Imatges de pàgina
PDF
EPUB

1

nere.

o dolori,

[ocr errors]

Apollo Arcitemens mife- Parcite. Motus erat, cum jam revocabile telum
ricordia raltus fuerat, cum Non fuit, Arcitenens. Minimo tamen
jam sagitta non fuit revo-

265 Cabilus ille tamen procu

occidit ille buit leviffimo i&tu, cor- Vulnere; non alta percusso corde fagitta. affluito non profundo vul. Fama mali, populique dolor, lacrymaque fuorum

Rumor damni , Tam subitæ matrem certam fecere ruinæ,
dolor plebis, dom fletus fuorum
fecerunt matrem certam ola-Mirantem potuiffe ; irascentemque quod aufi
dis repentina, que ftupebat Hoc essent fuperi, quod tantum juris haberent. 270

Deos potu: se tot filios Nam pater Amphion, ferro per pectus adacto,
suos interficere, & indi- Finierat moriens pariter cum luce dolorem.
gnabatur non veritas eße bec: Heu quantum hæc Niobe Niobe diftabat ab illa,
teftari. Nam pater Am-Quæ modo Latoïs populum submoverat aris :
phion, forro traje&to per pe- Et mediam tulerat greffus resupina per urbem, 275
&w, obiens fimul finem im Invidiosa fuis; at nunc miseranda vel hosti!
posuerat vita
Heu ! quantum hac Niobe

Corporibus gelidis incumbit : & ordine nullo
difpar erat ab illa Niobe, Oscula dispensat natos suprema per omnes.
qua modoarcuerat populum A quibus ad cælum liventia brachia tendens,
ab altaribus Latona, to (w Palcere, crudelis, noftro, Latona, dolore; 280
bem mediam, fuorum invi- Pascere, ait; fatiaque meo tua pećtora lucłu:
diam in fe concitans ; at Corque ferum fatiat, dixit: per funera feptem]
nunc fienda etiam inimicis ! Efferor: exulta ; viatrixque inimica triumpha.
Devolvicur in corpora fri. Cur autem victrix ? miseræ mihi plura supersunt,
zida, o paffim date ofenica Quam

tibi felici. Poft tot quoque funera vinco. 285 A quibus porrigens tacertos Dixerat : insonuit contento nervus ab arcu; plan&u lividos ad fydera, Qui, præter Nioben unam, conterruit omnes : Pascere fuva Latona, in- Illa malo eft audax. Stabant cum veftibus atris quit, noftro dolore, pascere, do exple cor tuum mea a

Ante toros fratrum demiffo crine sorores. rumna: do exple sava vi- E quibus una, trahens hærentia viscere tela, 290 Scera : efferer per feptem na- Impofito fratri moribunda relanguit ore. torum obitus : exfili, e Altera, folari miseram conata parentem, triumpha boftis fuperior; Conticuit fubito; duplicataque vulnere cæco eft. plura mihi restant infelici

, (Oraque non presfit, nifi poftquam fpiritus exit.) quam tibi beata. Superior Hæc fruftra fugiens collabitur; illa forori 295 fum etiam poft tot obitus. Immoritur: latet hæc; illam trepidare videres. Finierat ; nervus ftrepuit ab arcu abducte, qui tremefecit omnes excepta Niobe. Ila eft audax ob dolorem. Sorores adorant cum pullus veftibus coma proje&ta ad le&tos fratrum : è quibus una avellens fagittas infixas cordi , moriens defecit ore impofito ori fratris. Altera aggreffa delinire dolorem infelicis matris repente fluit, do eft incurvata ad terram improvifa plaga, neque claufit os nifi dum anio ma receffit. Hæc nequicquam fugiens cadit ; illa procumbit moriens in forerens hac fefe ecultat , cerneres illam tremere ;

[ocr errors]
[ocr errors]

273. Hac ] Meerens , non jam, prole | filiorum morte. Videtur enim Niobe una extin&a, superbiens.

cum filiis fepcies quafi efferri. Eferor vox 275. Rosupina ) id est, quæ elato & fu-' fepulturze propria. perbo vultu per urbem incefferat. V. 168.

289. Toros ] In quibus erant compositi

uc efferrencur, & in fepulcrum micce283. Eferop ] Vivu ad fepulchrum feroro I rentur.

