Imatges de pàgina
PDF
EPUB

395

400

405

410

Longius; ex illis unus , an alter, ait:
At quam sunt fimiles ! at quam formosus uterque !

Plus tamen ex illis iste vigoris habet.
Si genus arguitur vultu ; ( ni fallit imago )

Nescio quem vobis suspicor effe Deum. At fi quis vestrae Deus effet originis auctor ;

In tam praecipiti tempore ferret opem.
Ferret opem certe, fi non ope mater egeret :

Quae facta est uno mater et orba die.
Nata fimul, peritura fimul, simul ite sub undas

Corpora. desierat; deposuitque finu.
Vagierunt clamore pari : sentire putares.

Hi redeunt udis in sua tecta genis. Suftinet impofitos fumma cauus alueus unda.

Heu quantum fati parua tabella vehit !
Alueus in limo filuis adpulfus opacis,

Paullatim fluuio deficiente , sedet.
Arbor erat, remanent vestigia : quaeque vocatur

Rumina nunc ficus, Romula ficus erat.
Venit ad expofitos (mirum) lupa foeta gemellos.

Quis credat pueris non nocuiffe feram ?
Non nocuisse parum est: prodest quoque : quos lupa nutrit,

Prodere cognatae sustinuere manus.
Constitit, et cauda teneris blanditur alumnis,

Et fingit lingua corpora bina sua.
Marte fatos fcires ; timor abfuit. ubera ducunt;

Nec fibi promisli lactis aluntur ope.
Illa loco nomen fecit; locus ipse Lupercis.

Magna dati nutrix praemia laĉtis habet.
Quid vetat Arcadio dictos a monte Lupercos?

Faunus in Arcadia templa Lyceus habet.
Nupta, quid exspectas ? non tu pollentibus herbis,

Nec prece, nec magico carmine mater eris.
Excipe fecundae patienter verbera dextrae :

Iam focer optati nomen habebit aui. Nam fuit illa dies, dura cum forte maritae

Reddebant uteri pignora rara sui.

415

420

425

430

[ocr errors]

435

[ocr errors]

440

[ocr errors]

445

Quid mihi , clamabat, prodest rapuiffe Sabinas,

Romulus: (hoc illo fceptra tenente fuit)
Si mea non vires, fed bellum iniuria fecit;

Vtilius fuerat non habuiffe nurus.
Monte fub Esquilio multis incaeduus annis

Iunonis magnae nomine lucus erat.
Huc ubi venerunt, pariter nuptaeque virique

Suppliciter pofito procubuere genu.
Cum fubito motae tremuere cacumina filuae,

Et Dea per lucos mira locuta suos.
Italidas matres, inquit, caper hirtus inito.

Obstupuit dubio territa turba sono.
Angur erat : nomen longis intercidit annis.

Nuper ab Hetrusca venerat exsul humo.
Ille caprum mactat. iuffae sua terga maritae

Pellibus exsectis percutienda dabant.
Luna resumebat decimo noua cornua motu :

Virque pater subito, nuptaque mater erat.
Gratia Lucinae : dedit haec tibi nomina lucus;

Aut quia principium tu, Dea, lucis habes.
Parce, precor, grauidis, facilis lucina, puellis

Maturumque utero molliter effer onus.
Orta dies fuerit ; tu desine credere ventis.

Perdidit illius temporis aura fidem :
Flamina non constant: et sex reserata diebus

Carceris Aeolii ianua laxa patet.
I am leuis obliqua subsidit Aquarius urna.

Proximus aethereos excipe, Pilcis, equos.
Te memorant fratremque tuum (nam iuncta micatis

Signa) duos tergo fuftinuiffe Deos.
Terribilem quondam fugiens Typhona Dione,

Tunc cum pro coelo Iuppiter arma tulit;
Venit ad Euphratem comitata Cupidine paruo ;

Inque Palaeftinae margine fedit aquae.
Populus, et cannaé riparum fumma tenebant:

Spemque dabant falices, hoś quoque pofle tegi.
Dum latet, intonuit vento nemus. illa timore

450

455

460

/

465

[ocr errors]

Pallet;

[ocr errors]

470

475

480

485

Pallet ; et hostiles credit adesse manus.
Vtque sinu natum tenuit, Succurite Nymphae;

Et dis auxilium ferte duobus, ait.
Nec mora; profiluit. Pisces subiere gemelli.

Pro quo nunc dignum fidera munus habent.
Inde nefas ducunt genus hoc imponere mensis,

Nec violant timidi piscibus ora Syri. Proxima lux vacua eft: at tertia dicta Quirino.

Qui tenet hoc nomen, Romulus ante fuit. Siue quod hasta Curis priscis est dicta Sabinis :

(Bellicus a telo venit in astra Deus) Siue fuum Regi nomen posuere Quirites :

Seu quia Romanis iunxerat ille Cures.
Nam pater armipotens, poftquam noua moenia vidit,

Multaque Romulea bella peracta manu,
Iuppiter, inquit, habet Romana potentia vires :

Sanguinis officio non eget illa mei.
Redde patri natum : quamuis intercidit alter,
Pro se, proque Remo, qui mihi restat,

erit. Vnus erit, quem tu tolles in caerula coeli;

Tu mihi dixisti: fint rata dicta Iouis. Iuppiter adnuerat. nutu tremefactus uterque

Eft polus; et coeli pondera sensit Atlas.
Eft locus: antiqui Capream dixere paludem.

