Imatges de pÓgina
PDF
EPUB

Poena placet diverla :genus mortale sub undis 260 Supplicium aliud probatur, Perdere, & ex omni nimbos dimittere cælo. extinguere scilicet gentem Protinus Æolis Aquilonem claudit in antris,

humanam in aquis, ty ruere

imbres ex toto cæla. ContiEt quæcunque fugant inductas famina nubes :

nuo Boream coërcet in spec Emittitque Notum; madidis Notus evolat alis; luncis Æoliis, ventos Terribilem picea tectus caligine vultum : 205

omnes qui depellunt nubes

immisas ; do laxat AuBarba gravis nimbis; canis fuit unda capillis;

Strum. Aufter prorumpit Fronte fedent nebulæe; rorant pennæque, sinusque. alis humidis velatus faUtque manu lata pendentia nubila preffit, ciem horrendam nigris teneFir fragor: hinc denfi funduntur abæthere nimbi: bris. Barba onusta imbriNuncia Junonis varios induta colores

bus; aqua decurrit albâ co

270 må; nebula fparguntur per Concipit Iris aquas, alimentaque nubibus adfert. frontem ; & penna, 6'4Sternuntur fegetes, & deplorata coloni

miffus exudant. Er postVora jacent; longique labor perit irritus anni. quam compreffit vafta manu

nubes fufpenfas, erumpit fou Nec cælo contenta fuo Jovis ira : fed illum

nitus : inde piffi imbres Cæruleus frater juvat auxiliaribus undis.

275 sparguntur ab æthere. Iris Convocat hic amines. Qui poftquam tecta tyranni miniftra Junonis ornata diIntravere fui, non est hortamine longo

venfis coloribus haurit a

quas, dy ministrat pabila Nunc, ait, utendum: vires effundite veftras.

nubibus. Sata Poteruntur, Sic opus eft. Aperite domos : ac mole remota

do spes inanes agricola proFluminibus veftris totas immittite habenas. 280 Aigare funt , & opera proJufferat. Hi redeunt, ac fontibus ora relaxant:

lixi anni evanescit fine omni Et defrænato volvuntur in æquora curtu.

fruétu. Nes Jovis indig

natio expleta suo cælo ; sed Ipfe tridente fuo terram percuffit : at illa

illi frater Neptunus aquas

| fuas in auxilium accommodat. Hic arceffit fluvios ; qui poftquam subierunt domum fui regis, Nunc inquit, non est opus prolixa hortatione ; exhaurite opes vestras. Ita expedit : reserate domos, é sublatis impedimentis laxate tota fræna veftris fluviis. Imperaverat : illi revertuntur, & refolvunt ora scaturigini. bus, & ruunt in campos cursu indomito. ipse impulit terram suo tridente : at illa

NOT A. 260. Diversa ] Omnino, fiquidem non Italis & iis qui ex illorum parte

Mediterigne, sed aqua genus mortale delere de- raneo mari sunt subječti, aquæ nuntium. ftinac Jupiter. Quod diluvium, regnante

265. Teftus vultum] Phrasis Græca pro Deucalione, in Theffalia , anno mundi rectum habens vultum. Notum verò omni1437, 219 ante universale Noëticùm ac- bus qualis fit coeli color, cum nubibus cidit, ut quibufdam placet; nifi, quod aqua gravidis obscuracum est. probabilius eft, per Deucalionem Noam 269. Fragor ] Ex præcipicatis aquis auc ipfum intelligas, fiquidem Lucianus in nubibus. libro de Dea Syria, & Deucalionis arcam, 270. Nuncia] Iris eft, feu versicolor ille & ejus uxorem , & filios, & columbam arcus qui in aëre tempore pluviali apparer. nuntiam, & bina animalia ex omni genere 279. Domos ] Fontes, ubi habitant Humemoret ; quæ omnia vix quisquam de di- viorum Dii. luvio aliquo particulari poflic exponere.

280. Habenias] Metaphora ab equis, qua, 261. Nimbos ] Eo nomine appellatur ut rapidissimo cursu in Terras fæviant, pluvia cum impetu ruens.

