Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Conticuere undæ: quarum Dea sustulit alto

Flu&tus fluerunt , ex quoFonte caput : viridesque manu siccata capillos 575 (Arethusa ) extulit caput ;

rum profundo fonte Dea Fluminis Elei veteres narravit amores.

do poftquam exficcaffet coParsego Nympharum, quæ funt in Achaïde, dixit, mam glaucam, retulit amoUna fui : nec me studiosius altera saltus

res anriquos fluvii Elei. Legit, nec posuit studiofius altera caffes.

Ego, inquit, fui une ex

Nymphis , qua funt in to 580 chaia : neque alia perlu

Aravit majori affettu neQuamvis fortis eram,

formosæ nomen habebam : mora, neque alia tetendia Nec mea me facies nimium laudata juvabat.

plagas majori ftudio. Sed

tametfi nunquam quasivi Quaque aliæ gaudere solent, ego rustica dote laudem pulchritudinis, tamCorporis erubui; crimenque placere putavi. etfi frenua effem, confequna Lafía revertebar (memini) Seymphalide filva. $85 ta fui tamen famam puel Æltus erat : magnumq; labor geminaverat æftum. shree : nec mea forma ni

mium probata mihi grata Invenio fine vortice aquas, sine murmure euntes, erat. Atque ego agreftis Perspicuas imo; per quas numerabilisalta

rubore fum perfusa dete Calculus omnis erat ; quas tu vix ire putares.

qua aliæ folent latari; atCana falicta dabant, nutritaque populus unda 590 que credidi crimen efle pla

cere. Defesa, (recorder, ) Sponte sua natas ripis declivibus umbras.

redibam è silva Stymphalide. Accelli, primumque pedis vestigia tinxi:

Calor erat intenfus, do laPoplite deinde tenus. Neq; eo contenta, recingor : bor auxerat magnum caloMolliaque impono salici velamina curvæ :

rem. Reperio latices fine Nudaque mergor aquis. Quas dum ferioque 595 pitu

voragine, fuentes fine stre

pitu , ad imum perlucidos, trahoque

per quos omnis lapıllus erat Mille modis labens, excuffaque brachia jacto;

numerabilis in profundo ; Nescio quod medio sensi fub gurgite murmur :

quos tu agre crederes curre

Salidła alba, & popuTerritaque infifto propioris margine ripæ. lus nutrita aqua prabebant Quo properas, Arethusa? suis Alpheus ab undis, ripis declivibus umbras ibi Quo properas ? iterum rauco mihi dixerat ore. 6co loci ipfius ingenio natas.

Adii, atque primò mersi plant am pedis ; deinde ufque ad poplitem ; neque eo expleta, exuo veftes ; atque impono tenues amillus curva salici : atque nuda tingor aquis : quas dum plang', moveoque, mille modis me fleflens, atque agito motos lacertos, audivi nescio quod murmur fisb aquis, du tremefaéta recipio me ad marginem ripa proxima. Quo feftinas, Arethufa ? Quo feftinas? iterum dixerat mihi Alo pheus Fauce ore, ex fuis aquis.

$

[ocr errors]

ROTA

575. Siccata ] Eorum more, qui ex 58. Rustica ] Id eft, que minùs urbaaquis emergentes, capillos ad exprimen- nis munditiis, elegancia , & id genus dam aquam in unum cogunt, quos dein-, mollioribus jucunditatibus oble&taretur. de in humeros rejiciunt.

585. Stymphalide ] Eft Stymphalus urbis, 576. Elei 1 Alphei nempe , quem Eli- Auvii, & montis Arcadici nomen, in Pedem Peloponnesi provinciam rigare vi-loponneso, juxta Elidem & Achaïam. dimus.

590. Cana ] Quia salicis folia, ex una 577. Achaide ] Achaia ; quo nomine parte præsertim , non tam ad viriditanon Græciam hoc in loco, sed Pelopon- tem quam ad alborem accedunt. nesi regionem intellige Elidi proximam, 590. Populus ] Arbor eft notiffima locis cui & illud datum nomen.

humidis gaudens, cujus generis hæc alba, 578. Nec me ) Adeoque venatrix fuit, alia nigra, foliorum habita ratione, ap& Dianæ comes fidiflima.

pellatur.

er am.

Tanto ma

1

Aufugio fine amictu ficut Sicut eram ; fugio sinc vestibus. Altera vestes
Altera ripa babuir Ripa mcas habuit

. Tanto magis inftat, & ardet : mea velamins.

