Imatges de pàgina
PDF
EPUB

rum ,

verum

Dixit; & implicuit materno brachia collo: Dixit ; ou amplexus eft lan Perque fuum, Meropisq; caput, tædasq; sororum, cavit per fuum caput ,

certis collum matris : doroTraderet oravit veri libi signa parentis.

Meropis, dom nuptias soroAmbiguum

uti fibi patefaceret patrem.

Dubium Mota magis dicti fibi criminis; utraque cælo

eft , an Clymene fit magas

tatta aratione Phaëtontis, an Brachia porrexit: spectansque ad lumina Solis, dolore criminis fibi objefti. Per jubar hoc, inquit, radiis infigne corufcis, Ambos lacertos tetendit ad Nate, tibi juro, quod nos auditque videtque ; coelum ; do refpiciens lucens , ,

Solis, Juro tibi , ait , per

lem radiis micantibus, qui Sole fatum. Si ficta loquor, neget ipse videndum nos audit ( intuetur , te orSe mihi; fitque oculislux ifta noviffima noftris. tum isto Sole quem vides, te Nec longus patrios labor est tibi noffe penates :

isto ortum, qui regit mune

dum : fi vana dico; ipse proUnde oritur, terræ domus est contermina noftræ. hibeat se spectandum mihi ,

do iste dies fit ultimus noftris ab ipso. Emicat extemplo lætus poft talia matris

cile certiorem te facere de Dicta suze Phaethon ; & concipit æthera mente.

domo paterna : Domus unde

oritur fita est juxta nostram Æthiopasque suos, politosque fub ignibus Indos

si saltem cupis Sidereis, transit, patriofque adit impiger ortus.

vade , de ipsum interroga

bis. Ilice Phaëthon hilaris profilit poft talia verba matris sua ; & calum animo prafumit , Et pervadit fuos Athiopes, & Indos fotos fub caloribus fidereis, & gnavus per venit ad ortus patris.

Si modò fere animus ; gradere: & fcitabere } 775 cm deduce el tibi defin

terram.

[ocr errors]

RC O T £. 763. Meropifas.] Qui Merops Clyme- ftri&to sensu intelle&x, prout definivenen uxorem duxit.

runt recentiores Geographi, quibus accu763. Tadafs sororum ] Quas matri curæ rarius poft cam multas navigationes, tereffe noverar.

rarum fitus cogniti ; sed laco modo, quo, 766. Difti fibi ] Cum adhuc innupta ef- usque ad Susianam eciam Æthiopix fines set, credit sibi crimen objici fi diceretur veteres promoverunt. Epaphum ex alio præter Deum habuiffe. 777. Æthera] Maxima quælibet, etiam

774. Domus] Solis regia, quæ in Orien- patris currum ascendere. te, ultra Indos effe fingitur.

778. Ignibus fidereis ] Sole ipso , fub quo 774. Noftra ] Æthiopiæ, non quidem | Indi vitam degunt.

LIB.

LIBER II.

A R G U M E N T U M.

Ui cnm aliquando Phaëtonti Apollinem , ut falfum ac fuppofitium pa

trem, objecisset ; ille currus Solaris imperium ad diem unum à patre in pignus veræ ftirpis petiit. Quo impetrato, terra ab eo tota accenditur, & inter cætera nigrefcunt Æthiopes. Phaethontem deinde fulmine percuffum dum lugent forores, & una cognatus Cygnus ; ille in arbores, bic in cygnum mutatur. Tum Jupiter luftrato terrarum orbe , ac pristino vigori reftituto, in Callistonem incidit, eamque, fumpta Dianæ forma, stupravit. Ob id irata Funo, Callistonem in urfam convertit : quam poster Arcas filius transfixurus fuerat , nisi utrumque Jupiter inter fidera retuliffet. Qua de re cum apud Oceanum Juno conquesta effet, in cælum relata fuit humeris pavonum, qui nuper variegati fuerant : ficut & corvus nuper ex albo niger erat redditus, cum Cornicis monitis, quæ A team in cornicem, tum Nyetimenes in noctuam mutationem explicarat, sron obtemperasset, sed audacter Coronidis adulterium ad Apollinem detulifjet. Ejus deinde filio, Æsculapio, cum futura prædiceret Ocyroë, in cquam ira divina vertitur. Tum chiron pater, Apollinis auxilium frustra inwocavit : quod ille jam inde Elide pastor factus, aliud ageret, negle£tis etiam hubus. Id quod Mercurio illos furandi occafionem dedit; qui deinde Batti, cum is folus esset furti confcius, perfidia se commutando deprehensa, in indicem lapidem eum convertit. Inde in Atticam ingressus, Herce, Cecropis filia, potitur. Cui dum invidet foror Arglauros, in faxum obrigescit. Postea Jupiter, cum ipfum boves Agenoris ad lit us advertere jusējét fumpta tauri specie, Europam per mare in Cretam transvexit.

