Imatges de pàgina
PDF
EPUB

LIB. VI. Quo exemplo mota Dea, anum se fecit. Itaque inito cum Arachne texendi certamine , postquam utriusque tela varias transformationes repraesentauit, ipsam in araneam mutauit.

Nihil tamen hoc Nioben mouit, quo minus amissis liberis in saxum obduresceret. Q240 quidem cognito, vulgus Lycios rufticos in ranas a Diana versos, et Marsyam ab Apolline excoriatum, in memoriam reuocauit. Cum vero ad consolandos Thebanos vrbes finitimae conuenissent, soli defuerunt Athenienses : quoniam a Tereo Rege infeftabantur. Qui deinde ftuprata Philomela, in vpupam transformatus fuit: quemadmodum et Philomela in lusciniam, ac Progne in hirundinem. Quae res Pandioni socero intellecta mortem attulit. Huic in regno successit Erechtheus. e cuius filia, Orithyia, Boreas Calaim procreauit et Zethen. Qui in Argonautarum numero quondam fuerunt; cum Iafon, seminatis ferpentis den. tibus, e quibus homines armati prodierunt, et dracone sopito, vellus aureum retulit.

LIB. VII. Is poftquam domum cum Medea rediit, Aefoni illa iuuentutem reddidit. Eamdemque et Peliae pollicita, praemisso arietis in agnum reformati Specimine , dolo eum occidit. Inde per varia loca multis insignia transformationibus delata , poft occisos liberos , Aegeo nupfit. Contra hunc poftea bellum mouit Minos; collectis vndique copiis : vt et e Paro. Quam cum Arne quondam prodidisset, in monedulam fuerat conuersa. Aeacus vero ab Aegeo ftetit, et ad eum Myrmidones fuos, e formicis ortos , auxilio mifit, duce Cephalo: qui aliquando vxorem suam, mutata fibi forma, in adulterium pellexerat, canemque Suum fimul cum vulpe in saxa conuerti viderat.

LIB. VIII. Minos interim Alcathoën obsidet. qua capta, Nisus in haliaeetum et Scylla in cirin fuerunt translati. Hinc in Cretam ille reuersus eft , ubi Minotaurus labyrintho erat inclusus. quem cum TheSeus deinde de medio sustulisset, cum Ariadne in patriam rediens, eam in itinere dereliquit. Hinc eam Bacchus adfumfit, eiusque coronam inter fidera collocauit. Icarus vero , cum ex insula conaretur post patrem euolare , submersies est : eiusque ex sequias celebrantem patrem vidit perdix , e Talo nuper transformata. Theseus interea , cum valde celebris iam effet, ad aprum Calydonium, cuius interfectore sublato , sorores eius in Meleagrides aues mutatae sunt, fuit conuocatus. Inde ad Acheloum diuertitur, et Echinades insulas confpicit, in quas Naia

des

des erant conuerfae. Quod ita fieri potuisse, Lelex primum Baucidis et Philemonis probat exemplo, qui in arbores fuerint commutati : sicut et domus ipsorum in templum, ac pagus ipse in stagnum. Achelous deinde Protei et Mestrae transformationes adiicit, ac suas denique , quibus vfus quondam fuerat, cum ipsum premeret Hercules, gratia Deianirae.

LIB. IX. Haec illi poftea vestem misit, qua periit (poftquam Lichas in scopulum fuit translatus ) et in coelum traductus eft. Tum vero Alcmena ad Tölen se contulit: eique Galanthidem in mustelam , et illa vicisim sororem fuam in arborem conuersam narrauit. Interim Superuenit ipsis Tölaus, reparata per Heben iuuentute. Id quod non posse omnibus contingere, Iupiter Aeaci exemplo docet. Hunc fugiens Miletus in Afiam discessit, et Byblidem procreauit atque Caunum : cuius illa amore tabefacta, in fontem periit. Quae quidem res magis mira omnibus visa fuisset ; nisi paulo ante Iphis, ipso nuptiarum die , viri. lem sexum accepisset.

