Imatges de pàgina
PDF
EPUB

li' motum

do rapit excelsa aftra , Sideraque alta trahit, celerique volumine torquet. converist pernici vortice. Nitor in adversum: nec me, qui cætera, vincit fam, nec vis, qua fuperat Impetus : & rapido contrarius evehor orbi. reliqua, me rapit ; & fur Finge datos currus. Quid agas? poterisne rotatis sum feror contra velocem cæ- Obvius ire polis, nec te citus auferat axis ?

75 Suppone con- Forsitan & lucos illic urbesque deorum cias ? poterisme obviam ire Concipias animo, delubraque ditia donis polus circuma&tis, ita ut Te Effe. per insidias iter est, formasque ferarum. sælum rapidum non abripiat? Utque viam teneas, nulloque errore traharis ? fortè animo fingas illic eße Per tamen adversi gradieris cornua Tauri,

80 templa ditata muneribus. Hæinoniosque arcus, violentique ora Leonis, Via eft per insidias & figu- Sævaque circuitu curvantem brachia longo Tas ferarum. Et quamuis Scorpion, atq; aliter curvantem brachia Cancrum. fequaris callem, nen, aberres, Nec tibi quadrupedes animosos ignibus illis nihilominus incedes per cornua Tauri oppositi, darcus Quos in pectore habent, quos ore & naribus Thessalos , low rictus savi

efflant, Leonis , do Scorpium flettentem ter a brachia vasto ambitu, & Cancrum diverso modo flectentem brachia. Nes tibi eft facile moderari equos feroces illis ignibus quos gerunt in pe&tore, & emittunt ore po naribus.

85

[ocr errors]

curru.

72. Nitor in adversum ] Quia proprio rat, ut ab imbroba currum suum regendi motu secundum veteres Philosophos Sol cupiditate Phaëtonta filium deterrear. ab occasu ad ortum movetur contra mo 81. Hamonios ] Per Hæmonios, Thessatum cælorum, donec anni spatio ad idem los intellige ; per arcus, Sagittarium ipferè pun&tum recurrat.

sum, fignum cælefte in Zodiaco ; quem 72, Nec me ] Hoc dicit quia unus & Sagittarium , alii, in quibus Ovidius, æqualis Solis motus inter Tropicos, cum Centaurum Chironem , Theffalum ; alii regressus pati videantur alii planetæ. Crotum feu Crotonem filium Euphemes

75. Axis ] Pro celo ipso axem posuit nutricis Mufarum , fuo tempore Parnassi circa quem vertitur, ut supra axem pro aut Heliconis accolam , volunt fuisse.

81. Leonis ] Hic Nemæus creditus, 78. Formasque ] Placuit enim Aftrono- | quem Hercules interfecit, Jur onis benemis, Scorpionis, etiam & Leonis nomi- ficio inter aftra relatus. ne, quædam signa cæleftia pofteris incul 82. Longo ] Brachia ver, usque adeo care, per quæ šoli Zodiacum percurrenti porrigit, ut libram alirid fignum comtranfire neceffe fit.

prehendat. 80. Gradieris ] Neque verò ignoravit 83. Sorpior -] Signum eft cælefte ex Ovidius anni fpatio, non uno die, omnia Scorpio orcum , quem adversus Orionem Zodiaci signa Solem percurrere: sed per- Terra immifit. indignaca quod quæcuninde loquentem Solem induxit ac fi uno que ex ea orirentur fe pofle interficere, die cun&ta illa perluftraret , quia ad ip-i gloriaretur ; quem Scorpium Jupiter in fius temerarium filium, omni indiscrimi- cælum affumfit. natim periculo fese objicientem , verba 83. Aliter curvantem ] Crura enim sua spectant, fi fortè impericum à proposito aut brachia non tam latè divaricat Canvaleant revocare.

ac Scorpius, sed in se magis con80. Tauri ] Ef Taurus fignum in Zo- ! trahit. diaco Orientem (peétans dicitur ergo Sol 84. Quadrupedes ] De Solis equis loquiper adverfum taurum tendere , quia diur- cur, qui, ut & ait Virgilius, no motu cendit ad occasum. Cæterum

! afpectu terribiliora ligna i hæbus enume Luceno z elatis naribus efflant.