Et quia nuda fui, sum vila paratior illi. is urget, da uritur: de

quia fui nuda, fum illi vilupa- Sic ego cuirebam ; sic me ferus ille premebat: ratior

. £go fic currebam, Ut fugere accipitré penna trepidante columbæ, 605 zile fevus we fic urgebat, ut Ut foler accipiter trepidas agitare columbas. trem pennis timidu, ut folet Urg; lub Orchomenon, Plophidaque,Cyllenenque, accipiter infe qui tomidas co- Mænaliosque sipus,gelidumg; Erimanthon, & Elin bumbas. Ego valui fugere Currerere sustinui. Nec me velocior ille. usque fub Orchomenon, « Sed tolerare diu cursus ego viribus impar

610 Pjopwodem, Cyldener Non poteram : longi patiens erat ille laboris. dum Erimanthon, Ġ Elin : Per tamen & campos, per opertos arbore montes, meque ille adhuc me celerior Saxa quoque, & rupes, & qua via nulla, cucurri. fuit. Sed ego minor viribus Solerat à tergo: vidi præcedere longam non poter am diu fuftinere cursus ; ille erat firmus ad

Ante pedes umbram : nisi si timor illa videbat. 615 longum laborem. Nihilomi. Sed certè fonituque pedum terrebar; & ingens nus cucurri per agros , per Crinales vittas afflabat anhelitus oris. colles confitos arborebus, saxa Fesfa labore fugæ, Fer opem, deprendimur, inquá, nulum erat iter. Sol erat Armigeræ, Dictynna, tuæ; cui fæpe deditti a rergo; agbeve long am um- Ferre tuos arcus, inclusaque tela pharetra : 620 bram antecedere ante pedes, Mota Dea est; spislısque ferens e nubibus unam rip la merius ille ce-nebat Me super injecit. Lustrat caligine tectam am firepiru pedum, c fori Amnis; & ignarus circum cava nubila quærit. fpiritus oris afjlabat virtas Bisque locuni, quo me Dea texerat, inícius ambit: crinales. Lajt labore fu- Et bis, Jo Arethiusa, Jo Arethusa, vocavit. 625 sa, corripimur, dixo, Di Quid mihi tunc animi miseræ fuit ? anne quod Eynna suecurre arraiger& Ikd, cui se tradidifti tuos agnæ eft, ercus portandos, e fagittas Si qua lupos audit circum stabula alta frementes? inclusas pharetra. Dea ta. Aut lepori, qui vepre latens hoftilia cernit ita ef, cadmovens unam Ora canum, nullofque audet dare corpore motus? ex atris nubibus immifit from Non tamen abscedit: neq; enim vestigia cernit 630 obduétam nebula, nefcius Longius ulla pedum. Servat nubemque locumque. Esirat circum inanem nu Occupat obsesfos sudor mihi frigidus artus; bem : ignarus bis circuit Cæruleæque cadunt toto de corpore guttæ. locum quo Dea me occultaverat, dan bis clamavit Jo Arethufa, Jo Arethufa. qui: tunc fuit animi mihi misera ? anne quod agnæ eft, loqua audit lupos rabidos circum excelsa ftabula ? Aut lepori , qui tettus dumetis videt rieus inimicos canum

neque ullo modo audet movere corpus ? Non Jamen abit longius ; nam niilla cernit figna pedum longius. Cuftodit do nubem ég lo

Suidor gelinas corripit men membra nube circumclufa , guita carulea fluunt

per me,

de noto corpore.

ROTA.

607. Orchomenon ) Arcadiam, nam alia & Erimanthon Arcadia montes esie jam eft urbs ejufdem nominis in Bæotia. fæpe diximus. 607. Popiid.ique ] Piures fuerunt eo

619. Diltynna ] Diana ; qux unde hoc Domine urbes, Arcadicam intellige.

nomen habuerit vide supra lib. 2. vere 607. Ollenenguo ] Cyllenen, Mänalon, 623. Amnis ] Alpheus.

Quaque

(u 441.

