Imatges de pàgina
PDF
EPUB

ostum.

[ocr errors]

arcus

ram.

Fræna suus rector, quam Dîs votisque reliquit. i gubernaculum dow illam Quid faciat ? multum cæli poft terga relictum:

concredidit Diis precio

bus. Quid agat? Magna Ante oculos plus eft. Animo metitur utrumque. pars cæli relicta est à tergo : Et modo, quos illi fato contingere non eft, major est pre oculis : menProfpicit occasus : interdum respicit ortus. 190 surat utrumque mente : Quidque agat ignarus, stupet: & nec fræna remittit, & nunc è longinquo spektas Nec retinere valet : nec nomina novic equorum.

occafum , quo fata non fan

nunt illum pervenire; nung Sparsa quoque in vario paflim miracula cælo, intuetur

Atque Vastarumque videt trepidus fimulacra ferarum. nescius miratur quid pollit Eft locus, in geninos ubi brachia concavat agere ; neg laxat habe.

195 nas, neque poteft tenere :

neque soit nomina equorum Scorpios; & cauda flexisque utrinque lacertis

Spectat etiam timidus hinc Porrigit in spatium signorum membra duorum. inde prodigia posita in cælo Hunc puer ut nigri madidum sudore veneni diversis fignis distinto ,Vulnera curvata minitantem cuspide vidit;

imagines magnarum fera

Eft locus ubi ScorMentis inops, gelida formidine lora remisit.

200 pius flectit lacerros in duos Quæ poftquam fummum tetigerejacentia tergum, Fárcius ; & extendit artus in Exspatiantur equi : nulloque inhibentespér auras spatium duorum fiderum,

sauda dos brachiis curvatis Ignotæ regionis eunt; quaque impetus egit,

uitrings. Cum juvenis inHac fine lege ruunt, altoque fub æthere fixis tuitus eft hunc Squalentem Incursant ftellis, rapiuntque per avia currum. 205 sudore veneni atri intentanEt modo summa petunt, modo per decliva, viasque tem plagas cauda reflexa,

deficiens animo laxavit hac Præcipites fpatio terræ propiore feruntur.

benas frigido timore. Que Inferiusque suis fraternos currere Luna

postquam collapsa sunt in Admiratur equos : ambustaque nubila fumant. quorum fumma in dorsa, Corripitur flammis, ut quæq; altiffima, tellus ; 210 equi divagantur ; & neFiffaque agit rimas, & fuccis aret ademtis.

mine obstante feruntur per

spatia incognita plage ; & Pabula canescunt: cum frondibus uritur arbos :

qua furor impulit, hac cure Matcriamque suo præbet seges arida damno. runt fine modo ; & impeParva queror. Magnæ pereunt cum manibus tum faciunt in fellas possurbes :

tas sub summo æthere,

abftrahunt currum per avia. Cumque suis totas populis incendia gentes 215 Et modo eunt per suprema, In cinerem vertunt. Silvæ cum montibus ardent. modo currunt per depresa,

de limites praruptas , aut loca terra viciniora. Et Luna stupet equos fratris ire inferius suis : & nubes incense fumum emittunt. Ut quaque terra fublimior eft , accenditur, & divisa hiat. de arida est humoré exhausto. Herbe álbicant ; arbor ardet cum foliis ; de fruges arentes fuppeditant pabulum suo incendio. De exiguis damnis queror : vaste civitates intereunt cum muris ; & conflagratio redigit in favillas tot as nationes cum suis alumnis. Nemor a fiagrant cum montibus,

[ocr errors]

186. Frana ] Pro gubernaculo : quod

Tibi brachia contrahit ardens Poëtis familiare.

Scorpius 197: Porrigit ] Tam latè porrigitur Scorpius, ut chelis, feu brachiis suis li 198. Madidum ] Ex calore sudantem, bræ signum constiruere videatur, quam æftuantem, lievientem. ob caufam dicit Virg. ubi Augustum in 205. Incursant ftellis ] Quippe cum nie ter fidera collocat

mium jam ascenderent équi.

Arde

mos.