cer,

Denique quidquid habet dives circumspice } 95 menim

In promtu regere est. Vix me patiuntur, ut acres Agrè me ferunt , cum vio

lenti animi sunt accenfi, com Incaluere animi; cervixque repugnat habenis.

collum refiftit habenis. At At tu, funesti ne sim tibi muneris auctor,

tu fili, tibi profpice, ne fim Nate, cave : dum resque finit, tua corrige vota. tibi caul). i doni luctuoji : Scilicet, ut noftro genitum te sanguine credas, 90 dura res patitur , corrige tua

defideria. Nimirum poscis Pignora certa petis; do pignora certa timendo:

indubitata indicia, ut fcias Et patrio pater effe metu probor. Aspice vultus

te-elje Satum nostro genere : Ecce meos : uținamque oculos in pectora polles do jigna certa metuendo : Cou

aferor pater timore paterno. Inserere, & patrias intus deprendere curas !

En contemplare meam famundus:

immittere lumina in cor, de Eque tot ac tantis cæli terræque marisque

videre solicitudinem paterPosce bonis aliquid: nullam patiere repulsam. nam intres ! Selige tandem

quicquid orbis opulentus conDeprecor hoc unum; quod vero nomine poena,

tinet , & pete aliquid ex tot Non honor est : poenam, Phaëthon, pro munere tantis bonis cali, terre, pofcis.

de maris , nihil denegabia Quid mea coila tenes blandis, ignare, lacertis? 100 tur. Hoc unum averto, quod Ne dubita; dabitur ( Stygias juravimus undas)

proprio nomine est suppliciū,

non gloria Phaethon, petis Quodcunque optaris: sed tu fapientius opta. fupplicium pro dano. Quama Finierat monitus. Dictis tamen ille repugnat: obrem, inscie, implicas meum Propositumque tenet : flagratque cupidine currus, colum mitibus brachiis ? Ne

fis incertus, ( juravimus aErgo, qua licuit genitor cunctatus, ad altos 105

quas Stygias ) quodcunque Deducit juvenem, Vulcania munera, currus. cupiveris concedetur ; sed tu Aureus axis erat, temo aureus, aurea summa vove sapientius. AbsolveCurvatura rotæ, radiorum argenteus ordo.

rat hortationes : ille tamen

adversus monita nititur; doo Per juga chrysolithi, positæque ex ordine gemmæ

perftat in sententia sua , Clara repercusso reddebant lumina Phobo.

110'ardet desiderio currus. Dumque ea magnanimus Phaëron miratur, opufq; ter igitur moratus quantum Perspicit : ecce vigil rutilo patefecit ab ortu potuit , deducit adolescentem

ad exce'fos currus , quos doPurpureas Aurora fores, & plena rofarum

navit illi Vulcanus: Axis erat aurew, temo aureus, orbis rota extrema aureus ; radii omnes argentei. Chrysolithi di persi per juga, & gemme ordinata remittebant clara lumina Soli reflexo. Et dum animo elarus Phaethon admiratior , & perlustrat opus, ecce Aurora experrečta aperit ab ortu rubicunde valvas purpureas , & atria rofis sparsa,

Pa

[ocr errors]

92. Vultus ] Afpice , inquit, vultuni 109. Chrysolithi] Eft Chrysolithus lapis meum (namque ancea radios depofuerat) preciosus , qui auri colore quia niret , in quo paterni affectus indicia depre- ab eo apud Græcos nomen illud accehendes.

pit. 109. Juga ] Cave pro equis accipias, 110. Repercuffo Phoebo ] Solis radiis agenqui nondum aderant. Potius per juga, marum folido corpore repulsis. ipfam currus fellam intelligas; quomo 112. Tatefecit Aurora ] Aurora, siquido in navibus transtra, seu remigum dem dicitur lumen illud quod solis orsedilia

jugé etiam vocantur. Virg. tum antevertit , venustisliine çertè ceÆn. 6.

lum aperire fingitur.

113. Rofarum] Rofeo colore perfufa eft - Per juga longa fedebant, Aurora, eiquc rosas dicavit antiquitas.

Atria.

