Imatges de pàgina
PDF
EPUB

380

Accipe : nec durus Titanida despice Circen. neque immitis fperne Circen

Titanida. Dixerat. Ille ferox ipfamque precesque repellit;

Dixerat : ille fan

vus rejicit & ipsam da preEt, quæcunque es, ait, non lum tuus : altera captú ces ; atque, inquit , quaMe tenet; & teneat per longum comprecor ævum. cunque es, non fum fuus: Nec Venere externa socialia fædera lædam;

alia tenet me captum, de oro

27 illa tepeat me per longum Dum mihi Janigenam servabunt fata Canentem.

tempus : neque violabo jura Sæpe retentatis precibus Titania frustra,

connubia Venere peregrina, Non impune feres, neque enim reddere Canenti: quamdiu fata mihi indulgeLæsaque quid faciat, quid amans, quid foemina, bunt Canentem fani filiam. disces

Titania, precibus fæpius item

ratis fruftra ; Non inultus Rebus,ait : sed amans, & læsa,& foemina Circe. 385 difcedes, inquit ; neque verò Tum bis ad occafum, bis se convertit ad ortum : neverteris ad Canentem : doo Ter juvenem baculo tetigit: tria carmina dixit.

Scies experientis quid, qua Ille fugit, sese solito velocius ipse :::

offensa eft, præftare poffit, quid

amans, quid fæmina; atque Currere miratus, pennas

in
corpore

vidit: Circe to offensa, o amans, Seque novam súbito Latiis accedere filvis

390 d fæmina. Tum bis fe conIndignatus avem, duro fera robora roftro

vertit ad occafum, bus fe con

torquet ad ortum ; ter teria Figit; & iratus Iongis dat vulnera ramis.

git juvenem virga ; protulit Purpureum chlamydis pennæ traxere colorem.

tria.carmina. ille fugit, ipFibula quod fuerat, veftemque momorderat aurű, le miratus fefe ferri celerius Pluma fit: & fulvo cervix præcingitur auro. 395

folito, adversit pennas in cora Nec quicquam antiqui Pico, nisi nomina, reftat.

pore : atque agre ferens se VIII. Interea comites clamato fæpe per agros

repente accedere novam vo

lucrem filuis. Latinis, percuNequicquam Pico, nullaque in parte reperto,

tit duras arbores favo rostro. Inveniunt Circen, (nam jam tenuaverat auras,

atque infenfus impingit pla

Tenne Paffaque erat nebulas ventis ac fole resolvi)

gas oblongis ramis. 400

ceperunt colorem coccineum Criminibufque premunt veris, regemq; reposcunt, chlamydis: aurum quod fueVimque ferunt; fævifque parant inceffere felis. rat uncinulus, ars conjunxeIlla nocens spargit virus, succosque veneni:

rat ami&tus, fit pluma;& cola

lum circumdatur flavo auro : Et Nočtem, Noctisque Deos Ereboque Chaoque

nec quicquam fupereft antiConvocat ; & magicis Hecaten ululatibus orat. 405 qui Þico, præter nomen. Exsiluere loco ( dictu mirabile ) filvæ:

VIII. Interea comites, Ingemuitque solum, vicinaque palluit arbos;

Pico sape frustra vocato per campos, neque

ullibi invento, incidunt in Circen ( jam enim tenuaverat aërem, atque pasa erat nubila dispergi ventis ac Sole ) atque coarguunt veris accusationibus, & repetunt regem, vimque intentant, la volunt irruere in eam feris habilibus. Illa fpargit perniciofim virus & fuccos venenatos, econo congregat Caliginem

Deos Caliginis do Erebi do Chaos, atque precatur Hecaten magicis ululatibus. Silva ( mirabila dištu ) loco more funt ; do Terra ingemuit, de arbores proxima palluerunt ;

ROT A 376. Titanida ] Titani Solis filiam.

404 Erebo ] Quæ profundiffima eft in385. Circe ] Non sine lepore atque ma ferorum sedes ; ubi eriam Erebus Deus, xima emphafi ultimo nominata est Circe. ex Chao & Caligine procreacus.

391. Rostro ) Felium enim more in 404. Chao ] Quod omnium rerum con. subre&tum afcendit', percuffique corcicis fufa moles, ex qua omnia derivata : vel sono pabulum subelle intelligit. AWood eriam Deorum omnium antiquissimus pecker.

ex quo cæteri propagati. 399. Tentiaverat ] Coadas nubes & *3.405. Hecaten ] Dianam dicit, quæ vedenfatum aërem folverat,

neficiis atque incantamenris præfuit.