LIB. X. His porro nuptiis, qui interfuerat Hymenaeus, ad Or. pheum inde se contulit ; sed malo omine. quandoquidem mox obiit Eurydice, et postea secundo. Cum quidem non aliter obftupuit Orpheus, quam qui Cerbero conspecto Saxeus eft effectus. Postea, cum in monte quodam varias transformationes lyra exprimeret, adcurrerunt ad eum arbores omnes, et inter ceteras pinus ex Aty, et cupressus e Cyparissa mutata.

LIB. XI. Hinc cum Thraciae mulieres illum discerpfiffent, in arbores mutatae sunt. Tum Bacchus e Thracia receffit, et Midae pra Sileno restituto auri copiam fecit. cuius cum illum poeniteret, in Pan Etolo lotus, arenas eius aureas reddidit. Poftea Phoebus pro iniquo iudicio aures illi afininas tribuit. fuo facto, Troiae moenia, humanam indutus formam, exstruxit. Hanc vrbem postquam cepit Hercules, Hefionem Telamoni vxorem dedit : quandoquidem Peleus iam Thetidem post multas eius transformationes duxerat : et ad Ceycem poftea profe&tus , Daedalionem in accipitrem, et lupum in lapidem conuersum, partim intellexerat, partim ipse viderat. Accidit deinde, vt Alcyone, marito post naufragium sub Morphei figura per fomnum conspecto, in auem, ficut et maritus, mutaretur. Quos in aëre volantes, cum animaduertissent quidam , Aesacum quondam in mergum, qui tum forte aderat, meminerunt transformatum.

LIB.

A 3

LIB. XII. Huic tum Priamus pater, tamquam mortuo , exsequias fecit vna cum filiis. excepto tamen Paride, qui in Graeciam profectus erat : quemque deinde persecuti Graeci, draconem Aulide lapideum viderunt redditum. Inde Cygnus ab Achille occisus in quem vertitur, cum inuulnerabilis fuisset. Sic ut et Caenis olim in Caeneum, et poftea in quem commutata. Quod cum narrasset Neftor, Periclymeni quoque transformationes adiunxit.

LIB. XIII. Neptunus deinde Achilli mortem procurat. De cuius armis Aiax et Vlylles poft mortem contendunt. Aiace vero hac de causa mortuo, Sanguis eius in hyacinthum conuertitur. Capta poftea Troia , Hecuba in canem mutata eft. Cuius fortunam cum dii omnes deplorarent, Aurora Sola Memnonem duntaxat, quem iam factum, lugebat. Aeneas autem profugus ad Anium, cuius filiae in columbas erant conuersae, aliaque deinceps loca transformationibus celebrata, delatus eft. In Latium denique vt venit , bellum cum Turno suscepit.

LIB. XIV. Is cum per Venulum peteret auxilium a Diomede, cuius focii in aues fuerant mutati, repulfam passus eft ; redeunte Venulo per ea loca, in quibus pastor quondam in oleaftrum erat conuersus. Poftea naues Aeneae in praelio Nymphae fiunt. Sicut et Ardea, post occisum Turnum , auis. atque Aeneas ipse, Indiges. Successerunt huic Reges alii. Quorum inter caeteros sub Proca floruit Po

quam cum amaret Vertumnus, sumta primum anus forma, et Anaxaretes in saxum conuersae exemplo vsurpato : deinde rursum iuuenis factus, voto potitur. Inde fub Numitore aquae frigidae redduntur calidae. Cui qui fucceffit, Romulus, factus est Quirinus : eiusque vxor,

Ora dea. LIB. XV. Secutus eft Numa: qui , cum de originibus Crotonis inquireret, nigros calculos quondam in albos fuisse commutatos comperit; et Pythagoram de perpetuis rerum transformationibus disputantem audiuit. Mortuum deinde Numam deflens Aegeria , nec Hippolyti, qui suas ipfi conuersiones proponebat, confolationem admittens, in fontem liquescit. Id quod non minus fuit mirandum, quam quod Romuli loncea arbor, aut Cippus factus est cornutus. Iulius Caesar denique

in ftellam post mortem commutatus fuit.

mona.