F 2

120

Stelle recedunt, quarum Lu- Atria. Diffugiunt ftellæ : quarum agmina cogit cifer ante se agit exercitu; Lucifer, & cæli ftatione novissimus exit. ultimus cæli ftationem

115 relinquit. At Sol pater ut At pater ut terras, mundumque rubescere vidit, cernit terras á orbem ru- Cornuaque extremæ velut evanescere Lunæ; bere , c extremitates cor Jungere equos Titan velocibus imperat Horis. nuum Lunarium quasi eva

Justa Deæ celeres peragunt: ignemque vomentes nefcere, jubet Horas celcres admovere equos currui. Ci-Ambrosiæ succo laturos præsepibus altis ta Dea exequuntur manda- Quadrupedes ducunt; addunrque sonantia fræna. ta, ducunt ab excelsis Tum pater ora sui facro medicamine nati Mabulis quadrupedes efiam: Contigit; & rapidæ fecit patientia flammæ. brosie, & aptant frana tin-Imposuitque comæ radios : præfagaque luctus nientia. Tum genitor un- Pectore sollicito repetens suspiria, dixit : 125 xit faciem fui filii sacro me- Si potes hic saltem monitis parere paternis, dicamento ; reddidit fir- Parce, puer, ftimulis ; & fortius utere loris. vidam. Et addidit radios Sponte fua properant: labor elt inhibere volentes. capillis : atque ingeminans Nec tibi directos placcat via quinque per arcus ; ex pectore anxio Suspiria pra- Sectus in obliquum est lato curvamine limes, 130 nuncia mæroris , dixit : Si Zonarumque trium contentus fine, polumque jam faltem obfequiuis porten Effugit australem, junctamq; aquilonibus Arcton: fcens,inftigare equos meos; Hac fit iter: manifesta rotæ vestigia cernes. C attrabe fortiter habenas. ! Ultro festinant, difficile eft coercere'ultro currentes, Neque teneas iter per quing, Zonas direct as. Callis eft porrectus in obliquum vasto volumine, qui contentus limite trium circulorum, deficitit à polo auftrali, a urfa conjunéta Borea. Hanc insiste viam: videbis figna aperta rota.

ROTA 114. Diffugiunt] Quia, ob majorem So- dicit circulum, duos Tropicos, Cancri, &c lis lucem, non apparent:

Capricorni, cum Aretico & Antarctico. 115. Lucifer ] Venus ita di&a quoniam 130. Limes ] Qui eft Zodiacus. affidua Solis affecla prima poft illius obi 131, Zonarum ] Cælum & terram in tum, ultima ante ortum apparet ; unde, quinque partes diviserunt Mathematici, Poëta dicit eam cæterarum ftcellarum quas zonas seu cingula vocaverunt, prout agmen claudere, & quafi cogere.

diverse solaribus radiis subjiciuntur. 115. Statione] Translatio à militibus 131. Fine] Duos Tropicos Cancri & Castacionariis: videntur enim fidera no&tu, pricorni, qui fines funt duarum Zonarum vigilare atque excubias agere.

temperatarum, quos Sol non transgredi118. Horis ] Horæ Supra ad v. 26. di tur. Terciæ autem Zonæ limes, quem di&tæ sunt Solis Miniftræ, quippe qux ex cit Solem attingere, Æquator eft. illius motu pendent , ab illo menluran- 132. Auftralem] Quem communiter tur, & diftinguuntur.

vocant Antaréticum, id est Ar&ico oppo120. Ambrofia ] Eft ambrosia Deorum fitum. cibus , ficuti nectar eorum pótus; quan 132. Areton] Per Areton seu Ursam, quam confunduntur aliquando. Am- quæ signum est cæleste in plaga Septen. brofiam etiam defcribit Plinius herbam trionali, vel Boreali, poluni Ardicum inodore non injucundo.

tellige, aut partem cæli quæ ultra Tro124. Radios ] Coronam radios emit- picum Cancri porrigitur. Et autem Urtentem, quam Sol ipse solet gestare, ut vi la eadem quæ ante Callisto fuerat, Lycaode e eft ex v.40. supra.

nis filia, à Junone in Ursam mutata, 129. Nec tibi] Phaëthontem filium hor- deinde à Jove in cælum translaca. Aquitacur Sol, ne eat per circulos parallelos, lonibus junctam dicit Poëta , quia ex ea fed per Zodiacum, qui Æquatorem obli- cali parte, qua pofita eft Urla, spirant que interfecat.