Humina hortacur Neprunus. 262. Æoliis) Æoli ventorum regis,

282. Agurra ] Camporuin planitiem. Jovis filii.

283. Tridente ] Eft Tridens Neptuni 262. (laudit ] Quia nubes depellit, cce- fævum geftamen, quo sceperi vice utitur, lum que serenat ventus ab axe Septentrio- potestatemque fuam exercet nali furens.

terram concutit unde apud Homeruin di264. Notum ] Ventum meridionalem, citur crroriza& cucsízda.

с

Intremuit,

Qua etian

domus

concuffa eff, & mota aperuit Intremuit, motuque sinus patefecit aquarum. receljus aquarum. Eluvii Exspatiata ruunt per apertos Alumina campos ; 285 vastos campos; o auferunt Cumque satis arbusta simul, pecudesque, virosque, arbusta una cum legetibus

, Tectaque, cumque suis rapiunt penetralia facris. & pecudes, & homines, & Si qua domus manfit, potuitque resistere tanto domos, de penetralia cum

Indejecta malo, culmen tamen altior hujus . qua fterit& valuit obniti non Unda tegit, pressæq; labant sub gurgite turres. 290 obruta tanta calamitate, ni- Jamque mare & tellus nullum discrimen habebant. hilominus aqua altior occu|Omnia pontus erant. Deerant quoq; littora ponto. lit ejus faftigium, e turres Occupat hic collem : cymba sedet alter adunca, costa vacillant

sub agua. Et ducit remos illic, ubi nuper ararat. Tum congerie. Jamg nulla erat differentia inter aguor Ille fupra segetes, aut merfæ culmina villa, 295 & terram. Omnia erant Navigat : hic summa piscem deprendit in ulmo. mare, 6 mare carebat lit- Figitur in viridi (Gi Fors tulit) anchora prato: toribus. Hic invadat collem: Aut subjecta terunt curvæ vineta carina. ibi movet remos

, ubi nu- Et, modo qua graciles gramen carpfere capellæ, per araverat. Ille navigat Nunc ibi deformes ponunt sua corpora phocæ. 300 supra suta, aut faftigia vil

. Mirantur fub aqua lucos, urbesque domosque cem in fuprema ulmo. An- Nereides : silvasque tenent delphines, & altis chora forte jacitur in prato Incursant ramis, agitataque robora pullant. virente ; aut naves adunca Nat lupus inter oves : fúlvos vehit unda leones: radunt vineta fubjeéta. Unda venit tigres. Nec vires fulminis apro, 305 qua parte macilenta capella Crura nec ablato prosunt velocia cervo. nuper revulserunt grimen, nunc ibi turpes phoca demit.Quæsitisque diu terris, ubi lidere detur, tunt sua corpora. Nereides In mare laffatis volucris vaga decidit alis. admirantur lucos fub aqua, Obruerat tumulos immensa licencia ponti, phines pasident nemora,

o Pullabantque novi montana cacumina Auctus. 310 feruntur per excelsas frondes, & impingunt in quercus concußas. Lupus natat inter oves; aqua rapit rufos leones; aqua rapit tigres. Nec dentes fulminei juvant aprum, nec pedes celeres cervum undarum dimperu abreptum.. Atg avis vaga labitur in mare, alis defesas, postquam diu lustravit terras, ubs liceat quiescere. Immoderata licentia maris texerat colles, & inusitata unda alluebant faftigia montium.

RCOT A. 284. Tatefecit] Ita uc Terra qual in 304; Nat lupus] Hic pro more suo in dise conglobata aquas in visceribus refta- luvii descriptione nimium moratur : id gnantes effuderit.

tamen inique reprehendit Seneca quod in286. Saris ] Sara dicuntur frumenta, genio fuo lascive & pueriliter indulgear : præsertim postquam in herbam eorum non enim, ut illi visum est, nugatur & germen erupit.

quid oves bio Lupi faciant , curat, sed feria 287. Sacris ] Penatibus quos supra in dicit lupum prædæ oblicum, utpote qui penetralibus coli diximus.

de sua jam vita cuenda magis erat sollici292. Omnia Pontus erant, ] Egregie & pro tus. Ita summus Poëta in 3 Georg. fzrei magnitudine dixit, inquit Seneca. Male viffimam peftem describens, ait, autem redundac altera pars carminis , Nec Lupus infidias explorat ovilia circum minùs enim dicit quam priùs di&um eft. &c. nimirum Verum in hoc fæpe peccavit Ovid. &

Acrior illam Quod benè cellit nescivit relinquere.

