Imatges de pàgina
PDF
EPUB
[ocr errors]

Nunc quoque

Factaque de vivo preffere sedilia faxo.

ú inftificrunt sedilibus paraTunc, fine forte prior quæ fecertare professa cst,

tis de viva rupe. Tunc una

ex illis furoribus, non Bella canit Superum: falfoque in honore Gigantas expe&ato fortus decreto uPonit, & extenuat magnorum facta Deorum ; 320 tra pars prior caneret, qua Emiffumque ima de fede Typhoëa terræ

fefe dixit velle contendere, Cælitibus feciffe metum ; cunctosque dediffe

cantat certamina Deorum,

du fålse extollit Gigantes, Terga fugæ : donec feffos Ægyptia tellus

detrabit fa&tis magnorum Ceperit, & feptem discretus in ostia Nilus.

Deorum do narrac TyHuc quoq; terrigenam veniffe Typhoëa narrat, 325 plsoeum eduétum de sede inEt se mentitis Superos celasse figuris:

fima terra incuffifie pavorem

cælestibus, & emines in fuDuxque gregis, dixit, fit Jupiter ; unde recurvis

gam versus esie, donec terra formátus Libys est cum cornibus Ægypia, ú Nilus. divisus Ammon.

in feptem flumina acceperit Delius in corvo, proles Semeleïa capro,

eos laffos.

Dicic insuper Fele soror Phçebi, nivea Saturnia vacca,

Typhoeum terra ortum huc

330 accellille, & Deos se occulPisce Venus latuit, Cyllenius Ibidis alis.

talle figuris fimularis : atHactenus ad citharam vocalia moverat ora : que, inquit, Jupiter mutaPofcimur Aonides. Sed forsican oria pon sint;

tur in arietem ; ex quo nunc

etiam Ammon Libycus ef-. Nec noftris præbere vacet tibi cantibus aurem.

fictus est cum cornibus reNedubita,vestrumq; mihi refer ordine carmen335 curvis. A pollo Delius dePallas ait: nemorisque levi consedit in umbra. lituit in corvo, Bacchus 4Musa refert: Dedimus summam certaminis uni.

lius Semeles in capro, DiaSurgit, & immiffos hedera collecta capillos

na foror Apollinis infele,

Juno Saturnia in vacca alba, Venus in pisce, Cyllenius in alis Ibidis. Hactenus illa pulsaver at citharam, voce interim accinente ; nos Aonides vocamur. Sed fortè non detur fpatium, neque tibi liceat accommodare aurem noftris cantibus. Ne Hareas, inquit Pallas, quin mihi memora carmen vestrum ordine ; sedit in levi umbra silva. Musa narrat : Credidimus uni totum certamen. Surgit Calliope, o rcligatam habens comam

PLOTA. 319. Gigantas ] De Gigantomachia vi 327. Dux gregia ] Aries ; sub cujus forde Lib. 1. Fab. 5.

ma sefe occultasle Jovem voluerunt, qua 321. Typhoëa ] Hic omnium fuit ter re etiam Jupiter Hammon cornutus : ribilis, quem Terra & Erebo facum He Quanquam alias causas alii, nos quoque fiodus, Homerus Terra Junonis juffu or

supra retulimus. tum fabulatus eft. Centum draconum 331. Pisce ] De Veneris in Piscem mucapita illius humeris Poëtæ affixerunt, ratione vide noftrum in 2 Pastor. Torribia ore flammas eructante; caput ad cælum lema quondam &c. usque fuftulerunr, manuum alteram ad o 331. Cyllenius ] Mercurius, à Cyllene, riencem, ad Occidentem alteram porrexe- Arcadiæ monce ubi educatus runt; impexum crinem, lumina ignea, 331. Ibidus ] Eft Ibis avis immunda, utomnia deniq; illi ad terrorem rribuerunt. pote roftro anum.purgans, 'Ciconiæ fimiScribendum eft Typhoëus non Typheus; lis, Ægypto peculiaris, serpentibus infefta. enim non æ hic eft diphthongus. Quippe 533. Pescimur ] Ut si quid voce polleGræcè scribifur Tupwéus.

mus, illud proferremus. Nota verò Mu322. Fecisse metum ). Neque verò illud farum modeftian, per oppositionem ad fola Pieris mentita ; imo fabulati funt Pieridum impudentiam. quz, ne ja&is nonnulli tanto metu correptos fuille su- quidem fortibus, priores aulecanere. peros, ut ad primum Typhoci aspectum 333. Asnides ] Mufæ, quæ à Bæotice omnes aufugerint, atque in Ægypco mu parre montana Aonia dicta hoc nomen tata forma delituerint ; quo fačtum ut tot forritæ. portenta Ægypcii pro diis coluering.

