Imatges de pàgina
PDF
EPUB
[ocr errors]

* 440

[ocr errors]

offa fleéti, ungues amifife Offa pati flexus; ungues poluifle rigorem: duruiem. Ai que fubtilihin Primaque de tora tenuiffima quæque liquescunt;

430 solvuntur, capilli glauci, & Cærulei crines, digitique, & crura, pedesque: Articuli

, & libra, o pedes; Nam brevis in gelidas inembris exilibus undas nam levu eft mutatio in a- Transıtus est : poft hæc tergumque, humerique, quas frigidas artubus' tenuibus : ab his, & dorfum,

latusque, humeri, o latera , Pectoraque in tenues abeunt evanida rivos.

435 pectora defluenria folvurtur Denique pro vivo vitiatas sanguine venas in fubtiles- undas Demique Lympha lubit : reftatq; nihil, quod prendere possis. aqua pura irrepit in venas corrupias pro vivo sanguine Omnibus eft terris, omni quæfita profundo.

VII. Interea pavidæ nequicquam filia matri : neque quicquam fuperesi

. quod tllis corripere. Illam non rutilis veniens Aurora capillis

vil. Interea filia fruftra Ceffantem vidit, non Hefperus. Illa duabus one per comisiones comunsystemetFlammifera pinus manibus fuccendit ab Etna; tre turbata. Aurora coma Perque pruinosas tulit irrequiera tenebras. flava exoriens non invenit Rursus, nbi alma dies hebetarat fidera, natam illam quiescentem, non Vel- Solis ad occafus Solis quærebat ab ortu. 445 perugo illa accendit utra- Fesfa labore fitim collegerat; oraque nulli Ignifera ; & anxia gefta- Colluerant fontes : 'cum tectám stramine vidit vit per nottes pruinous. Fortè caram 5 parvalque fores pulfavit: at inde Rurfus, postquam amabilis Prodit anus ; Divamq; videt: lymphamq; roganti, dies fugaverat ftellas , pero Dulce dedit, tosta quod coxerat antè polenta. 450 solis ad occafürs. Defatiga- Dum bibit illa datum; duri puer oris & audax ta labore contraxerat fitim, Conftitit ante Deam; risitque, avidamq; vocavit. neque ulli fontes irrigave- Offensa est: neque adhuc epota parte loquentem tant ora ; cum forrè afpexit Cum liquido mista perfudit Diva polenta. aique penaliteteneming Combibitos maculas ; &, qua modo brachia? 455 exit ; 'a que afpicit Deam Crura gerit: cauda eft mutatis addita membris:

obtulit, petenti aquam Inque brevem formam, ne fie vis magna nocendi, quiddam suave quod an

coxerat polenta tofta. Contrahitur: parvaque minor menfura lacerta est. Dum illa pot at quod obla- Mirantem, flentemque, & tangere monstra páránté tum fuerat , puer impudens do temerarius ftetit coram Dea, atque irrisit, de appellavit voracem. Indignata eft; neque adhuc exhausta parte, Dea perfudit loquentem polenta intrita cum liquore. Vultus contrahit maculas ; do fert crura qua parte modo tulit lacertos : cauda est superinduita artubus tranfformátis : atque cogitur in parvam figuram, ne fit magna potest as ladendi ; & mersura eft minor brevi lacerta." Vitat vetulan ftupenten, do lacrymantem, & volentem

NOTA:

441. Hesperus ] Stella Veneris vesper- | prie aucem os cóllui dicitur, quando aba tina.

Tuitur. 442. Succendit ) Unde & ritus in Cere 450. Dulce-] Pultem dicit , quam ex ris facris cum cædis accensis per trivia polenta feu farina hordeacea tofta, aqua, discurrendi, Proserpinamque appellandi. melle, & cafeo temperatâ conficiebant.

444. Hebetarai ] Lumen siderum retu 451. Duri] Id eft, impudens. derat & occultaverat; nam adveniente die 455. Maculas ] Qualcs habet Stellio, siderum fulgor non videtur. Metaphor. in quem hic puer muracus, Abas nonnula 447. Colliserant ] Nihil agua biberar. Pro. 'lis, aliis Alcalabus, id eft ftellio, di&us.

Fugit

quas erraverit

405.