Cura domat. 300. Phoca ] Vituli fanc marini.

308. Vaga] Tum vaga præfertim. qua 302. Nereidas ] Maris nymphz, Nerei nullos fibi notos nec campos, nec arbores Glix.

videat.

1

[ocr errors]

Maxima pars unda rapitur : quibus unda pepercit, Maxima pars aufertur aIllos longa domant inopi jejunia victu.."

qua : jejunia illos vincunt

cibi indigentia, quibus agua Separat Aonios Actæis Phocis ab arvis,

indulsit. Phocis folum fertiTerra ferax, dum terra fuit; sed tempore in illo le, quamdiu folum fuit, fed Pars maris, & latus fubitarum campus aquarú. 315 runc pars maris, da vastus Mons ibi verticibus petit arduus aftra duobus;

campus aquarum repentina

rum, dividit Aonios ab agris Nomine Parnaffus, fuperatque cacumine nubes. Atticis. Ibi mons excelsus Hic ubi Deucalion (nam cætera texerat æquor) nomine Parnasus porrigitur Cum consorte tori parva rate vectus adhæsit; ad fidera duobus cacumini

bus, wo excedit nubes vertiCorycidas Nymphas , & numina montis adorant,

(nam mare obruerat alia Faridicamque Themin; quæ tunc oracla tenebat. omnia) appulit cum uxoNon illo melior quisquam, nec amantior æqui re, većtus exigua navi, veVir fuit, aut illa metuentior ulla Deorum.

nerantur nymphas Corycidas,

dan Deos montanos , d Thea Jupiter ut liquidis stagnare paludibus orbem,

min fatidicam, quæ tunc Et superesse videt de tot modo millibus unum, 325 habebat oracula. Nullus vir Et supereffe videt de tot modo millibus unam; fuit melior nec magis addiInnocuos ambos, cultores numinis ambos;

&tus justitia illo ; aut ulla Nubila disjecit : nimbisque Aquilone remotis,

magis pia, quam illa fuit.

Dum Jupiter videt munEt cælo terras oftendit, & æthera terris. dum demersum liquidis paNec maris ira manet. Pofitoque tricuspide telo 330 ludibus , unum reftare Mulcet aquas rector pelagi : fupraque profundum Mare de tot millibus, ambos Exstantem, atque humeros innato murice tectum 'infontes, ambos pios, nuCæruleum Tritona vocat ; conchæque fonaci bes dispersit ; do imbribus

à Borea fugatis, patefacit terras cælo, & cælum terris. Neque æftus maris durat : de moderator Ponti temperat aquas, remoto telo trisulco: do arceffit glaucum Tritonem eminentem super mare, do obductos Isabentem baumeros conchis congenitis; Ġ imperat inflare concham personantem,

[ocr errors]

can.

313. Aonios ] Eft Aonia Boeoriæ regio cujus eft officium , ( ur & Græce nomen montana , quæ pro ipfa cota quandoque indicat ) quod fas eft præcipere ; quam ponitur.

ante Apollinem Delphis oracula edidiffe 313. Altais ] Attica regione, quæ olim volunt: Actæa dieta est ab axth littus.

313. Phocis ] Regio eft non inter Boeo- Cum regna Themis tripodassa teneret. Lusiam' & Acticam , fed super utramque; ita ut hic sit hypallage, cum voluerit di- Quod & ex Sidonio , qui responsa Thecere Poëta Bæotica separat Phocenses ab Atti- midis priora Delphis, itemque Am. Marcis feu Atheniensibus.

cellino, qui verbis vaticinis Themidis 316. Verticibus ] Parnassus mons biceps numen przesse dicit, comprobacur., eft: alter vertex Baccho, alter Apolloni & 332. Murice ] Eft murex concha ex Mufis facer est. Ut Lucan:.

cujus fanguine purpureus color conficiGemino petit athera colle

tur, qui fæpe per muricem intelligendus: Mons Bromio Phaboğa Sacer

Tritonis autem humeris ingenitas con319. Conforte ] Pyrrha, scilicet. chas volunt, pro squammis, honoris

320. Corycidas ] Nymphæ fuerunt antri causa. Corycii, fic di&i à nympha Corycia ex

333. Tritona] Erat Triton Neptuni fiqua Apollo genuit Lycorum.

lius, Comes ejusdem, & Tubicen, ore ho-21. Themin ] Cæli eft terræque filia, 'minem, cauda piscem referens.