[ocr errors]

Athos flagrat, & Taurus Ardet Athos, Taurusq; Cilix, & Tmolus, & Oete,
Cilicia mons, 6 Tmolus. Et nunc ficca, priùs celeberrima fontibus, Ide;
da, olim nobiliffima fonti. Virgineusque Helicon, & nondum Oeagrius Hæ-
bus; do Helicon virginibus
Sacer, & Hamus nondum Ardet in immensum geminatis ignibus Ætne, 220
Oeagrius dictus. Juliana Parnaffusq; biceps, & Eryx,& Cynthus, & Ochrys,
flagrat flammis duplication Et tandem Rhodope nivibus caritura, Mimafque
duos vertices divisus, o Dindymaque, & Mycale, natusque ad facra Ci-
Eryx, do Cynthus, do 0 thæron.
thrys, & tandem. Rhodope Nec profunt Scythiæ sua frigora: Caucasus ardet,
& Dyndima' Mycale,Offaque cum Pindo, majorque ambobus 2
ego Citharon facris dicatus. Olympus:
Nec fua fregora opem ferunt Aëriæque Alpes, & nubifer Apenninus.
Scythia, Caucasus flagrat, Tunc verò Phaëthon cunctis è partibus orbem
lympus major utroque: & Afpicit accenfum: nec tantos tuftinet æftus :

Alpes ceria, G Apenninus Ferventesque auras, velut è fornace profunda,
nubilosus. Tunc verò Phae- Ore trahit, currusque suos candescere sentit. 230
thon fpe&tat mundum in- Et neque jam cineres ejectatamque favillam
flammatum ex omnibus par-
tibus ; nec patitur tantos ardores, e baurit ore aërem calidum tanquam ex fornace profunda, & fen.
tit suas currus ignescere. Et Nej jam poteft tolerare cineres & favillam jactatam;

[merged small][ocr errors][ocr errors]

PLOT A. 217. Athos] Macedoniæ mons altiffimus. 222. Rhodope ] Mons Thraciæ perpetuis

217. Taurus ] Mons est totius Asiz ma- nivibus horridus. ximus, diversa nomina apud varias gen 222. Minasý ] Mons est Joniæ, Icario ces in quas dividitur, fortitus, à Cilici- mari oppositus. Itemque Thraciæ concibus Taurus di&us.

nuis obfeffus imbribus. 217. Tmolus ] Mons est Phrygiæ, vino, 223. Dyndima ] Montes Troadis, matri croco, & melle abundans.

deorum facri; unde Cybele Dindymene 217. Oete ] In Theffalia, Herculis ro- dicta. go & morte celeberrimus.

223: Mycale ] Qui Cariæ eft, è regione 218. Ide] Mons est, qui ad Troadem Sami insulæ. fpectat, fontibus suis inclytus.

223. Citharon ] Hic fuit Bæotix, Bacchi 219. Helicon ] Hic Bæoriæ eít, Musis facrificiis, notissimus, ubi Pentheum Bacfacer, ideoque à Poëta virgineus di&tus. chi contemtorem Bacchæ discerpserunt.

219. Hamos ] Mons Thraciæ altiffimus, 224. Caucasus. ] Scythiæ, regionis ad in quo Orpheus, Deagri & Calliopes filius. Septentrionem frigidiffimæ, mons est, ad uti quidem voluerunt nonnulli, à Mæna- quem Prometheus fuit religatus. dibus, feu furentibus Bacchis discerptus 225. Ora cum Pindo] Qui sunt Thessa, eft: unde mons di&us eft Oeagrius. liæ.

220. Geminaris ignibus Arne ] Nempe 225. Olympus ] In confinio eft Macedo. tam fuis quam incendii Phaëthontzi niæ & Theffaliæ, tam alcus, ut cælum ignibus; Æina enim Siciliæ mons flam- ipsum pertingere videacur: quare etiam mas evomit.

pro ipfo nonnunquam sumitur. 221, Parnasusque ] Mons Phocidis in 226. Alpes]. Montes sunt excelsi, Itaduos vercices divisus.

liam à Gallia difterminantes. 221. Eryx ] Hunc, olim Veneri dica 226. Apenninus ] Longiffimus est montum, habet Sicilia.

tium tra&us, Italiam dividens. A fubli221. Cynthus ) In Delo insula est, ubi mitate vocat Poëta nubiferum quasi ad nuApollinem & Dianam Latona perperisse bes pertingeret , ita etiam Alpes aërias, dicitur : à quo ille Cynthius, hæc Cyn- quia in auras altè furgunt. thia appellata.

