Imatges de pàgina
PDF

Quod pater Hippodamas aegre tulit: inque profundum
Propulit e fcopulo pariturae corpora natae.
Excepi: nantemque ferens, O proxima coelo
Regna vagae, dixi, fortite, Tridentifer, vndae,
In quo definimus, quo facri currimus amnes,
[Huc ades, atque audi placidus, Neptune, precantem ]
Huic ego, quam porto, nocui. fi mitis, et aequus,
Si pater, Hippodamas, aut fi minus impius effet ;
Debuit illius mifereri, ignofcere nobis.
Adfer opem ; merfaeque precor feritate paterna
Da, Neptune, locum : vel fit locus ipfa , licebit.
Hanc quoque comple&tar. mouit caput aequoreus rex:
Concuffitque fuis omnes adfenfibus vndas.
Extimuit Nymphe : mabat tamen. ipfe natantis
Peétora tangebam trepido falientia motu:
Dumque ea contreéto, totum durefcere fenfi
Corpus ; et induéla condi praecordia terra.
[Dum loquor, amplexa eft artus noua terra natantes,
Et grauis increuit mutatis infula membris. ]
Amnis ab his tacuit. fa&tum mirabile cunétos
Mouerat. irridet credentes: vtque Deorum

Spretor erat, mentisque ferox Ixione natus;
Fi&a refers, nimiumque putas, Acheloë, potentes
Efle Deos, dixit ; fi dant adimuntque figuras.
Obftupuere omnes, nec talia diéta probarunt :
Ante omnesque Lelex, animo maturus et aeuo ,
Sic ait: immenfa eft, finemque potentia coeli
Non habet: et quidquid Superi voluere , peraétum eft.
Quoque minus dubites, tiliae contermina quercus
Collibus eft Phrygiis, modico circumdata muro,
Ipfe locum vidi: nam me Pelopeia Pittheus
Mifit in arua, fuo quondam regnata parenti.
Haud procul hinc ftagnum ; tellus habitabilis olim 5
Nunc celebres mergis, fulicisque paluftribus vndae.
Iupiter huc, fpecie mortali, cumque parente
Venit Atlantiades pofitis caducifer alis.
Mille domos adiere, locum requiemque petentes:
Mille domos claufere ferae. tamen vna recepit,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

Parua quidem, ftipulis et camna teéta paluftri : 63© Sed pia Baucis anus, parilique aetate Philemom Illa funt annis iun&ti iuuenilibus; illa Confenuere cafa : paupertatemque fatendo • Effecere leuem, nec iniqua mente ferendam. Nec refert, dominos illic, famulosne requiras ; 635 Tota domus, duo funt: idem parentque iubentque;. Ergo vbi Coelicolae paruos tetigere penates ; Submiffoque humiles intrarunt vertice poftes; Membra fenex pofito iuffit releuare fedili ; Quo fuperiniecit textum rude fedula Baucis. 64o Inde foco tepidum cinerem dimouit: et ignes Sufcitat hefternos 5 foliisque et cortice ficco Nutrit ; et ad flammas anima producit anili: Multifidasque faces, ramaliaque arida te&o Detulit, et minuit, paruoque admouit aëno. 645 Quodque fuus coniux riguo collegerat horto, Truncat olus foliis. furca leuat ille bicorni Sordida terga fuis, nigro pendentia tigno : Seruatoque diu refecat de tergore partem Exiguam ; fe&tamque domat feruentibus vndis. 6$o Interea medias fallunt fermonibus horas : Sentirique moram prohibent. erat alu-us illic Fagineus, curua clauo fufpenfus ab anfa: Is tepidis impletur aquis ; artusque fouendos Accipit. in medio torus eft de mollibus vluis 65 5 Impofitus le&to , fponda pedibusque falignis. Veftibus hunc velant, quas non nifi tempore fefto Sternere confuerant ; fed et haec vilisque vetusque Veftis erat, le&to non indignanda faligno. Adcubuere Dei. menfam fuccin&a tremensque • 66c Pomit anus. menfae fed erat pes tertius impar : Tefta parem fecit. quae poftquam fubdita cliuum Suftulit ; aequatam mentae terfere virentes. Ponitur hic bicolor fincerae bacca Mineruae, Conditaque in liquida corna autumnalia faece, • 665 Intubaque , et radix, et la&is mafTa coa&i;