Sparlaqué

[ocr errors]

á gramina humida facta Sparlaque sanguineis maduerunt pabula guttis;
sunt spara guttis cruentis : Et lapides visi mugitus edere raụcos;
da saxa visa proferre raucos
mugitus; do canes latrare ;

Et latrare canes ; & humus serpentibus atris 410 do terra exudare nigris an Squallere, & tenues animæ volitare silentum. guibus ; & exiles umbra Attonitum monftris vulgus pavet. Illa paventum mortuorum volitare. Vulgus Ora venenata tetigit mirantia virga. Tila tetigit vultus attonitos Cujus ab attactu variarum monftra ferarum trementium baculo incanta- Injuvenes veniunt. Nulli sua mansit imago. 415 to : ex cujus contaitu prodi IX. Presserat occiduus Tartellia littora Phoebus ; gia diversarum ferarum in- Et

frustra conjux oculis animoque Canentis wadunt juvenes. Nulli fua Exfpectatus erat. Famuli populusque per omnes

IX. Sol occidens tetigerat Discurrunt silvas; atque obvia lumina portant. littora Tarteffia, & mari. Nec fatis est Nymphæ fere,& lacerare capillos, 420 tus nequicquam erat exfpe- Et dare plangorem ; facit hæc tamen omnia : sese &tatus oculis atque menti Canentis. Miništri una cum

Proripit, ac Latios errat velana per agros. plebe discurrunt per omnes fil- Sex illam noctes, totidem redeuntia Solis vas, atque ferunt lucernas Lumina viderunt, inopem fomnique cibique, obvias. Neque fatis eft Nym. Per juga, per valles, qua fors ducebat, euntem. 425 plae ejulare difcerpere Ultimus afpexit feffam luctuque viaque quanquam facit hæc omnia: Tibris, & in gelida ponentem corpora ripa exfilit, atque amens vaga- Illic cum lachrymis ipsos modulata dolores, tur per campos Latinos. Sex Verba sono tenui moerens fundebat ; ut olim reverientis conspexerunt il- Carminajam moriens canit exequialia cygnus. 430 lam expertem fomni o ali- Lucţibus extremum tenues liquefacta medullas menti errantem per cacumi. Tabuit: inque leves paulatim evanuit auras. na montium & per valles

, Fama tamen fignata loco eft; quem rite Canentem novijimus vidit illam exhau- Nomine de Nymphæ veteres dixere Camænæ. ftam mærore & itinere, at- Talia multa mihi longum narrata per annum, 335 que demittentem artus in ripa frigida. Ibi lugens etiam ipsos mærores non sine modulatione expriméns, proferebat voces fono exiguo cum fletibus ; ut aliquando cygnus jam moriturus modulatur cantus ante funera. Denique habens medullas extenuatas fletibus defecit & paulatim disje&ta eft in subtilem aërem. manfit loco, quem antiqua Musa appellarunt Canentem, ut par fuit, de nomine Nymphe. Multa ejusmodi mihi relata atque visa per longum annum :

Fama tamen

[ocr errors]
[ocr errors]

mo eft.

411. Tenues] Umbras dicit sine corpore. iæ modo, sed Oratores, Philofophi insu412. Vulgus ] De Pici comitibus fer- per hanc eandem fabulam de Cycni ferali

cancu inculcaverint , qui non aliam 413. Tetigit] Neque hodiernæ venef- quam raucam vocem folitus eft prodere. cæ, nisi singulatim aut peculiari quodam Placuit, credo, illis qualiscumque pulmodo fingulis attributó, veneno noce cherrimæ, acque, ut videtur, sapientis re videntur.

avis, fonus. 416. Tartelfia ] 'Occidentalia : Tartesia 432. Evanuit 7 Apriffima certe metaenim, vel ('artheia, ut alii vocant, Hi- morphosi fiquidem Vocis ea fit natura, spaniæ furt Boetice à Tarteflo oppido." ut poft breve aliquod temporis fpatium Viderur autem Sol in Oceanum mergi ex tenues vanescat in auras. littore Hesperio profpicientibus."

435. Longum ] Quo apud Circen Maca419. Obvia) Pico, fi forte reperire possent. reus, una cum Ulyfle- atque sociis com430. Canit ] Mirum eft, quod non Poë-' moratus erat.