Ferre

Ferre potest: calidoque involvitur undique fumo. de circumfunditur nndique

fumo fervido. Neque intelQuoque eat, aut ubi fit, picea caligine tectus

ligit quo vadat , aut ubi fit, Nefcit; & arbitrio volucrum raptatur equorum. involutus obfcuris tenebris ; Sanguine tú credunt in corpora summa vocato, 235 cm aufertur pro libitu alatoÆthiopum populos nigrum traxiffe colorem. rum equorum. (redibile Tum facta est Libye, rapris humoribus æftu,

est populos Æthiopum tunc

sumsiße atrum colorem, fan. Arida ; tum Nymphæ paffis fontesque lacusque

guine educto ad extremas Deflevere comis. Queritur Boeotia Dircen, partes corporis. Tum Libya Argos Amymonen, Ephyre Pirenidasundas. 240 falta eft sicca, humiditate Nec fortita loco distantes fumina ripas

fublata caloribus: tum Nym

pha ejulaverunt capilles parTuta manent: mediis Tanaïs fumavit in undis, fis , dgn fontes , & lacus. Peneosque senex, Theutranteufque Caicus, Bæoria conqueritur Dircen, Et celer Ismenos, cum Phocaïco Erimantho, Argos Amymonen, CorinArfurusq; iterum Xanthus, flavufq; Lycormas, 245 ficcatas ogle. Negy fiuvii na

thus aquas Pirenidas exQuique recurvatis ludit Mxandros in undis;

Ati ripas toco disitas sunt feMygdoniusque Melas, & Tænarius Eurotas.

curi : Tanais fumavit in Arlit & Euphrates Babylonius, arsit Orontes, mediis aquis, com fenex PeThermodong; citus, Gangesq;, & Phafis & Ister.news, Caicus Theutran

do rapidus I[menus Æftuat

cum Erymanthe Phocaïco, & Xanthus iterum deflagraturus , d flavus Lycormas , & Maander, qui ludit in aquis flexuofis ; & Melas Mygdonius, Eurot as Tanarius. Euphrates etiam Babylonius incenfus eft, arfit Orontes, & celer Thermodong Ganges, dy Thafis, & Danubius.

teus,

uxor.

ROTA 237. Libye ). Africæ eft pars aridiffima, belli Trojani tempore, Vulcani vi arsic inter Mauritaniam, & Cyrenaicam regio- & exaruit. Vid. Il. o. nem, cui limites accurate aflignare erro 245. Lycormas ] Evénús eft Ætoliä flunes populi non siverunt.

vius, Alavas volvens arenas ; aliis eciam 239. Dircem ] Fontem, quo, caloribus nominibus appellatus. jam exhausto, uri non liceret. Atque in 246. Maandros ] Phrygiæ eft hic. 600, hunc fontem non procul à Thebis muta ut numerant gyris, & linuosis flexibus , ta fuerat Dirce. Lyci, Thebarum regis, ita fluens, ut in fontem suum fæpius re

currere videatur. 240 Amymonen ] Fuit Amymone Da 247. Melas] Plures fuerunt en nomine naï filia, in fontem , apud Argos con- Auvii ; hic Macedoniæ eft. ubi & Mygdoversa.

nia Provincia. 240. Epbyre 1 Corinthus ubi fons Pirene

247. Tænarius ] Eurotas Laconia HuMusis Sacer.

vius, Tænarius di&. à Tænaro, quod So241. Nec fortita loco] Non exigui modo linus cap. 12. Laconiæ fpiraculum dicit. fontes fed latissimi fluvii exaruerunt.

248. Euphrates ] Nobiliffimus eft Aliæ 242. Tanaïs ] Fluvius eft Scychiz ma- Aluvius, ex Armenia, per Mesopotamiam, nus, Europam ab Asia dividens.

lota Babylone urbe , in Perlicum finum ,243. Caïcus 1 Fluvius eft Mysız ideo defluens. Theutranteus di&us, quod ex Theueran 248. Orontes ] Hic Syriæ, ex Libano cia Myfiæ parte Myfus fuvius terra hau- monce decurrens.; Typhon, à Typhonte gia ftus, deinde Caïcum efficiat.

gante illic fulminato, aliis eciam appella244, Ismenos ] Bæoriæ fluvius in Euri- tus nominibus.

249. Thermodon ) Thracix est; juxta 244. Erymantho ] Phocidisest, aut Pho- | quem sedes pofuifle volunt Amazones, ex caïcus hic fluvius , in Arcadia, ubi &c Scythia in Europam migrantes. mons ejusdem nominis.

249. Ganges) Maximus & notiffimus 245. Xanthus ] Fluvius eft Trojx, qui | Indorum Auvius,

pum influens.