ili tum

P. OVID.

39

P. OVIDII NASONIS Metamorphoseon

LIBER II.

[ocr errors]

Egia Solis erat sublimibus alta columnis,

INTERPRETATIO. Clara micante auro,

Regia Solis erat excelsa Hammasque imitante

columnis altis , infignis auro pyropo,

radiante , pyropo,fcintilCujus ebur nitidum faftigia summa tegebat ; lante : cujus culmen ebur Argenti bifores radiabant lumine valvæ.

plendidum tegebat. Valve Materiem superabat opus : nam Mulciber illic 5

duplices micabant fplendore

argenti , Ars vincebat maÆquora cælarat medias cingentia terras,

teriam : nam Vulcanus ibi Terrarumq; orbem, cælumq;, quod imminet orbi. sculpferat maria ambientia Cæruleos habet unda Deos; Tritona canorum,

medias terras, dog ambitum Proteaque ambiguum, balænarumque prementem orbi superimpositum est. A

O coelum quod Ægæona suis immania terga lacertis,

IO

qua habet Deos glauces, TriDoridaque , & natas : quarum pars nare videntur, tonem buccinatorem, & proPars in mole sedens virides ficcare capillos ; taum mutabilem, ÆgeoPisce vehi quædam. Facies non omnibus, una,

nem urgentem suis brachiis

vafta terga balanarwon, Doridem , in filias ; quarum pars videntur natare, pars posita super rupe exfiecare glaucam ca

& alia vehi â piscibus. Vultus non eft idem omnibus,

terrarum

mam

[ocr errors]

1. Regia] Sunt qui hic Augufti tem 9. Protes ] Anțea eciam hunc marinum plum Apollini dicatum , aut Latini Re Deum vidimus, Phocarum seu vitulorum giam describi volunt , fed rectius Farn. marinorum paftorem ; quem voluerunt ait, cum Phaëthonte suo Æthera conce Poëtæ quafcumque libuifsec poffe formas pisle Poëtam , & ex ingenio suo hanc re induere : adeoque eum ambiguum vocat giæ Solis descriptionem hausisle.

Poëta. 2. Micante] Ter intervalla lucente,

10 Agaona] Quem cum Briareo unum, 2. Pyropo] Carbunculum intellige lapil- & eundem facit Homerus ; alii Deum lum eo, quem vocant Rubinum, preciofioré. marinum , Ponti & Terræ dicunt filium :

5. Opus ] Omne id quod arrcficiofifli- quos quidem hic sequutus est Ovidius. me Vulcanus in valvis cælaverat, adeo 11. Doridag ] Eft Doris Nympha Oceque artificium ipsum preciosius argento.. ani & Tethyos filia , Nerei conjux , ex

