Imatges de pàgina
PDF
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

CJuam mater cunétas, tam matrem filia vincit.
Rexit Achaemenias vrbes pater Orchamus: isque
Septimus a prifci numeratur origine Beli.
Axe fub Hefperio funt pafcua Solis equorum:
Ambrofiam pro gramine habent. ea fefTa diurnis
Membra minifteriis nutrit, reparatque labori.
Dumque ibi quadrupedes coeleftia pabula carpunt ;
Noxque vicem peragit ; thalamos Deus intrat arnatos
Verfus in Eurynomes faciem genetricis: et inte,
Bis fex Leucotheën famulas ad lumina cerni,
I.euia verfato ducentem ftamina fufo. -
Ergo vbi, ceu mater, carae dedit oscula natae ;
Res , ait, arcana eft: famulae , difcedite: neue
Adripite arbitrium matri , fecreta loquenti.
Paruerunt: thalamoque, Deus, fine teße reli&o,
Ille ego fum , dixit, qui longum metior annum ,
Omnia qui video ; per quem videt omnia tellus:
Mundi oculus, mihi, crede, places. pauet illa: metuque
Et colus , et fufus , digitis cecidere remißis.
Ipfe timor decuit, nec longius ille moratus,
In veram rediit faciem, folitumque nitorem.
At virgo , quamuis inopino territa vifu,
Vi&ta nitore Dei, pofita vim paffa querela eft.
Inuidit Clytie, ( neque enim moderatus in illa
Solis amor fuerat ) ftimulataque pellicis ira
Vulgat adulterium : diffamatumque parenti
Indicat. ille ferox immanfuetusque precantem ,
Tendentemque manus ad lumina Solis, et, ille
Vim tulit inuitae , dicentem, defodit alta
Crudus humo : tumulumque fuper grauis addit arenae.
Diffipat hunc radiis Hyperione natus: iterque
Dat tibi, quo poflis defofTos promnere vultus.
Nec tu iam poteras ene&um pondere terrae
Tollere, Nympha, caput: corpusque exfangue iacebas.
Nil illo fertur volucrum moderator equorum
Poft Phaëthonteos vidifTe dolentius ignes.
Ille quidem gelidos radiorum viribus artus,

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

Si queat, in viuum tentet reuocare calorem.
Sed, quoniam tantis fatum conatibus obftat,
Ne&are odorato fpargit corpusque, locumque:
Multaque praequeftus, Tanges tamen aethera, dixit.
Protinus imbutum coelefti neétare corpus
Delicuit, terramque fuo madefecit odore:
Virgaque per glebas fenfim radicibus a&tis
Turea furrexit; tumulumque cacumine rupit.
At Clytiem ( quamuis amor excufare dolorem,
Indicinmque dolor poterat ) non amplius auStor
Lucis adit: Venerisque modum fibi fecit in illa.
Tabuit ex illo, dementer amoribus vfa,
Nympharum impatiens ; et fub Iove , noéte dieque,
Sedit humo nuda , nudis incomta capillis.
Perque novem luces, expers vndaeque cibique,
Rore mero, lacrimisque fuis ieiunia pauit:
Nec fe mouit humo. tantum fpe&tabat euntis
Ora Dei: vultusque fuos fle&ebat ad illum.
Membra ferunt haefiffe folo : partemque coloris
Luridus exfangues pallor conuertit in herbas.
Eft in parte rubor : violaeque fimillimus ora
FIos tegit. illa fuum , quamuis radice tenetur,
Vertitur ad Solem : mutataque fervat amorem.
Dixerat: et faétum mirabile ceperat aures.
Pars fieri potuiffe negant: pars omnia veros
Poffe Deos memorant: fed non et Bacchus in illis.
Pofcitur Alcithoë , poftquam filuere forores:
Quae radio ftantis percurrens ftamina telae,
Vulgatos taceo, dixit, paftoris amores
Daphnidis Idaei, quem Nymphe pellicis ira
Contulit in faxum. tantus dolor vrit amantes.
Nec loquor, vt quondam naturae iure nouato
Ambiguus fuerit modo vir, modo femina, Scython.
Te quoque, nunc adamas, quondam fidiffime paruo,
Celmi, Ioui: largoque fatos Curetas ab imbri.
Et Crocon in paruos verfum cum Smilace flores,
Praetereo: dulcique animos nouitate tenebo.

[ocr errors][ocr errors]

Vnde fit infamis; quare male fortibus vndis
Salmacis eneruet, ta&tosque remolliat artus;
Discite. cauffa latet : vis eft notiffima fontis.
Mercurio puerum diua Cythereïde natum
Naîdes Idaeis enutriuere fub antris ;
Cuius erat facies, in qua materque paterque
Cognofci poffent: nomen quoque traxit ab illis
Is tria cum primum fecit quinquennia, montes
Deferuit patrios: Idaque altrice reliéta
Ignotis errare locis, ignota videre
Flumina gaudebat ; ftudio minuente laborem.
Ille etiam Lycias vrbes, Lyciaeque propinquos
Caras adit. videt hic ftagnum lucentis ad imum
Vsque folum lymphae. non illic canna paluftris,
Nec fteriles vluae , nec acuta cufpide iunci.
Perfpicuus liquor eft. ftagni tamen vltima viuo
Cefpite cinguntur, femperque virentibus herbis.
Nympha colit: fed nec venatibus apta, nec arcus
Fle&ere quae foleat, nec quae contendere curfu ;
Solaque Naïadum celeri non nota Dianae.
Saepe fuas illi fama eft dixiffe forores
Salmaci, vel iaculum, vel pi&as fume pharetras ;
Et tua cum duris venatibus otia mifce.
Nec iaculum fumit, nec piętas illa pharetras ;
Nec fua cum duris vematibus otia mifcet.
Sed modo fonte fuo formofos perluit artus:
Saepe Citoriaco deducit pe&ine crines;
Et quid fe deceat , fpeétatas confulit vndas.
Nunc perlucenti circumdata corpus amictu,
Mollibus aut foliis, aut mollibus incubat herbis.
Saepe legit flores. et tunc quoque forte legebat,
Cum puerum vidit, vifumque optauit habere.
Nec tamen ante adiit, etfi properabat adire,
Quam fe compofuit, quam circumfpexit amiétus,
Et finxit vultum ; et meruit formofa videri.
Tunc fic orfa loqui : Puer o digniffime credi
Effe Deus ; feu tu Deus es, potes effe Cupido ,

