Imatges de pàgina
PDF
EPUB
[ocr errors]

Corripiunt dictis: fruftraq; inhiberclaborant. 565 | agmen fuorum, conana Acrior a monitu est; irritaturque retenta

tur fruftra abfterrere. Vion Et crescit rabies : remoraminaque ipsa nocebant. Lentior eft hortatu, & vesse

corregia acuitur et auSic ego torrentem, qua nil obftabat euntis

getur , og retardario ipsa Leniùs, & modico strepitu decurrere vidi : oberat. Sic ego adverti tora At, quacunq; trabes obstructaq; faxa tenebant. 570 exigwo murmure que parte

rentem deftvere lenius lo Spumeus, & fervens, & ab objice fævior ibat.

mitnl impediebat ruentem : Ecce cruentati redeunt: &, Bacchus ubi effet, At quacumque tigna , Quærenti domino, Bacchum vidiffe negårunt. lapides congesti obftabant, Hunc, dixere, tamen comitem, famulumq; facroru piumeus o aftuofus ruebat Cepimus:& tradunt manibus post terga ligatis. 575 Ecce fanguinolenti rever(Sacra Dei quondam Tyrrhena gente fecutum.) tuntur, cum abnuerunt fe vine VIII. Aspicit hunc oculis Pentheus, quos ira digle Bacchum interrogati i tremendos

Domino, ubi is effet. Ni

hilominus , inquiunt , apa Fecerat: &, quanquam poenæ vix tempora differt, prelsendimus hunc comitem O periture ; tuaque aliis documenta dature sacrorum natione TyrrheMorte, ait,ede tuum nomen, nomeng; parentú, 580 num secutum olim sacra Et patriam; morisque novi cur facra frequentes.

Dei : dy illum offerunt

manibus revinétis à tergo. Ille metu vacuus, Nomen mihi, dixit, Acetes;

VIII. Tentheus illuns Patria Mæonia eft: humili de plebc parentes. intuetur oculis, quos furor Non mihi, quæ duri colerent pater arva juvenci,

horrendos reddiderat ; ergon Lānigerosve greges, non ulla armenta reliquit. 585 quamvis agrè dimistir mo

menta fupplicii, o, inquit, Pauper & ipfe fuit: linoque folebat & hamis

moriture, o exhibiture aliis Decipere, & calamo salientes ducere pisces. exempla tua morte, dic tuum Ars illi sua cenfus erat. Cum traderet artem ; nomen, de nomen parentum, Accipe, quas habeo, studii succeffor & hæres,

datione patriam, o quamobrem

colás Sacra nuperorum tiis Dixit, opes : moriensque mihi nihil ille reliquit 599 ruum. Ite timoris exfers, Præter aquas. Unú hoc poffum appellare paternú. Nomen , inquit Mox ego, ne fcopulis hærerem semper in isdem, ria ešt Moonia ; paren. Addidici régimen, dextra moderante, carina

tes de plebe infima. . Mili Flectere: & Oleniæ fidus pluviale capellæ,

non reliquit campos ques for

tes juvenci fubigerent, vel greges lanigeros, neque ulla armenta. Ipse etiam fuit pauper, a consueverat fallere pisces filo Ghamis, & extrahere saltantes virga. Sua ars erat illi reditus. Cum me doceret artem fuam, fume, ait, divitias, quas consequutus fum, fucceßor do bæres artis meæ; do moriens ille nihil mihi reliquit præter aquas : possum vocare hoc solum patrium. Ego deinde, ne semper manerem affixus iisdem rupibus, doétus fum moderari clavum navis, dextra ministrante ; obfervavi oculis fidus pluviale capra Olenia,

NOT A. 572. Cruentati ]. Quos Bacchæ malè 583. Mdonia ] Quia ex Mzonia feu exceperant.

Lydia prodierant coloni, qui Hetruriam 574. Hunc dixere ] aliter tamen Euripi- reuerunt. des in Bacchis, qui Bacchum fimpliciter dicit addu&um, quem hic nofter fub A 594. Olenie ] Amaltheam dicit, Jovis cætis imagine fingir latentem.

nutricem oleniam ab Oleno Bootie 576. Tyrrhena] Hetrufcum aut Thufcum urbe, ubi nucrita, fic appellatam ; vel ab dicit fuiffe hunc Açæren. Notiflima eft au eo quod in Auriga ulnas árérces cælo retem Hetruria Italiæ regio, à qua Herruf- cepta fit. Ortu verò & occafu pluvias irre cum seu Tyrrhenum mare nomen habuit. | ducere voluerunt.

