Imatges de pàgina
PDF
EPUB
[ocr errors]

in} 380

(res eft notata ab agricolis) Agrestes tineæ ( res observata colonis,) mutant formam cum papi- Ferali mutant cum papilione figuram. bet Semina que generant vi- Semina limus habet virides generantia ranas ; 375 rides ran as gignit eas Et generat truncas pedibus : mox apra natando pedibus carentes : mox pra. Crura dat; utque eadem fint longis faltibus apta, bet pedes idoneos natando; Posterior partes superat mensura priores. longos faltus capiendos, Nec catulus partu, quem reddidit urla recenti, menfurá posterior superat Sed male viva caro est. Lambendo mater in partes priores. Neque est ca artus tulus, quem ursa emisit re

urfa emifit te Fingit ; & in formam, quantam capit ipfa, reducit. centi partu , sed caro vix adhuc viva. Mater fin- Nonne vides, quos cera tegit sexangula, foetus git eam in membra lam- Melliferarum apium sine membris corpora nasci, bendo, arque reducit in for. Et serofque pedes, serafque assumere pennas? mam qualem ipfa habet. Junonis volucrem, quæ cauda lidera portat, Nonne cernis fætus apium

385 mel producentium, quos ce

ce- Armigerumque Jovis, Cythereiadasque columbas, ra sexangula obvolvit, ex- Er genus omne avium, mediis è partibus ovi, oriri corpora fone membris

, Nisciret fieri, fieri quis poffe putaret? atque fero capere pe:des. Sunt qui, cum claufo putrefacta eft spina sepulchro, alas? Quis nisi sciret fieri, crederet avem Junonis, Mutari credant humanas angue

medullas. 390 qua fert Stellas in cauda. Hæc tamen ex aliis ducunt primordia rebus; e armigerum fovis, Una eft, quæ reparet, seque ipsa reseminet, ales : Coiumbas Citbereiadas Affyrii Phoenica vocant. Non fruge, neque omne genus avium poffe nafci ex mediis partibus ovi ?

herbis, Sunt qui arbitrentur medullas humanas verti in serpentem , cum spina eft putrefa&ta in claufo Sepulchro. Hac tamen sumunt originem ex aliis rebus; una est avis que sola se reftio tuat, regenerat ; Allyrii appellant Thenicem. Non vescitur farro , neque gramin wibus,

ACOT £. 373. Tinea] Bene agrestes dixit; nam 379. Nec catulus ] Sic plurimi auque domefticæ veftes præfertim aut etiam thores haud quaquam spernendi scrialvum infeftant, quanquam lumbrici ma bunt; quanquam aliter compertum eft. gis appellantur pofteriores vermiculi. Illas quod attinet 'pallim conspiciuntur,

384. Dennas ] Apium pennæ seu ala

nemo nescit quales fint, ex quadam quaquæ femen suum filis arenearum haud

si tela. abfimilibus involvunt , arque in foliis arborum ponunt, unde innumeri suo 385. Junonis } Pavonem dicit. cujus cempore erumpunt yermes.

cauda, ex Argi oculis stellata; ut in fupea

rioribus vidimus. 374. Ferali ] Papilio, inquit Plinius, lucernarum luminibus advolans, inter 386. Armigerum ] Aquilam. mala medicamenta numeratur. Cui con 386. Cythereiadasque ] Veneri quæ à Cy. trarium jecur caprinum, ficut fel vene theris insula contra Cretam Cytherea dicificiis ex muftela rustica facis.

cur, dicatæ columbæ ; propter libidi375. Semina] Quæ ova efle videntur conglobara, pisorum magnitudine, 387. Mediis ] Ex ovi vitello foveri pri

376. Truncas ] Ita quidem videntur: mo pulli germen oculorum teftimonio cæterum pedes fimul cum iis natos, at

constać. contractos & quafi in cæteris patribus delitefcentes crediderim.

293. Phænica] A colore purpureo Phe

nix videcur appellatus. De hac ave vide 378. Pofterior ] Istud etiam in lepori- Plin. lib 10. Cap. 2. Tacit. Annal. lib. 5. bus con{picitur.

Ælian. lib. s. Cap. 58. &c.

[ocr errors]

nem.

