Imatges de pàgina
PDF
EPUB

quo intuita

Plangor, & attonito gemitus è corde trahuntur. veces : dom gemitus ducuntur

è corde ftupefa&to. Mane Mane erar: egreditur tectis ad littus : & illum 710

erat ; domo proficiscitur ad Moesta locum repetit, de quo fpectarat euntem littus, & tristis redit adil. Dumque, Moratus ibi ; dumque, Hic retinacula lum locum, de solvit,

erat discedentem : Atque, Hoc inihi discedens dedit ofcula littore, dicit,

inquit, Dum ibi cun&tatus;

dum hic folvit vincula, proDumque notata oculis reminiscitur acta, fretumque ficifcens mihi obtulit fuavis Prospicit; in liquida spatio distante tuetur 715 hoc littore. Et dum relegit Nescio quid, quasi corpus, aqua ; primoque quid oculis falta que observavea illud

rat, atque propicit mare,

videt longe in aqua fluida Effet, erat dubium. Postquam paulò appulit unda; nescio quid quafi corpus; Et, quamvis aberat, corpus tamen effe liquebat; atque primò incertum erar Qui fóret,ignorans,quia naufragus, omine mota est: quid eilet. Poftquam fiu. Et, tanquam ignoto lachrymam daret, Heu} 720 sameifi longer som er mer Quisquis es, & fi qua est conjux tibi ! Aluctibus actú fciens quis effet, quia nauFit propius corpus. Quod quo magis illa tuetur, fragus, prasagio ta&ta eft ; Hoc minus, & minus eft amens fua. Jamque pro- dulgeret

. Heu, infelix, ait,

do quasi peregrino fletus inpinquæ

quisquis es, dans le qua uxor Admotum terræ, jam quod cognoscere posset, est tibi ( Corpus vežtum unCernit : erat conjux. Ille est, exclamat:& una 725 dis accedit propriis. Quod Ora, comas, vestem lacerat: tendensque trementes quo magis illa adspicit, hoc

minis atque minus vafana Ad Ceyca manus, Sic, ô carissime conjux,

eft fui compos. Jamque Sic ad me, miserande, redis? ait. Adjacet undis appulfum terra proxima , Facta manu moles : quæ primas æquoris iras jam fpe&tat quod poffet coFrangit; &incursus quæ prædelafsat aquarum. 730 gnofcere: maritus erat. IlInsilic huc : mirumque fuit pauifle; volabar:

I simul dilaniat faciem, caPercutiensque levem modo

natis aëra pennis, pillos, ami&tum : & porria Stringebat summas ales miserabilis undas. gens manus pavidas ad CeyDumque volat; mcesto similem, plenumq; querelæ cem, Ita, inquit, o marite

dile&tifime, ita reverteris ad Ora dedere fonum tenui crepitantia rostro. 735 me, defiende ? Agger arte Ut verò tetigit mutum & fine sanguine corpus; Aructus junctus est fluttia Dilectos artus amplexa recentibus alis,

bus, qui minuit primam

vim maris, quique frangit Frigida nequicquam duro dedit ofcula roftro.

impetum aquarun. Hus Senserit hoc Ceyx, an vultum motibus undæ

adscendit ; atque mirum Tollere sit visus, populus dubitabat: at ille 740 \fuit potuifle ; volabat : 6

verberans tenues aur as pen. nis modo ortos, avis lu&tuofa radebat extremas aquas.

Et dum volat , os ftriduluns emifit fonum exiguo roftro fimilem lugubri, &, plenum querimonia. Cum verò tetigit corpus muinm & exsangue, amplexa novis alis membra cariffima , fruftra obtulit gelida suavia rigido roftro. Vulgus incertum erat an Ceyx iftud adverterit , an fit vifus erigere faciem agitatione fluctuum :

[ocr errors]

at ille

NOTE.

712. Morarus ibi] Verba sunt Halcyones, quæ extra narrationis feriem ex ejus persona interferuatur,

730. Prædela[at] Laffos & debiles reddit.

7;2. Modo naris] Nam in Halcyonem avem murata eft. Uu

Senserat.

tuntur 17 Aves.

