Imatges de pàgina
PDF

Longius; ex illis unus, an alter , ait:
At quam funt fimiles ! at quam formofus uterque !
Plus tamen ex illis ifte vigoris habet.
Si genus arguitur vultu ; ( ni fallit imago)
Nefcio quem vobis fufpicor effe Deum.
At fi quis veftrae Deus effet originis au&or ;
In tam praecipiti tempore ferret opem.
ferret opem certe, fi non ope mater egeret :
Quae fa&a eft uno mater et orba die.
Nata fimul, peritura fimul, fimul ite fub undas
Corpora. defierat ; depofuitque finu.
Vagierunt clamore pari : fentire putares.
Hi redeunt udis in fua te&ta genis.
Suftinet impofitos fumma cauus alueus unda.
Heu quantum fati parua tabella vehit !
Alueus in limo filuis adpulfus opacis,
Paullatim fluuio deficiente , fedet.
Arbor erat, remanent veftigia : quaeque vocatur
** Rumina nunc ficus, Romula ficus erat.
Venit ad expofitos (mirum) lupa foeta gemellos.
Quis credat pueris non nocuiffe feram ?
Non nocuifTe parum eft: prodeft quoque: quos lupa nutrit,
Prodere cognatae fuftinuere manus.
Conftitit, et cauda teneris blanditur alumnis,
Et fingit lingua corpora bina fua.
Marte fatos fcires ; timor abfuit. ubera ducunt;
Nec fibi promiffi la&is aluntur ope.
Illa loco nomen fecit; locus ipfe Lupercis.
Magna dati nutrix praemia la&tis habet.
Quid vetat Arcadio di&os a monte Lupercos?
Faunus in Arcadia templa Lyceus habet.
Mupta, quid exfpe&as ? non tu pollentibus herbis,
Nec prece, nec magico carmine mater eris.
Excipe fecundae patienter verbera dextrae :
Iam focer optati nomen habebit aui.
Nam fuit illa dies, dura cum forte maritae
Reddebant uteri pignora rara fui.

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors]

Quid mihi, clamabat, prodeft rapuiffe Sabinas,
Romulus: (hoc illo fceptra tenente fuit)
Si mea non vires, fed bellum iniuria fecit;
Vtilius fuerat non habuiffe nurus.
Monte fub Efquilio multis incaeduus annis
Iunonis magnae nomine lucus erat.
Huc ubi venerunt , pariter nuptaeque virique
Suppliciter pofito procubuere genu.
Cum fubito motae tremuere cacumina filuae,
Et Dea per lucos mira locuta Tuos.
Italidas matres, inquit , caper hirtus inito.
Obftupuit dubio territa turba fono.
Angur erat: nomen longis intercidit amnis.
Nuper ab Hetrufca venerat exful humo.
Ille caprum ma&tat. iuffae fua terga maritae
Pellibus exfeétis percutienda däbant.
Luna refumebat decimo noua cornua motu :
Virque pater fubito , muptaque mater erat.
Gratia Lucinae: dedit haec tibi nomina lucus;
Aut quia principium tu, Dea, lucis habes.
Parce, precor, grauidis, facilis lucina, puellis
Maturumque utero molliter effer onus.

rta dies fuerit ; tu define credere ventis.
Perdidit illius temporis aura fidem :
Flamina non conftant: et fex referata diebus
Carceris Aeolii ianua laxa patet.
Iam leuis obliqua fubfidit Aquarius urna.
Proximus aethereos excipe , Pifcis, equos.
Te memorant fratremque tuum (nam iuncta micatis
Signa) duos tergo fuftinuiffe Deos.
Terribilem quondam fugiens Typhona Dione,
Tunc cum pro coelo Iuppiter arma tulit;
Venit ad Euphratem comitata Cupidine paruo ;
Inque Palaeftinae margine fedit aquae.
Populus, et cannae riparum fumma tenebant:
Spemque dabant falices, hos quoque poffe tegi.
Dum latet , intonuit vento nemus, illa timore

