Imatges de pàgina
PDF
EPUB

550

555

560

565

Implebo filuas, et conscia faxa querelis.
Audiat haec aether, et fi Deus vllus in illo eft,
Talibus ira feri postquam commota tyranni;
Nec minor hac metus eft: caussa stimulatus vtraque,
Quo fuit accinctus, vagina liberat ensem:
Arreptamque coma, flexis poft terga lacertis,
Vincla pati cogit. iugulum Philomela parabat,
Spemque fuae mortis viso conceperat ense.
Ille indignanti, et nomen patris vsque vocanti,
Lüctautique loqui compressam forcipe linguam
Abftulit ense fero. radix micat vltima linguae.
Ipfa iacet, terraeque tremens immurmurat atrae.
Vtque salire solet mutilatae cauda colubrae ,
Palpitat; et moriens dominae vestigia quaerit.
Hoc quoque post facinus (vix ausim credere ) fertur
Saepe fua lacerum repetîfle libidine corpus.
Sustinet ad Procnen poft talia facta reuerti.
Coniuge quae viso germanam quaerit : at ille
Dat gemitus fictos, commentaque funera narrat.
Et lacrimae fecere fidem. uelamina Procne
Deripit ex humeris, auro fulgentia lato :
Induiturque atras vestes : et inane sepulcrum
Constituit: fallisque piacula manibus infert:
Et luget non fic lugendae fata fororis.
Signa Deus bis sex alto lustrauerat anno.
Quid faciat Philomela? fugam custodia claudit :
Structa rigent folido ftabulorum moenia saxo :
Os mutum facti caret indice. grande dolori
Ingenium est: miserisque venit folertia rebus.
Stamina barbarica suspendit callida tela:
Purpureasque notas filis intexuit albis,
Indicium sceleris: perfectaque tradidit vni :
Vtque ferat dominae gestu rogat. ille rogata
Pertulit ad Procnen: nec fcit, quid tradat in illis.
Euoluit vestes faeui matrona tyranni :
Germanaeque fuae carmen miserabile legit.
Et (mirum potuisse) filet. dolor ora repressit ;
Verbaque quaerenti fatis indignantia linguae
P. Ouid. Nas, Opera. Tom. II.

I

[ocr errors]

570

575

[ocr errors]
[ocr errors][merged small]

Defuerunt: nec flere vacat. fed fasque nefasque

585 Confufura ruit: poenaeque in imagine tota est. Tempus erat, quo facra folent Triëterica Bacchi Sithoniae celebrare nurus. nox confcia facris. Notte sonat Rhodope tinnitibus aeris acuti : Nocte sua est egreffa domo regina: Deique

590 Ritibus inftruitur , furialiaque accipit arma. Vite caput tegitur: lateri ceruina sinistro Vellera dependent: humero leuis incubat hasta. Concita per filuas, turba comitante fuarum , Terribilis Procne, furiisque agitata doloris,

595 Bacche, tuas fimulat. venit ad ftabula auia tandem : Exululatque, Euoëque fonat, portasque refringit: Germanamque rapit: raptaeque insignia Bacchi Induit: et vultus hederarum frondibus abdit: Attonitamque trahens intra sua limina ducit.

600 Vt sensit tetigisse domum Philomela nefandam, Horruit infelix; totoque expalluit ore. Nacta locum Procne, facrorum pignora demit, Oraque deuelat milerae pudibunda forori ; Amplexuque petit. fed non attollere contra Suftinet haec oculos; pellex sibi visa fororis : Deiectoque in humum vultu, iurare volenti, Testarique Deos, per vim fibi dedecus illud Illatum, pro voce manus fuit. ardet, et iram Non capit ipfa fuam Procne: fletumque fororis

610 Corripiens, Non est lacrimis hic, inquit, agendum, Sed ferro; fed quid habes, quod vincere ferrum Pollit. in omne nefas ego me, germana, paraui. Aut ego, cum facibus regalia tecta cremaro, Artificem mediis immittam Terea flammis:

615 Aut linguam , aut oculos, aut quae tibi membra pudorem Abstulerunt, ferro rapiam: aut per vulnera mille Sontem animam expellam. magnum, quodcumque paraui. Quid fit, adhuc dubito. peragit dum talia Procne ; Ad matrem veniebat Itys.' quid poffit, ab illo

621) Admonita est : oculisque tuens immitibus, Ah quam Es fimilis patri! dixit. nec plura locuta ,