C 2

Inspirare

[ocr errors]

de confeftim revocare undas Inspirare jubet ; fluctusque & fumina signo
o ffurios fog no dato. Ille Jam revocare dato. Cava buccina fumitur illi 335
torrum , quod au&tum eft in Tortilis, in latum quæ turbine crescit ab imo:
amplitudinem ab infimo or- Buccina, quæ medio concepit ut aëra ponto,
be : quod quidem ut spiri-Littora voce replet sub utroque jacentia Phoebo..
tu inflatum eft in medio ma.Tum quoque, ut ora Dei madida rorantia barba
porrecta sub utroque Sole

. Contigit
, & cecinit juffos inflata receptus,

340 Tum etiam , paštquam ad- Omnibus audita est telluris & æquoris undis ; motum eft ori Dei madido, Et quibus est undis audita, coërcuit omnes. barba fillante, o inflata Jam mare littus habet: plenos capit alveus amnes : indicavit jussos regrediusapere Flumina subsidunt: colles exire videntur. vafit ad omnes fluétus terra

represit omnes Surgit humus : crescunt loca decrescentibus 2 345 ad quos penetravit. Nunc

undis; tinet finavis com materia com Poftque diem longam nudata cacumina Glvæ nes deprimuntur : clivi vi- Oftendunt, limumque tenent in fronde relictum. dentur prodire. Terra ap- Redditus orbis crat, quem poftquam vidit inanem, paret ; loca augentur, aquis Et desolatas agere alta silentia terras; defluentibus. Poft que dies a Deucalion lacrymis ita Pyrrha affatur obortis: 350 gia poliata, & habent lu- O soror, ô conjux, ô foemina fola fuperftes,

adherengu ramis. Quam commune mihi genus, & patruelis origo, Mundus reftitutus erat : Deinde torus junxit ; nunc ipfa pericula jungunt: quem ut Deucalion uidit Terrarum, quafcunque vident occafus & ortus, Late filere, hoc modo allow Nos duo turba sumus. Poffedit cætera pontus. 355 quitur Tyrrham lacrymis Nunc quoque adhuc vitæ non eft fiducia noftræ prorumpentibus : O sorer , ó Certa satis: terrent etiamnum nubila mentem. uxor, o mulier sola superftes

, Quid tibi, fi fine me fatis erepta fuisses, origo patruelis, deinde le Nunc animi, miseranda, foret? quo sola timorem étus consociavit, nunc ipsa Ferre modo posses ? quo consolante dolores ? 360 Sumus frequentia terrarum Te fequerer, conjux , & me quoq; pontus haberet. pericula confociant , Nos duo Namque egocrede mihi,fi te modo pontus haberet, quascunque Oriens & Occi-l dens aspicit : mare abforbuit reliqua. Nunc etiam nondum satis est tuta vita noftra: nubes etiamnum concutiunt animum: Quis nunc tibi fenfus effet, o misera, fi fui ses liberata fatis fine me. Quemodo poßes tolerare metum fola ? quo leniente dolores ? Alamiz ego, fidem mibi habe , fiquidem jam mare te teneret, uxor, te comitarer, da mare me quoque haberet.

tum

[ocr errors]

334. Signo dato ] Signo intellige quod 341. Telluris ] Id eft, quæ tum tellurem det Triton , buccina lolitus aquas incre- invaferant. pare.

346. Longam ] Poft multos dies, imo & 336. Qua turbine ] Optimeeo modo pi- menses, anni denique fpatium, fi de di&am videmus ad turbinis speciem , ore luvio univerfali intelligas. angufto , quod paulatim in amplitudi- 346. Nudata ] Scilicet & fru&us & fo. nem crescat, ut gravior & raucior fiat lia deciderant. fonus.

