Imatges de pàgina
PDF
EPUB

362 P. OVID. NAS. META M. LIB. XII. ciet certamina, atque bella Bella movet clypeus : deque armis arma feruntur. excitantur ob arma Achil. Non ea Tydides, non audet Oileos Ajax, petere, non etiam Oilei filius Non minor Atrides, non bello major & ævo Ajax; non Atrides minor, Poscere, non alii : soli Telamone creato non major at ate & belli pe- Laertaque fuit tantæ fiducia laudis. ritia, 'non alii : spes tante A se Tantalides onus invidiamque removit: Telamonis, atque Laerra. Argolicosque duces mediis conlidere castris Tantalides à se repulit onus Jussit: & arbitrium litis trajecit in omnes, da odium ; atque voluit du ces Gracos sedere in mediis caftris, & tranfmifit in omnes judicium litis.

625

[ocr errors]

621. Bella movet ] Graviflimæ enim 625. Tanta ] Ut Achillis armis poti. incer Ajacem Telamonis & Ulyfsem de rentur. Achillis armis contentiones orcæ.

626. Tant alides ] Agamemnon Acrei fi622. Tydides ] Diomedes eft Tydei fi- lius, à Proavo Tantalo Pelopis patre lic lius, unus ex Græcis principibus. di&us : qui prudentissime judex inter

622. Oileos ] Oilei Locrorum regis filius. tantos diffidentes folus sedere noluit. 623. Minor ] Menelaus, Atrei filius. 627. Argolicos ] Pro Græcis omnibus 623. Major ] Agamemnon, frater Menelai. pofuit. Eft autem Argolis Peloponnesi

624. Telamone creato ] Ajaci , qui pa- regio, in qua Agamemnon regnavit. trem habuit Telamonem, Æaci filium. 628. Omnes ] Trojanis captivis diri.

625. Laërta ] Ulysses Laerta creatus mendæ hujus litis provinciam datam alii fuit.

fcripferunt.

P. OVID.

363

P. OVIDII NASONIS

Metamorphoseon

L IBER XIII.

ARGU M E N T U M.

Neptunus deinde Acbili mortem procurat. De cujus armis Ajax e

Ulysses post mortem contendunt. Ajace verò bác de caufa mortuo, fanguis ejus in byacinthum convertitur. Capta poftea Troja, Hecuba in canem mutata est. Cujus fortunam cum Dii omnes deplorarent, Aurora

fola Memnonem duntaxat, avem jam factum, lugebat. Æneas autem profugus ad Anium, cujus

filiæ in columbas erant converse, aliaque deinceps loca transformationibus celebrat a delatus eft. In Latium denique ut venit, bellum cum Turno suscepit.

[ocr errors]

I. Onsedere duces : &, vulgi ftante corona,

INTERPRETATIO. Surgit ad hos clypei dominus feptemplicis

1. Duces confederunt : Ajax.

atque multitudine circum

stante, Ajax dominus clyUtque erat impatiens iræ, Sigeia torvo pei feptemplicis ad bos süre Littora respexit, claffemque in littore vultu: git. Atque fiquidem ira non Intendensq; manus, Agimus, pro Jupiter, inquit, 5 Sigaia, Gclajjem qua was

temperavit, respexit littora in littore oculis indignantibus ; atque porrigens manus, Prob! Jupiter , inquit,

ROTA. Duces ] Agamemnon, Menelaus, nec immerito, Ulyffis facundia; ar cerNestor, Diomedes &c.

ce, ut videtur, non magis facundia ipsa 2. Sepłemplicis ] Ex Taurorum feptem ter

quam causa. goribus facti. Sóxico. Šaldbberov.

3: Sigeia ] A Sigæo Troja promon. 2. Ajax ] Telamonius, homo vehemens, quem primum caufam suam dicere pru 5. Agimus] Exordium acre eft & abdens voluic Poëta. Utrique persona af ruptum, maxime ex personæ militaris, fingit pro decoro orationem aptam 86 ejusdemque non fine caufa indignantis moribus convenientem. Ajacis oratio decoro, atque idem causæ convenientillimilitaris est, incitata , plena jactantiæ,

Ordirur à re præfenti: nam in eo plera indignationis : è contra Ulyffis loco caufa agicur, undo conspiceret Græoratio eft urbana & lenis, & quodammo corum claffem, quam paulo ante virtute dla etiam veceracoria. Vicit equidem, \ sua servaverac.