[ocr errors]

Sed

atque ab

Sed thuris lachrymis, & fucco vivit amomi. 1 fed guttis thuris , succo Hæc ubi quinque fuæ complevit secula vitæ, 395 plevit quinque fecula fum

amomi. Toftquam hac imIlicis in ramis, tremulæve cacumine palmæ,

vita, struit sibi nodum unUnguibus & pando nidum fibi construit ore.

guibus do curvo roftro in ra. Quo fimul ac cafias, & nardi lenis aristas, mis ilicis , vel in vertice Quaffaque cum fulva fubftravit cinnama myrrha ; palma tremula. Quo fitaSe super imponit, finitque in odoribus ævum. 400 G arist as suaveolentis narInde ferunt, totidem qui vivere debeat annos, di don cinnamoma fra&ta Corpore de patrio parvum Phænica renafci. cum nigra myrrha, se fum Cum dedit huic ætas vires, onerique ferendo est;

per immittit ,

Solvit vitam in odoribus, Ponderibus nidi ramos levat arboris altæ;

Inde dicunt parvum PheFertq; pius cunasq; suas, patriumq; sepulchrú : 405 nicem renasci de corpore paPerque leves auras Hyperionis urbe potitus, trio, qui debeat vivere toAnte fores facras Hyperionis æde reponit.

tidem annos. Toftquam atas

præbuit huic vires , atque Si tamen est aliquid miræ novitatis in istis ; Sufficit ponderi portando, leAlternare vices, & quæ modo foemina tergo vat ramos excella arboris Paffa marem est, nunc esse marem miremur

onere nidi , atque pius por

do sua hyænam.

incunabula & sepulchrum Id quoque, qnod ventis animal nutritur & aura,

paternum : drog cum deveProtinus assimulat tactu quoscunque colores. nit in urbem Solis per loVicta racemifero lyncas dedit India Baccho:

vem aërem , deponit ante E quibus ( ut memorant ) quidquid vesica remisit, lis. si tamen eft aliquid

facras januas in templo So

stupenda novitatis in iftu, miremur hyænam alternis annis vices mutare, & qua modo fcemina tulit marem tergo , nunc effe marem. illud etiam animal quod alitur ventis dos aere statim imitatur tattu omnes colores

. India (ubatła à Baccho racemos uvarum ferente obtulit lynces, ex quibus quicquid vesica emisit

28 O T Æ. 394. Amomi ) Frutex eft inter aromata Lib. s. Cap. 9. prope Panchaiam, quz laudatiffimus, in Assyria, Armenia, Pon Arabiæ pars eft, ad finum cognominem to atque Media nascens : cujus à diverfis effe fcribit. diverfæ exhibentur descripciones : ut vix 410. Hyanam ] Aliud figmentum quod hodic tametsi forte in Pharmacis proster, tamen vulgi elle scripsit Plinius, cum notum esse crediderim.

fine mare parere Hyænam dixit, jam diu 395. Quinquo ] Sexcentis fexaginta annis confutavit Ariftoteles. Animal autem vivere scribit Plinius.

illud ex genere est luporum, fed magis 398. Cafias ] Casa frutex eft qui, do- hircum, jubamque habet coto tergo percente Plinio, juxta Cinnami campos peruam. Fle&i non poteft, nisi circumscicur, in Arabia. Illi verò fpecie exte actu cotius corporis. riori eft fimilis, ut suo ævo esse qui pro 411. Id 1 Chamaleontem dicit, qui colocinnamomo venderent testetur Galenus : rem fubinde mutat, eumque quem proatque ejufdem quidem sed minoris esse xime attingit reddit semper, rubro tavirtutis afferit.

men atque candido excepro. In India 398 Nardi ) Frutex eft etiam qui ex nascitur, figura & magnitudine lacerræ, Assyria aut India affertur; cujus cacumen de quo mira Plinius, quæ Agellius exfiin aristas sparsum ad unguenta præsertim bilavit : quem vide. fuit olim pretiofiffimum.

413. Lyncas ] Lynx animal est maculis 406. Hyperionis ] Fuit Hyperion Cæli fi distincta terga habens ut Tardus ; quod Jius, Solis pater, qui fæpius pro ipfo Sole in luporum genere effe fcripfit Isidorus ; sumitur. "Illius urbem (Heliopolin diet.) falsum verò effe in Earopam adve&tx quod arsinet, de qua hic agitur, Plinius | Lynces prodiderunt.