[ocr errors]

Sexque datis leto, diverfaque vulnera pallis,

do sex interfe&tis , ad paffis Ultima reftabat: quam toto corpore mater,

varias plagas, ultima fupeTota vefte tegens, Unam, minimamque relinque; toto corpore , toto ami&tu,

rerat ; quam mater operiens De multis minimam posco, clamavit, & unam. 300 vociferata eft

, concede unam Dumque rogat, pro qua rogat, occidit. Orba resedit & natu minimam, peto de Exanimes inter natos, natasque, virumque :

multus minimam, duram, Diriguitque malis. Nullos movet aura capillos.

Et dum precatur , obit ea

pro. qua precatur. Orba reIn vultu color eft fine fanguine : lumina mestis sedit inter filios mortuos, Stant immota genis: nihil eft in imagine vivi. 305 e filias,

don maritum, Ipfa quoque interius cum duro lingua palato

Logo indurata eft arumnis. Congelat, & venæ desistunt pofse moveri.

Nullus ventus agitat 60

mam. Color eft exsanguis Nec flecti cervix, nec brachia reddere geftus, in facie : oculi herent rin Nec pes ire potest. Intra quoque viscera faxum est. gidi in genis triftibus; nihil Flet tamen, & validi circumdata turbine venti 310 e vivi in starua. ipfa In patriam rapta est. Ibi fixa cacumine montis

quoque lingua diriguit cum

duró palato ; don vene non Liquitur, & lacrymas etiamnum marmora manant. amplius poffunt palpitare.

V. Tum verò cuncti manifestam numinis iram Neque collum poteft fleeti, Foemina virque timent: cultuque impenfius omnes

neque

lacerti agitari, neque

res incedere. Ex lapis so Magna gemelliparæ venerantur numina Divæ. 315 tiam intra precordia. 1.dk

Jtque fit, à facto propiore priora renarrant. get tamen, de correpta im. E quibus unus ait: Lyciæ quoque fertilis agris

petu potentis venti ablata Haud impune Deam veteres fprevere coloni.

eft in patriam. Ibi liquescit Res obscura quidem eft ignobilitate virorum;

impofita vertici montis ,

faxum exstillat etiamnum Mira tamen. Vidi præsens ftagnumq; lacumq; 320 lacrymas. Prodigio notum. Nam me jam grandiorævo,

V. Tum verò omnes dopo Impatiensque viæ genitor deducere lectos

viri do fæmina metuunt Jufferat inde boves; gentisque illius eunti

iram numinis ; ab omnes Ipse ducem dederat. Cum quo dum pascua luftro,

magis colunt ingentem pate

ftatem Dea gemellipare : Ecce lacus medio facrorum nigra favilla

325 | átque, ut mos eft , recenAra vetus ftabat, tremulis circumdata cannis. fent praterita à falto re

centiore.

E quibus unus inquit ; incola etiam feració Lycie non contem ferunt inulti Divan. Fa&tum eft quidem minus cognitum contemtu virorum , fed tamen ftupendum. . Vidi ipse cum ibi adeffem de ftagnum, & locum nobilem miraculo. Nano pater meus jam atate prove&tior, o impar itineri faciundo imperaverat me deducere inde boves ele&tos ; eo ipfe dederat mihi proficifcenti ducem ex illa narione : quocum dum circumeo pascua, ecce antiquum altare ere&um erat in medio ftagni, fufcum afro cinere , rindum arundinibus tremulis.

[ocr errors]

311. In patriam ] Sipylum Mooniæ ca quod in liberorum fepulchro ftatuam lapur, Thebis reli&is , inquit Apollodo- pideam fibi Niobe erexerit. rus vidua jam atque orba Niobe ad 315. Gemellipara ] Latonæ, quæ ApolTantalum patrem pervenit : ibique Jo- linem & Dianam uno parcu edidit. vem precata in faxum commutata fuit, 317. Lycia ] Regio eft minoris aliæ ad quæ lacrymas no&tes atque dies effundit mare mediterraneum porrecta, infra Lys suo de lapide. Quod ideo fi&um volunt diam. nonnulli quod sipylenum marmor sudare 319. Ignobilitate ] Ruftici enim erant perhibetur : vel etiam quod in sipylo viliffimi. monte rupes

fit
qui procul visentibus lu-

321. Prodigio ] Quod deinceps narrabit gentis fæminæ fpeciem præbear; vel lane Poéca.

Reftitit

Dus meus fubftitit, 6 di-Restitit; & pavido, Faveas mihi, murmure dixit xit murmure timido, Alfos, Dux meus : & limili, Faveas, ego murmure dixi. mure', dfis. * Nibilomi- Naiadum, Faunine foret tamen ara rogabam, mws exquirebam an altare Indigenæne Dei: cum talia reddidit hofpes : 330 Ver Naiadum an Fauni, Non hac, ô juvenis, montanum numen in ara est. an Dei alicujus indigena; Illa luam vocat hanc, cui quondam regia Juno cum hofpes respondit talia': ó Juvenis, non Deus mon.