Anta

torio.

mum.

Z Z ?

[ocr errors]
[ocr errors]

Sed ne

20

[ocr errors]

Dicimus cauffam in confpe-| Ante rates caufàm, & mecum confertur Ulysses !
čtu navium, o Ulyfjes mes At non Hectoreis dubitavit cedere flammis:
cum componitur ! At non
puduit illum cedere ignibus Quas ego sustinui; quas hac à classe fugavi.
He&toreis, quos ego sustinui, Tutius est fictis igitur contendere verbis,
Adeoque magis expedit cer-
sare fucatis verbis, quam Nec facere eft ifti. Quantumque ego Marte feroci,

promptum ;
dimicare dextra.
que mihi facile eft, oratio- Quantum acie valco, tantum valet iste loquendo.
nem inftituere ; neque illi Nec memoranda tamen vobis mea facta, Pelasgi,
rem gerere : quantum Effe reor : vidistis enim. Sua narret Ulysses;
que certamine, tantum ifie Quæ fine teite gerit, quorum nox conscia fola est. 15
porest di&tis. Neque tamen Præmia magna peti fateor : sed demit honorem
spinor, Graci, mez facino- Æmulus Ajaci

. Non eft tenuiffe superbum, ta vobis eße referenda, nam. Sit licet hoc ingens, quidquid speravit Ulysses. memoret fua, qua gehit ,- Iste tulit pretium

jam nunc certaminis hujus; me spectatore, quorum nox fo- Quo cum victus erit, mecum certaffe feretur. la eft teftis. Agnosco ingen- Atque ego, fi virtus in me dubitabilis esset, tem mercedem posca: fed.com Nobilitate potens essem, Telamone creatus : Quantumuis hoc præmium Monia qui forti Trojana sub

Hercule cepit: fir magnum, non eft glorio-Littoraque intravit Pagaixa Colcha carina. fum id consequi , fiqui- Æacus huic pater est : qui jura filentibus illic 25 dem Ulyses illud speravit. Reddit, ubi Æoliden faxum grave Sisyphon urget. partavit hujus contentionis, Æacon agnofcit fummus, prolemque fatetur ex qua cum superarus discef- Jupiter esse suam. Sicab Jove tertius Ajax. ferit, dicetur mecum contendisse. Atque ego, li virtus mea esset incerta, valerem genere, ortus ex Telamone : qui potitus eft muris Iliacis fub ftrenuo Hercule, atque aliit littora Colcha navi Pegafaa. Aacus est huic pater, qui jus dicit mortuis illic ubi saxum ingens exercet Sisyphum Æoliden. Supremus Jupiter confitetur Æacum effe filium fuum. Atque ita Ajax eft tertius à Jove.

RC O T Æ. 6. Rares ] A quibus Hectoris faces Ajax 24. Pagafaa ] Thesalica ; à Pagasis ( qunc temporis propter Briseida irato Theffaliæ urbe. Achille ) folus repulit.

24. Colcha ) In Colchos enim cum Jae 8. Hac ] Dexlixws : manum enim ad fone profe&tum Telamonem notum 'ex classem intendit , & sic illam Græcis superioribus. monftrat. 9. Fietis ] Ut folet veterator Ulyses,

25. Huic ] Telamoni. fupple.

25. Qui jura ] Apud inferos judicem 11. Ifti ] Per contemtum maximum.

conftitutum fuiffe Æacum fæpius mo

nuimus. 15. Nox ] Ut aut nulla fint Ulyffis fada, aut qualia tantum ab ignavis ap- Thefeo occisus, cui in inferis id fupplicii

26. Sisyphon ] Latro fuit Sisyphus, à probari pofsint.

16. Magna] Quippe arma Achillis à datum, ut ingens faxum ad excell monVulcano fabricata.

cis verticem provolvat, quod limul ac

cacumen attigit continuo deorsum revol 17. Æmulus ] Ulyles.

vitur. Hujus autem hoc in loco Ajax 23. Cepit ] Telamonem Ajacis patrem meminit in Ulyssis opprobrium; namprimum Trojæ muros superafe, quo que eius matrem Anticleam compreffiffe tempore ab Hercule expugnata , fupra Sisyphum priusquam ad Laercem ducevidimus.

rețur, nonnulli (cripferunt,

Nec

Nec tamen hæc series in cauffa prosit, Achivi; Neque tamen hic ftemmatis Si mihi cum magno non est communis Achille. 30

ordo caufam juvet, ó Graci,

nijî mihi fit communis gens Frater erat: fraterna peto. Quid fanguine cretus

cum illuftri Achille. Erat Sisyphio, furtisque, & fraude fimillimus illi, patruelis : pofco patruclia. Inserit Aacidis alicnæ nomina gentis ?