Forte tuis illic, Romule, iura dabas.
Sol fugit; et remouent subeuntia nubila coelum:

Et grauis effufis decidit imber aquis.
Hinc tonat, hinc mislis abrumpitur igoibus aether.

Fit fuga ; Rex patriis astra petebat equis.
Luctus erat, falsaeque patres in crimine caedis.

HaefifTetque animis forsitan illa fides. Sed Proculus Longa veniebat Iulius Alba:

Lunaque fulgebat ; nec facis usus erat. Cum fubito motu nubes crepuere finistrae.

Rettulit ille gradus: horrueruntque comae. Pulcher , et humano maior, trabeaque decorus

Romulus in media visus adeffe via:

490

495

500

Et

sos

[ocr errors]

510

[ocr errors]

$15

[ocr errors]

Et dixisse fimul, Prohibe lugere Quirites:

Nec violent lacrimis numina nostra suis.
Tura ferant, placentque nouurh pia turba Quirinum.

Et patrias artes militiamque colant,
Iuflit: et in tenues oculis euanuit auras.

Conuocat hic populos : iuffaque verba refert.
Templa Deo fiunt. collis quoque di&tus ab illo :

Et referunt certi facra paterna dies.
Lux qnoque cur eadem Stultorum festa vocetur,

Accipe : parua quidem cauffa , sed apta subest.
Non habuit tellus doctos antiqua colonos :

Lassabant agiles aspera bella viros.
Plus erat in gladio, quam curuo laudis aratro:

Neglectus domino pauca ferebat ager.
Farra tamen veteres iaciebant, farra metebant:

Primitias Cereri farra resecta dabant.
Vsibus admoniti flammis torrenda dedere;

Multaque peccato damna tulere suo.
Nam modo verrebant nigras pro farre fauillas;

Nunc ipsas igni corripuere casas.
Facta Dea est Fornax : laeti Fornace coloni

Orant, ut fruges temperet illa fuas.
Curio legitimis nunc Fornacalia verbis

Maximus indicit; nec stata facra facit.
Inque Foro, multa circuni pendente tabella,

Signatur certa Curia quaeque nota.
Stultaque pars populi, quae fit fua curia, nescit:

Sed facit extrema facra relata die.

520

[ocr errors]

525

530

535

Et honor et tumulis. animas placate paternas ;

Paruaque in exstinctas munera ferte pyras.
Parua petunt Mares. pietas pro diuite grata est

Munere. non auidos Styx habet ima deos.
Tegula proiectis satis est velata coronis;

Et sparsae fruges, parcaque mica falis:
Ingue mero mollita Ceres, violaeque folutae.

Haec habeat media testa relicta via.
Nec maiora veto : sed et his placabilis umbra este

540

545

550

555

Adde preces pofitis et sua verba focis. Hunc morem Aeneas, pietatis idoneus auctor,

Attulit in terras juste Latine, tuas.
Ille patris Genio follemnia dona ferebat;

Hinc populi ritus edidicere pios.
At quondam, dum longa gerunt pugnacibus armis

Bella , Parentales deseruere dies.
Non impune fuit. nam dicitur omine ab isto

Roma suburbanis incaluiffe rogis.
Vix equidem credo: bustis exiffe feruntur,

Et tacitae questi tempore noctis aui.
Perque vias urbis , Latiosque ululasse per agros

Deformes animas, vulgus inane, ferunt.
Poft ea praeteriti tumulis redduntur honores;

Prodigiisque venit funeribusque modus.
Dum tainen haec fiunt, viduae ceffate puellae :

Exspectet puros pinea taeda dies.
Nec tibi, quae cupidae matura videbere matri,

Comat virgineas hasta recurua comas.
Conde tuas, Hymenaee, faces, et ab ignibus atris

Aufer. habent alias maesta sepulcra faces.
Dî quoque templorum foribus celentur opertis :

Ture vacent arae : ftentque fine igne foci.
Nunc animae tenues, et corpora functa fepulcris

Errant : nunc pofito pafcitur umbra cibo.
Nec tamen haec ultra, quam tot de mense superfint

Luciferi, quot habent carmina nostra pedes.
Hanc, quia iusta ferunt , dixere Feralia lucem

Vltima placandis manibus illa dies.
Ecce anus in mediis residens annosa puellis,

Sacra facit Tacitae : vix tamen ipsa tacet.
Et digitis tria tura tribus fub limine ponit,

Qua breuis occultum mus fibi fecit iter.
Tum' cantata ligat cum fusco licia rhombo ;

Et septem nigras verfat in ore fabas.
Quodque pice adstrinxit, quod acu traiecit ahena,

Obsutum maenae torrer in igne caput :

560

565

570

575

« AnteriorContinua »