Orbe interdixit : quam vix erratica Delos ticola buic altari praeft

. ila Orantem accepit, cum cum levis insula nabat. dicit boc fuum, quam olim Illic, incumbens cum Palladis arbore palmæ, 335 regia Juno orbe expulit; Edidit invita geminos Latona noverca. quam precantem vix Dec los incerta excepit, rum cum

Hinc quoque Junonem fugiffe puerpera fertur : insula levis circum fluctus. Inque fuo portaffe finu duo numina naros. bat. lllic Latona innixs Jamque Chimæriferæ, cum Solgravis ureret arva, palme fimul 6 (olivie) ar- Finibus in Lyciæ, longo Dea fefla labore, bori Minerva, peperit seSidereo ficcata fitiin collegit ab æstu:

340 cum peperiffet dicitur etiam Uberaque ebiberant avidi lactantia nati. hinc fugisse Junonem, & tu Fortè lacum melioris aquæ prospexit in imis tise in fuo sinu duo numina Vallibus : agrestes illic fruticosa legebant ex se orta. Et jam , cum Sol ardens incenderet agras,

Vimina cum juncis, gratamq; paludibus ulvam. 345 Dea oppressa longo labore in Accessit, politoque genu Titania terram campis Lycia Chaimaras fe- Pressit ; ut haurirer gelidos potura liquores, sentis , exhausta contraxit Rustica turba vetant. Dea fic affata vetantes : fitim á calore Solist of Quid prohibetis aquis ? ulus communis aquarum. mas lac emittentes. Forté Nec Solem proprium Natura, nec aëra fecit, 350 vidit é longinquo ftagnum Nec tenues undas. Ad publica munera veni. aqua dulcioru on infimis Quæ tamen ut detis lupplex peto. Non ego

noftros vallibus : ruftici ibi collige- Abluere hic artus, laffataque membra parabam: juncis, bulvam nascentera Sed relevare sitim. Caret os humore loquentis; in paludibus. Titania adi. Et fauces arent; vixque est via vocis in illis. 355 vit, genu fiexo demifit Hauftus aquæ mihi nectar erit: vitamque fatebor traheret frigidam aquam. Accepiffe fimul. Vitam dederitis in unda. Agrestis multitudo prohi. Hi quoq; vos moveant; qui nostro brachia tendunt bent. Dea fic eft alloquuta Parva linu. Et calu tendebant brachia nati. prohibentes : quamobrem arcetis ab aquis ? ufus aquarum est publicus : neque natura privarum fecit cuiquam solem, neque aërem, neque aquas subtiles: accessi ad dona communia. Qua tamen oro supplex ut concedaris. Ego non volebam hic lavare membra, do artus feffos, sed sedare fitim : os loquentis est exficcatum, gurtura arescunt, & vix datur tranfitus vocis ab illis

. Hauftus aqua erit mihi loco nectaris, ató agnoscam fimul accepisse vitam: prabueritis vitam in aqua. Ifti etiam vos molliant, qui porriSunt parvos lacertos è noftro gremio: & fortè filii porrigebane lacertos,

[ocr errors]

330. Indigenane ] Qui non aliunde ve- monstrum caput habens Leonis, ventrem nerit sed ibi ortus fit ubi colitur: quali Capræ, & caudam Draconis; revera auin eodem folo degens.

cem mons Lyciæ ignivomus, cujus cacu336. Noverca ] Junonem dicit, Jovis men leones, medium caprx, radices auconjugem, quz adeo Apollinis & Dianæ tem serpentes frequentabant.