venti Septentrionales. 129. Quing per arcus ] Æquinoctialem

Utque

bi

Utque ferant æquos & cælum & terra calores,

Et ut cælum da terra fruanNec preme, nec fummum molire per æthera } 135 primer momento

tur aquis caloribus, neque currum, Altius egreffus, cælestia tecta cremabis;

mius si tendas incendes domos Inferius, terras: medio tutiffimus ibis.

cæleftes ; si inferius, terras: Neu te dexterior tortum declinet in anguem,

securus veheris medio. Ne

ve rota dextra devehat te Neve finifterior preffam rota ducat ad aram. ad serpentem finuofum ; neInter utramque tene. Fortunæ cætera mando; 140 ve lava trahat ad aram deQuæ juvet, & melius, quam tu tibi, consulat, opto. pressam : tende iter inter Dum loquor, Hesperio pofitas in litore metas utrumque. Committo reliqua

fortuna, qua opem ferat; & Humida nox tetigit. Non est mora libera nobis:

meliùs (precor) prospiciat tiPoscimur. Effulget tenebris Aurora fugatis. quam tu ipfe prospicis. Corripe lora manu : vel, fi mutabile pectus 145 Dum verba facio, nox maEft tibi, consiliis, non curribus, utere noftris:

dida pervenit ad terminos

fitos in littore occiduo : non Dum potes, & folidis etiamnum sedibus adftas

licet cunétari : Dumq; male optatos nondum premis insciusaxes. Aurora fplendet tenebris difQuæ tutus spectes, sine me dare lumina terris. cuffis. Sune habenas manu, Occupat ille levem juvenili corpore currum,

vel fi cor habes flexile utere

150 Statque super, manibufq; datas contingere habenas bus, dum licet , & infiftis

monitis noftris, non curriGaudet, & invito grates agit inde parenti. adhuc sedibus firmu ; dumg Interca volucres Pyroeis, & Eous, & Ethon, nescius nondum insides curSolis equi, quartusque Phlegon, hinnitibus auras

rui ftulte desiderato. Pa

tere me immitrere terris lu.

, qua fruaris sacurus.

Ille profilit in currum lavim Quæ poftquam Tethys, fatorum ignara nepctis, corpore alacri : & infiders Reppulit; & facta est immenfi copia mundi;

exultat apprehendere mas Corripuere viam, pedibusque per aëra motis

nibus conceffa lora; deinde

gratias agit patri repugnanObftantes findunt nebulas, pennisque levati ti. Interea equi Solis alati

Pyroeis, o Eous, Ær thon, & quartus Phlegon, implent aërem hinnitibus igniferis , & quatiunt carceres, Quos ut Tethys nefcia fatorum nepotis removit , & apertus eft vaftus arbis; velocissime iter çarpserunt,

pedibus agitatis per aërem dividunt nubila oppofita, & Sustentati pennis

vocamur:

Hammiferis implent, pedibufque repagula } 155 sine promene for one

[ocr errors]
[ocr errors]

138. Anguem), Draconem dicit , fi- lige, quo cum nox pervenit , neceffe eft gnum cælefte , olim Hesperidum aurea dies , adeoque Sol, ad Orientale pervemala custodientem , quem Hercules in- nerit. terfecit, Juno inter duas Arctos seu Urfas 153. Pyroeis, ou Eous, &c. ] Nomina 4 ita collocavit, ut utramque corporis file- equorum à Græca , origine derivancur. xibus comprehendat.

Pýroeis ab igne, Eous ab Aurora, Æthon 139. Aram] Quæ fignum est australe & Phlegon ab urendo fic di&i. circulum prope tangens Antar&icum. 155. Repagula ] Ad carceres alludit, è

140. Inter utrum ] Quia lacus austri- quibus, in ludorum celebratione, equi num noftro refpe&u depressius, Boreale emittebantur. sublimius, Zodiacus medius.

156. Tethys ] Oceani conjux; & Cly142. Hesperio ] Id eft Atlantico , ab Hef menes mater, apud quam Sol pernoctare pero Atlantis fratre fic di&o. Cæterum creditur: quia in mare, cum occidit, fese per Atlanticum littus Occidentale intel- \ videtur immergere.