635

Quaque pedem movi, manat lacus : eque capillis Et qua pedem intuli, ftage

num oritur ; atque ros fluit Ros cadit : & citius, quam nunc tibi fata

ex coma ; de velocius quam renarro,

nunc tibi refero fara, vertor In laticem mutor. sed enim cognoscit amatas in aquam. Sed enim fluvius Amnis aquas, positoque viri, quod sumserat, ore, cognoscit latices dilector de

vultu virili, quem induerat, Vertitur in proprias, ut se mihi misceat, undas.

depofito, in suas aquas , ud Delia rumpit humum. Cæcis ego merfa cavernis

misceat se mihi, Diana apeAdvehor Ortygiá : quæ me cognomine Divä 640 rit terram : ego absorpta niGrata meæ superas eduxit prima sub auras. gris antris appello ad OriyXI. Hac Arethusa tenus. Geminos Dea fertilis giam, qua grata cognomine

Deæ meæ prima eduxit me angues

sub auras super as. Curribus admovit; fränisque coërcuit ora: XI. Huc usque Arethusoo Et medium cæli terræque per aëra vecta eft:

Dea frugum adjunxit gemiAtque levem currum Tritonida mifit in arcem 645 pescuit corum orafranis, o

nos Triptolemo; partimque rudi data semina jussit Spargere humo, partim poft tempora longa recultæ. cæli & terra : & mifit TriJam fuper Europen sublimis & Afida terras ptolemo levem currum in ar. Vectus erat juvenis: Scythicas advertitur oras.

cem Tritonidem; impera

vit mandare data semina Rex ibi Lyncus erat

. Regis subit ille penates. 650 partim terra inculte, partim Qya veniat, cauffamque viæ, nomenque rogatus, poft longum fpatium renovaEt patriam, Patria eft claræ mihi, dixit, Athenæ, ta. fam adolescens excelTriptolemus nomen.' Veni nec puppe per undas, sus praterierat Europam esa

Afiam, appulit ad terras Nec pede per terras: patuit mihi pervius æther.

Scythicas. Ibi regnabat LynDona fero Cereris; latos quæ (parla per agros 655 cus. Ille

cus. Ille ingreditur domum Frugiferas messes, alimentaque mitia reddant. Regis. Interrogatus unde veBarbarus invidit: tantique ut muneris auctor

niat, do qua fit caussa itineIpfe fit; hofpitio recipit : fomnoque gravatum

ris, eo quod fit nomen, da qua

fit patria, Patria, inquit, eft mihi celebres Athena, nomen Triptolemus. Neque accesla navi per aquas, neque pede per terras : aër mihi apertus eft. Porto munera Cereris, qua jatta per vaftos campos proferant messes frugiferas, & cibos dulces. Lyncus Barbarus invidit, de ut ipse fit auctor tanti doni excipit illum hespitio, & invadit ense dormientem,

[ocr errors]

nata.

639. Delia ] Diana, in Delo insula , fationis, & totam panificii artem Cere

rem ideo volunc docuifle, quod ab ejus 640. Ortygiam ] Quam supra insulam parre dum Proferpinam filiam quærerec, diximus, primò ponte, deinde aggeribus benigne hofpitio excepra fuiflèt. Sed Siciliæ commiffam.

prolixa est de eo fabula, cujus sensum qui 640. Cognomine ] Di&a est nempe Diana penitius rimari cupiet, Natalis Comitis Ortygia ab insula Delo; cui quidem in- inspiciat mychologiam, ex quâ jucundz fulæ, à coturnicum copia, Ortygiæ no eruditionis plurima carpere poterit. men apud Græcos.

647. Partim poft ] Poftquam nempe per 642. Dea ] Ceres quæ frugum Dea. anni fpatium ager requieverit, & denuo

642. Angues ] Quibus ejus trahi cur cultus fuerit. rum voluerunt Poëræ.

648 Asida ] Afiam dicit minorem ; 645. Tritonida ] Athenas dicit, quæ à nam majoris partem cenene Scythæ. Pallade Tritonia, seu ad Tritonem palu 649. Juvenis ] Triptolemus, cui ideo dem nata, hoc nomen acceperunt.

currum suum Ceres tradiderat, ut per va646. Triptolemo ] Hic Eleusii cujusdam, rias gentes artem quam ab ea didicerat vel, uc aliis placet, Celei fuit filius, quem claram faceret.

Aggreditur

160 P. OVID. NAS. META M. LIB. V. Ceres mutavit illum in Aggreditur ferro. Conantem figere pectus Lyncem duno aggreditur fer: Lynca Ceres fecit : rursusque per aera misit

660 pectus; & denuo julie Mo-Mopsopium juvenem sacros agitare jugales. propium adolefcentem agere

XII. Finierat dictos è nobis maxima cantus. facros dracones per aerem. At Nymphæ vicisse Deas Helicona colentes

XII. Maxima è nobis Concordi dixere sono. Convicia victz abfolverat cantus memoratos. At Nympha dixerunt una

Cum jacerent, Quoniá, dixit, certamine vobis 665 voce Deas incolentes Helico- Supplicium meruille parumeft, maledictaq; culpa nem vicife. Cum vilta ma

ma- Additis, & non eft patientia libera nobis; ledi&is infurgerent, Quana Ibimus in pænas ; &, qua vocat ira, fequemur. doquidem, inquit , leve eft vobis dignas elle pæna per

