Imatges de pàgina
PDF
[ocr errors]

P. OVIDII NASONIS M ET A M O R P H O S E O N

[ocr errors]

Carmine dum tali filuas , animosque ferarum
Threïcius vates, et faxa fequentia ducit;
Ecce nurus Ciconum, te&tae lymphata ferinis
Peétora velleribus, tumuli de vertice cernunt

S

Orphea , percuffis fociantem carmina meruis.
E quibus vna, leuem iaétato crine per auram,
En, ait, en hic eft noftri contemtor: et haftam
Vatis Apollinei vocalia mifit in ora.
Quae foliis praefuta notam fine vulnere fecit.
Alterius telum lapis eft : qui miffus, in ipfo Io
Aëre concentu viétus vocisque, lyraeque eft ;
Ac veluti fupplex pro tam furialibus aufis,
Ante pedes iacuit. fed enim temeraria crefcunt
Bella:, modusque abiit: infanaque regnat Erymnis.
Cun&taque tela forent cantu mollita: fed ingens 1 5
Clamor, et inflato Berecynthia tibia cornu,
Tympanaque, plaufusque, et Bacchei vlulatus
Obftrepuere fono citharae. tum denique faxa
Non exauditi rubuerunt fanguine vatis.
At primum attonitas etiamnum voce canentis 2Q
I. as vol , anguesque, agmenque ferarum,
Maenades Orphei titulum rapuere theatri :
Inde cruentatis vertuntur in Orphea dextris ;
Et coëunt, vt aues; fi quando luce vagantem
No&is auem cernunt: ftru&loque vtrimque theatro 2 s
Ceu

[graphic]
[ocr errors]

Ceu matutina ceruus periturus arena,
Praeda canum elt : vatemque petunt; et fronde virenti
Coniiciunt thyrfos, non haec in munera fattos.
Hae glebas, illae dereptos arbore ramos,
Pars torquent filices. neu defint tela furori, 3O
Forte boues preffo fubigebant vomere terram :
Nec procul hinc , multo fru&um fudore parantes,
Dura lacertofi fodiebant arua coloni.
Agmine qui vifo fugiunt, operisque relinquunt
Arma fui: vacuosque iacent difperfa per agros 35
Sarculaque , raftrique graues, longique ligones.
Quae poftquam rapuere ferae, cornuque mimaci
Diuellere boues ; ad vatis fata recurrunt :
Tendentemque manus, et in illo tempore primum
Irrita dicentem , nec quidquam voce mouentem, 4©
Sacrilegae perimunt. perque os (pro Iuppiter ! ) illud,
Auditum faxis, intelleétumque ferarum
Senfibus, in ventos anima exhalata receffit.
Te maeftae volucres, Orpheu, te turba ferarum,
Te rigidae filices, tua carmina faepe fecutae 45
Fleuerunt filuae: pofitis te frondibus arbos,
Tonfa comam, luxit: lacrimis quoque flumina dicunt
Increuiffe fuis : obfcuraque carbafa pullo
Naides et Dryades, paffosque habuere capillos.
Membra iacent diuerfa locis. caput, Hebre , lyramque 4;o
Excipis; et ( mirum) medio dum labitur amne,
Flebile nefcio quid queritur lyra, flebile lingua
Murmurat exanimis: refpondent flebile ripae.
Iamque mare inue&ae flumen populare relinquunt j
Et Methymnaeae potiuntur litore Lesbi. 55
Hic ferus expofitum peregrinis anguis arenis
Os petit. et fparfos ftillanti rore capillos.
Tandem Phoebus adeft ; morfusque inferre parantem
Arcet; et in lapidem ri&tus ferpentis apertos
Congelat ; et patulos ( vt erant) indurat hiatus. 6o
Vmbra fubit terras: et, quae loca viderat ante ,
Cun&a recognofcit. quaerensque per arua piorum
P. Ouid. Na/. Opera. Tom. II. P. Inme-
Inuenit Eurydicen, cupidisque ample&itur vlnis.
Hic modo coniun&is fpatiantur paffibus ambo:
Nunc praecedentem fequitur: nunc praeuius anteit:
Eurydicenque fuam iam tuto refpicit Orpheus.
Non impune tamen fcelus hoc finit effe Lyaeus,
Amiffbque dolens facrorum vate fuorum ,
Protinus in filuis matres Edonidas omnes,
Quae fecere mefas , torta radice ligauit.
Quippe pedum digitos, in quantum quaeque fecuta eft,
Traxit: et in folidam detrufit acumine terram.
Vtque fuum laqueis, quos callidus abdidit auceps,
Crus vbi commifit volucris, fenfitque teneri ;
Plangitur ; ac trepidans adftringit vincula motu :
Sic, vt quaeque folo defixa cohaeferat harum,
Exfternata fugam fruftra tentabat. at illam
Lenta tenet radix, exfultantemque coërcet.