N

Taygetengja

moreor in arenuit remis ad

}

Tapeten en dienen | Taygetenque, Hyadafque oculis Ar&tong;} 595 rum, do portus idoneos navibus, forte cum cursus mihi Ventorumque domos, & portus puppibus aptos. esset ver, us Delon, appello Fortè petens Delon Diæ telluris ad oras ad littus Die infosla, o pro- Applicor, & dextris adducor littora remis : de xiram flexis to leviter ex

Doque leves faltus: udæque immittor arenæ. filio, me immitto in terNox ubi conlumta est; Aurora rubescere

600 ram hu nidam. Toftquam primum. tenebre sunt discusa, Ana Cæperat : exsurgo, laticesque inferre recentes Tera cæperat premium rube- Adnonco; monitroque viam, quæ ducat ad undas. Te : exciter som levererar a : Ipfe, quid aura mihi tumulo promittat ab alto, oji endo iter, quod ducat ad Protpicio : comitesque voco, repetoque carinam. eas. 1 fe peculor ab excel Adfumus en,inquit,fociorum primus Opheltes: 605 policeatur ; & arcejo fo- Utque putat, prædam deferto nactus in agro, cios, denuo conscendo na Virginca puerum ducit per littora forma. vem. Ecce, adsumus, ait Ille, mero fomnoque gravis, titubare videtur ; primus comitum opieltes: Vixq; sequi. Specto cultum, faciemque, gradumq; :

er ficuti arbitratur, nattu Nilibi, quod pofset credi mortale, videbam. 610 krabit per littora juvenem Et fenfi, & dixi sociis, Quod numen in isto fpecie virginea. Ille tardus Corpore fit dubito : sed corpore numcn in isto est. fomno & vino viderur va Quilquis es, ô faveas, noftrisque laboribus adsis. cilere, & vix fequitur pHis quoque des veniam. Pro nobis mitte precari,

de Vit!tum, inceffum : Nihil in eo in ve Dictys ait: quo non alius conscendere summas 615 niebam quod poffet credi mer- Ocior antennas, prenloque rudente relabi. ta'e. Et ari verii, & indicavi Hoc Libys, hoc flavus proræ tutela Melanthus, comitibus, Nefcio

Hoc probat Alchimedon : &, qui requiemque rum poteftas fit in ifto corpore ; fed poteftas Deorum modumque eft in alto corpore. Quisqui Voce dabat remis, animorum hortator Epopeus es, ô propitius fos, o noftro. Lahores adjuves : ignosce etiam iftis. Define or are pro nobis, inquit Dicłys, qua non alius velocior standere supremas antennas, e descendere fune correpto. Libys hoc laudat, flavus Me!anthus proreta hoc probat, itemque Alcimedon; 6 Epopeus porrisculus, qui incendens animos, juffin fuo dabar remigibus requiem & modum remigandi.

cio

ornatism,

qua

Deo

ROTA. 595. Taygelen ] Que una est ex Pleïadi

tuor, prout vocantur, venti cardinales. bus, Atlantis filiabus, in cælum transla 597. Delon ] Ægæi maris insulam, Atis : de quibus antea.

pollini facram, è regione Atticæ. 595. Hyadas ] Stellæ sunt 7 in capite 597. Dix] Eadem eft quæ Naxus, "accho Tauri à pluendo Græcis, Latinis suculæ facra insula, juxca Delon ad merid in. dictæ, quod luco tahquam sues gaudere 598. Dextris ) Al dextram partem navem videantur. Nutrices volunt fuisse Bac- infielzentibus ; fuit nempe Dia insula, feu chi, Dodoni les nomine, quas Jupiter in Naxus, Delon eunti ad dextram. cælum tranftulerit. Alii aliter

514. His ] Qui Bacchum coeperunt. 595. Arelon ] Urfam, quam præsertim 615. Dictys ] Nomen est unius ex Anautas, cursus fuos dirigendi causa, ob- caris sociis , quem alji malunt Prochin servare diximus.

dictum. 20 autem hic noster , Hyginus 596. Damos ] Mundi dicit quatuor tancum 12 memorat. partes Orientem, Occidencern Meri 618. Qui requiemque ] Porrisculus , xe diem & Septentrionem, unde flant qua- ' nsusu's moderator remigum Gall. le Comite.