Fugit anum; latebramq; petit : aptumq; colori 460 tractare prodigium ; Nomen habet, variis stellatus corpora guttis.

quarit latibulum ; a confeVIII. Quas Dea per terras

qustus est nomen idoneum &

colori; hibens corpus distina undas,

&tum diversis gutris, quafi Dicere longa mora eft: quærenti defuit orbis. Itellis. Sicaniam repetit. Dumque omnia lustrat eundo;

VIII. Prolixum eft nar.

rare per quas terras de pers Venit & ad Cyanen: ea, ni mutata fuiffet,

quas aquas Dea Ceres vaOmnia narraffet. Sed & os & lingua volenti gata fit. Ambitus terraDicere non aderant: nec, quo loqueretur, habebat. Tum perveffiganti non reSigna tamen manifesta dedit : notamque parenti

stabat. Redit in Siciliam,

dum scrutatur omnia inIllo fortè loco delapfam gurgite facro

cedendo, acceffit quoque ad Persephones zonam summis ostendit in undis. 470 Cyanen. Ea nisi transforQuam fimul agnovit, tanquam tum deniq; raptam

mata fuisset, cuncta memo. Sciffet, inornatos laniavit Diva capillos:

raßet : fed os lingua dee

rát cupienti loqui , neque Et repetita suis percussit pectora palmis.

aderat quo verba funderet, Neclcit adhucubi sit: terras tamen increpat omnes; Aitamen fecit indicia aperIngracasque vocat, nec frugum munere dignas, 475 14: atque monftrat, cingu Trinacriam ante alias, in qua veftigia damni

lum Persephones in aquis suso

premis, cognitum matri, Repperit. Ergo illic fæva vertentia glebas

quod fariè ceciderat ibi in Fregit aratra manu: parilique irata colonos Sacris aquis. Quod ftatim Ruricolasque boves léto dedit: arvaque jussit atque Dea agnovit, sicuti Fallere depositum; vitiataque semina fecit.

480 m

tum denique cognoviset abo Fertilitas terræ latum vulgata per orbem

reptam filiam , difcerp it

comum incompositam , dan Caffa jacet: primis segetes moriuntur in herbis: planxit pectora iterum ata Et modò fol nimius, nimius modo corripit imber.que iterum fuis manibus. Sideraque, ventiqué nocent : avidæque volucres

Nec novit otiamnum ubi fit; Semina jacta legunt : lolium, tribuliq; fatigant 485 cos, & immemores appellat,

caterum objurgat omnes loTriticeas melles, & inexpugnabile gramen. - neque meritos donum frusa

menti ; Ante cateres Sici. liam, in qua invenit signa damni. Atque adeò illic rupit manu terribrli aratra subigentia glebas, atque infensa morti eidem opposuit agricolas, tauros ruricolas ; de coëgit agros intercipere depofitum, & corrupit semina. Feracitas terra celebrata per' vaftum mundum jacet inurilis : sege. tes pereunt in primis herbis: de modò Sol ardentior, modò imber denfior ladit eas. Et sidera, en venti officiunt ; de aves rapaces- auferunt femina þarfa : lolium, tribuliyue eu herba nulla arte eradicanda urgent meles triticeas.

ROTA. 461. Stellatus ] Quia lucidis habet ter- quando Romanorum horreum di&a , primò gus distinctum maculis, quasi tot ftellis. fua fponte nacum triticum, ex qua verò

464. Sicaniam] Siciliam dicit, cui & Triptolemum serendi artem peciifle,& per illud fuit vecus nomen, à quibuidam ejus totum orbem homines docuiffe ferunr. incolis, vel rege Sicano.

480. Fallere depositum ) (Id eft,) homi470. Persephones ] Proserpina , quæ à nes, non reddendo femina credita atque Græcis illo appellatur nomine.

depofita. 470. Zonam ] Virginis rapeæ & deliba 481. Terra ] Sicili:e. tæ indicium proprium , Zona foluta. - 484. Soderaque] Sidera tunc nocere Se. Quam Coluthus vocat.

gecibus videntur, cum rubiginem conΜελίφρονα δεσμόν ερώτων. .

crahunt. 476. Trinacriam ] Siciliam, cui à tribus 486. Inexpugnabile ] Quja ubique nascipromontoriis illud nomen, ut di&um tur, radicibus circumquaque ferpentibus ancea : in qua quidem insula, quæ ali- , foliis tritico fimilibus,

