Æolo avo Æolides di&us.

681. Cephalus ] Deionei fuit filius; ab dinem.

672. Volucrem ] Upupam quæ à Græ 682. Procri ] Quæ altera fuit ex formidcis Epops dicitur, quam quidem Terei

(is duabus Erechthei filiabus. tempore primò in Daulide, & quidem in 682. Borës ] Qui Ventus violentiifimus Terei tumulo visam scripticarunt. Strymonis , Thraciæ fluvii, ur places

674: Armata ] Ita pennæ circa oculos quibusdam filius, Orithyiz Erechthei fifunt difpofitæ, ut eos galea ferè rectos ha liæ nuptias ambicns; ob Thracum, Tébere videatur.

rei præfertim recensem fævitiam, tepul- . 675. Erechthem ] Qui rex fuit Athenis fam culit.

A a

À

[ocr errors]
[ocr errors]

bui blandas voces

At poftquam nihil profece-| Aft ubi blanditiis agitur nihil, horridus ira, 685
rat lembus verbis, terribilis Ouæ folita eft illi nimiumque domestica vento;
ris eft & nimium frequens Et marito, dixit : quid enim mea tela reliqui,
illi vente
, Et jure, inquit

, Sævitiam, & vires, iramque, animosque minaces,
Quamobrem enim omifi mea Admoviowe preces; quarum me dedecet usus?
arma, feritatemApta mihi vis est. Vi tristia nubila pello: 690
tus minaces : Atque admi- Vi freta concutio, nodosaque robora verto,

voces, quibus Induroque nives, & terras grandine pulso. mihi turpe eft uti? Vio- Idem ego, cum fratres cælo sum nactus aperto, lentia me decet fugo per ( Nam mihi campus is est) tanto molimine luctor; moveo mare per vim, « Ut medius noftris concurfibus intonet æther; 695 dejrcio nodosas quercus, a Exiliantque cais'elisi nubibus ignes. facio duras nives, de ver- Idem ego, cum subii convexa foramina terræ, idem, cum incurri in fra Supposuique ferox imis mea terga cavernis; tres in aëre patenti, nam Sollicito manes, totumque tremoribus orbem. is mihi et campus, tantis Hac ope debueram thalamos petiiffe : socerque 700 viribus certo, ut aer medius Non orandus erat, sed vi faciendus Erechtheus. personet nostris certamini. a flamma expulsa

Hæc Boreas, aut his non inferiora locutus; erumpant ex amplis nubi- Escussit pennas

. Quarum jactatibus omnis bus." Ego idem cum intra- Afflata est tellus; latumque perhorruit æquor. vi cavas fpeluncas terra, Pulvereamque trahens per fumma cacumina turbidus submisi meum dorpallam,

3705 facio Umbrien er totum mun- Verrit humum, pavidamque metu caligine téccus dum. Oportuit me ambire Orithyian amans fulvis amplectitur alis. nuptias bis auxiliis ; Dum volat; arserunt agitati fortius ignes. Erechtheus erat parandus Nec priùs aërii cursus tuppreffit habenas, de operationen Quamapioconum tenuit populos & mænia,} 710

agitavit pennas ; Illic & gelidi conjux Actæa tyranni, quarum motibus tota terra est agitata, do vastum mare fremuit atque ducens pallam pulverulent and per suprema faftino gia, Tadic terram, obdu&tus tenebris amans comprehendit nigris alis-Orithyiam timore exsanguem. Dum volat, amor concuffus validius astuavit : neque antè prado lora traxit aut cohibuit cursum derium , quam pervenerat ad populos e muros Ciconum. Ibi Atheniensis faéta eft & uxor frigidi tyranni,

bas

[ocr errors]
[ocr errors]

687. Et merito ] Dilecta, supple, careo unde sine magno impetu exire non poffint. Orithyia. Sed terribilis & indignantis 697. Convexa ] Pro concava, ut paflim venti impecum oporcuit præcipiti illa apud Poëtas : convexus enim proprie de oratione exprimere.

exteriore globi rotunditate dicicur ; con694. Campas ] In aëre libero campus meus cavus de interiore. eft, in quo pro arbierio volito ac discurro. 703. Pennas] Quas ventis affigere ob ce

695. Intonet ] Ex physicorum mente, lerem motum placer Poëtis. qui ex collisione nubium tonitru aiunt 705. Pulveream ] Elegans profecto Bocommoveri, & fulmina emitci.

reæ, ficci venti, defcriptio. 697. Idem ego ] Hoc etiam ex eo 710. (iconum ] Qui populi funt Thrasum fententia: volunt enim Terræ morus ciæ, juxta Hebrum. fieri per ventos in cavernis terrx claufos, 711. Actea ] Athenienfis Orithyïa.

Et

« AnteriorContinua »