Vertitur

na

[ocr errors]

muratur in saxa, & in Vertitur in lapides, & congelat aëre tacto. 415 duritiem concrefcit aere ta. Sic & curalium, quo primum contigit auras cet, Aatim atque venit in Tempore, durescit ; mollis fuit herba sub undis. derem : fuit renerum gra- Deseret ante dies, & in alto Phoebus anhelos men sub aquis. Dies prius Æquore tinget equos ; quam consequar omnia deficeret do Sol megeret

dictis equas fejjos in profundur In species translata novas. Sic tempore verti 420 fim verbis omnia mutata in Cernimus, atque illas assumere robora gentes; species novas. Ita videmus Concidere has. Sic magna fuit censuque virisque, nationes mutari , atque il Perque decem potuit tantum dare sanguinis annos, las confirmari tempore, has interire. Ita Troja fuit Nunc humilis veteres tantummodo Ťroja ruinas,

Et magna opibus dom incolis,

pro
divitiis tumulos oftendit avorum.

425 potuit impendere tantum Clara fuit Sparte, magnæ viguere Mycena: cruoris per decem annos ; Nec non Cecropiæ, nec non Amphionis arces. nunc protrita oftendit tantum antiqua rudera , atque

Vile solum Sparte est, altæ cecidere Mycena: Sepulchra pro opibus majo- Oedipodioniæ quid sunt nisi fabula Theba? rum. Sparta fuit inclyta; Quid Pandioniæ restant nisi nomen Athenä?]430 Magna Mycena floruerunt : Nunc quoque Dardaniam fama est consurgere itemque arces (ecropia, nec

Romam; non Theba ab Amphione conditæ. Sparta est con- Apenninigenæ quæ proxima Tibridis undis temnendus agers excelsa Mr- Mole sub ingenti rerum fundamina ponit. cena humi jacent. The Hæc igitur formam crescendo mutat; & olim be Oedipodioniæ quid sunt nifi fabula ? Quid funt Athena Pandionia nis nomen ? Nunc etiam perhibent Romam Dardaniam in excelsum. ftrui, qua proxima aquis Tibridis Apennigena jacit fundamenta rerum fub immenso pondere. Hac igitur mutat formam crescendo ; atque aliquando

ROTA. 415. Congelat ] In gemmas carbuncu 428. Altæ ] Propter adificiorum celfitum lis fimiles, & igneo colore fulgentes gla- dinem ; vel famam & gloriam. ciari Lyncum humorem scripsc Plinius, 429. Oedipodioniæ ] Ab Oedipo rege The, aliique: verum figmenta este hæc omnia

bæ etiam ita denominatæ. com probavit experiencia. Lyncurium autem dicitur ab illis Lyncis urina in gema regnavit. Athena.

430. Pandionia ] Ubi etiam Pandion mam coata. 416. Sic] Ita Plin. lib. 32. cap. 2. Coral

430. Nomen ] Falsifsimum verò eft Pya lio forma eft fruticis, color viridis ; Bacca thagoræ tempore nihil nisi nomen fuifle ejus fub aqua molles exemptæ durantur. Athenas, quæ tunc ut cum maxime flo418. Phoebus ] Sol ante occiderit.

ruerunt. Quare adulterinos efle hos ver423. Decem] Decem annos duraffe bel. sus quinque parenthesi inclusos, non fine lum Trojanum nemo nescit.

causa censuit clarif. Heinsius. Interrum426. Sparte ] Quæ celeberrima fuit Pe punt etiam filum narrationis qua Poëta loponneli civitas, Lycurgi legibus opri

nunc probaturus eft Romam ex Troja ruinis me olim inftitura

renasci. 426. Mycena ] Alia urbs Peloponnesi, 431. Dardaniam] A Trojanis ædificatoAgamemnonis regia.

ribus, qui à Dardano, Trojano rege, fic 427. Cecropia ] Athenas dicit à Cecrope didi. illud nomen consequuta eft Roma. ædificatore fic di&as : de quibus facius est supra autem vidimus Ænean cum suo. cacere quam pauca dicere.