[ocr errors]

Adfpicit im teretes lignum fuccedere furas.
Et conata femur maerenti plangere dextra;
Robora percuffit. peétus quoque robora fiunt:
Robora funt humeri. porre&taque brachia veros
Effe putes ramos ; et non fallare putando.
Nec fatis hoc Baccho eft. ipfos quoque deferit agros:
Cumque choro meliore, fui vineta Tymoli ,
Paëtolomque petit: quamuis non aureus illo
Tempore, nec caris erat inuidiofus arenis.
Hunc adfueta cohors Satyri , Bacchaeque frequentant:
At Silenus abeft. titubantem annisque, meroque,
Ruricolae cepere Phryges: vin&tumque coronis
Ad regem traxere Midan : cui Thracius Orpheus
Orgia tradiderat, cum Cecropio Eumolpo.
Qui fimul agnouit focium comitemque facrorum ,
Hofpitis aduentu feftum gemialiter egit
Per bis quinque dies, et iun&tas ordine no&tes.
Et iam ftellarum fublime coëgerat agmen
I.ucifer vndecimus, Lydos cum laetus in agros
Rex venit; et iuueni Silenum reddit alumno.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Huic Deus optandi gratum , fed inutile, fecit
Muneris arbitrium , gaudens altore recepto.
Ille male vfurus donis, ait, Effice, quidquid
Corpore contigero, fuluum vertatur in aurum.
Adnuit optatis: nocituraque munera foluit
Liber ; at indoluit, quod mon meliora petiffet.
Laetus abit ; gaudetque malo Berecynthius heros:
Pollicitamque fidem tangendo fingula tentat.
Vixque fibi credens, non alta fronde virentem
Ilice detraxit virgam: virga aurea faéta eft.
Tollit humo faxum : faxum quoque palluit auro.
Contigit et glebam : conta&u gleba potenti
Maflà fit. . arentes Cereris decerpfit ariftas:
Aurea meffis erat. demtum tenet arbore pomum :
Hefperidas donaffe putes. fi poftibus altis
Admouit digitos; poftes radiare videntur.
Ille etiam liquidis palmas vbi lauerat vndis,
Vnda fluens palmis Danaën eludere poffet.
Vix fpes ipfe fuas animo capit, aurea fingens
Omnia. gaudenti menfas pofuere miniftri,
Exftru&as dapibus, nec toftae frugis egentes.
Tum vero, fiue ille fua Cerealia dextra
Munera contigerat ; Cerealia dona rigebant.
Siue dapes auido conuellere dente parabat,
Lamima fulua dapes admoto dente nitebant.
Mifcuerat puris auétorem muneris vndis,
Fufile per riétus aurum fluitare videres.
Attonitus nouitate mali, diuesque, miferque
Effugere optat opes: et, quae modo vouerat, odit.
Copia nulJa famem releuat ; fitis arida guttur
Vrit, et inuifo meritus torquetur ab auro.
Ad coelumque manus, et fplendida brachia tollens,
Da veniam, Lenaee pater; peccauimus, inquit:
Sed miferere, precor, fpeciofoque eripe damno.
Mite Deùm numen Bacchus peccaffe fatentem
Reftituit, paétamque fidem, data munera, foluit.
Neue male optato maneas circumlitus auro ,

P 2.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Vade, ait, ad magnis vicinum Sardibus amnem ;
Perque iugum montis labentibus obuius vndis
Carpe viam ; donec venias ad fluminis ortus.
Spumiferoque tuum fonti, qua plurimus exit, I 40
Subde caput: corpusque fimul , fimul elue crimen,
Rex iuffae fuccedit aquae. vis aurea tinxit
Flumen, et humano de corpore ceffit in amnem.
Nunc quoque iam veteris percepto femine venae
Arua rigent, auro madidis pallentia glebis. I 45

Ille, perofus opes, filuas et rura colebat,
Panaque montanis habitantem femper in antris.
Pingue fed ingenium manfit: » nocituraque, vt ante,
Rurfus erant domino ftolidae praecordia mentis.
Nam, freta profpiciens, late riget arduus alto I 5o
Tmolus in adfcenfu , cliuoque extentus vtroque,
Sardibus hinc, illinc paruis finitur Hypaepis.
Pan ibi dum teneris iaétat fua carmina Nymphis,
Et leue cerata modulatur arundine carmen ;
Aufus Apollineos prae fe contemnere cantus, I 5 5
Iudice fub Tmolo certamen venit ad impar.
Monte fuo fenior iudex. confedit; et aures
Liberat arboribus. quercu coma caerula tantum
Cingitur ; et pendent circum caua tempora glandes.
Isque Deum pecoris fpeétans, In iudice, dixit 16o
Nulla mora eft. calamis agreftibus infonat ille:
Barbaricoque Midam ( aderat nam forte canenti )
Carmine delenit. poft hunc facer ora retorfit
Tmolus ad os Phoebi: vultum fua filua fecuta eft.
Ille caput flaufim lauro Parnafide vindus I 6 ;
Verrit humum , Tyrio faturata murice palla :
Inftru&tamque fidem gemmis et dentibus Indis
Suftinet a laeua: tenuit manus altera ple&trum.
Artificis ftatus ipfe fuit. tum ftamina doôto
Pol!ice follicitat: quorum dulcedine captus I7o
Pana iubet Tmolus citharae fubmittere cannas.
Iudicium fanctique placet fententia montis
Omnibus, arguitur tamen, atque iniufta vocatur

« AnteriorContinua »