Hoc

Non tamen

exanimis

dente.

Hoc omnes alii. Prædæ tam cæca cupido eft., 620 Cateri idem faciunt: tam Non tamen hanc facro violari pondere pinum

cæcum est defiderium fradx.

dixi , finam Perpetiar, dixi : pars hic mihi maxima juris. violari hanc navem Sacro Inque aditu obfifto. Furit audacillimus omni

onere : hujus pars maxima De numero Lycabas: qui Thufca pulfus ab urbe mei juris est : do contra niExfilium, dira pænam pro cæde, luebat. 625

tor irigreßis. Lycabas, qui

ejectus ab urbe Thufca, pro Is mihi, dum resto, juvenili gutcura pugno . crudeli homicidio exfilium Rupit : & excuffum mififfet in æquora, fi non pariebatur, omnium violenHæsiffem, quamvis amens, in fune retentus. tiffimus raviem exercebit. IX. Impia turba probat factum. Tum denique li collam furto pugno; is

Is, mit Bacchus,

me protubaium ejecisset in (Bacchus enim fuerat) veluti clamore folutus 630 mare, nisi iiut Sit fopor, eque mero redeant in pectora sensus; adhesiem retentus in Quid facitis ? quis clamor, ait? qua, dicite, nautæ,

IX. Terfidum agmen lau. Huc ope perveni? quo me deferre paratis? dat hæc fuita. Tum deni. Pone metum Proreus, & quos contingere portus que Bacchus, is enim erat, Ede velis, dixit. Terra fiftere petita. 635 tanquam fomnus fit excujits

clamore, a fenfus ebrietate Naxon, ait Liber, cursus advertite vestros.

foluti redeant in peltus , Illa mihi domus eft: vobis erit hospita tellus.

Quid agitis , inquit, Quis Per mare fallaces, perque omnia numina jurant fremitus ,

os quo auxilio buc Sic fore: meque jubent pictæ dare vela carinæ. perveni , dicite nauté, quo

me vultis vebere ? Omitte Dextera Naxos erat. Dextra mihi lintea danti, 640 Quid facis , ô demens ? quis te furor, inquit

, Acæte, imprendimientos como prova Pro se quifque, tenet ? levam pete? maxima nutu tus cupias intrare : duceris Pars mihi significat; pars, quid velit, aurelusurrat. in terram optatam. Diri

gite, inquit Bacchus, curObstupui: Capiatque alius moderamina, dixi:

dues vestros Naxon. Illa funt Meque ministerio scelerisque artisque removi. 645 mea sedes , & vobis etiam Increpor à cunctis; totumque immurmurat agmen. terra erit. amica, MendaE quibus Æthalion, Tescilicet omnis in uno ces jurant fer aquor, a per Nostrá falus pofita eft ? ait. Et subit ipfe : meumq; & imperant me pandere car?

, Explet opus, Naxoque petit diversa relicta.

basa picta navis. Naxus erat dextra :

cum ego ad dextram vela expedirem, Quid agis, insane, que vesania te habet, Acæte, exclamant pro se sona guli ? Verte ad finiftram. Pars maxima mihi indicat signo quid cupiat, pars in aurem obe murmurar. Hasi, d, inquam, alius regat navem : 6 me fubduxj oficio scelerato do dolosa. Arguor ab omnibus, & tota turba contra me murrnirat ; è quibus Ætbalion , nimirum, ine quit, omnis noftra falus à te solo pendet ? & ipfe fuccedit ; ¢ officio meo fungitur ; & in partem diversam abit , Naxo relicta.

[ocr errors]

- 631. Violari] Adeoque socios deinceps 1634. Proreus ) Ilie eft qui proræ præeft, Bacchum in navem tollere prohibebit. nempe Melanthus. Inque aditu obfifto, inquit.

642. Pro le quisque ] Cavens, intellige, 622. Pars hic ] Navis bona pars ad il

ne Naxon veherețur. lum pertinebat; atque adeo Gubernator

644. Obftupui ] Quia perfidos videbac erat, ut fcripfit Homerus.

aliud præltare, atque adeo cum illis ope

ris particeps efle noluit. 631. Sopor ] Ebrietas, quam ille simų 64.7. Scilicet] Increpantis eft & irri. layeras,

'dencis.