U

Cum

[ocr errors]

habeo

Cum Alpheias protulit ca. Cum caput Eleis Alpheïas extulit undis: put ex aquis Eleis, correien Rorantesque comas à fronte removit ad aures : atque inquit ; o mater puel- Atque ait : Ototo quæfitæ virginis orbe, la pervestigata per eorum Et frugum genitrix, immensos siste labores: 490 mundum, & mater fru- Neve tibi fidæ violenta irascere terræ. gum, finem impone immodi - Terra nihil meruit: patuitque invita rapinæ. exaftues adversus terram ti-Nec fum pro patria fupplex : huc hospita veni. ti fidele.n. Terra nihil de- Pila mihi patria eft: & ab Elideducimus ortum. frivit , atque nolens aperta Sicaniam peregrina colo: fed gratior omni

495 ejt furto. Neque precor pro Hæc mihi terra solo eft. Hos nunc Arethusa patria ; huc aisum peregrina. Pisa est mihi Patria ; penates, & originem habemus ab Hanchabeo sedem; quam tu, mitissima, serva. Elide

. Advena incolo Si- Mota loco cur sim, tantique per æquoris undas ciliam : sed hac tellus mihi Advehar Ortygiam, veniet narratibus hora nis locus. Ego Arethusa Tempestiva mcis: cum tu curisque levata, 50

nunc hanc domum, Et vultus melioris eris. Mihi pervia tellus habeo has sedes ; quas tu, Præbet iter : fubterque imas ablata cavernas alma mater, tutas prafta : Hic caput attollo: desuetaque fidera cerno. fim, do appualjus fuerim Ergo, dum Stygio fub terris gurgite labor, Ortygia per aquas tanti Vifa tua est oculis illic Proserpina noftris.

Sos maru, tempus mihi dabitur Illa quidem trisțis, nec adhuc interrita vultu; narrandi opportunum,

tm. Sed regina tamen, fed opaci maxima mundi tu eris libera à curis, de fa.

Terra mihi Sed tamen inferni pollens matrona tyranni. permeabilis dat viam ; Mater ad auditas stupuit, ceu saxea, voces : fluens per antra inferna fric Attonitæque diu similis fuit: utque dolore 510 caput effero, do video afira Pulsa gravi gravis est amentia ; currubus auras sub terris per abyssum infer- Exit in ætherias : ibi toto nubila vultu

tus Proferpina con- Ante Jovem passis ftetit invidiosa capillis. specta eft illic noftris oculis. Proque meo veni supplex tibi, Jupiter, inquit, illa quidem meftaeque Sanguine, proq; tuo. Si nulla eft gratia matris; 515 tamen regina, sed maxima Nata patrem moveat: neu sit tibi cura precamur vasti orbis, sed tamen po- Vilior illius, quod nostro eft edita partu. tens uxor regis Stygii

. Ma- En quæsita diu tandem mihi nata reperta est: ter hesit tanquam ftatua marmorea ad verba andita , & diu par fuit attonita : atque ubi magni dolore magna inSania amota eft, tollit se in aur as arherias curru : ibi turbata toto vultu invidiam motura constitit coram Jove sparsa coma: atque ait, Jupiter , Alsum tibi fupplex pro meo Sanguine, & pro tyo. Si nullus eft favor matris, filia tangat patrem ; & eramus ne amor fit tibi minor erga illam, quod in lucem venerit noftro partu. Ecce diu quafita filia denique À me eft inventa;

NOT A.

ciei alacrioris.

nam

487. Alpheias ] Arethufam dicit, Eli- | fas olim ponte, deinde aggere juneta 2012dis fontem quâcum Alpheum Nuvium inenti, alia à Delo, que & Orrygia di&ta. fuas in Sicilia aquas mifcere , supra di ..503. Desuetaque ] Non visa mihi sub ximus.

terris labenti, dum sub terra fui. 491. File ] Quia feraciflima Sicilia.