7. Orbi ] Terrarum & aquarum. qua Nymphæ ortæ plurimæ, quas, de pa

8. Tritona] Quem antea Nepturi cubi- triş aomine Nereidas vocaverunt. cinem fuific diximus.

Nec

20

ardua via

[ocr errors]

nec tamen omnino abfimi- Necdiversa tamen : qualem decet effe fororum. lis, qualis debet effe fororum. Terra viros, urbesque gerit, filvasque, ferasque, ! Tellus fert homines, do úra bes, do nemora ,

feras, Fluminaque, & nymphas, & cætera numina ruris Öfluvios, & nymphas, & Hæc super imposita est cæli fulgentis imago: Teliquos Deos agreftes. Fi- Signaque sex foribus dextris, totidemque finiftris gura cæli fplendentis eft con- Quo fimul acclivo Clymeneza limite proles Atellationes valvis dextris, to- Venit, & intravit dubitati tecta parentis; tidemão lavis. Quo ftatim Protinus ad patrios sua fért veltigia vultus, atófilius Clymenes pervenit Confiftitque procul : neque enim

propiora ferebat á subiit do- Lumina. 'Purpurea velatus veste fedebat mum patris incerti, continuo dirigit grejus verfu eins la folio Phoebus claris lucente

smaragdis: faciem,gradum fistir A dextra, lævaque, Dies, & Mensis, & Annus, 25 procul: neque enim tolera- Sæculaque, & polítæ spatiis æqualibus Horæ: bat lucem propierem. Apollo Verque novum

stabat cinctum florente corona : pofitus erat in folio radiante Stabat nuda Æftas, & fpicea serta gerebat: amictu purpureo. 1 dex- Stabat & Autumnus calcatis fordidus uvis: tra & finiftra Dies, Et glacialis Hyems canos hirsuta capillos. 30 Menfis, & Aunus, o Se- Inde loco medius, rerum novitate paventem cula, á Hora distributa pa Sol oculis juvenem quibus afpicit omnia, vidit. novum aderat redimitum Quæque viæ tibi cauffa ? quid hac, ait, arce petisti, fertis florentibus. Aftas Progenies, Phaethon, haud inficianda parenti ? adftabat nuda, do geftabat Ille resert, O lux immensi publica mundi, 35 coronam spiceam, Stabat in

uvi Phoebe pater, sidas hujus mihi nominis ufum, fuper Autumnus turpis uvis preffis , & hyems frigoda Nec falla Clymene culpam sub imagine celat; hifpidos gerens (albos ca- Pignora da, genitor; per quæ tua vera propago pillos. Sol in medio positus Credar , & hunc animis errorem detrahe noftris. inde intuitus eft oculis, qui. Dixerat. At genitor circum caput omne lefcentem perculfum rebus in

micantes folitis. Et, inquit, Quanam Deposuit radios, propiusque accedere jussit: eft tibi caußa itineris , fili Amplexuque dato, Nec tu meus effe negari gande ? quid quafivifti in Dignus es ; & Clymene veros, ait, edidit ortus. hac arce ? Ille refpondet ; 0, Quoque minus dubites; quodvis pete munus, ut lux communis vafti orbis, illud

Apollo pater, sifonis me appellare ce eo nomine ; neg Clymene tegit crimen mendacio, fue indicia, pater, per qua ego exiftimer verus tuus filius, & tolle hoc dubium ex mente noftra. Abfolverat. At pater removit radios splendentes circum totum caput, imperavit adire propius ; de postquam complexus esset, Neque, inquit , meritus es à me rejici, & Clymene tibi nuntiavit veram originem. Et ut minus inccrtus fispofce quodvis donum, ut illud

bus intuetur omnia , ado

$ 40

[ocr errors]

15. Terra] Quam in valvis cælaverat 28. Nuda ] Forte quia per id tempus Mulciber,

Terra frugibus fpoliatur. 18. Signa] Zodiaci intellige.

37. Culpam ] Quod innupta peperiffet ; 22. Ferebat ] Ferre poterat : Propter ni- quam culpam Apollinis nomine velamium Solis fplendorem.

26. Hora ] Quæ Homero Cæli janitri 41. Radios ] Quibus propius accedere des, Solis miniftræ, &c.

Phaëthon prohibebatur,

Me

bat.