X. Tum

N 2

non est

bus.

denrur.

X. Tum Deus nautis

X. Tum Deus illudens, tanquam modo} 050 imponens , ficuti nunc deni.

denique fraudem que dolum cognouerit, pro: Senserit, e puppi pontum prospectat adunca. & fimilis lacrymanri, Non, Et flenti similis, Non hæc mihi littora, nautæ, inquit, nauta, polliciti effus Promififtis, ait: non hæc mihi terra rogata eft. mihi hæc littora ; hac terra Quo merui pænam facto? quæ gloria veftra eft, re dignus fum hac injuria ? Si puerum juvenes, fi multi fallitis unum?

655 quanam laus veftra, Jamdudum Aebam. Lacrymas manus impia noftras adulti decipitis puerum Ridet: & impellit properantibus æquora remis. multi unum Jamdiu la. Per tibi nunc ipsum (necenim præsentior illo crymabar. Turba scelesta jrridet meos fletus; pul

Eft Deus) adjuro, tam me tibi vera referre, fat aquas remis feftinanti- Quam veri majora fide. Stetit æquore puppis 660

Nunc tibi juro per ip- Haud aliter, quam fi ficcum navale teneret, sum Bacchum (neque vero Illi admirantes remorum in verbere perftant : of Demo illo magis propias Velaque deducunt ; geminaq; ope currere tentant. • quanquam fupra fidem vi? Impediunt hederæ remos, nexuque recurvo Non aliter repres- Serpunt; & gravidis diftringunt vela corymbis

. 665 faceft navis in mari, quam Iple, racemiferis frontem circumdatus uvis

, fupentes pergunt infiftere re- Pampineis agitat velatam frondibus hastam. mis, & expandunt carbala, Quem circa tigres, fimulacraque inania lyncum,

nituntur currere duplici Pictarumque jacent fera corpora pantherarum. auxilio. Hedera implicant Exsiluere viri; five hoc infania fecit, 670 adunci, & impediunt lintea Sive timor: primusque Medon nigrescere pinnis ponderosis corymbis. Ipse re Corpore depresso, & fpinæ curvamina flecti dimitam habens frontem uvis Incipit

. Huic Lycabas, In quæ miracula, dixit, raccmiferis bastam quatit Verteris? & lari rictus, & panda loquenti obduétam frondibus tenera vitis : & circa illum tigres

, Naris erat, fquammamg; cutis durata trahebat. 675 vana imagines lyncum, At Libys, obstantes dum vult obvertere remos, erine maculatarum panthera- In spatium resilire manus breve vidit ; & illas rum ferocia corpora fternun- Jam non esse manus, jam pinnas poffe vocari.

Viri emicuerunt , seus hoc præftitit vafania, seu pa

Alter ad intortos cupiens dare brachia funes, vor ; & Medon coepit prior Brachia non habuit; truncoque repandus in nigrefcere pinnis corpore fub undas miffo, ou flexu spina dorfi incurvari : ad quem Lycabasij in qua monftra mutaris, dixit ? & os vastum, & patula evadebant nares loquentis, e cutis rigens induebat fquammas. At dum Libys tentat convertere remos oba ftantes, advertit manus refletti in exiguam fpatium, dan jam non esse manus, jam pole dici pinnas. Alius nitens manibus apprehendere funes implicitos, non habuit lacertos, & curvatus expliit in aquas.

tur.

} 680

[ocr errors]

656. Flebam ] . Nimius eft Poëta, nisi 668. Tigres] Sunt iftæ omnes feræ Bacfortè major est fabulosis hominibus hu- cho facræ, quibus ebrioforum hominum manicas quani inter veros reperitur. fæpiffimè ingenium fimile.

661. Navale ] Navalia dicuntur loca, 672. Curvamina fle&ti ] Græcismus eft, in quibus ftant, aut reponuntur naves. qualem fupra vidimus.

663. Gemina ] Remorum & venti. Tartes quascumque fedendo flectimur.

665. Corymbis) Lo nomine appellantur 674. Panda] Recurva, qualis eft Deluvæ quas fert bedera.

phini. 987: Panipineis ] Thyrjum quatit.