Triste

605

625

630

1

635

640

Triste parat facinus; tacitaque exaeltuat ira.
Vt tamen accessit natus, matrique salutein
Attulit, et paruis adduxit colla lacertis,
Mixtaque blanditiis puerilibus oscula iunxit;
Mota quidem est genetrix ; infractaque constitit ira:
Inuitique oculi lacrimis maduere coactis.
Sed fimul ex nimia matrem pietate labare
Sensit: ab hoc iterum est ad vultus versa fororis ;
Inque vicem fpectans ambos, Cur admouet, inquit,
Alter blanditias; rapta filet altera lingua ?
Quam vocat hic matrem, cur non vocat illa fororem ?
Cui fis nupta,

vide, Pandione nata , marito.
Degeneras. fcelus est pietas in coniuge Tereo.
Nec mora ; traxit Ityn : veluti Gangetica ceruae
Lactentem foetum per filuas tigris opacas.
Vtque domus altae partem tenuere remotam ;
Tendentemque manus, et iam sua fata videntem,
Eia , et iam, mater clamantem, et colla petentem
Ense ferit Procne, lateri qua pectus adhaeret.
Nec vultum auertit. fatis illi ad fata vel vnum
Vulnus erat: iugulum ferro Philomela refoluit.
Viuaque adhuc, animaeque aliquid retinentia membra
Dilaniant. pars inde cauis exsultat aënis :
Pars verubus stridet: manant penetralia tabo.
His adhibet coniux ignarum Terea mensis :
Et patrii moris sacrum mentita , quod vni
Fas fit adire viro , comites famulosque remouit.
Inde, sedens folio, Tereus , fublimis auito,
Vescitur : inque suam sua viscera congerit aluum.
Tantaque nox animi est, Ityn huc arcefsite, dixit.
Dissimulare nequit crudelia gaudia Procne :
Iamque suae cupiens exsistere nuntia cladis;
Intus habes, quod poscis , ait. circumspicit ille ,
Atque vbi sit quaerit , quaerenti , iterumque vocanti,
Sicut erat sparsis furiali caede capillis,
Profiliit: Ityosque caput Philomela cruentum
Misit in ora patri : nec tempore maluit vllo
Posle loqui, et meritis teftari gaudia diais.

12

645

650

655

660 Thra.

665

675

Thracius ingenti mensas clamore repellit,
Vipereasque ciet Stygia de valle forores :
Et modo, fi poflit, referato pectore diras
Egerere inde dapes, demersaque viscera gestit:
Flet modo, feque vocat bastum miserabile nati:
Nunc sequitur nudo genitas Pandione ferro.
Corpora Cecropidum pennis pendere putares ;
Pendebant pennis. quarum petit altera filuas :
Altera tecta subit. neque adhuc de pectore caedis
Effluxere notae ; fignataque sanguine pluma eft.

670
Ille dolore suo, poenaeque cupidine velox,
Vertitur in volucrem : cui stant in vertice criftae :
Prominet immodicum pro longa cuspide roftrum.
Nomen Epops volucri: facies armata videtur.
Hic dolor ante diem, longaeque extrema feneftae
Tempora, Tartareas Pandiona misit ad vmbras.

Sceptra loci , rerumque capit moderamen Erechtheus;
Iultitia dubium , validisne potentior armis.
Quattuor ille quidem iuuenes, totidemque crearat
Femineae fortis : sed erat par forma duarum.

680
E quibus Aeolides Cephalus te coniuge felix,
Procri fuit: Boreae Tereus Thracesque nocebant:
Dilectaque diu caruit Deus Orithyïa ,
Dum rogat, et precibus mauult , quam viribus, vei.
Aft vbi blanditiis agitur nihil, horridus ira ,

685 Quae folita est illi, nimiumque domestica, vento ; Et merito, dixit: quid enim mea tela reliqui , Saeuitiam , et vires, iramque, animosque minaces, Admouique preces; quarum me dedecet vfus ? Apta mihi vis est. vi tristia nubila pello:

690 Vi freta concutio, nodofaque robora verto, Induroque niues, et terras grandine pulso. Idem ego, cum fratres coelo sum nactus aperto, (Nam mihi campus is est) tanto molimine luctor ; Vt medius noftris concurfibus intonet aether;

695 Exsiliantque cauis elisi nubibus ignes. Idem ego, cum subii conuexa foramina terrae , Supposuique ferox imis mea terga căuernis;

Sollicito manes, totumque iremoribus orbem.
Hac ope debueram thalamos petiiffe: focerque

700
Non orandus erat, sed vi faciendus, Erechtheus.
Haec Boreas, aut his non inferiora locutus ;
Excussit pennas. quarum iactatibus omnis
Adflata est tellus; latumque perhorruit aequor.
Puluereamque trahens per summa cacumina pallam,

705
Verrit humum: pauidamque metu caligine tectus
Orithyïan amans fuluis amplectitur alis.
Duin volat; arserunt agitati fortius ignes.
Nec prius aërii cursus fuppreffit habenas,
Quam Ciconum tenuit populos, sua moenia, raptor. 710
Illic et gelidi coniux Actaea tyranni ,
Et genetrix facta est , partus enixa gemellos ;
Cetera qui matris, pennas genitoris haberent.
Non tamen has vna memorant cum corpore natas :
Barbaque dum rutilis aberat submissa capillis;

715
Implumes Calaïsque puer, Zethesque, fuerunt.
Mox pariter ritu pennae coepere volucrum
Cingere vtrumque latus; pariter flauescere malae.
Ergo, vbi concessit tempus puerile iuuentae ;
Vellera cum Mingis nitido radiantia villo
Per mare non motum prima petiere carina.

6

64

I 3

P. OVI.

« AnteriorContinua »