Serserat : & denique Diis Senserat. Et tandem, Superis miserantibus, ambo miserescentibus, uterque ver- | Alite mutantur. Fatis obnoxius isdem perfuse tunc etiam fubditus Tunc quoq; mansit amor. Nec conjugiale solutum iisdem fatis ; neque fodus Iædus in alitibus: coeunt, fiuntque parentes: connubiale diremtum in avi. Perque dies placidos hiberno tempore feptem 745 bus. Funguntur fiunt que pa- Incubat Halcyone pendentibus æquore nidis. rentes ; atque Halcyone ineubat per septem dies quietos

Tum via tuta maris: ventos custodit, & arcet tempore hyemis, midis na- Æolus egressu: præstatque nepotibus æquor. tantibiss super mari. Tum

XI. Hos aliquis senior circum freta lata volantes navigatio fecura per aquor Spectat: & ad finem servatos laudat amores. ,750 prolibet exspatiari , atque Proximus, aut idem, si fors tulit, Hic quoque, dixit, concedit mare nepotibus. Quem mare carpentem substrictaq; crura gerentem i XI. Senex aliquis adipi- Alpiçis (oftendens spaciosum guttura mergum,)

cit volantes circum vafta Regia progenies. Et, si descendere ad ipsum rollit amores in violatos. Pro- Ordine perpetuo quæris, sunt hujus origo 755 ximus, aut fortè idem, Hic Ilus, & Affaracus, raptusque Jovi Ganymedes, etiam, inquit, quem vides Laomedonque senex, Priamusque novissima Troją bentem tibias exiles (often- Tempora fortitus. Frater fuit Hectoris iste :: dens mergum qui habet fau- Qui, nisi sensısset prima nova fata juventa, ces amplas) eft ex prole re- Forfitan inferius non Hectore nomen haberet : 760 gia, la, li cupis devenire Quamvis est illum proles enixa Dymantis. ad ipsum serie continua, sunt Ælacon umbrosa furtim peperisse sub Ida hujus majores, Ilus, & Af Saracus, & Ganymedes fub- Fertur Alexirhoë Granico naca bicorni. latus à Jove, & senex Lao- Oderat hic urbes: nitidaque remotus ab aula miedon, Priamus, ulti- Secretos montes, . & inambitiofa colebat 765 mus rex Troja. Germanus Rura : nec Iliacos coetus, nisi rarus, adibat. expertus efiet forte-n inaudi- Non agrefte tamen, nec inexpugnabile Amori tam prima juventure, forte Pectus habens, filvas capratam fæpe per omnes non consequutus esset mino-Afpicit Hesperiem patria Cebrenida ripa, rem famam quam Hector, quanquam filia Dymantis illum peperit. Alexirhoë filis bicornis Granici dicitur Æfacon furrim peperise fub Ida opaca. Hic odio habuit urbes, atque diffitus à splendida regia sequebatur remotos montes, campos ab ambitione alienos; neque accedebat frequens ad turbas Trojan ds. Non getens tamen cor asperum, neque Amori inaccessum, videt Hesperien Cebreni filiam quafitam fape per omnes filvas, qua exficcabat ad Solem

ROTA. 743. Nec conjugiale ] Locum fecit fabu nunc agicur , læ aliqua ex parte Halcyonum mutuus 757: Noviffima] Nam regnante illo à amor ; quem ufque adeo celebrem volue Græcis funditus deleta erat Troja. runt veteres, ut honoris causa hyemales

758. Heftoris ] Qui fortissimus fuit Prio dies per quos nidulantur, Dii cranquillos ami filius. effecerint.

761. Froles ] Hecubam dicit Priami 745. Septem ) Novem alii , icemque uxorem, Dymantis filiam , 'ur scripsit undecim aflignant.

Homerus ; quanquam Cislei Thracum re748. Nepotibus ] Ex Halcyone filia pro- gis eandem voluic Euripides. creatis,

763. A'exirhoë ] Nympha fuit Granici, 755. Sunt hujus ? I lus Allaraçus & Ga. ex Ida Phrygiæ monte profluentis fluvii, nymedes fratres fuergat filii Troïs. Ex orta, Æfaci mater. Ilo natus Laomedon, ex Laomedonte 769. Cebrenida] Cebreni ignobilis TroaPriamus, qui Ælaci seu mergi de quo dis rivuli filiam.

Injectos

fuit pater.

}

Injectos humeris ficcantem fole capillos. 770

comam sparsam per humeras

In ripa patria. Nympha viVisa fugit Nymphe: veluti perterrita fulvum

sa prorumpit tanquam cerva Cerva lupum, longeque lacu deprensa relicto

exterrita à flavo lupo, aut Accipitrem fluvialis anas. Quam Troïus heros ut anas fluvialis correpta Inscquitur : celeremque metu celer urget amore. procul à ftagno relicto fugit

accipitrem.