680. Trunco] Quia brachiis mutilatum.

Corpore

[ocr errors]

erant.

Corpore desiluit. Falcata novissima cauda eft.

corpore mutilato : ultima Qualia dividuæ sinuantur cornua Lunæ.

canda est in modum falcis

figurata : quomodo cornua Undique dant faltus : multaque aspergine rorant : Luna dimidia curvantur.

Emerguntque iterum: redeuntq; subæquora rursus : Undiquaque profiliunt , ergon inter

Inque chori ludunt speciem : lasciyaq; jactant 685 mulio rore aspergunt. ErumCorpora; & acceptum patulis mare naribus efflant. put iterum, & fefe rursus De modo viginti (tot enim ratis illa ferebat)

immergunt aquis ; cum lz.

dunt in modum chori, digo Reftabam folus. Pavidum, gelidumque trementi concutiunt luxuriantia corCorpore, vixq; meum firmat Deus, Excute, dicens, pora, ő emittunt aquam Corde metum, Diamque tene. Delatus in illam 690 | Solius fiupereram de viginti

, Accensis aris Baccheia facra frequento.

(nam illa navis tot habebat ) Præbuimus longis Pentheus ambagibus aures, qui modo in nave Inquit: ut ira mora vires absumere poffet.

Deus erigit me tremefa&tum, Præcipitem famuli rapite hinc: cruciataque diris torpentem corpore tremente,

Belowe vix mei compotem; dio Corpora tormentis Stygiæ dimittite nocti. 695

cens, Ejice metum animo, Protinus abstractus folidis Thyrrhenus Accetes da Naxum pete. Illic appulClauditur in tectis : & dum crudelia juflæ

sus celebro Bacchi festa aris Instrumenta necis ferrumque ignesque parantur ;

incensis. Commodavimus ,

inquit Tentheus, aures proSponte fua patuisse fores, la plasque lacertis

lixis verborum anfractilnis; Sponte fua, fama est, nullo solvente catenas. : 700 ut irá posset exhaurire suas Perstat Echionides: necjam jubet ire, fed ipse

vires cunctatione, ; Lictores Vadit, ubi electus facienda ad facra Cithæron

rollite hinc fublimem ocyus ; Cantibus & clara bacchantum voce fonabat.

dan deturbate corpora punita

horrendis cruciatibus ad teUt fremit acer equus, cum bellicus ære canoro nebras infernas. Continuò Signa dedit tubicen, pugnæq;affumit amorem: 705 Acætes Tyrrenus abreptus Penthea sicictus longis ululatibus æther

coërcetur firmis carceribus ; Movit: & audito clangore recanduit ira.

dan dum sæva instrumenta

constitutæ mortis, & ferrum Monte fere medio eft, cingentibus ultima filvis, flamme adornantur , fla Purus ab arboribus, spectabilis undique campus. mor invaluit portas ultro Hic oculis illum cernentem facra profanis

710

apertas efe, & ultro vincuPrima videt, prima est insano concita motu,

la foluta efje brachiis, nulla Prima syum miffo violavit Penthea thyrso

expediente, Pentheus obfire

mat animum ; neque nunc Mater : Jo, geminæ, clamavit, adeste forores. imperat alicui fervorum

lire, sed ipse it ubi Citharon dele&tus ad facra pèragenda fremebat cantibus illa elata voce bacchantum. Quemadmodum generosus equus fremit, cum bellicus tubicen fecit indicia ære personante, do ducitur amore certamia nis, fic aër concuffus repetitis clamoribus perculit Pentheum; & furor novatus est auditis ululatibus. Tlanities est ex omni parte patens ferè in monte medio, vacua arboribus, qua circumdani extrem 25 partes montis. Hic mater prima cernit illum spectantem facra oculis profanis, prima est impulfa furore insano, prima appetiit suum Pentheum thyrfo jaculato : Jo vociferata eft , accurite ama ba sorores.

ROTA.

683. Multaque ] Delphinorum describit naturam, qui ludere , fefe in gyrum facris inclytus.

702: Citharan ] Mons Beotize , Bacchi versare, aquam etiam folent non agitare modo, sed longe emittere.

706. Ululatibus ] Bacchantum , & Or701. Perfat] obstinate Bacchum ejuf- gya celebrantium. que sacra contemnit,

713. Gemina ] Ino & Autonoë.

Ille

« AnteriorContinua »