Imatges de pàgina
PDF
EPUB

795

800

805

$10

Pars quoque, cum faxis pastores faxa terebant ;

Scintillam subito profiluiffe ferunt.
Prima quidem periit; ftipulis excepta secunda est :

Hoc argumentum flamma Palilis habet.
An magis hunc morem pietas Aeneïa fecit,

Innocuum victo cui dedit ignis iter ?
Nom tamen eft vero propius ? cum condita Roma eft,

Transferri iuftos in noua te&ta Lares ?
Mutantesque domum rectis agreftibus ignem,

Et cessaturae fuppofuiffe casae ?
Per flammas saluisse pecus, faluifle colonos ?

Quod fit natali nunc quoque, Roma, tuo.
Ipfe locus cauffas vati facit. Vrbis origo
Venit.

ades feftis, magne Quirine, tuis. Iam luerat poenas frater Numitoris, et omne

Pastorum gemino fub duce vulgus erat.
Contrahere agrestes, et moenia ponere vtrique

Conuenit.. ambigitur, moenia ponat vter.
Nil opus est, dixit', certamine, Romulus, vllo.

Magna fides auium est: experiamur aues.
Res placet. alter init nemorosi saxa Palati:

Alter Auentinum mane cacumen adit.
Sex Remus, hic volucres bis sex videt ordine, pacto

Statur: et arbitrium Romulus vrbis habet.
Apta dies legitur , qua moenia fignet aratro.

Sacra Palis suberant : inde mouetur opus.
Fossa fit ad folidum: fruges iaciuntur in ima,

Et de vicino terra petita folo.
Foffa repletur humo ; plenaeque imponitur ara:

Et nouus accenfo fungitur igne locus.
Inde premens stiuam designat moenia sulco;

Alba iugum niueo cum boue vacca tulit.
Vox fuit haec Regis ; Condenti Iuppiter vrbem,

Et genitor Mayors, Vestaque mater ades:
Quosque pium est adhibere deus, aduertite cuncti:

Auspicibus vobis hoc mihi furgat opus.
Longa fit huic aetas, dominaeque potentia terrae :

815

820

825

830

835

[ocr errors]

840

[ocr errors]

5

845

Sitque sub hac oriens acciduusque dies.
Ille precabatur. tonitru dedit omina laeno

Iuppiter : et laeuo fulmina missa polo.
Augurio laeti iaciunt fundamina ciues;

Et nonus exiguo tempore murus erat.
Hoc Celer vrguet opus; quem Romulus ipse vocarat ;

Sintque, Celer , curae, dixerat , ista tuae.
Neue quis aut muros

aut foffam vomere factam
Transeat, audentem talia dede neci.
Quod Remus ignorans, humiles contemnere muros

Coepit : et, His populus, dicere, tutus erit ?
Nec mora, transiluit. rutro Celer occupat aufum.

Ille premit duram sanguinolentus humum.
Haec vbi Rex didicit, lacrimas introrsus obortas

Deuorat, et clausum pectore vulnus habet.
Flere palam non vult, exemplaque fortia seruat:

Sicque meos muros transeat hoftis, ait.
Dat tamen exsequias : nec iam suspendere fetum

Sustinet; et pietas diffimulata patet.
Osculaque adplicuit posito suprema feretro :

Atque ait ; Inuito frater ademte, vale.
Arsurosque artus vnxit : fecere, quod ille,

Faustulus, et maestas Acca soluta comas.
Tum iuuenem nondum facti fleuere Quirites.

Vltima plorato subdita flamma rogo.
Vrbs oritur (quis tunc hoc vlli credere poffet?)

Victorem terris impositura pedem,
Cuncta regas: et fis magno sub Caesare semper :

Saepe etiam plures nominis huirs habe :
Et quoties steteris domito sublimis in orbe ;

Omnia fint humeris inferiora tuis.

850

855

$

860

$

Dicta Pales nobis. idem Vinalia dicam.

Vna tamen inedia eft inter vtramque dies.
Numina vulgares Veneris celebrate puellae.

Multa professarum quaestibus apta Venus.
Poscite ture dạto formam, populique fauorem ;

GS

865

[ocr errors]

Pofcite

[ocr errors]

870

[ocr errors]

Porcite blanditias, dignaque verba ioco. Cumque sua dominae date grata fisymbria nyeto,

Textaque compofita iuncea vincla rosa. Templa frequentari Collinae proxima portae

Nunc decet : a Siculo nomina colle tenent. Vtque Syracusas Arethufidas abstulit armis

Claudius, et bello te quoque cepit, Eryx ; Carmine viuacis Venus est translata Sibyllae ;

875
Inque suae ftirpis maluit vrbe coli.
Cur igitur Veneris feftum Vinalia dicant,

Quaeritis ; et quare sit louis ista dies.
Turnus, an Aeneas Latiae gener effet Amatae,
Bellum erat. Hetruscas 'Turnus adoptat opes.