Visaque

Visaque sunt: resides & desuetudine tardi

fegnes atque ignavi desuetuRursus inire fretum, rursus dare vela jubemur.

dive denuo jubemur inire ma

re, atque pandere carbasa. Ancipitesque vias, & iter Titania valtum

Titania admonuerat de itiDixerat, & fævi restare pericula ponti.

nere dubio atque de ejus lonPertimui, fateor ; nactusque hoc littus adhæfi

. 440 gitudine, & fupereße discri

mina asperi maris. AgnoX. Finierat Macareus : urnaque Æneia nutrix

sco me expavise, atque naCondita marmorea,tumulo breve carmen habebat: Aus has oras hic mansi. Hic me Caieten notæ pietatis alumnus

X. Ænes nutrix composita Ereptam Argolico, quo debuit igne, cremavit. in urna marmorea habebat

brevem titulum sepulchro : Solvitur herboso religatus ab aggere funis : 445 aiumnus celebris pierate hic Et procul insidias, infamatæque relinquunt

cremavit igne, quo debuit, Tečta Dex: lucosque petunt, ubi nubilus umbra me Caietam servatam ala In mare cum Aava prorumpit Tibris arena.

igne Graco. Vincula nexa Faunigenæque domo potitur nataque Latini;

expediuntur ab aggere gra

mineo, atque longe deserunt Non line Marte tamen. Bellum cum gente? infidias do domum Dea faferoci

mosa, de accedunt ad lucos, Suscipitur; pactaque furit pro conjuge Turnus. ubi Tibris, opacus arborum Concurrit Latio Tyrrhenia tota : diuque

umbris, defluit in mare cum

fulva glarea. Atque ÆArdua sollicitis victoria quæritur armis.

neas potitur domo eu filia, Auget uterque suas externo robore vires: qui Fauni filius erat, LatiEt multi Rutulos, multi Trojana tuentur 455 non tamen fine bello. Caftra. Neque Æneas Evandri ad limina frustra,

Bellum geritur cum natione

Turnus suvit pra At Venulus magnam profugi Diomedis ad urbem fponfa. promilla. Tota Tuscia

Venerat. congreditur cum Latio ; ergo victoria difficilis diu quaritur bello anxio. Uterque auget suas opes viribus peregrinis ; a mulți ftant à partibus Rutulorum, multi à partibus Trojanorum. Neque Æneas accesserat incassum ad ades Evandri: at Venulus frustra venerat ad ingentem urbem profugi Diomedis,

[ocr errors]

450

[ocr errors]

rava;

[ocr errors]

438. Ancipites ] Multis periculis obfitas. lam externo marito addicebant , Latina 438. Titania ] Circe est.

insuper marito reluctante, promiferat. 441. Æneia ] Caieta ; quæ

ibi sepulta

452. Tyrrhenia ] Qur Trojanis favit ad.

versus Túrnum ; ut Virgil. portui & urbi nomen suum dedit, quod hodieque permanet.

453. Ardua ] siquidem Dii ipsi fæpius

de ea contenderint, Junone Turno, Vee 444. Argolico ] A Græcis namque in

nere suo præsertim favente Æneæ. censa Troja, ibi cum multis aliis porio

455. Rurulos ] Lacii fuerunt populi ris sorcis periisset Caieca, nisi eam Æneas Turno subditi. servasler.

455. Multi ) Recensentur omnes à Ma: 445. Funis ] Quo Æneæ naves religatæ rone Æn. 7. à v. 794.

456. Evandri ) Rex fuit Arcadiæ, qui 449. Faunigena ] Fauno enim & Mari cum patrem imprudens occidisset , atque ca genitus est Latinus.

regno pulsus eflet, Carmentæ matris fatis dicæ hortacu in Italiam venit, atque

vi. 449. Nata ] Lavinia.

&is Aboriginibus ea loca tenuit ubi poftea 450. Marte ] Namque gravissimum Roma condita fuit. Is Ænean confiliisi bellum adversus Turnum & Ruculos, atque copiis auxiliaribus juvit. gentem ferocem, gessit.

457. Venulus ] Qui à Turno ad Diame. 451. Pacta ] Lavinia eft, quam mater

dem miflus orator ,

fruftra auxilium Amata : (ut eit feminarum pervicacia,) pecivit. Turno, invitis Fauni oraculis, quæ il 457. Diomedis] Rex fuit Ærglia, idem

G&g?

que

erant.

[ocr errors]

reum.