336 Levi) Suavi aç jucunda.

Calliope

eu

T 2

neglectam beder s antè expe-Calliope querulas prætentat pollice chordas: ritur pollice nervos fridulos

, Atque hæc percuflis fubjungit carmina nervis. 340 atque fubji it hos verfus chordis tact us.

VI: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro: VI. Trima Ceres fidic Prima dedit fruges, alimentaque mitia terris: glebam curvo aratro ; prima Prima dedit leges. Cereris sumusomnia munus. prabuit fruges tetris, o cibos Illa canenda mihi est. Utina modo dicere poffem suaves ; prima fanxit leges, Cuneta fumus donum (ere- Carmina digna Dex ! certè Dea carmine 2 ris. Illa est mihi celebran digna elt.

345 da: urinam tantum possem Vasta gigantcisingesta est insula membris profefto Dea digna est car. Trinacris; & magnis subjectum molibus urget mine. Ampla infula Tri- Æthereas aufum sperare Typhoca fedes. seerias nacris imposita eft artubus Nititur ille quidem, pugnatque refurgere fæpe: gigantum l premit ingenti Dextra sed Ausonio manus est subjecta Peloro: 350 pondere Typhocune fubftra. Læva, Pachyne, tibi : Lilybæo crura premuntur : sedes cæleftes

. llie equidem Degravat Ærna caput: sub qua relupinus arenas conatur, do tentat såpe ex Ejectat, flammamque fero vomit ore Typhoëus. surgere ; fed dextra manus Sæpe remoliri luctatur pondera terræ ; Si fuppofita Peloto Au cinio Oppidaq;,& magnos evolvere corpore montes. 355 urgentur Lilybao." Arna Inde tremit tellus: & Rex pavet ipse filentum, premit capur, sub qua resu- Ne pateat, lacoque folum retegatur hiatu; pinus erućtat arenas, atque Immiffusque dies trepidantes terreat umbras.

ore favo

. Hanc metuens cladem tenebrosa fede tyrannus : Sape nititur amoliri molem terra, do corpore removere

Exierat : curruque atrorum vectus equorum : 360 urbes, o vastos montes. Ambibat Siculæ cautus fundamina terræ. Inde Terra tremit ; 6 Deus Poftquam exploratum satis est, loca nulla labare, ipfe umbrarum meruit ne hiet folum & aperiatur vame Depositique metus : videt hunc Erycina vagantem

Monte fta rima ; ev. lux introdu&ta metum incutiat timidis Manibus. Rex inferorum reformidans hanc calamitatem prodierat domo obfcura ; e vectus curru equorum nigrorum pravidus circuibat fundamenta tellisris Sicula. Ut provisum est abunde, nulla loca labare, & timor omißus, Erycina ftans in

emittit ignem

[ocr errors]

339. Calliope ] Mufarum præstantissima , terræ motus quibus Sicilia quatitur. cui a pulchritudine & vocis fuavitate nomen 350. Aufonio ] Icalo, quippe quod ad inditum.

Italiam spectat, quam ab Aufonibus, qui 341. Ceres ]. Frugum dea, Saturno & Italiæ extrema litora Siciliam versus Ope procreata,

olim coluerunt, eo nomine Poëtæ appel343. Leges ] Inde ipfa Ceres Legifera, laverunt. Pelorus di&tus eft à Feloro, Clafa Virgil. Æneid. 4: Et quædam ejus facra fis Hannibalis gubernatore, quem interob leges de agrorum terminis laras, em- feétum Hannibal, cum crederet se in inptionibus aliisque, Thefmophoria Græcis fidias adductum , ibi fepeliendum cu. appellata.

ravit. 346. Giganteis ] Typhoci ; quem bello 351. Tachyue ] Pachynus in Græciam, giganteo Jupiter proftravit, Sicilia infula Lilybæus in Africam vergic. illi superposita , ne quando poffet resur 352. Anna] Qui mons eft Siciliæ nogere.

tiffimus flammas eruetans. 347. Trinacris ] Sicilia eft, cui à tribus 356. Rex filentum ) Pluro ad quem depromontoriis, quæ mox indicaturus eft mitci creduntur face functi. Poëta, hoc nomen indirum.