Iulo Trojanos, Romanæ gentis conditores. 427. Amphionis ) Hunc jam supra The 432. Apenninigene ] Ex Apennino monbarum conditorem vidimus, à quo & no te in urbem decurrere Tibrim notum eft men habuerunt.

omnibus,

Immenli

[ocr errors]

Quanta mec eft, nec erit, nec visa prioribus} 445

Immenfi caput orbis erit. Sic dicere vates, 435

erit dom ina immenfi mundi. Faticinasque ferunt fortes : quantumque recordor,

loa aiunt augures oracula pradicere ;

quantum mePriamides Helenus flenti, dubioque falutis, mini Helenus Priamides di. Dixerat Æneæ, cum res Trojana labaret; xerat Ænea lachrymants Nate Dea, fi nota fatis præfagia noftræ

atque falutis ancipiti, cum Mentis habes; non tota cadet te fospite Troja. 440 Fili Dex, Siquidem faris in

Trojanum imperium rueret, Flamma tibi ferrumque dabunt iter. Ibis, & una telligis auguri a noftra menPergama rapta feres : donec Trojæque tibique lis, Troja non sota jacebis Externum patrio contingat amicius arvum.

dum tu incolumis es : Ignis Urbem & jam cerno Phrygios debere nepotes;

do ferrum orbi prabebunt vi. am : Ibis, darymo tecum una

feres Ilsum dirutum, dones annis.

ager externus amicior patria Hanc alii proceres per fæcula longa potentem,

tibi do Troja obveniat. Vio Sed dominam rerum de fanguine natus Iuli

deo al nunc pofteros Pbry

giorum debere Urbem conEfficiet : quo, cum tellus erit usa, fruentur

dere, quanta nec est, nec Æthereæ fedes; cælumque erit exitus illi. erit, nec visa avo anteacto. Hæc Helenum ceciniffe Penatigero Æneæ, 450 Alii optimates reddent hanc Mente memor refero: cognataque mania lætor

validam per longa sacula ;

filius de sanguine Iuli faciet Crescere, & utiliter Phrygibus vicisse Pelasgos. dominam orbis terrarum : Ne tamen oblitis ad metam tendere longe quo cum Terra usa fuerit, Exspatiemur equis; cælum, & quodcumque fub arces, cæleftes illo 'hopite illo eft,

gaudebunt , & cælumeris

Memor recordor Immutat formas, tellusq;, & quidquid in illa est. 455 Helenum pradixisse hac Æ

nes qui Penates suos geffit ; atque gaudeo muros affines augeri, atque Græcos vicise in commodum Trojanorum. Ne ramen excurramus equis qui immemores sunt festinandi ad metam , Calum a quicquid fub illo eft, terra, quicquid in ea ejt, immutat formas.

illi meta.

[ocr errors]

runtur.

436. Recordor ] Facile verò eft eo modo cujus gratiam hæc omnia à Poëta refevates efle, aut eos inducere ex præteritis. Appofite autem à Poëta Pythagora, qui se 448. Ufa] Vide quam apposite voces temporibus Trojanis Euphorbum fuisse prædi- | deligat Nalo; uc peculiari quodam Deocabat, hujuíce prædictionis fictio atori rum favore terris ad tempus concessum buta.

Auguftum innuat , quo ipsi denique 437. Helenus ] Priami fuit filius vates' in

fruantur. fignis, ut Æn. 3. Virgil. conftat.

450. Penatigero ] Qui Deos Penates fe

cum cum patre è Troja abftulit. 442. Pergama ] Arces fuerunt Trojanæ, quas resticutum iri per Ænean prædicit. Trojanum fuifle etiam Pythagoram su

451. Cognataque ] Euphorbum enim Helenus. 444. Debere ] Ex fatorum ordine sci

452. Phrygebus ] Trojanis, qui in Phrylicet.

gia olim, nunc in Italia Imperium oba 446. Alii] Reges, Consules, aliique toga & fago clari, per quos ante Cæfares 452. Vicise ] Hoc dicit quia ex eo quod Res Romana crevit.

Græci Trojanum imperium everterinc, 446. Longa ] Septingentos annos. multo majus Æneadæ in Italia posue

447. Natus] O&avius Auguftus Iulii rint, Cæsaris adoptione filius , qui, docente 454. Exfpariemur ] Id eft, A scopo alien, Suetonio, maternum genus ad Ascanium proferumus. Omnia in Auxu elle concluseu lulum Æneæ filium referebat ; in dis, atque adeo à carnibus abftinendum.