Quamobrem ortus ex sanAn quod in arma prior, nulloque sub indice veni, millimus deiis & furtis, anArma neganda mihi ? potiorque videbitur ille, 35 numerat Aacidis genti noUltima qui cepit ; detrectavitque furore

mina diversa gentis? An arMilitiam ficto: donec follertior isto,

ma mihi auferenda funt quia Sed fibi inutilior timidi commenta retexit

prior accelli, atque nullo in

dicante ? Atque ille dignior Naupliades animi, vitataque traxit in arma?

videbitur, qui cepit noviffiOptima nunc sumat, qui sumere noluit ulla. 40 ma, atque vitavit bellum Nos inhonorati, & donis patruelibus orbi, fimulata insana, donec cala Obtulimus qui nos ad prima pericula, fimus.

lidior illo, sed sibi improvidus Atq; utinam aut verus furor ille, aut creditus,

effet; ingenii meticulofi, atque raNec comes hic Phrygias unquam venisset ad arces puit in arma qua vitaverat, Hortator scelerum ! non te, Poantia proles, 45 Nunc consequatur praftantifExpositum Lemnos nostro cum crimine haberet. fima arma qui recufavit com

pere ulla: Nos contemti fimus, atque fpoliati muneribus patruelibus, qui nos objecimus primis discriminibus. Atque utinam, aut hac insania vera fuisset, aut credita; neque hic suasor flagitiorum unquam acceffet focius ad arces Troianas ! bli Tæantis, Lemnos non te haberet expofitum per noftrum flagitium.

[ocr errors]

31. Frater ] Patruelis : Fratres nam servos corruptos in Palamedis tentorio que erant Telamon Ajacis, & Peleus A defodi curaverat. Perlatis ad Agamemchillis parer. Parrueles autem fratres di nonem litteris, Palamedes proditionis cuntur, qui è fratribus oriuntur. arguitur. Ibi cum reo adeffe fimulans

33. Inserit ] Ille verò in familiam ali- Ulyfies hofti fidem non habendam esse quam cooptari videtur, qui ejus bona contendit, reipsa fraudem poffe coargui appetit.

siquidem aurum nullum apud Palame34. Indice ) Ulysi tacite exprobrat, dem inveniretur, &c. Milli itaque qui quod coa&us ad bellum Trojanun vene ejus tentorium perscrutarentur, à quibus rit. Is enim , ut scripserunt Tragici, i aurum inventum : quamobrem Palameuxoris amore detentus,' insaniæ fimula- des, utcumque immeritus lapidibus obtione litcus, diversi generis jun&is ani

rutus est. malibus, proscindens salem que frugum 39. Naupliades ] Palamedes eft Nauplii loco spargens, militiam fubterfugere Neptuni fil. Eubææ regis filius. voluit. Quæ fraus Palamedem virum 43. Atque utinam ] Hactenus in conprudentiffimum nequaquam laruit : qui temtum, nunc in odium Ajax Ulyslem insuper dolofum virum in suis ipsius do- adducere nititur. lis, vomeri in sulcum objecto Telema 45. Pæantia ] Philocteren dicit Peancho, corripuit. Ille enim aratrum à tis filium , cui Hercules in Oeta arsurus filii corpore avertit ; quo argumento fa- Lernææ hydræ felle tin&as fagittas, fine cile viri fimulatam effe infaniam depre- quibus Troja non capi non poffet, dedehensum est.

Ille autem unius sagittæ cafu vul38. Sibi inutilior ] Solerria enim sua nere pene immedicabili pede faucius, Ulyssem contra fe irritavic Palamedes, cum proprer fætorem à Græcis ferri, aut qui illius deinde dolis hoc modo subla- propter dolorem navigare non poffet, in tus est. Literas finxit Ulysses à Priamo Lemno insula, Ulyflis præsertim suasu, ad Palamedem, quibus ob præftitam ope- eft reli&us. sam huic transmissum auri pondus com 46. Lemnos ] Quæ infula eft è regione memorabat ; ilļudque idem Vlyßes per | Thracix Vulcano dicata,

rat.

vens.