P. Owid. Naf. Opera. Tom. II. F

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Siue es mortalis, qui te genuere beati ,
Et frater felix, et fortunata profe&to
si qua tibi foror eft ; et quae dedit ubera nutrix.
sed longe cunétis, longeque potentior illis, 32 S
Si qua tibi fponfa eft, fi quam dignabere taeda.
Rsec tibi fiue aliqua eft ; mea fit furtiua voluptas:
seu nulla eft ; ego fim: thalamumque ineamus eumdem.
Nais ab his tacuit: pueri rubor ora notavit
Nefcia, quid fit amor : fed et erubuiffe decebat. 33O
His color aprica pendentibus arbore pomis,
Aut ebori tinâo elt, aut fub candore rubenti,
Cum fruftra refonant aera auxiliaria, Lunae•
Poscenti Nymphae fine fine fororia faltem
Oscula, iamque manus ad eburnea colla ferenti, 33 §
Definis? an fugio, tecumque, ait , ifta relinquo?
Salmacis extimuit ? Locaque haec tibi libera trado,
Hofpes, ait: fimulatque gradu discedere verfo.
Tum quoque refpiciens, fruticumque recondita filua
Delituit: flexumque genu fubmifit. at ille, 34O
vt puer, et vacuis vt inobferuatus in herbis,
Huc it ; et hinc illuc : et in adludentibus vndis
Summa pedum , taloque tenus veftigia tinguit.
Nec mora ; temperie blandarum captus aquarum,
Mollia de tenero velamina corpore ponit. 345
Tum vero obftupuit: nudaeque cupidine formae
Salmacis exarfit. flagrant quoque lumina Nymphes.
Non aliter, quam cum puro nitidiffimus orbe
Oppofita fpeculi referitur imagine Phoebus.
vixque moram patitur: vix iam fua gaudia differt. 35O
Iam cupit ample&i: iam fe male continet amens.
Ille, cauis velox adplaufo corpore palmis,
Defilit in latices, alternaque brachia ducens
In liquidis translucet aquis: vt eburnea fi quis
Signa tegat claro, vel candida lilia , vitrQ. 35 5
vicimus, en meus eft, exclamat Nais: et, omni
vefle procul iaaa, mediis immittitur vndis:

Pugnacemque tenet: luctantiaque oscula carpit: - Sub

[ocr errors][ocr errors]

Subie&atque manus, inuitaque peétora tangit:
Et nunc hac iuueni , munc circumfunditur illac.
Denique nitentem contra, elabique volentem
Implicat , vt ferpens, quam regia fuftinet ales,
Sublimemque rapit: pendens caput illa, pedesque
Adligat, et cauda fpatiantes implicat alas.
Vtue folent hederae longos intexere truncos :
Vtque fub aequoribus deprenfum polypus hoftem
Continet , ex omni dimiffis parte flagellis.
Perftat Atlantiades, fperataque gaudia Nymphae
Denegat. illa premit ; commiffaque corpore toto
Sicut inhaerebat, Pugnes licet, improbe , dixit,
Non tamen effugies. ita Di iubeatis, et iftum
Nulla dies a me , nec me feducat ab ifto.
Vota fuos habuere Deos. nam mixta duorum
Corpora iunguntur: faciesque inducitur illis
Vna. velut fi quis conduéta cortice ramos
Crescendo iungi, pariterque adolefcere cernat.
Sic ubi complexu coìerumt membra tenaci,
Nec duo funt, et forma duplex, nec femina dici,
Nec puer vt poffint ; neutrumque, et vtrumque videntur:
Ergo vbi fe liquidas, quo vir defcenderat, vndas
Semimarem feciffe videt, mollitaque in illis
Membra; mamus tendens, fed iam non voce virili.
Hermaphroditus ait , Nato date munera veftro,
Et pater et genetrix, amborum nomen habenti:
Quisquis in hos fontes vir venerit, exeat inde
Semivir : et ta&tis fubito mollefcat in undis.
Motus vterque parens nati rata vota biformis
Fecit, et incerto fontem medicamine tinxit.
Finis erat di&tis ; et adhuc Minyeïa proles
Vrguet opus fpernitque Deum , feftumque profanat :
Tympana cum fubito non adparentia raucis
Obftrepuere fonis: et adunco tibia cornu,
Tinnulaque aera fonant. redolent myrrhaeque, crocique:
Resque fide maior, coepere virefcere telae,
Inque hederae faciem pendens frondefcere veftis.
F 2

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
« AnteriorContinua »