Ille quidem pofuerat vaftif-Venerat. Ille quidem fub lapyge maxima Dauno fimos muros fub Dauno lapy- Mania condiderat, dotaliaque arva tenebat. se. ó poflideb at agros

dota. Sed Venulus Turní postquam mandata peregit, 460 enarravit jußa Turni, & po- Auxiliumque petit ; vires Ætolius heros poscit fupperias, heros A10- Excufat. Nec le soceri committere pugnæ Lius excusat le, quo minus Velle sui populos: nec, quosè gente suorum opem ferat : d' ait se non

Armet,habere viros. Neve hæc commenta putetis; cupere ut ad bellum miitat fubditas fui foceri : neque ( Admonitu quanquam luctus renovantur habere viros ex numero fuos

} 465 amaro ) rum, quos armare poffit. Ne- Perpetiar memorare tamen. Postquã alta cremata est ve credatio bac elle fi&ta, Ilion, & Danaas paverunt Pergama flammas; crudeli admonitu, fuftineam Naryciusque heros, à virgine, virgine rapta, tamen referre. Postquam Quam meruit folus poenam, digessit in omnes; fieblimis Troja defiagravit, Spargimur: & ventis inimica per æquora rapti, 470 Pero arces lasaca pabudo fuery Fulmina, noctem, imbres, iram cælique

marisque Narycius, Virgine fublata, Perperimur Danai, cumulumque Capharea cladis. pænam quam ipse Solus à vir- Neve morer referens tristes ex ordine casus; gine meruit in omnes Grm Græcia tum potuit Priamo quoque Alenda videri. cos sparsit, nos Graci di

Me tamen armiferæ fervatum cura Minervæ. 475 vellimur, da ablari ventis per infensa maria, ferimus Fluctibus eripuit. Patriis sed rursus ab Argis fulmina, caliginem, nim- Pellor : & antiquo memores de vulnere poenas bos, iram cæli do oceani, do

Exigit in fummam exitii Capha

Neve derineam vos memorans fingularim luctuosos eventus ; Gracia tum potuit videri lugenda eriam Triamo. Favor tamen armigerą Palladis fuftulit ex undis me custoditum. Verum rursus rejicior ab Argis patriis ; atque alma Venus recordans vulneris antiqui,

ROTA que bello fortissimus, qui à bello Trojano 468. Virgine ] Minerva ; quam dicit reversus, cum adulteram fibique infi- Virgil. Græcos tempeftate oppreffiffe , diantem Ægialen uxorem cognoviffet, in

Æn. I Italiam profugit ; ubi Dauni Apuliæ re Pallafne exurere claffem Argivum &c. gis filiam cum parte regni suam fecit,

458. Virgine ] Calandra. Argyripam infuper condidit.

472. Caphares ) illud Eubox promon458. lapyge] Qui in Iapygia feu Appu- torium Virgilius hac causa ultorem dixit. lia regnum obtinebat.

Nauplius Palamedis filii mortem iniquo 459. Dotalis] In dotem uxoris à so

animo ferens, Minervæ suasu, Græcis cero Dauno accepta.

tempeftate laborantibus faces, quasi portus 461. Ætolins ] Diomedes, quem antea

signa, ex Caphareo exculis, quo cum apin Ætolia imperium habuiffe diximus.

pellere nicerentur, in Cautes Euboicas 466. Poftquam ). Hic incipit Diomedis oratio ad Venulum. Vide fimilem in Virg.

naufragi interierunt.

474. Triamo ] Uicunque infenfiffimo Æn. 11. sub initio. 468. Narjcius ] Locrensis : fuit enim vita denique (poliatus erat.

hofti, fiquidem à Græcis regno, liberis,

Diqmedes Naryx, quæ & Narycium & Naryce dicitur, apud Virg. Æn. 1r. urbs Locridis. De Ajace autem Oilei hic agitur, qui ob ftupratam Cafandram re

Vel Priamo miseranda manus. ----giam virginem in ipfo Minervæ templo, 475. Armifera ] Nam b Dea beli. non in fe tantum, fed in omnes Græcos 476. Argis ] Argos enim Peloponnesi numinis iram concitavit. Nam in pa- urbem Tydeus, Ætoliæ regno pulfus, ad triam navigantes, & ipse, maxima orta Adraftum confugerat ; ubi ex Deiphyle cempeftare, fulmine percuffus ett. & alii hujus filia Diomedem suscepit. per maria fuere disje&i : ut vix unus & 477. Vulnere ] Namque ipfam Deam alter domum redire potuerint.