Prætereunt

[ocr errors]

antevertunt subfolanos, qui | Prætereunt ortos îsdem de partibus Euros. 160 ex eadem plaga oriuntur. Sed leve pondus erat ; nec quod cognoscere possent Sed onus erat parvum , quod equi Solis non potue

Solis equì : folitaque jugum gravitate carebat. runt sentire ; 6 jugum ca- Utque labant curvæ juito line pondere naves, rebat pondere consueto. Et Perque mare instabiles nimia levitate feruntur ; ficuti adunca naves Sine Sic onere affueto vacuos dat in aëra faltus, 165 lant, atque incerta flu- Succutiturque altè, similisque est currus inani. Etuant nimia levitare; fic Quod simul ac sensere, ruunt, tritumque relinquunt currues faltat in aerem fine Quadrijugi spatium : nec, quo priùs, ordine currunt. pondere folito, Surfum Ipfe pavet ; nec qua commissas Alectat habenas, valdè concutitur,

ut in Nec fcit qua fit iter: nec, fifciat, imperet illis. 170 atg, equi quadrajugi adver- Tum primum radiis gelidi caluere Triones, tunt, exiliunt , & deserunt Et vetito frustra tentarunt æquore tingi. viam calcatam ; nec cur- Quæque polo posita est glaciali proxima ferpens, rea. Ipse tremit , neque Frigore pigra priùs, nec formidabilis ulli; novit qua torqueat lora fibi Incaluits Lumfitque novas fervoribus iras. 175 concredita ; neque viam, Te quoque turbatum memorant fugisse, Boote, qua fit infiftendum : neg; Quamvis tardus eras, & te tua plauftra tenebant. los. Tum primum frigidi Ut verò fummo despexit ab æthere terras Triones intepuerunt radiis

, Infelix Phaethon penitus penitusque patentes, conati sunt incaflum Palluit, & subito genua intremuere timore:

180 mergi in mari probzibito. Es Suntque oculis tenebræ per tantum lumen obortą.

Anguis qui ficus eft juxta Et jam mallet equos nunquam tetigisse paternos; rigore neque metuendus Jamque agnoffe genus piget , & valuifle rogando: chiquam arsit : & nova Jam Meropis dici cupiens; ita fertur, ut acta ata ferbuit per calores. Di- Præcipiti pinus Borea, cui victa remisit

185 cunt etiam, Boote, te trepidum celeriter discesie, tametsi lentus eßes, & tuus currus te remoraretur.

Cum autem miser *Thaëthon intuitus elt a supremo athere terras uggs or usg, apertas, expalluit, de repente genua concussa sunt pavore : & caligo occupavit oculos per tantum lumen. "Et jam præoptaret nunquam attisiffe

, equos paternos : & jam pænitet cognovisse firpem, vicisse patrem orando : Jam optans appellari Filius Meropis, perinde agitur ut navis impulfá ruente Aquilone, cui nauclerus suus permifit

[ocr errors]

161. Cognoscere ] Tam levis erat cur tem fpe&tes, nunquam nobis occidunt rus, ut nullus infidere videretur.

unde Virg. ait, Arctos Oceani metuentes 168. Quadrijugi ] Quatuor equi uno ju- aquore tingr. go alligati.

173, Serpens ] Signum eft ; quod jam 171. Triones ] Ursa est major, cujus sep-ance in Boreali plaga diximus efle. tem lucidiores ftellæ plaustri formam re 176. Boote] Eft Bootes, qui & Aretoferunt, čum bobus, quos veteres Trio- phylax dicitur, fignum juxta Urfam maness à terenda cerra, ut Varroni videcur, jorem, quæ bubulci more plauftrum sedixerunt.) Quod fignum nunquam occi- qui videtur. Plauftrum autem, Triodit; quia, fi fabulam spectes, Juno pelli- nes, &. Ursam unum & idem fignum esse cem Callisto cælo receptam indignata, à diximus. Techye, Oceani uxore, impetrayit ne aquis 184. Meropis ] Mallet se homine natum ejus tingeretur ; fi veritatem quæras, quia dici & falvum elle, quam Deo satum & polo ratione noftri situs elevaco vicinior perire. est Urfa, quam ut poflit sub Horrizon 185. Pinus ] Pro navi ex pinu facta, tem defcendere.

metonymice. 172. Vetito ] Seu fabulam, seu verita,

Fræna

« AnteriorContinua »