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

Omnia fi&tilibus. poft haec caelatus eadem
Siftitur argilla crater ; fabricataque fago
Pocula, qua caua funt flauentibus illita ceris.
Parua mora eft ; epulasque foci mifere calentes:
Nec longae rurfus referuntur vina fene&tae ;
Dantque locum menfis paullum fedu&ta fecundis,
Hic nux, hic mixta eft rugofis carica palmis ,
Prunaque , et in patulis redolentia mala caniftris,
Et de purpureis colle&tae vitibus vuae.
Camdidus in medio fauus eft. fuper omnia vultus
Acceffere boni: nec iners pauperque voluntas.
Interea, quoties hauftum cratera repleri
Sponte fua, per feque vident fuccrefcere vina,
Attoniti nouitate pauent, manibusque fupinis
Concipiunt Baucisque preces, timidusque Philemon :
Et veniam dapibus, nullisque paratibus orant.
Vnicus anfer erat, minimae cuftodia villae:
Quem Dis hofpitibus domini maétare parabant:
Ille celer penna tardos aetate fatigat ;
Eluditque diu : tandemque eft vifus ad ipfos
Confugiffe Deos. Superi vetuere necari ;
Dique fumus ; meritasque luet vicinia poenas
Impia, dixerunt, vobis immunibus huius
Effe mali dabitur: modo veftra relinquite teéta ;
Ac noftros comitate gradus ; et in ardua montis
Ite {imul. parent ambo, baculisque leuati
Nituntur longo veftigia ponere cliuo.
Tantum aberant fummo ; quantum femel ire fagitta
Miffa poteft: flexere oculos, et merfa palude
Caetera profpiciunt: tantum fua te&ta manere.
Dumque ea mirantur; dum deflent fata fuorum:
Illa vetus dominis etiam cafa parua duobus,
Vertitur in templum: furcas fubiere columnae:
Stramina flauefcunt; adopertaque marmore tellus,
Caelataeque fores, aurataque te&ta videntur.
Talia cum placido Saturnius edidit ore:
Dicite, iufte fenex, et femina coniuge iufto
Digna, quid optetis. cum Baucide pauca locutus ,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Confilium Superis aperit commune Philemon :
Effe facerdotes, delubraque veftra tueri
Pofcimus: et quoniamm concordes egimus annos;
Auferat hora duos eadem : nec coniugis vmquam
Bufta meae videam : neu fim tumulandus ab illa.
Vota fides fequitur. templi tutela fuere,
Donec vita data eft. annis aeuoque foluti
Ante gradus facros cum ftarent forte, locique
Inciperent cafus ; frondere Philemoma Baucis,
Baucida confpexit fenior frondere Philemom.
Iamque fuper gelidos crefcente cacumine vultus,
Mutua, dum licuit, reddebant di&ta ; Valeque,
O coniux, dixere fimul , fimul abdita texit
Ora frutex. Oftendit adhuc Tyameïus illic
Incola de gemina vicinos arbore truncos.
Haec mihi non vani ( neque erat, cur fallere vellent)
Narrauere fenes. equidem pendentia vidi
Serta fuper ramos: ponensque recentia , dixi,
Cura pii Dîs funt, et, qui coluere, coluntur.

Defierat: cun&tosque et res, et mouerat au£tor:
Thefea praecipue : quem fa&ta audire volentem
Mira Deùm , nixus cubito Calydonius amnis
Talibus adloquitur: Sunt, o fortiffime, quorum
Forma femel mota eft, et in hoc renouamine manfit.
Sunt, quibus in plures ius eft transire figuras:
Vt tibi, complexi terram maris incola, Proteu.
Nam modo te iuuenem , modo te videre leonem ;
Nunc violentus aper, nunc, quam tetigiffe timerent,
Anguis eras: modo te faciebant cornua taurum.
Saepe lapis poteras , arbor quoque faepe videri.
Interdum , faciem liquidarum imitatus aquarum,
Flumen eras: interdum vndis contrarius ignis.

Nec minus Autolyci coniux, Erifichthone nata,
Iuris habet. pater huius erat, qui numina Diufìm
Sperneret ; et nullos aris adoleret honores.
Ille etiam Cereale nemus violafTe fecuri
Dicitur ; et lucos ferro temeraffe vetu(tos,

P. Ouid. Naf. Opera. Tom. II. NY

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

stabat in his ingens annofo robore quercus;
Vna nemus: vittae mediam, memoresque tabellae,
Sertaque cingebant, voti argumenta potentis.
Saepe fub hac Dryades feftas duxere choreas:
Saepe etiam, manibus nexis ex ordine, trunci
Circuiere modum ; menfuraque roboris vlnas
Quinque ter implebat. nec non et cetera tanto
Silua fub hac, filua quanto iacet herba fub omni.
Nom tamen idcirco ferrum Triopeîus illa
Abftinuit, famulosque iubet fuccidere facrum
Robur: et vt iuffos cunétari vidit, ab vno
Edidit haec rapta fceleratus verba fecuri:
Non dile&ta Deae folum , fed et ipfa licebit
Sit Dea, iam tanget frondente cacumine terram.
Dixit; et, obliquos dum telum librat in i&tuis,
Contremuit, gemitumque dedit Deoîa quercus:
Et pariter frondes, pariter pallefcere glandes
Coepere ; ac longi pallorem ducere rami.
Cuius vt in trunco fecit manus impia vulnus ;
Haud aliter fluxit, discuffa cortice, fanguis,
Quam folet, ante aras ingens vbi vi&tima taurus
Concidit, abrupta cruor e ceruice profufus.
Obftupuere omnes: aliquisque ex omnibus audet
Deterrere nefas, faeuamque inhibere bipennim.
Adfpicit hunc, Mentisque piae cape praemia , dixit
Theffalus: inque virum conuertit ab arbore ferrum:
I)etrumcatque caput; repetitaque robora caedit:
Editus e medio fonus eft cum robore talis:
Nympha fub hoc ego fum, Cereri gratiffima, ligno:
Quae tibi faétorum poenas inftare tuorum
Vaticinor moriens, noftri folatia leti.
Perfequitur fcelus ille fuum : labefaétaque tandem
I&ibus innumeris , adductaque funibus arbor
Corruit, et multam proftrauit pondere filuam.
Attonitae Dryades damno nemorisque fuoque,
Omnes germanae, Cererem cum veftibus atris
Maerentes ádeunt; poenamque Erifichthonis orant.
Adnuit his: capitisque fui pulcherrima motu

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
« AnteriorContinua »