[ocr errors][merged small]

P. O VI

P. OVIDII NASONIS METAMORPHOSEON

LIBER I.

In

noua fert animus mutatas dicere formas
Corpora. Di coeptis (nam vos mutastis et illas )
Adspirate meis. primaque ab origine mundi
Ad mea perpetuum deducite tempora carmen.

Ante, mare, et tellus, et, quod tegit omnia , coelum, 5
Vnus erat toto naturae vultus in orbe,
Quem dixere Chaos; rudis, indigestaque moles ;
Nec quidquam, nisi pondus iners; congestaque eodein
Non bene iun&tarum discordia semina rerum.
Nullus adhuc mundo praebebat lumina Titan;
Nec noua crescendo reparabat cornua Phoebe ;
Nec circumfufo pendebat in aëre tellus
Ponderibus librata fuis : nec brachia longo
Margine terrarum porrexerat Amphitrite.
Quaque fuit tellus, illic et pontus, et aër.

15 Sic erat instabilis tellus, innabilis vnda, Lucis egens aër: nulli sua forma manebat : Obftabatque aliis aliud : quia corpore in vno Frigida pugnabant calidis , humentia ficcis , Mollia cum duris, fine pondere habentia pondus.

20 Hanc Deus et melior litem natura diremit. Nam coelo terras, et terris abfcidit vndas : Et liquidum fpisso secreuit ab aëre coelum. Quae poftquam euoluit, caecoque exemit aceruo, Dissociata locis concordi pace ligauit.

A 4

Ignea

[merged small][merged small][ocr errors][merged small]

Ignea conuexi vis et fine pondere coeli
Emicuit, funimaque locum fibi legit in arce.
Proxinus eft aër illi leuitate, locoque :
Denfior his tellus, elementaque grandia traxit :
Et pressa est grauitate fui: circumfiuus humor
Vltima possedit, folidumque coërcuit orbem.

Sic vbi dispositam, quisquis fuit ille Deorum,
Congeriem fecuit, fectamque in membra redegit;
Principio terram , ne non aequalis ab omni
Parte foret, magni speciem glomerauit in orbis.
Tum freta diffundi, rapidisque tumescere ventis
Suflit, et ambitae circumdare littora terrae.
Addidit et fontes, immensaque stagna, lacusque ;
Fluminaque obliquis cinxit decliuia ripis:
Quae diuersa locis partim sorbentur ab ipsa ;
In mare perueniunt partim , campoque recepta
Liberioris aquae, pro ripis littora pulsant.
Iuffit et extendi campos , subsidere valles,
Fronde tegi filuas, lapidosos surgere montes.
Vtque duae dextra coelum, totidemque sinistra
Parte secant Zonae, quinta est ardentior illis ;
Sic onus inclufum pumero distinxit eodem
Cura Dei : totidemque plagae tellure preinuntur.
Quarum quae media est , non est habitabilis aestu :
Nix tegit alta duas. totidem inter vtrumque locauit ;
Temperiemque dedit, mixta cum frigore flamma.
Imminet his aër. qui, quanto est pondere terrae
Pondus aquae leuius, tanto est onerofior igni.
Illic et nebulas , illic consistere nubes
Iuffit , et humanas motura tonitrua mentes ,
Et cum fulminibus facientes frigora ventos.
His quoque non paslim mundi fabricator habendum
Aëra permisit. vix nunc obfiftitur illis,
Cum fua quisque regant diuerfo flamina tractu ,
Quin lanient mundum; tanta est discordia fratrum.
Eurus ad Auroram, Nabathaeaque regna recessit,
Perfidaque, et radiis iuga subdita atutinis.

45

50

55

60

Vesper,

« AnteriorContinua »