352. Patruelis origo ] Quippe Deucalion 337. Concepit ) Buccinam eam inflante Promethei , Pyrrha Epimethei, PromeTritone.

theus & Epimetheus Japeri soboles. 338. Sub utrog] Oriente e Occidente (quæ 358. Erepta fatis ] Ut fola superstęs hyperbole elt maxima) audita eft bucci- fuifler. na, aquis canens receptui,

O

Outinam poffem populos reparare paternis

O utinam mihi liceret renoArtibus; atque animas formatæ infundere terræ ! vare humanum genus calliNunc genus in nobis restat mortale duobus; 365 tere animas" luso efficto

ditate patris, atg immitSicvifum Superis: hominumq; exempla manemus. Nunc gens humana fupereft Dixerat, & febant. Placuit cæleste precari in nobis duobus : Sic Dižs Numen; & auxilium per facras quærere fortes.

placitum ; & fumus exemo Nulla mora eft; adeunt pariter Cephisidas undas, Fat & lacrymabantur. Lie

plaria hominum. AbfolveUt nondum liquidas sic jam vada nota fecantes: 3709 buit orare potentiam diviInde ubi libatos irroravere liquores

nam, da opem petere per Vestibus, & capiti ; fectunt vestigia fanctæ Sacra oracula. Sine cunAd delubra Deæ: quorum faftigia turpi

Statione , descendunt fimul

ad aquas Cephisidas, quemSquallebant musco;

ftabantqne line ignibus aræ. admodum nondum puras, fic Ut templi tetigere gradus ; procumbit uterq; 375 tamen nunc pervadentes noPronus humi, gelidoque pavens dedit ofcula faxo. tum alveum. Tum postAtque ita, Si precibus, dixerunt, numina justis quam infuderunt aguas de

libat as vestimentis & capiti, Victa remollescunt, fi flectitur ira Deorum; iter instituunt ad templum Dic, Themi, qua generis damnum reparabile nostri lacr& Dea ; cujus Arte fit: & mersis fer opem, mitissima, rebus. 380 turpiter mucescebant;

foMota Dea eft ; fortemq; dedit : Discedite templo; tetigerunt gradus templi , Et velate caput; cinctasque resolvite vestes:

uterá pronus humi fternitur, Offaque poft tergum magnæ jactate parentis. du timidus deoseulatus eft Obftupuere diu: rumpitque silentia voce petram frigidam : arg ita Pyrrha prior : jullisque Dez parere recusat : 385 Loquuti funt ; fi Dii fuperaDetque fibi veniam, pavido rogat ore: pavetque fira eorum temperatur, dic,

Themi quomodo exitium noftra gentis för medicabile, &, fuaviffima, fuccurre rebus obrutis. Dea vifta eft, &responsum dedit : Amolimini vos à templo, & tegite caput, & discingite amictus adftri&tos ; & mittite pof dorsum offa magna matris. Diu admirari funt, & Pyrrha prier loquuta eft, & negat se obsecuturam mandatis Des : do precatur ere tiinido fibi ignoscat: veretur,

ROTA. 363. Paternis ] Promethei, quem antea 381. Sortemg ) Oraculum ; in

quo

fenfu hominem ex tuto finxiffe, eumque igne hanc vocem fupra vidimus. cælitus furrepto animafle vidimus.

381. Discedite ] Idud ex veteribus riti368. Sortes"] Oracula & Deorum ref- bus curiosius exponunt nonnulli. quod ponfa.

fimpliciter accipiendum arbitror. 369. Cephisidas ] Cephisi amnis, ex Par- .382. Velate caput ] Iftud jam ex discinaslo, manantis , & præterfuentis Del. plina veteri : Nempe velato capite deos phos. Lucan. lib. z. v. 177.

adorabant, humiles se & indignos conQuos įmpiger ambit Fatidică Cephisos aqua

fesli, aut veriti, ne quid mali ominis sa

cra interturbaret, id docente Plutarcho: 370. Nondum liquidas] Imo limo turbidas. Unde Helenus Æneid. 3.

ad Æneam; 370. Vada nota fecantes ] Quia intra alveum continebantur.

Turpureo velare comas adopertus amiétu, : 371. Irroravere ] Solenni facra facien- Ne qua inter Sanctos ignes in honore deorum tium more, aquæ vivæ, id eft fluentis, & Hoftilis facies occurrat, domina turbet. Themidi sacræ afpergine fese luftrave- Hunc focii morem facrorum, hunc ipfe teneto :

Hac cafti maneant in relligione nepotes, 373. Dee] Themidis,cui facer Cephisus. 376. Pavens ] Præfentis numinis hor

382. (inétafq ] Piaculum enim in faføre correpti sunt,

crificio erat aliquid effe religatum,

Lædere

runt.

« AnteriorContinua »