363. Erycina) Venus, cui ab Eryce Si349. Pugnat ] Ad frequentes alludit Icilia monta in quo Eryx ejus blius tem

plum

Monte fuo residens, natumque amplexa volucrem; monte fuo afpicit hunc et Arma manusque mez, mea, nate, potentia,} 365 alarum, Arma, inquit, & dixit,

manus mea ,' mea potentia, Illa, quibus superas omnes, cape tela, Cupido, fili Cupido , fume, illas som Inque Dei pectus celeres molire fagittas,

gitt as , quibus vincis cunCui triplicis ceffit fortuna noviffima regni.

Etos, atque dirige tela ve

locia in pectus Dei, cui Tu superos, ipsumque Jovem, tu numina ponti

fors ultima regni triplicis Victa domas,ipsumque, regit qui numina ponti.370 cvenit. Tu superas Deos, Tartara quid ceffant? cur non matrisque tuumque Jouem ipfum, tu fupeImperium profers ? agitur pars tertia mundi.

ras numina debellata maris, Et tamen in cælo quoque tanta potentia noftro

atque ipfism Neptunum

qui temperat numina maris. Spernitur: ac mecum vires minuuntur Amoris. Cur inferi moravtur? quamPallada nonne vides, jaculatricemque Dianam 375 obrem non extendis quum die Abscesfiffe mihi ? Cereris quoque filia virgo,

matris regnum ?' de parte

tertia orbis agitur. Et taSi patiemur, erit : nam fpes affectat easdem. At tu, pro socio fi qua est mea gratia regno, nitur etiam in cælo noftro, Junge Deam patruo. Dixit Venus. Ille pharetram door potentia Amoris frangiSolvit: & arbitrio matris de mille fagittis

nis Minervam , do DiaUnam sepofuit. Sed qua nec acutior ulla,

uam venatricem defecisse à Nec minus incerta est, nec quæ magis audiat arcú. me ? filia Cereris erit etiam Oppofitoque genu curvavit Hexile cornu: virgo, fi indulgeamus : nam Inque cor hamata percussit arundine Ditem.

de hoc animo prasumit. At Haud procul Hennæis lacus est à monibus

tu, fi quid valeo apud te pro altæ,

patruo. Finierat Venus. IlNomine Pergus, aquæ. Non illo plura Cayitros le expediit pharetram ; eo

Carmina Selegir unum de mille fps

culis, ex voluntate matris Sed quo neque ullum acutius, neque minus incertum, neque quod magis obfequatur arcui : atga genu opposito finuavit lentum cornu, bo vulneravit Ditis pracordia calamo hamato Lacus eft profunda aquæ nomine Pergus, non longe à muris Hennais. Caystrus non audit plures

men tantum numen content

mecum. Annon cer

380rur

}385ame focio, connake Decora

[ocr errors]

plum nuncupavit, hoc darum nomen. 382, Minus incerta ] Id est, quæ re&ius Narraturus Poëta Cyanes Nymphæ cranf ad fcopum feftinet; nam vacillant nonformationem in ftagnum, prius Proserpi- nullæ, & obliquo motu ferunrur, alarum næ raptum elegancisfime defcribit.

vitio. Audire arcum dicuntur sagict:€, quæ 368. Triplicis ) In tres partes nempe quod arcus designavit certò feriunt. Vir. regnum fuit divisum, ita ut Jovi ccelum, gil. Georg. 1. fub finem, Neptuno maria, Pluroni Tartara, vel ut aliis placer Terra cesserit.

--- Audit currus habenas, 373: Tamen ] Corre&tio eft, qua etiam Cupidinem magis ad id quod cupit Venus hortatur.

384. Hamara ] Ferro armata & hamo, 376. Abfceffure ] Quia non Amoribus quæ è corpore difficulter extrahi poceft. indulgent sed virginitatem colunt.

Angl. a bearded Arrow. 376. Cereris filia] Proferpina est, cujus fabulam inaximo cum arcificio hic in.

385. Hennais ] Henna Urbs Siciliz. feruit.

386. Pergus ] Lacus ad Hennam, circa 379.. Patruo] Pluroni, qui Proserpinæquem Proferpinam Aores legentem Pluta patruus, fiquidem illa Joy is filia, hic Jo

rapuit. yis ejusdem frarer.