Me tribuente feras. Promislis teftis adesto

45
à me consequaris

. Palus jus

randa Diis; ignota noftris Dis juranda palus, oculis incognita noftris.

oculis, fit testus nostris proVix bene defierat : currus rogat ille paternos, millis. Vix bene absolveinque diem alipedum jus & moderamen equorum : rat: ille orat currum patris

, Poenituit juraffe patrem ; Qui terque quaterque

do potestatem to regimen Concutiens illustre caput, Temeraria, dixit, 50 diem. Penicuit genitorem

equorum velocium in unum Vox mea facta tua est. Utinam promiffa liceret quod juraffet ; qui movens Non dare! confiteor, solum hoc tibi, nate, negaré. ter quaterque caput splendiDissuadere licet. Non eft tua tuta voluntas. dum, dixit, tuis Verbis mex Magna petis, Phaëthon ; & quæ nec viribus istis facta. Sunt inconfiderata :

utinam concederetur non ftaMunera conveniant, nec tam puerilibus annis. 55 re pollicitis ; agnosco, fili, reSors tua mortalis: non eft mortale quod optas. cufarem tibi hoc unum. LiPlus etiam, quam quod Superis contingere fas sit, cet aliud tibi fuadere : von Nescius affectas. Placeat fibi quisque licebit;

tum tuum eft periculofum.

Rogas magna, Phaëthon, do Non tamen ignifero quisquam confiftere in axe

dona quæ nec apta font tuis Meyalet excepto. Valti quoque rector Olympi, 60 viribus, nec ætati uffadeo Qui fera terribili jaculatur fulmina dextra,

tenera. Conditio tua ejt more Non agat hos currus . Et quid Jove majus habemus? talis : quod cupis non effe

mortale. Cupis insuper ignaArdua prima via est ; & qua vix manè recentes

rus ultra quam liceat Diis Enitantur equi: medio eft altissima cælo ; confequi. Concedetur ut DeoUnde mare & terras ipfi mihi-fæpe videre 65 rum quis fibi plandat, in

terim nullus quisquam,præter Fit timor, & pavida trepidat formidine pectus. Ultima prona via est; & eget moderamine certo.

me, potest permanere in curru

ignifero. Moderator etiam Tunc etiam, quæ me fubjectis excipit undis, cæli magni, qui mittit tera Ne ferar in præceps, Tethys solet ipsa vereri. ribilia fulmina tremanda Adde, quod affidua rapitur vertigine cælum; 70 manu, non pofit regere hos

currus : de quid habemus majus Jove ? Primus callis praruptus eft, & quem manè equi alacres vix superent : medio cælo eff excelfifimus, unde ipse paveo afpicere mare de terras, & cor micat trepilo pavore. Extremus cala lis eft declivis, & opus habet firma regimine. Tunc etiam ipsa Tethys, que me accipit fluctibus suba fratis, folet metuere ne ruam. Adjice quod cælum aufertur motu continuo,

[ocr errors]

men

rus.

46. Talus ] Styx. Deus Deorum; Or- | Poëca vulgi opinionem, aut certè rerum cus: Di cujus jurare timent , & fallere nu- primam fpeciem. uc loquitur Virgil.

63. Mane ] Perinde loquicur ac li re46. Oculis ] Quia ad inferos, aut Tar vera Sol iple nocte quiesceret : atque ita tara nullum Solis lumen penetrat.

deinceps in aliis. 47. Currus ] Curru vehi Apollinem ter 67. "Eget moderamine ] Quin sponte sua ras lumine fuo illustrantem voluerunt veriùs ruit , quam equis trahitur curs Poëta,

48. Alipedum ] Quos & poftmodum vo 68. Qua me fubjeétis ] Videtur verò Sol lucres appellat , quibusque pennas assie in mare fese mergere, cum occidit. gnat.

69. Terhys ] Quam Cæli & Terræ filiam 51. Tua] Ex tua peticione patet mea vidimus antea Oceani uxorem , ponitur promiffa fuiffe temeraria.

59. Axe] Synedochice axem seu li 70. Rapitur ) Spatio nempe 24 horagnum circa quod tota verricur, pro foto rum dicitur primum Mobile subjectos orcurru posuit, cui Sol insider.

-bes ab ortu ad occasum super mundi polos 63. Trima] Cum Sol ad meridiem a violenco motu rapere, fcendit. Tota enim ifta fabula sequitur

F

Sideraque

pro ipfo mari.

[ocr errors]
« AnteriorContinua »