Quam heros Ecce latens herba coluber fugientis adunco

775 Trojanus persequitur Dente pedem stringit : virusque in corpore linquit. velox amore premit vel.com Cum vita fuppreffa fuga est. Amplectitur amens timore. Ecce anguis te&tus Exanimem: clamatque, Piget, piget esse secutum : graminibus vulnerat dente Sed non hoc timui: nec erat mihi vincere tanti.

recurvo pedem fugientis, at

que spargit venenum in corPerdidimus miseram nos te duo. Vulnus ab

780 pus. Fuga repressa est cum angue,

vita. Insanus comple&titur A me caufla data est. Ego sim sceleratior illo, exsanguem, atque clamat, Ni tibi morte mea mortis folatia mittam.

Poenitet, pocnitet ese perse

quutum : Verum iftud non Dixit: &è scopulo, quem rauca fubederat undı, reformidavi ; neque mihi Se dedit in pontum. Tethys miserata cadentem erat tanti superiorem effe. Molliter excepit: nantemq; per æquora pennis 785 Nos duo te infelicem perdi

dimus. Plaga impacta est Texit : & optatæ non est data copia mortis.

à serpente , ego occasionem Indignatur amans invitum vivere cogi;

prabui. Ego fim facinoroObstarique animæ misera de fede volenti

fior illo, nifi tibi offeram conExire. Utque novas humeris affumferat alas,

rolanonem necis meo interi. Subvolat : atque iterum corpus super æquora?

tu. Dixit; do immisit se

in mare ex promontorio, quod

790 mittit.

aqua sonora corroferat. TePluma levat casus. Furit Æsacos : ing; profundum thys miserata labentem exPronus abit, letique viam fine fine retentat.

cepit leniter, & operuit pen

nis natantem per mare: neFecit amor maciem : longa internodia crurum,

que concesa est facu't as moLonga manet cervix: caput est à corpore longe. riendi quemadmodum opteÆquor amat : nomenq; manet, quia mer

Amans irafcitur

ducere, quodque anima prohibeatur cupiens excedere misero corpore. Atque ut induerat recentas alas humeris furfum volat, at que denuo præcipitat corpus in mare. Pluma sustent at cafum. Alacus indigna tur ; praceps in altum fertur, atque mortem experitur indesinenter. Amor induxit maciem: internodia crurun sunt longa, collum est longum : caput longe eft à corpore. Amat aquor, & nomen haber quis in illud mergitur.

[ocr errors]
[ocr errors]

gitur, illi.

[ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small]

P. OVIDII NASONIS

Metamorphoseon

LIBER XII.

A R G U MEN T U M.

HUIC tum Priamns pater, tanquam mortuo, exequias fecit una cum

filiis, excepto tamen Paride qui in Græciam profectus erat : quemque deinde persecuti Greci, draconem Aulide lapideum viderunt redditum. Inde Cygnus ab Achille occifus in qvem vertitur , cum invulnerabilis fuiffet. Sic ut & Cænis olim in Cæneum, & poftea in avem, commutata." Quod cum narraffet Nestor, Periclymeni quoque tranf formationss adjunxit.

N

INTERPRETATIO. II. Escius assumtis Priamus pater Ælacon I. Priamus ignorans A

alis Sacon vita frui alis indutis, merebat : He&tor etiam

Vivere, lugebat : tumulo

quoq; nomen prebuerat inferias inutiles,

habenti sum confortibus, fepulchro Inferias dederat cum fratribus Hector inanes. nomen ejus habenti 14- Defuit officio Paridis præsentia tristi: Mori, qui paulo post ad. Poftmodo qui rapta longum cum

conjuge bellum 5 vexit in patriam longum Attulit in patriam: conjuratæque sequuntur bellum cum uxore rapta : da mille naves conjurata sequuntur,

[ocr errors]

2. Tumulo ] Cenotaphio , in quo Æfaci 4. Paridis ) Priami quoque filii, qui nomen sine corpore erat.

ad rapiendam Helenam in Græciam pro3. Inferias ] Tumulis enim lac, mel, fe&us fuerat. vinum, lachrymas, fanguinem, fores, thura, alia insuper honoris caufa vel 5. Conjuge ] Helena. etiam ad lætiorem defun&ti ftacum apud 6. Conjurata ] In Aulide enim bellum Inferos, ingerere solebant. Atque hæc, adversus Trojam conjuraverant Græciæ demortuis facrificia Inferia dicebantur. Principes.