341. Siderco, ] Sidm aliquando x«t* {boxar 339. Chimerifera ] Fuit Poëtis Chimæra pro føle ponitur.

Quem

noverca.

taverunt canum

Quénon blanda Deæ potuissent verba movere? 360 Quem non potuiffet flettore

lenis oratio Dea? ifti taHi tamen orantem per tant prohibere : minasque,

men pertinaciter arcent preNi procul abscedat, conviciaque insuper addunt.

cantem : atque insuper ad Nec fatis hoc. Ipfos etiam pedibusque manuque jiciunt miras , nifi procul Turbavere lacus : imoque è gurgite mollem eat, dy probra. Neque iftud Huc illuc limum falcu movere maligno.

365

Satis : luculenta fecerunt in

Super ipsa Aagna pedibus cum Distulit ira fitim. Neque enim jam filia Cai manibus i da buc illuc agiSupplicat indignis; nec dicere sustinet ultra

ex ultime Verba minora Dea : tollenfque ad fidera palmas, gurgite saltu protervo. Irs Æternum ftagno, dixit, vivatis in itto.

paulisper remifit fitim: Eveniunt optata Dex. Juvat ifse sub undas;, 370 precatur rufticos indigna

neque verò jam filia Ceci Et modo tota cava fubmergere membra palude: hæc patrantes , neque poNunc proferre caput; summo modo gurgite nare: test amplius proferre voces Sæpe super ripam stagni considere: læper.

humiliores Dea, o porrigens

manus ad aftra, in omne In gelidos refilire lacus. Et nunc quoque turpes

avum, inquit, vivatis in Litibus exercent linguas: pulsoque pudore, 375 isto stagno. Vota Des abo Quamvis sint sub aqua, sub'aqua maledicere tentant. folvuntur. Gaudent se conVox quoq; jam rauca est, inflataq; colla tumescunt":

dere sub aquas, & nunc tin

gere totum corpus profundo Ipsaque dilatant patulos convicia rictus.

dagno, nunc exerere caput, Terga capur tangunt; colla intercepta videritur : nunc natare in supremo laSpina viret. Venter, pars maxima corporis, } 380 pamins, Sape reflire in fri.

rialbet:

gida ftagna. Et nunc etiam Limosoque novæ faliung in gurgite ranæ.i. ili utuntur contumeliofis linguis

VI. Sic ubi nescio quis Lycia de gente virorum ad jurgia, ma pudore amiso, Rettulit exitium; Satyri reminiscitur alter: quangwam fine sub undis, Quem Tritoniaca Latous arundine victum! Il/

fub undis camen nituntur Affecit poena. Quid me mihi detrahis ? inquit. 385 # raucs, scells tumida

convicia jactare. Vox etiam Ah piget : ah non eft, clamabat, tibia tanti: infantur, eo ipfa probra doa Clamanti cútis eft fummos derepta per artus.

ducunt ora biantia. Dora Nec quicquam, nisi vulnus, erat. Cruor undique lum videtur quafi de memanat ;

dio recifum ; spina eff.

(viridis ; alvas, pars maxima corporis, alba eft, b recentes rana sese ja&tant in palude luculenta. Ing

VI. Poftquam nescio quis fic narravit interitum hominum de natione Lyciay alisus conse memorat Marsyam Saryrum, quem Apollo Latona filius mul&avit fupplicio, poftquam ile lum vicißet calamo Tritoniaco. Quamobrem, ait, meam pellem mihi deripi ? Ah pænites : ah, vociferabatur , fiftula non eft tanti, ut hac pæna affici debeam. Cutis eft ablata vociferanti ab extremis membris : neque erat quicquam nisi plaga. Sanguis fluis ex

[ocr errors]

omni parte,

[ocr errors]

383. Satyri) Marsyas fuit, qui cercami. 384. Tritoniaca arundine ] Tibiam dicit, ne vi&us pelle privatus eft

, ab Apolline, quam à Pallade Tritonia, feu ad Tricoex ejus vero corpore tantus defluxit sana nem paludem nata, inventam, deinde abe guis, us à terra excepçus in Ayvium fue- eadem projectam, quod infando sese derit commutacus, qui a Satyri nomine formari advertiffec", Marsyas invcnit. dicebatur Marsyas

. Cujus elegantem de usque adeo aurem ejus fono libi placuit, fcripcionem vide apud Q. Curcium lib, 4, ut Apollinem ipsum ad Musicæ cercamca fub inicio.

provocare ansus fuerit.