386. Caystros ] Et hic Caykros feu

Cayfter

Ver

cantilenas cygnorum in aquis Carmina cygnorum labentibus audit in undis. defluentibus. Nemus cingir Silva coronat aquas, cingens latus omne, suisquc .. é abareet radios folates suu Frondibus, ut velo, Phæbeos submovet ignes. foliis, tanquam velo. Ra- Frigora dant rami, Tyrios humus humida

, } 399 mi creant frigus, serra bu Alores. elt perenne qua filva dom Perpetuum ver cit. Quo dum Proserpina luco Proserpina fese obleítar, & Ludit, & aut violas, aut candida lilia carpit; legit aut viola, aut alba Dumque puellari studio calathosque finumque lisa ; duon implet pe- Implet, & æquales certat superare legendo, Tili desiderio quafillos, Pæne fimul vila cst, dilectaque, raptaque Diti: 395 sinum, á studier vincere comites carpendo, propemo

Usque adeo

properatur amor. Dea territa molto dum fimul confpeita eft

, & Et matrem, & comites, sed matrem fæpius, ore & ablata à Pluto- Clamat: &, ut summa vestem laniarat ab ora, :| ne: usý, adeo Amor accelera: Collecti flores tunicis cecidere remissis.

Dea tremefa£ta vocat trifti ore & matrem, o Tantaque simplicitas puerilibus adfuit annis: 400 æquales, sed marrem Sa- Hæc quoque virgineum movit jaćtura dolorem." prus : : cum lacera fet a- Raptor agit currus: & nomine quemque vocatos mittum ab extrema

Exhortatur equos. Quorum per colla jubasque flores colleiti delapfi funt tunicis laxatis,

en ranna Excutit obscura tinctas ferrugine habenas. fuit simplicitas annis ju- Perque lacus altos, & olentia sulphure fertur 405 venilibus , hoc etiam dam- Stagna Palicorum rupta ferventia terra : uum fecit dolorem virginis. Prado agitat currus, ä instigat equos appellatos fingulos fuo nomine, per quorum colla do jubas movet lora infetta ferrugine subnigra. Algue vehitur per profundos lacus, ( stagna Palicorum fætentia fulphure ebullientia terra aperta :

amata ,

ord ,

[ocr errors]

Cyyfer Joniæ Auvius, Cygnorum copia 400. Tantaque ] Elegantiffime hic, ut celebris.

ubique, Poöra exprimit 1 452 puei

læ, ut quæ collectos Alofculos anxie stuKúrrar synoncefeipwr

deat seryare. Ασία εν λειμώνι, Καύσρίν αμφί ίεθρα &c. Hom. Iliad. B. 460.

402. Nomine ] Orphnæus, Æchon, Ny

eteus, & Alaitor recensentur à Clau. 387. Carmina ] Placuit eciam fabula- | diano. rum artificibus Poëtis mirificam, ne quid plumæ decori abeflet, rauciflimis cygnis 406. Palicorum ] Fuerunt Palici fratres vocem tribuere.

duo, Jovis & Thaleæ nymphæ filii, ut qui390. Tyrios ] Punicei coloris, qualem busdam placet, ex rý nen1y irissu, hoc in violis confpicimus.

eft, ab iterum veniendo in vitam fic dicti: 390. Humida ] Heinsius melius cenfec optavit enim mater gravida, quo Junonis elle uvida,

iram effugeret , fibi terram dehiscere, 395. Pane fimul ] Similis Climax, Mars quæ maturi partus tempore aperta est, ex. videt hanc włamque cupit potiturque cupitao. qua Palici illi eruperunt ; qui Dii fue

395. Diti ] Quoniam è terra, cujus į runt indigenæ extra siciliam nullibi noti. Deus elt Pluto, effodiuncur diviciæ. Ut Duos vero oitentabant lacus accolæ, ex nofter

quibus emersifie fratres mentirentur,

tanta quidem veneratione habitos, ut ad - früm eft in viscera terra,

illos jurejurando controversias dirimeQuasque recondiderat lygiisque admover at rent, perjuris in iis pereuntibus, cum umbris

illæfi inde innoxii reverterentur. Alia Effodiuntur opes,

lege apud Macrobium Saturnal.

Et

agnovit

Et qua Bacchiadæ bimari gens orta Corintho quiche

Bacchiala nario orta Inter inæquales pofuerunt mcenia portus...