}

Mille rates, gentisque fimul commune Pelasgæ. atque una populus ex omni
Nec dilata foret vindicta; nisi

æquora
fævi

Gracia. Neque ultio lon

gius abiisset, nisi venti terInvia feciffent venti : Boeotaque tellus

ribiles reddidisent maria Aulide piscofa puppes tenuiffet ituras.

10 inaccessa ; de terra BooHic patruo de more Jovicum facra parassent; tia retinuisset naves difcefUt vetus accenfis incanduit ignibus ara;

furas in Aulide piscosa. Cum

Græci ibi obtulissent Sacra Serpere cæruleum Danaïvidere draconem

Jovi ritu patrio, cum veIn platanum: coeptis quæ ftabat proxima facris. ius altare micuit ignibus acNidus erat volucrum bis quattuor arbore

cenfis, viderunt serpentem summa;

15 cæruleum repere in plataQuas fimul, & matrem circum sua damna volanté, Sacrificiis incæpris. Nidus

num, quæ erat proximum Corripuit serpens; avidaque recondidit alvo. erat o&to pullorum suprema Obstupuere omnes. At veri providus augur arbore, quos anguis corripuit Thestorides, Vincemus, ait: gaudete, Pelasgi.

una cum matre volitante

circum fuam cladem, de abTroja cadet'; sed erit noftri mora longa laboris, 20 didit in rapacem ventrem. Atque novem volucres in belli digerit

annos. Omnes obftupuerunt. Ille, ut erat, virides amplexus in arbore ramos, Theftorides vates, veri pruFit lapis: & fervat ferpentis imagine faxum.

dens, Vincemus, inquit, exVelaque non transfert : & funt, qui parcere 25 euit hovem volucres pro-arII. Permanet Aoniis Nereus violentus in undis: utiate, Graci

. Ilium ruet ; Sed spatium noftri laboris

atrue ftaTroja Neptunum credant, quia moenia fecerit urbi. norum numero qui in bela

lo forent conterendi. llo At non Thestorides. Nec enim nescitve, tacetve

le , ficuti erat amplexus Sanguine virgineo placandam virginis iram ramos virides in arbore Effe Dex. Postquam pietatem publica cauffa,

mutatur in petram Rexque patrem vicit ; caftumq; datura cruorem 30

manet petra specie anFlentibus ante aram ftetit Iphigenia ministris ;

II. Nereus ftat acer ir fuftibus Aoniis ; neque transfert naves ; plan funt qui arbierentur Neptunum ignoscere Troja , quod ilam muris cinxerit. Theftorides tamen non ita arbitratur neque enim aut ignorat , aut regit iram Dea virginis esse mulcendam Sanguine virgineo. Poftquam caufSo communis superavit pietatem, rexque patrem, atque Iphigenia conftitit pra altari, fan mulis mærentibus,

[ocr errors]

Iguis.

[ocr errors]

7. Mille ] Numero quidem, ut loqui, ex cujus Iliados 2. tota hæc desumta faamant, rotundo: namque Homero 1186. bula. Dyai 1225. Dareti Phrygio 1140. di 19. Thestorides ] Calchas est Theftoris citur,

filius, Græcorum vates, genus ducens ab 7. Commune ] Pro populo universo ; | Apolline. quo sensu Cicero Verr. 4. Status à com 24. Termanet ] Id eft, fævit mare quod muni Sicilia data.

Boeotiæ adjacet. Aoniam namque Bæotiæ .7: Pelafga ] Pro Græcis universis fæ

montanam partem ; Nereum maris Deum pissime venit gens Pelasga, quæ Theffa- fæpe diximus. liam, cui & Pelasgiæ datum nomen, in 29. Dea] Dianæ, cujus cervam Agacoluit.

memnon in prudens occiderat : quæ & 9. Bæota ] Rocotia, Græciæ regio, in tempeftatis & peftis causa fuit. qua urbs Aulis Chalcidi finitima , ubi

30. Rex ] Agamemnon, qui Iphigenia non parvo tempore per tempeftacem Græ patrem se esse quodammodo oblitus est, corum naves manserunt.

cum illam aris addixit ut regis nomine 15. Volucrum ] Passeres dixit Homerus / Græcis omnibus confuleret.

« AnteriorContinua »