294. Phasis)

far-} 260

Alpheus fervet: ripe Sper- Astuat Alpheos: ripæ Spercheides ardent: 250 quod Tagur "volvie Guerfilm Quodq; suo Tagus amne vehit, fuit ignibus aurum. mine liquefcit per ardores Et, quæ Mæonias celebrarant carmine ripas, Et aves fluviatiles, que no- Flumineæ volucres medio caluere Caystro. bilitaverant ripas Mæomas Nilus in extremum fugit perterritus orbem, cantu suo , arserunt in medio Caistro. Nilus tre

se zren Occuluitq; caput, quod adhuc latet. Ostia septē 255 mefactus receffit ad ulti-Pulverulenta vacant septem fine Alumine valles. mum orbem , & abfcondit ors eadem Ismarios Hebrú cum Strymone ficcat, caput , quod adhuc tegitur. Hesperiofque amnes, Rhenum, Rhodanumque, Septem ejus oftia pulvere

Padumque, Tejpersa seprem evadunt valles absque fumine. Eadem Cuique fuit rerum promifla potentia, Tybrin. forte exaruerunt Hebrus Dislilit omne solum ; penetratque in TarStrymon Thracii, itemque tara rimis Rhenus du Rhodanus ad occasum porrecti, da Tybris

Lumen, & infernum terret cum conjuge Regem. cui mundi imperium fuit Et mare contrahitur : ficcæque est campus arenæ, affignatum. Universa ter Quod modo pontus erat : quosque altum texerat ra hiat ; & lux pervadit æquor, ufque ad inferos per figuras, Exfiftunt montes, & sparsas Cycladas augent. num cum uxore. Pelagus Ima petunt pisces: nec se super æquora curvi 265 etiam coar&tatur, & quod Tollere consuetas audent delphines in auras. jam erat mare, eft vaftitas Corpora phocarum summo resupina profundo constrata glarea : & montes ; quos profundum mare operuerat, apparent, do Cycladum, qua latè huc illuc sparguntur, numerum augent. Pisces se recipiunt in profundum ; nes Delphines pandi audent se efferre super mare in rem affuetum. Corpora Thocarum mortua fluitant inversa

N O T A. .249. Phases ] Colchorum est, qui Medex 254. Nikus ] Celeberrimus Ægypti Au. ctiam nomen fuum dedit.

vius, cujus fontes quia veteres ignorave249. Ifter ] Europæ maximus est flu

ideo caput condidifie dicit Poëta ; vius, qui se Danubius dicitur, in Pon- quod tamen in Lunæ montibus Ptoleo tum Euxinum influens.

mæus, recentiores ex quibusdam lacubus 250. Alpheos ] Arcadiæ eft hic in Pelo- quos Zaflan G Zembre vocant, aflignaponneso, qui ibi absorptus, impermixtis runt. aquis, ex Græcia, subter mare & terram 256. Vacant] Septem dicit alveos, per currens, se in Sicilia rursus extollit, ubi quos in inare erumpit Nilus, ita exaruifArethufx fonti immixtus, sese deinde in se, ut valles apparerent. mare Siculum exonerat. Quam fabulam 257. Ismarios ] Thracios, ab lsmaro Thranon modo Poëtæ , fed historici eciam ciæ monte. Sy nedoche est. scripserunt ; de qua, suo loco noftrum 257. Hebrum ] Sunt Hebrus & Strymon quoque audiemus Nasonem.

duo Thraciæ Auvii in Ægæum mare in250. Spercheïdes ] Sperchii, Thesaliæ fuentes. Huvii, qui in Maliacum finum illabi 258. Hesperios ] Id est, qui magis ad

occidentalem plagam fpe&ant. Nam Rhe251. Tagus ] Hispaniæ fluvius, aureas nus Germaniz, Rhodanus Galliæ, Padus vehens arenas, quas jam Sole liquefactas seu Eridanus Italiæ, Auvii notiffimi. aquæ ricu devolucas insolenti hyperbole 259. Cui ] Id est, Romanis, Aluminis fingit Poëta.

illius accolis. Metonymia est. 252. Maoni as ] Et Mæonia eadem quæ 261. Infernum ] Plutonem cum ProserLydia, Asiæ minoris regio, in qua Cay- | pina conjuge. Ntrus fluvius Cygnis suis à Poëtis celebra 264. Cycladas ] Sunt Cyclades Ægæi

maris infule, in orbem collectæ, quæ hic 253. Volucres ] De Cygnis loquitur. pro quibuslibet fynedoch ice sumuntur.