$80 Clarus erat, fumtisque ferox Mezentius armis:

Et vel equo magnus, vel pede maior erat. Quem Rutuli Turnusque suis adsciscere tentand

Partibus. haec contra dux ita Tuscus ait: Stat mihi non paruo virtus mea , vulnera teftes;

Armaque, quae sparsi sanguine saepe meo.
Qui petis auxilium, non grandia diuide mecum

Praemia, 'de lacubus proxima musta tuis.
Nulla mora est operae. vestrum dare; vincere nostrum eft.
Quam velit Aeneas ista negata mihi!

$90 Adnuerant Rutuli. Mezentius induit arma:

Induit Aeneas; adloquiturque Iouem. Hoftica Tyrrheno vota eft vindemia Regi ;

Iuppiter, e Latio palmite musta feras. Vota valent meliora : cadit Mezentius ingens,

895 Atque indignanti pectore plangit humum. Venerat Autumnus, calcatis sordidus vuis :

Redduntur merito debita vina Ioui. Dieta dies hinc est Vinalia. luppiter illam

Vindicat, et festis gaudet ineffe suis.

$S5

Sex vbi, quae restant, luces Aprilis habebit ;

In medio cursu tempora veris erunt.
Et fruftra pecudem quaeres Athamantidos Helles :

Signaque

905

910

915

!

920

Signaqué dant imbres : exoriturque Canis.
Hac mihi Nomenco Romam cum luce redirem,

Obftitit in media candida pompa via.
Flamen in antiquae lucum Robiginis ibat,

Exta canis flammis , exta daturus ouis.
Protinus accefsi; ritus ne nescius essem.

Edidit haec Flamen verba, Quirine, tuus:
Aspera Robigo, parcas Cerealibus herbis :

Et tremat in fumma leue cacumen humo.
Tu fata fideribus coeli nutrita secundis

Crescere , dum fiant falcibus apta , sinas.
Vis tua non leuis eft. quae tu frumenta notasti ;

Maestus in amissis illa colonus habet.
Nec venti tantum Cereri nocuere , nec imbres ;

Nec fi marmoreo pallet adufta gelu:
Quantum , fi culmos Titan incalfacit vdos;

Tum locus est irae, diua timenda, tuae.
Parce, precor, scabrasque manus a messibus aufer ;

Neue noce cultis : poffe nocere fat eft.
Nec teneras fegetes , fed durum contere ferrum:

Quodque poteft alios perdere, perde prior.
Vtilius gladios et tela nocentia carpes.

Nil opus est illis : otia mundus agit.
Sarcula nunc, durusque bidens , et vomer aduncus,

Ruris opes niteant : inquinet arma fitus.
Conatusque aliquis vagina ducere ferrum;

Adstrictum longa sentiat efle mora.
At tu ne viola Cererem: femperque colonus

Absenti possit foluere vota tibi.
Dixerat. a dextra villis mantele solutis;

Cumque meri patera turis acerra fuit.
Tura focis vinumque dedit, fibrasque bidentis,

Turpiaque obfcaenae (vidimus) exta canis.
Tum mihi , Cur detur facris noua victima, quaeris?

(Quaesieram) caussam percipe, Flamen ait:
El canis (Icarium dicunt) quo fidere moto

Tofta fitit tellus, praecipiturque seges.

925

930

935

[ocr errors]

940

Pro

Signal

Pro cane fidereo canis hic imponitur arae:

Et, quare pereat, nil nisi nomen habet.

945

Cum Phrygis Affaraci Tithonia fratre relićto

Suftulit immenso ter iubar orbe fuum ;
Mille venit variis florum dea nexa coronis :

Scena joci morem liberioris habet.
Exit et in Maias sacrum Florale Kalendas.

Tunc repetam : nunc me grandius vrguet opus.
Aufert, Vesta, diem: cognato, Vefta , recepta est

Limine. fic iussi constituere patres.
Phoebus habet patrem ; Vestae pars altera ceffit :

Quod superest illis, tertius ipfe tenet.
State Palatinae laurus, praetextaque quercu

Stet domus. aeternos tres habet vna deos.

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
« AnteriorContinua »