Detectique

} 400

nem

unus

é nervi nudati apparent; Detectique patent nervi : trepidæque fine ulla
e vene trementes fine ulla Pelle micant venæ. Salientia viscera possis,
cute palpitant. Liceat nu-

390
merare pracordia mican Et pellucentes numerare in pectore fibras.
tit, & fibras penitus con- Illum ruricolæ, sylvarum numina, Fauni,
fpeitas in pectore. Fauni Et Satyri fratres, & tunc quoque clarus Olympus,
fratres Satyri , & Olympus Et Nymphæ flerunt: & quifquis montibus illis

" tunc etiam illuftri, o Nyma Lanigerofque greges, armentaq; bucera pavit. 398 pha luxerunt eum, & quis Fertilis immaduit, madefactaque terra caducas quus pavit greges ovium Concepit lacrymas, ac venis perbibit imis. lana: ferentium, & armen.

Quas ubi fecit aquam, vacuas emisit in auras. ta boum cornuta in illis mantibus. Terra ferax ir- | Inde petens rapidum ripis declivibus

æquor, rigata eft, dom irrigata ex

ex. Marfya nomen habet, Phrygiæ liquidistimus? cepit lacrymas cadentes, ac amnis. absorbusit profundas meati:

VII. Talibus extemplo redit ad præfentia dictis bus. Quas ubi fecut aquam, ejecit in aerem ina Vulgus; & extinctú cum stirpe Amphiona lugent.

Inde descendens in Mater in invidia eít. Tamen hanc quoque dicitur mare aftuosum per pronas Tipas nomen confequutus of Flesse Pelops : humeroq; fuas ad pectora poftquam Marsya, Auvius limpidifsmores Phrygia. Deduxit vestes, ebur ostendiffe finiftro.

405 VII. Talibus varrari, Concolor hic humerus, nascendi tempore, dextro, ftatim plebs revertitur ad Corporeusque fuit. Manibus mox cæsa paternis prafentia infortunia ,

Membra ferunt junxiffe Deos. Aliisque repertis, deflent Amphionem mor. suin una cam prole. In- Qui locus eft juguli medius, fummique lacerti, vidiam omnem in ma- Defuit. Impofitú eft non comparentis in usum 410 trem conjiciunt: caterum Partis ebur: factoque Pelops fuit integer illo. unus Pelops fertur etiam

VIII. Finitimi proceres coëunt : urbesque luxiffe hanc ; atque exhibuiffe ebur in humero lavo, propinquæ poffquam deripuit amictu Oravere fuos ire ad folatia reges, fuos ad pettus

. Hic hume Argofque, & Sparte, Pelopeiadesque Mycenæ, tw fuit ex carne de ejus Et nondum torvæ Calydon invisa Dianx, 415 dem coloris ac dexter quan.

Orcho. do natus eft : dein dicunt) Deös conferuiffe-artus difeftos manibus parentis ; caterisque inventis, pars qua est inter colam do extremum lacertum desiderata eft

. Ebur affixum est in tocum ejus partis.qua: non inveniebatur : co Deorum beneficio Telopis fuit reftitutus. --VIII., Optimates proximi conveniunt : do oppida vicina Argos, ó Sparta, Myernu Pelopeïades, & Calydon nondum odia trabita Diana iratus

[ocr errors]
[ocr errors]

7

NO T Æ

393: Olympus ] Satyrus etiam, qui Mar- quem Ceres comederat, eburneum appo-fyæ fuit discipulus.

suerunt. Paulò autem durius & ex abru404. Pelops.] Qui Tantali fuit filius, pro videtur hæc Pelopis inculcata fabula. Niobes frater,

409. Qid locus] Humerus qui medius eft 405. Deduxit ] Lugentium more ve inter jugulom & brachii summitaremJis ttes divellit.

414. Argos 1. Urbs eft clariffima Pelo405. Ebur oftendiffe ) Pelopem discer-ponnesi, ficut & Sparta, iremque'Myceptum Tantalus Diis epulantibus in lan næ, quas Pelopš vel certè ejās pofteri cibus obtulerat, quod illi nefas cum ad- auxiffe feruntur. vertissent, Pelopis membra iterum com 415. Calydon ] Ætolie eÁ Hæc civicas ad posuerunt, nifi quod humeri finiftri loco Peloponneh Septeatrionem, cujus agris

11253

1

« AnteriorContinua »