510. Pulfa dolore] Infania gravis erat 494. Pisa I Urbs 'Peloponnefi- ad Al cum nesciret ubi eslec filia ; dolor jam pheum fluvium.

gravis eft, quia nefcit quomodo invens 499. Oreygiam] Insula fuit juxta Syracu- I cam recuperec.:

Scire ubi fit, reperire vocas. Quod rapta} 520 eventi e de la

an

Si reperire vocas, amittere certius; aut si

Il appellas invenire, certius

perdere ; aut fi appellas in. feremus :

Patiemur quod sublata fueDummodo reddat eam. Neq; enim prædone marito rit : dummodo eam reftiFilia digna tua est, si jam mea filia digna est. tuat ; neque enim filia tua Jupiter excepit: Commune est pignus onufque

meruit, virum prædonem, s

jam mea filia meruit. JupiNata mihi tecum: fed, fi modo nomina rebus

ter respondit : filia eft mihi Addere vera placet, non hoc injuria factum, 525 tecum commune pignus C Verum amor eft: neq; erit nobis gener ille pudori. cura : sed so modo velimus Tu modo, Diva, velis. Ut desint cætera, quantú eft imponere propria nomina res Elle Jovis fratrem! quid quod nec cætera desunt, injuria, sed amor : neque Nec cedit nisi forte mihi? fed tanta cupido ille gener nobis erit infaSi tibi diffidii; repetat Proserpina cælum : 530 mie. Modo tu Des Lege tamen certa fi nullos contigit illic

nuas : quanquam alia omnia desiderentur ,

, quantum Ore cibos. Nam fic Parcarum fædere cautum est.

eft effe fratrem Jovis ! quid Dixerat. At Cereri certum est educere natam. quod neque alia desideranNon ita fata finunt. Quoniam jejunia virgo

; neque cedit forte nisl Solverat, &, cultis dum fimplex errat in hortis, 535 mm

mihi foli? Verum fi tan

tum tibi desiderium divortii, Puniceum curva decerpserat arbore pomum: Proserpina repetat cælum, Sumtaque pallenti feptem de cortice grana attamen conditione firma, Presserat ore suo. Solusque ex omnibus illud

la nullam efcam illic tetigit Viderat Ascalaphus : quem quondam dicitur legibus fati. Abfolverat

.

ore : nam fic ftatutum est Orphne,

At Ceres decrevit abducere Inter Avernales haud ignotissima Nymphas, 540 filiam. Fata non fic pan Ex Acheronte fuo furvis peperisse sub antris.

tiuntur : quia puella non Vidit: & indicio reditum crudelis ademit.

servalset jejunia, sed dum

incalia vagatur in hortis Ingemuit regina Erebi, testemque profanam cultis, avulserat pomum puFecit avem : sparsumque caput Phlegethontide niceum ab arbore curvata lympha

fru&u, presserat ore suo In rostrum, & plumas,& grandia lumina vertit. 545 | corrice pallido : atque folus

septem grana excerpta de Ascalaphus ex omnibus illud adverterat, quem Orphne. non ignobilis inter Nymphas infernas. dicitur olim genuiße ex Acheronte suo sub cavernis nigris. Afpexit ; savus prohibuit faculcatem reditus delatione fua. Regina Orci ingemuit, & mutavit indicem in alitem infame n, d. transformavit caput irrigatum aqua" Phlegethontide in rosurum , plumas, magnos

[ocr errors]

oculos,

[ocr errors]

519. Amittere certius ] Quod fit cum rem & caligine ortus, pro ipfa inferorum sem 2miffam alicubi elle comperimus, unde de fæpius sumitur. non poflit extrihi, 529. Sorte ] Qua Jupiter Coeli, Pluto

544. Avem ] Bubonem, pellimi omiinferni rex factus, & Deus.

nis, uti quidem illis visum hominibus

Ethnicis ; certè feralis cantus & funetti. 535. Simplex ] Rerum imperita.

Hanc verò fabulam alicer narrat Apollo540.. Avernales] Infernas. Est nempe

dorus. Avernus Campaniæ lacus prope Baias, quem inferorum limen effe Poëtæ fabulati 544. Phlegethontide ] Phlegechon unus sunt ; unde & pro ipfis inferis ponitur. est ex inferorum Auviis eo tý 0.876 Sein

543. Regina Erebi" ] Proserpina. Ere-|(i.e.) ab ardendo dictus : Flammis enim bus enim, qui inferorum deus ex Chao lætuat.