Venerem fagitça à Diomede vulneraram,

quæ

animo

Exigit alma Venus : tantosque per alta labores à me illati, reposcit pænas : Æquora sustinui, tantos terrestribus armis; ó pajsus sum tantos labores Ut mihi felices fint illi fæpe vocati,

480 per profunda maria, tantos Quos communis hyems, importunisque Caphareus rape diéti beati à me, quos Mersit aquis : vellemque horum pars una fuissem. publica tempeftas & CaphaUltimajam pafli comites belloque fretoque,

reus absorbuit aquis pernicio

fis ; optaremque ut fuillem Deficiunt; finemque rogant erroris. At Agmon

pars una corum. Socii jam Fervidus ingenio, tum verò & cladibus alper, 485 paffi extrema bello & mari Quid fupereft, quod jam pacientia vestra recuset me volunt derelinquere, le Ferre, viri ? 'dixit. Quid habet Cytherea, quod orant finem itineri, At ultra

Agmon velementi

præditus, tum verò etiam fe(Velle puta ) faciat? nam dum pejora timentur ; vior fa&tus ex malis, Quid Èft in vota locus : fors autem ubi pessima rerum, restat, inquit, quod vestra Sub pedibus timor eft, securaq; fumma malorú. 490 virtus jam non

patiatur, vi, Audiat ipsa, licet; licet, ut facit, oderit omnes

ri? quid habet Cytherea, quod

amplius faciat, fiquid vel Sub Diomede viros ; odium tamen illius omnes am;lius cupere eam putareSpernimus, & magno stat magna potentia nobis. mus ? nam dum graviora Talibus invitam Venerem Pleuronius Agmon

metuuntur, locus eft preciInstimulat verbis: yeteremque resuscitat iram. 495 fimus eft rerum ftatus, pa

bus relictus ; cum verò pelDicta placent paucis. Numeri majoris amici vor protritus eft, & fumma Agmona corripimus : cui respondere paranti malorum minime sunt sie Vox pariter, vocisqne via est tenuata ; comæque dias ; tametfi , ut facir,

menda. Quanquam ipfa auIn plumas abeunt: plumis nova colla teguntur, odio habeat omnes viros DioPectoraque;& tergum : majores brachia pennas 500 mede duce navigantes, nihilAccipiunt ; cubitique leves sinuantur in alas. ominus omnes contemnimus Magna pedum digitos pars occupat, oraque cornu

illius odium, do contra maIndurata rigent ; finemque in acumine ponunt.

gnum est nobis magna vis.

Agmon Pleuronius talibus Hunc Lycus, hunc Idas,& cú Rhetenore Nycteus, verbis provocat Venerem noHunc mirantur Abas; & dú mirantur, eandé gos lentem accendit antiAccipiunt faciem: numerusque ex agmine major

quam illius iram. Hæc Subvolat, & remos plaufis circumsonat alis.

verba probantur à paucis. Plures amici arguimus Am

zmonem, cujus volentis respondere vox fimul & meatus vocis tenuis exiguus eft : & capilli vertuntur in plumas, collum in novam formam conversum velatur plumis cum pectore & dorso: lacerti induunt majores pennas, & leves cubrti curvantur in alas ; magna pars pedum à digitis fuit occupata, & os cornu rigidum induratur, & desinit in acuminatum roftrum. Lycus, atque Idas, '& Ny&leus cum Rhetenere hunc mirantur ; & dum ftupent, affumunt eofdem vultus ; & potior numerus ex multitudine comirung evolat, & ftrepit circum remos alis cum crepitu quodam motis.

N 6 T . quæ Æneæ suo cum ipfo congrcflum opem à Cytheris fic di&a, in quam insulam illa ferebat, scripferunt Poëtæ. Qua re irala primum concha marina dicirur advecta. Dea à Diomede uxoris Ægiales (Sthene 490. Secura ] Fortuna miserrima tuta eft, li amoribus jam vacancis ) aninium fic ut nofter, lib' 2. de Pont. Eleg 2. abalienavit, ur illum ab excidio Trojano 493. Magno ] Hoc fibi vuli, Veneris inreversum accipere noluerit.

Sultibus, majorem suam cognofci potentiam, 484. Erroris ] Eo nomine eciam appel 494. Pleuronius ] Ex Pleurons Ætolia lantur itinera quæ per incertum mare susci- oppido oriundus. piuntur; Uitnea errores dicimus.

495. Veterem ] Ob vulous fiki à Diomede 468. Cytheres ] Venus Diomedi infensa,' impa&tym.

« AnteriorContinua »