Nos

pra vidimus.

tinent.

Nos etiam pars mundi (quan- | Nos quoque pars mundi ( quoniam non corpore doquidem non sumus tan

folum, tum corpora, verum etiam Anima levés, atque poslu- Verum etiam volucres animæ sumus, inque ferinas mus tranfmitti in sedes fe- Poffumus ire domos, pecudumq; in pectora condi;) rinas abdi in pettora bru- Corpora, quæ poflint animas habuiffe parentum, torum ) patiamur effe fecura Aut fratrum, aut aliquojunctorú foedere nobis, 460 atque decora corpora , qua poffint habuiffe animas pa

Aut hominum certe, tuta effe & honesta sinamus: rentum, aut fratrum , aut Neve Thyesteis cumulemur viscera mensis. conjunétorum nobis aliquo fc. Quam male consuescit, quam fe parat ille cruori dere, aut certe hominum : Impius humano; vituli qui guttura cultro epulis Thyeftais. quam pra-Rumpit, & immotas præbet mugitibus aures ! 405 ve ille confuefcit, quam im- Aut qui vagitus fimiles puerilibus hodum pie "paras je ad effundendum Edentem jugulare poteft ; aut alite vesci, Sanguinem humanum, qui Cui dedit ipse cibos ! quantum eft, quod desitin aperit fauces vituli cultro, atque habet aures surdas

istis ad' mugitus ! vel qui poteft Ad plenum facinus ! quo transitus inde paratur! jugulare hædum tollentem Bos året; aut morté senioribus imputet annis: 470 vagitus pares puerilibus: Horriferum contra Borean ovis arma ministret. vel pafcere fe arbus quia Ubera dent faturæ manibus preffanda capellæ. bus ipfe præbuit escam ! in bis omnibus quid deest quo Retia cum pedicis, laqueosque, artesque dolosas minus ad fummum flagitium Tollite; nec volucrem viscata fallite virga : perveniant, ad quod ab bi- Nec formidatis cervos eludite pinnis;

475 sce rebus facilis eft tranfitus : Nec celate cibis uncos fallacibus hamos. Taurus vertat terram, (quando moritur) ad Perdite, liqua nocent. Verum hæc quoque perdite Scribat mortem atari prove tantum. &a: Ovis prabeat arma ad- Ora vacent epulis, alimentaque congrua carpant. Capræ plena exhibeant ubera Talibus atque aliis instructo pectore dictis ficcanda manibus. Abjici. In patriam remeasse ferunt; ultroque petitum 480 te plagas cum pedicis, dolor queos, dos artes insidiosas ; neque decipite avem viminibus visco illitis : neque fallite cervos pennis formidatis : nec tegite curvos hamos escis dolofis. Perimite illa qua officiurt : verum hæc perimite

Ora abstineant dapibus, & fumant cibos idoneos. Vulgo aiunt Numam rediisse in patriam animo exculto talibus atque aliis di&tis; atque sponte

tantum.

NOT A.

457. Volucres ] Id eft Natura subtiliffima gere bovem equidem liceat : caterum nullo alio atque' velocissima.

malo prematur. 458. Domos ] Ferarum dicit cor 471. Arma ] Lanam scilicet & veftes. pora.

475. Pinnis ] Pro sagittis pofitas fcrip462. Thyesteis ) ilis fimilibus quas Atreo fit Commentator ; verum falsus eft. Pena fratri Thyestes apposuit, qui filios decocos nas ipsas intelligit Poëta, quibus pleita illi epulandos obtulit, ut fanguinem rumque puniceis aut versicoloribus, uftuquoque poculis immiscuerit.

latis eciam, funiculo intertexcis, feras, 463. quam male ) Hic verò fuit fcopus visu aut odore territas in plagas impellePhilosophi, gentem impiam à cæde re re foliti erant. Quod pinnacum inftrutrahere.

mentum formidinem vocitabant. 469 Plenum ] Quando à brutis ad ho 473. Vacent ] Ne ab illis ad alias cædes mines cædes transfertur.

grafletur. 469. Inde] A brutorum cæde.

478. Congrua ] Quæ fine cæde mitia, ut 470. Bos Aret. ] Hoc est, Ad laborem co homines decer, comparari queunt.

Accepiffe

« AnteriorContinua »