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

pallet ; et hoftiles credit adeffe manus.
vtque finu natum tenuit, Succurite Nymphae;
Et dis auxilium ferte duobus, ait.
Nec mora; profiluit. Pifces fubiere gemelli.
Pro quo nunc dignum fidera munus habent.
Inde nefas ducunt genus hoc imponere menfis,
Nec violant timidi pifcibus ora Syri.
roxima lux vacua eft: at tertia dicta Quirino.
Qui tenet hoc nomen , Romulus ante fuit.
Siue quod hafta Curis prifcis eft diëta Sabinis :
(Bellicus a telo venit in aftra Deus)
Siue fuum Regi nomen pofuere Quirites :
seu quia Romanis iunxerat ille Cures.
Nam pater armipotens , poftquam noua moenia vidit,
Multaque Romulea bella peraéta manu,
Iuppiter, inquit, habet Romana potentia vires :
Sanguinis officio non eget illa mei.
Redde patri natum : quamuis intercidit alter,
pro fe, proque Remo , qui mihi reftat , erit.
Vnus erit, quem tu tolles in caerula coeli;
Tu mihi dixifti: fimt rata diéta Iouis.
Iuppiter adnuerat. nutu tremefaétus uterque
Eft polus; et coeli pondera fenfit Atlas.
Eft locus: antiqui Capream dixere paludem.
Forte tuis illic, Romule, iura dabas.
Sol fugit ; et remouent fubeuntia nubila coelum:
Et grauis effufis decidit imber aquis.
Hinc tonat, hinc mifiis abrumpitur ignibus aether.
Fit fuga : Rex patriis aftra petebat equis.
Luàus erat, falfaeque patres in crimine caedis.
Haefiffetque animis forfitan illa fides.
Sed Proculus Longa veniebat Iulius Alba:
Lunaque fulgebat ; nec facis ufus erat.
Cum fubito motu nubes crepuere finiftrae.
Rettulit ille gradus: horrueruntque comae.
Pulcher, et humano maior, trabeaque decorus
Romulus in media vifus adeffe via:

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

Et dixiffe fimul , Prohibe lugere Quirites:
Nec violent lacrimis numina noftra fuis.
Tura ferant, placentque nouurh pia turba Quirinum.
Et patrias artes militiamque colant,
Iuffit: et in tenues oculis euanuit auras.
Conuocat hic populos : iuffaque verba refert.
Templa Deo fiunt. collis quoque di&tus ab illo :
Et referunt certi facra paterna dies.
Lux quoque cur eadem Stultorum fefta vocetur,
Accipe : parua quidem caufla , fed apta fubeft.
Non habuit tellus do&tos antiqua colonos: -
Laffabant agiles afpera bella viros.
Plus erat in gladio, quam curuo laudis aratro:
Neglectus domino pauca ferebat ager.
Farra tamen veteres iaciebant, farra metebant:
Primitias Cereri farra refe&ta dabant.
Vfibus admoniti flammis torrenda dedere;
Multaque peccato damna tulere fuo.
Nam modo verrebant nigras pro farre fauillas ;
Nunc ipfas igni corripuere cafas.
Fa&a Dea eft Fornax : laeti Fornace coloni
Orant, ut fruges temperet illa fuas.
Curio legitimis nunc Formacalia verbis
Maximus indicit ; nec ftata facra facit.
Inque Foro , multa circum pendente tabella,
Signatur certa Curia quaeque nota.
Stultaque pars populi , quae fit fua curia, nefcit:
Sed facit extrema facra relata die.

ft honor et tumulis. animas placate paternas;
Paruaque in exftinétas munera ferte pyras.
Parua petunt Mares. pietas pro diuite grata eft
Munere. non auidos Styx habet ima deos.
Tegula proie&tis fatis eft velata coronis;
Et fparfae fruges, parcaque mica falis:
Inque mero mollita Ceres, violaeque folutae.
Haec habeat media tefla reliaa via.
Nec maiora veto : fed et his placabilis umbra eft.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

Adde preces pofitis et fua verba focis.
Hunc morem Aeneas, pietatis idoneus au&tor,
Attulit in terras, iufte Latine, tuas.
Ille patris Genio follemnia dona ferebat ;
Hinc populi ritus edidicere pios.
At quondam , dum longa gerunt pugnacibus armis
Bella, Parentales deferuere dies.
INon impune fuit. nam dicitur omine ab ifto
Roma fuburbanis incaluiffe rogis.
Vix equidem credo: buftis exiffè feruntur,
Et tacitae quefti tempore no&tis aui.
Perque vias urbis , Latiosque ululaffe per agros
Deformes animas, vulgus inane , ferunt.
Poft ea praeteriti tumulis redduntur honores ;
Prodigiisque venit funeribusque modus.
Dum tamen haec fiunt, viduae ceffate puellae :
Exfpe&et puros pinea taeda dies.
Nec tibi, quae cupidae matura videbere matri,
Comat virgineas hafta recurua comas.
Conde tuas, Hymenaee , faces, et ab ignibus atris
Aufer. habent alias maefta fepulcra faces.
Di quoque templorum foribus celentur opertis :
Ture vacent arae : ftentque fine igne foci.
Nunc animae tenues, et corpora funéta fepulcris
Errant : nunc pofito pafcitur umbra cibo.
Nec tamen haec ultra, quam tot de menfe fuperfint
Luciferi, quot habent carmina noftra pedes.
Hanc , quia iufta ferunt , dixere Feralia lucem
Vltima placandis manibus illa dies.
Ecce anus in mediis refidens annofa puellis,
Sacra facit Tacitae : vix tamen ipfa tacet.
Et digitis tria tura tribus fub limine ponit,
Qua breuis occultum mus fibi fecit iter.
Tum cantata ligat curn fufco licia rhombo ;
Et feptem nigras verfat in ore fabas.
Quodque pice adftrinxit, quod acu traiecit ahena,
Obfutum maenae torret in igne caput :

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« AnteriorContinua »