Exanimata

runt

[ocr errors]

tur.

1

tus.

[ocr errors]

Examata natant.pfum quoque Nec fama eft,per extremam maris Doridaque, & natas, tepidis latuiffe fub antris. ciem. Ajunt etiam ipsum

Nereum, doo Doridem , Ter Neptúnus aquis cum ovo brachia vultu 270 film didien chver Exferere ausus erat: ter non tulit aëris æftus. nis calidis. Neptunus coAlma tamen Tellus, ut erat circumdata ponto,

natus erat ter emittere aquis Inter aquas pelagi, contractosque undique fontes, non toleravit

lacertos, vultu truci; ter

non toleravit ardores aeris. Qui se condiderant in opacæ viscera matris, Mitis tamen Terra, ut erat Sustulit omniferos collo tenus arida vultus: 275 cinéta mari , inter aquas. posuitque mam frontmagnoque tremore

Pelagi, do fontes undique Omnia concutiens paullum subsedit, & infra,

congestos, qui sese receperant

in præcordia vaste matris, Quam solet esse , fuit : ficcaque ita voce locuta eft: ficca extulit faciem omnia

placet hoc, merugu, gudua fumi cesant ferentem collətenus Summe Deûm? liceat perituræ viribus ignis, 280 spratulit manum fronti; Igne perire tuo, clademque auctore levare.

percellens cunéta ingenti pa

vore paullum siebsedit Vix equidem fauces hæc ipfa in verba resolvo.

constitit inferius quam for (Prefferat ora vapor) toitos en aspice crines, let efle ; & hanc orationen Inque oculis tantum, tantum super ora favillae. habuit voce arida : SiquiHosne mihi fructus, hunc fertilitatis honorem 285 dem boc gratum eff, maxi

me Deorum, digna fum, Officiique rcfers; quod adunci vulnera aratri,

quamobrem tua fulmina Raftrorumque fero, totoque exerceor anno? quiescunt ? Concedatur inQuod pecori frondes, alimentaque mitia, fruges

teritur& fervore ignis inte

rire igne tuo, Humano generi, vobis quod thura ministro?

& folatium

babere exitri ab autore. Sed tamen exitiú fac me meruiffe: quid undæ, 290 Agrè equidem os aperio in Quid meruit frater ? cur illi tradita sorte

hanc ipfam orationer. ( Cam lor pracluferat fauces. ) En vide capillos assos, nrbil

nisi cineres in oculis, die in At cæli miserere tui. Circumspice utrumque; vultum. Fræstafne mihi Fumat uterque polu: svaverit ignis, 205 banc mercedem, que hun Atria vestra ruent. Atlas en ipfe laborat: horiorem feracitatis, dom fer

vitii ; quod patior plagas Vixque fuis humeris candentem fuftinet axem.

curvi aratri de rastrorum, Si freta, si terræ pereunt, si regia cæli;

& torqueor toto anno ? quod In chaos antiquum confundimur. Eripe flammis, exhibeo folia pecori , d fru

ges cibos dulces humane genti ; quod vobis præbeo thura ? Sed pone tamen me dignam esse calamitate, aquæ quid meritæ funt, quid meritus eft frater ? quamobrem maria illi data forte minuuntur , distant longius à celo? Quod fi neś favor fratris, neque meus te mavet, at miserearis cæli tui : intuere utrumg polum utersz polus fumum emittit ; quos si ignis corruperit, domus vaftræ cadent. Ecce ipse Atlas nutat, vixgz fert suis humeris ardentem polum. Si maria, si terræ intereunt , fi basilica cæli, ruimus in antiquum chaos. Aufer ex igne

PLOT A. 268. Nerea ] Fuit Nereus Deus maris, sa, unde Græcis Tuppenlous dicitur, & vates infignis, in Ægæo mari præcipuè Virg. Æn. 6. Omniparens. habitans, qui Doridem uxorem habuit, 281. Auctore ] Si Jovis potius quam

Phatex qua so suscepic filias, à patre Nereidas thontis manu periero. dictas.

296. Atlas ] Mons Mauritaniæ , qui 27.3. Contract as ] Intellige vel calore propter altitudinem cæluni sustinere didiminutos & partim exficcatos , vel in citur, vel quia Atlas Rex Mauritaniæ, qui matris gremium congregatos & cha in illum montem fertur transmutacus, &tos,

primus omnium Astrologica tradalle cre275. Omriferos ] Quia omnia alit Ter. I dirus.

Si

G 2

« AnteriorContinua »