Corintbo bimari, condiderunt

muros, inter porrus inæquaEft medium Cyanes, & Pilææ Arethufæ, les. Est mare medium Cya' Quod cost anguftis inclufum cornibus æquor. 410 anes a Areihula Pisa, Hic fuit, à cujus ftagnum quoq; nomine dictum est, quod conjungitur compreInter Sicelidas Cyane celeberrima Nymphas;

hensum cornibus anguftis,

Cyane 'notiflima inter Nyma Gurgite quæ medio fumma tenus exititic alvo,

phas Siculus, à nomine cujus Agnovitque Deum : Nec longius ibitis, inquit, Stagnum etiam appellatum Non potes invitæ Cererisgener esse. Roganda, 415 , bic fuit, qua exftitit Non rapienda fuit. Quod fi componere magnis

medio mari fuprema parte

ventris tenus , Parva mihi fas eft's & me dilexit Anapis.hr Deum ; Nes, ait, longius Exorata tamen; nec, ut hæc, exterrita nupfi. ibitis. Non potes ele gener Dixit: &, in partes diversas brachia tendens ...

Cereris repugnantu.

Fuit Obstirit: haud altra tenuit Saturnius iram:

orandı, non auferenda. Quod 420

fi mihi licet conferre parut Terribilefque hortatus equos, in gurgitis, ima pro cum magnes, Anapis me Contortum valido fceptrum regale lacerto quoque amavit. Nupta sism Condidit. Icta yiam tellus in Tårtara fecit; nihilominus precibus delinsEt pronos curruş medio cratere recepit. ;

ta, neque iremefaéta ficuti

istian Dixit At Cyane, rapramq; Deam,contemptaq; fontis 425 wlnas in partes contrariae

e porrigens Jura lui moerens, inconsolabile vulnus

050 obnixa ejt. Saturnius non Mente gerit tacita; lachrymisque abfumitur omnis: diutius .compescuit iram, Et, quarum fuerat

modo numen, magnum

hortatus savos quadrispedes in illas

immifit sceptrum regium ima Extenuatur aquasa Molliti membra videres ;-;

pactum ftrenuo brachio in profundiffima abysi

. Terraipercußa aperuit iter in inferos, & récepit currus fponte ruentes medio gurgite, At (7ane deflens jura sua scaturiginis neglecta; , Deam abreptam, fert animo filente plagam immedicabilem, & tota extenuatur fletibus, & defluit in illas aquas, quarum modo fuera Dea. , Cerneres artus emolliri,

RC O'TA. 407. Bacchiada ] Archias eft, Bacchia- y cerra abforca in Siciliam delata eft, quo & dun-unus, Bacchia, Dionyfii filio oriun per cuniculos subterraneos, eandem fecudus , qui Corintho pulsus Syracusas in cum fuifle Alphæum Pifæum, & aflecuSicilia condidit.

cum fabulæ voluerunt. Hinc Arechufa 407. Bimari] Quia Jonio simul & Æ Pisæa, Atque huic fabulæ locum dedit, gco mari alluitur, in Isthmo Peloponne quod, ut fcripfit Plinius, quæ apud Pisam fiaco fica, Corinthus.

in Alpheum projiciuntur, eadem in Sici40%. Inæquales ] Duos habuerunt poreus ia ab Arechufa ejiciuntur. "Vide plura Syracufx, majorem alteruin, alterum mi in jo Fab.hujus libri.iu

417. Anapis ] Fluvius eft Siciliæ, qui 409. Est medium ] Locum defcribit, ubi, ideo Cyanen amare fingitur quod junci, Cyane nympha Plutonem, ne Proserpi- | una in mare deHuant. nam longius abriperet, prohibere voluit. 423. Condidit ] Jecit cantis viribus ut 409. Cyanes ] Nomen elt nymphæ, cu

totum Sceptrum occultaretur. jus obiter ipse Poëta fabulam tangit. Re 423: Tartara ] Inferorum locus provera fontis est nemen in agro Syracufano, fundillimus ne Tê Tit dépoca Fu quod in eo qui aquas suas Anapi miscet,

omnia perturbata &.confija fint. 409. Arethusa ] Nympha fuit Arethu 424. Cratere ] Eó nomine voraginem sa, Dianæ comes , quam cum Alpheus aut cerræ hiacum appellar, quo Pluto cum Peloponnesi Auvius juxca Pilas, amore Proferpina absorpcus est. Ut Lucretius incenfus perfequeretur, Diana in foncem lib 6. de faucibus Ænx, ejufdem nominis mucavit. Hujus aquis In summo funt ventigeni crateres, ut ipfi eum fuas Alpheus miscere vellet, illa à Nominirant wnos quas fauces perhibemus bora.

Offa

[ocr errors]

norem.

« AnteriorContinua »