Rident Emathides, spernuntq; minacia verba; augetis deli- Conatæque loqui, & magno clamore protervas 670 &um conviciis, neque secu- Intentare manus, pennas exire per ungues Ta fumus à vobis, confugie- Aspexere suos, operiri brachia plumis. qua iracundia fuadet. Ema Alteraque alterius rigido concrescere rostro thides irrident, & contem- Ora vident, volucrelque novas accedere filvis. nunt minas; Ø cnm niteren- Dumq; volunt plangi ; per brachia mota levatæ 675 tur loqui, & immittere ma- Aëre pendebant nemorum convicia picæ. vociferatione, viderunt plu- Nunc quoque in alitibus facundia prisca remansit, mas prodire per ungues fucs

, Raucaque garrulitas, studiumq; immane loquendi. el lacertos regi pennis : 6 cernunt invicem vultus extendi in durum roftrum, accedere novas aves filvis. Et dum cum piunt percutere pectora, sublata per lacertos agitatos pendebant pica in aëre, convicia & jurgia fil

Nanc etiam antiqısa eloquentia fupereft in avibus, & afpera loquacitas, & desiderium pertinax loquendi.

certamen ,

varum.

[ocr errors]

660. Lynca] Accusativus Græcus eft : / 337. pro se respondendi curam adversus Lyox enim dicitur genus quoddam cer Pieri filias Calliopæ Musarum maximæ ví, visu acutiffimo & maculis diftin&o & præftantiffimæ commisisse vidimus. tergore , cujusmodi Bacchi currum tra 663. Nympha ] Quas judices elegerant hunt.

Mufæ icemque Pieri filiæ. 661. Mop opium ] Atheniensem. Mop 669. Emathides ) Pieri filiæ, ab Emalopiz enim à Mopsopo rege Athenx di- thia regione oriunda. Az, quæ & ab aliis alia nomina acce 675. Plangi ] Dolentium more ; qui perunt.

pectus manibus percutiunt. 661. Jugales ] Dracones dicit, quibus 676. Nemorum convicia] Quia jam proTriptolemi currus trahebacur.

cul á Musis convicia ja&abant, jacare ta-662. Nobus ] Mufis, quas fupra versu men etiamnum videatur.

P. OVID.

[ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

UO exemplo mota Dea, anum se fecit. Itaque inito cum Arachne

texendi certamine, poftquam utriusque tela varias transformationes repræfentavit, ipfam in araneam mutavit. Nihil tamen hoc Nioben movit, quo minus amiffis liberis in faxum obdurefceret. Quo quidem cognito, vulgus Lycios rústicos in ranas à Diana versos, & Marsyam ab Apolline excoriatum, in memoriam revocavit. Cum verò ad confolandos Thebanos urbes finitime convenissent, soli defuerunt Athenienses : quoniam à Tereo Rege infeftabantur. Qui deinde fuprata Philomela , in upupam transformatus fuit : quemadmodum Philomela in lufciniam, ac Progne in hirundinem. Quæ res Pandioni focero intellecta, mortem attulit. Huic in regno fuccefît Erechtheus. "E cujus filia Orithyia, Boreas Calaim procreavit & Žether. Qui in Argonautarum numero quondam fuerunt ; cum Fafon, feminatis ferpentis dentibus, è quibus homines armati prodierunt, & dracone sopito, 'vellus aureum retulit.

P

dare;

I. Ræbuerat dictis Tritonia talibus aurem;

INTERPRETATIO.

I. Tritonia admoverar Carminaque Aonidum, justamq; proba

aurem ejusmodi sermonibus, verat iram.

Go laudaverat versus MufaTum secum, Laudare parum est; laudemur & ipfæ: rum, é justam iram. Tum Numina nec fperni sine poena nostra sinamus. apud fe dixit, parim eft Maoniæque animum fatis intendit Arachnes:

aliorum vindi&tam lali

Nos etiam ob limilent laudemur : neque patiamur poteftatem noftram contemni fine vindi&ta. Atque recordatur fue torum Arachnes Mæonia;

ROTA, S. Mæoniaque ] Lydia eft minoris nus, à Rege alii fic di&tam voluerunt. Aliæ Provincia inter' Myfiam & Ca s. Intendit Animum ] De Arachnes fatis riam , quam à Mæone Huvio Stepha- | verba facere cogisat,

х

Quam

« AnteriorContinua »