U2

Ille

iners, crudele

Ille sua forma spoliarus, 1c-Ille fibi ablatus fulvis amicitur ab alis; grew alus fulvu, es augetur Inque caput crescit ; longosque reflectitur ungues, in caput , dom replicatur in prolixos ungues : atque agre

Vixque movet ratas per inertia brachia pennas: agit at pigros lacertos per Fædaque fit volucris, venturi nuncia luctus, pennas aadiras ; do fit tur- Ignavus bubo, dirum mortalibus omen. 550 pu avu, prasaga futuri do

IX. Hic tamen indicio pænam linguaque videri loris , bubo prasagium hominibus.

Commeruiffe poteft. Vobis, Achcloïdes, unde IX. (æierum hic poteff Pluma pedesque avium, cum virginis ora geratis? videri dignus pæna delarione An quia, cum legeret vernos Proserpina flores, et lingua garrulitate. Un. In comitum numero mistæ, Sirenes, eratis? 555 de vobis plumme pelo Quam poftquam toto fruftra quæsistis in orbe ; habeatis 'vultus puellarum? Protinus ut vestram sentirent æquora curam, An quia cum Proserpina Posle super fluctus alarum insistere remis colligeret fores vernos, vos Optastis: facilesque Deos habuistis, & artus Sirenes eratis miffa in agmi: Vidistis vestros fubitis flavescere pennis.

560 quam per vestigastus incassum Netamen ille canor mulcendas natus ad aures, per omnes terras, repense ut Tantaque dos oris linguæ deperderet usum; maria cognofcerent veftram Virginei vultus, & vox humana remanfit. solicitudinem, Cupiillis posle ire super undas remigro ala

X. At medius fratrisque fui moestæque fororis rum ; ei venitus Deos Jupiter ex æquo volventem dividit annum. 565 faventes da vidistis veftra Nunc Dea regnorum numen commune duorum membra fiavescere pennis Cum matre eft totidem, totidem cum conjuge refentinis. Ne tamen illa cantandi periria à natura

menses. conceffa ad capiendas aures, Vertitur extemplo facies & mentis & oris: & tanta facultas oris amir- Nam, modo quæ poterat Diti quoq; mosta videri, teret usum lingua, facies Læta Dexe fronseft: ut Sol, qui rectus aquolis 570 puellaris, dom Sonus humanus fuperfuit.

Nubibus antè fuit, victis ubi nubibus cxit. x. At fiepiter arliter Exigit alma Ceres, nata fecura reperta, inter fratrem fuum diri- Quæ tibi caussa viæ : 'cur sis, Arethusa, facer fons. Jetem fororem partius eft a qualiter annism currentem. Nunc Dea rumen commune duorum regnorum eft totidem menses cum matre, & totidem cum marito. Starim species animi vultus mutatur : nam facies Dem qua poterat videri triflu etiam Tlutoni, eft alacris ; tanquam Sol, qui prius obductas nebulis humidis, cum prodit disjeftis nebulis. Ceres frugum altrix quiet a, filia inventa, requirit qua tibi causa itineris, Arethufa, quamobrem fis fons facer.

BOT Æ. 547. (recit] Quippe capito eft Bubo, 561. Canor ] id eft. Cantûs elegantia à magnumque gerit caput.

natura infira. 550. Dirum ] Ex opinione Veterum. 564. Medius ] Id eft, qui utriusque raSic lib. 6. v.432.

tionem haberet , nec tamen alterutri in ------ Tectoque profanus Incubuit Bubo. totum faveret. Et Virgil. Æneid. 4.

565. 'Ex aquo. Ut partim apud inferos, Ferali Carmine Bubo -- Sæpe queri. partini apud fuperos Proserpina, quæ in 552. Jacheloides ] sirenes sunt, Achelos colis Luna, in terris Diana maneret : Auvii & Calliopes Mufe, Melpomenes auc fabulæ sensum quod attinet ; Ceres Terra Terpsichores, filia ; de quarum insidiosis ipsa est, cujus filia Proferpina vim insitam cantibus voluptatum naruram declaran- feu semen denotat, quod hyeme sub terra tibus notior fabula quam ut huc refe- later, æftate erumpit, & ad superos tolfarur.

licur. Alii Lunam intelligunt.

Conticuere

« AnteriorContinua »