Porygone more Crimen. Et ostendit, quod jam præfoderat,} 60

Qui nuene, (ut referunt,) Qui nunc (ut memorant') filveftribus abditus antris
occultarus fpeluncis filveftri- Saxa moves gemitu : Laertiadæque precaris,
bus tangis filices questibus : Quæ meruit: quæ Dî, Dî dent non vana preceris.
bus dignus eft : que bii, Et nunc ille eadem nobisjuratus in arma, 50
Dii faciant non frustra vo (Heu!) pars una ducum, quo succeflore fagittæ

Et nunc ille, qui no- Herculis utuntur, fractus morboque fameque,
biscum juraverat in eadem
arma, Heu ! pars una du-

es una dm Velaturque aliturque avibus; volucresque petendo cum, qui fucceffor eft sagit- Debita Trojanis exercet spicula fatis. tarum Herculos, confeitus Ille tamen vivit, quia non comitavit Ulyfsem. 55 morbo á fame, á teyitur Mallet & infelix Palamedes esse relictus. Ő nutritur avibus, atque Viveret; aut certe letum sine crimine haberet. tis excidio Trojano destina-Quem malè convicti nimium memor iste furoris tis. Ille tamen vita frui- Prodere rem Danaam finxit: fictumque probavit Ulystem. Miser Palamedes

60 mallet etiam eße deftitutus.

aurum. Viveret ; aut certè mortem Ergo aut exfilio vires subduxit Achivis, opperiisset fine proditionis in- Aut nece. Sic pugnat, sic est metuendus Ulysses. Simulatione. Quem ifte, ni-Qui, licet eloquio fidum quoque Nestora vincat ; mium memor vesania infeli. Haud tamen efficiet, desertum ut Nestora crimen citer detette, commentus est prodere rem Græcam; atque

Effe rear nullum. Qui, cum imploraret Ulyssen 65 confirmavic inventum cri- Vulnere tardus equi, feffusque senilibus annis, men; 6 monftravit aurum Proditus à socio eft. Non hæc mihi crimina fingi quod ipse antè humo texerat. Adeoga subtraxit vires Gra

Scit bene Tydides: Qui nomine fæpe vocatum cis auc exfilio, ant morte. Corripuit; trepidoque fugam exprobravit amico.

certat, fic est re- Alpiciunt oculis Superi mortalia justis. 70 formidandus

. Qui quam. En eget auxilio, qui non tulit: utque reliquit, vis fuperet etiam fidelem Siclinquendus erat. Legem sibi dixerat iple. men præstiterit, ut credam Conclamat socios. Allum; videoque trementem, nullum elle illi flagitium deftituise Neftorem. Qui lentus vulnere equi,& confectus atate proveeta, cum opem peteret ab Ulyse, destitutus est à comite. Tydides novit certo bac probra à me non excogitari ; qui exprobavit illum sape citatum nomine suo, atque coarguit fugam rimidi amici. Dii vident terrestria oculis juftis. Ecce qui Nestori opem non tulitsipse caret anxilio: atque ut destituit, ita erat destituendus. Ipse sibi pofuerat legem. Vocat comites. Accedas invenio pavidum,

[ocr errors]
[ocr errors]

matur.

47. Qui nunc c] Philoctetæ miserias, ut 62. Sic pugnat ] Har sunt ejus facinora majorem Ulyfi concilier invidiam, ora- militaria, hi terrores, fraudes, infidia, &c. torie amplificat. 53. Velatur ) Pennarum contexcu cor

64. Desertum ] Frustra insuper Ulyfpori tegumenta feciffe Philotedten ex At- sem ad auxilium Neftori ferendum Diotio Poëta, quem & cicat Cicero, confir- mede inclamante; cum, cæteris quoque

Græcis Jovis fulminibus excerritis & fu54. Debita ] Quia fine illis capi Troja gatis, Neftor, vulnerato altero jugali, non poterat.

fuga fibi consulere non poffet. Quod 58. Furoris] Diximus supra, Insaniam 11. 8. narrat Homerus, ex quo desumca

hæc fimulaffe Ulyfiem ne ad bellum

omnia. cogere

prope tur ; à Palamede poftea deprensum. 68. Tydides ] Diomedes eft Tydei fi

61. Exfilio ] Exilio Philodetis, morte liųs. Palamedis.

Pallentemque

« AnteriorContinua »