Imatges de pàgina
PDF
EPUB

rem incutis animis bominum.

ardes recenti fiamma : 6 Ureris igne novo: quiq; omnia cernere debes, 195 qui debes cuncta intueri, vides Leucothoen spectas: & virgine figis in una, folam Leucothoen: intensos habes oculos in una puella, Quos mundo debes, oculos. Modo furgis Éoo quos debes orbi. Nunc oreris Temporius cælo : modo serius incidis undis; maturrus in cælo orientali ; Spectandique mora brumales porrigis horas. nunc tardius te immergu Deficis interdum: vitiumque in lumina mentis 200 byemales dum diu in illius Transit; & obfcurus mortalia pectora terres. obrutu hares. Deliquium Nec, tibi quod Lunæ terris propioris imago pateris nonnunquam ; o de Obftiterit, palles. Facit hunc amor iste colorem. feétus mentis porrigitur ad Diligis hanc unam: nec te Clymeneque, Rhodosq;, lucem ; & caliginosus terro

Nec tenet Æææ genitrix pulcherrima Circes, 205 Neque expallescis quod Luna Quæque tuos Clytie, quamvis despecta, petebat vicinior ferris obfuerit : hic Concubitus; ipfoque illo grave vulnus habebas amor parit hunc colorem. Tempore. Leucothoë multarum oblivia fecit;

Amas banc folam ; neque Gentis odoriferæ quam formosissima partu Clymene, neque Rhodus, neque formofijima mater" (ir- Edidit Eurynome ; sed postquam filia crevit, 210 ses An te movet , qua Quàm mater cunctas, tam matrem filia vincit. quantumvis neglecta opta- Rexit Achæmenias urbes pater Orchamus: ifque ipfo tempore graviter amo- Septimus à prisci numeratur origine Beli. re alio vulneraias eras

. Axe sub Hesperio sunt pafcua Solis equorum: Leucorhoë delevit ex animo Ambrosia pro gramine habent: ea feffa diurnis 215 amicas multas ; quam Eu- Membra minifteriis nutrit, reparatque labori. odores ferentis peperit ; sed Dumque ibi quadrupedes cæleftia

pabula carpunt ; poftquam nata adolevit, ran- Noxq; vicem peragit; thalamos Deus intrat amatos cum filia superat matrem, Versus in Eurynomes faciem genitricis, & inter quantum mater superat cateras. Orshamus parens imperium tenuit in urbes Achamenias, atque is censetur septimus à prsa mo atque antiquo Belo. Pascua equorum sunt fub regione occidentali : habent Ambrosiam pro pabulo. Ea alit artus lapos laboribus diurnis, de restituit in craftinum laborem. Et dum

quadrupedes pascuntur cibis calestibus, & nox vicem absolvit, Deus fubit cubiculum Amice mutats in vultus matris Eurynomenes ;

[ocr errors]

que & dies.

196. Leucothoen ] Orchami Babylonio- neris filia, Phæbo in primis adamata, ex rum regis filiam, Soli adamatam, de qua qua feptem genuit filios. deinceps.

205. Ana genitrix ] Persa Oceani filia. 19. Temporius ] Maturius, Citius. Ad-Dicitur verò Circe Äæ ab Æxa urbe seu verbium eft ab adverbio Tempori. Peninsula Colchidis; quanquam alii aliter. 199. Erumales ] Breviores horas, adeo 206. Clytie ] Una ex Oceani nymphis,

Phoebi amore correpta, quam deinde odio 202. Nec, tibi ] Solem negat ex inter- maximo profequutus eft, ut infsa videposicione Lunæ, paffum deliquium pal- bimus. Tere, quod illi quandoque accidit, fed ob 209. Odorifera ] Babylonicæ, feu Aranubilari quia Leucochoës amore teneatur. bica. pallere propriè eft amantum : unde alibi, 212. Achamenias ] Persicas, Arabiæ fiPalleat omnis amans, color hic eft aptus nitimas , quibus imperavit Achæmenes, amanti.

quo pars Perfidis Achemenia dieta eft. 204. Clymene ) Phaëtontis mater', de 213. Beli ] Is fuit Rex primus Affyrioqua jam fæpe, Oceani filia.

rum, Nini pater 204. Rhodos ] Puella fingitur fuisse Rho 214. Axe] Pro Cæli seu mundi parto dia, Neptuni &, fecundum aliquos, Ve- occidentali pofuit.

Bis

[ocr errors]

Bis sex Leucothoën famulas ad lumina cernit 220 bo videt ad januam inter

duodecim ancillas Leucothoen Lævia versato ducentem ftamina fuso.

trabentem fila tenuia fula Ergo ubi, ceu mater, caræ dedit ofcula natæ;

versato. Poftquam igitur Res, ait, arcana est : famulæ, discedite, neve

obtulit suavia tanquam ma

ter dileita filia, Rem, ait, Arripite arbitrium matri secreta loquenti. Paruerunt: thalamoque Deus fine teste relicto, 225 habeo secretam, ancilla abia

te, neve velitis efl'e testes Ille ego fum, dixit, qui longum merior annum, matri aperienti arcana. 06Omnia qui video; per quem videt omnia tellus :

temperaverunt do Deus, Mundi oculus. Mihi crede , places. Pavec illa ; arbitris é cubiculo remotis,

dixit , Ego sum ille , qua metuque

mensuro longum annum, qui Et colus & fusus digitis cecidere remiflis.

cun&ta intueor , per quem Ipfe timor decuit. Nec longius ille moratus, 230 terra cunéta cernit

orbis In veram rediit faciem, folitumque nitorem.

lumen : mihi fidem adhin

beas, mihi amata es, illa At virgo, quamvis inopino territa visu,

mecuit ; Lour colus, & fusus Victa nitore Dei, pofita vim paffa querela eft.

exciderunt digitis timore leInvidit Clytie, (neque enim moderatus in illa xatis. Ir se metus decorus Solis amor fuerat) stimulataque pellicis ira 235 \fuit ; neque ille diutius ha

rens induit veros vultus, Vulgat adulterium: diffamatumque parenti

consuetum fplendorem. At Indicat. Ille ferox immanfuetufque precantem,

puella, quanquam tremefaTendentemque manus ad lumina Solis, &, Ille ita infperato visu, superata Vim tulit invitæ, dicentem, defodit alta

fplendore Dei, vim tulit fi

ne querimonia. Clytie in .

lis fuerat mediocris in illan) Dislipat hunc radiis Hyperione natus: iterque de incitata ira in adulteram Dat tibi, quo poflis defoflos promere vultus. propalat adulterium, vula Nec tu jam poteras enectum pondere terræ gatum patri aperit. Ille Tollere, Nympha,caput : corpufq; exsangue jacebas

. ferus tegie alta terrorana Nil illo fertur volucrum moderator equorum 245 tem, porrigentem manua Post Phaethonteos vidiffe dolentius ignes.

ad lumina Solis, de dicen Ille quidem gelidos radiorum viribus artus,

tem, Ille violavit me teSi queat, in vivum tentat revocare calorem.

pugnantem ; ea superinjicit

cumulum ponderosa arena. Sed, quoniam tantis fatum conatibus obftat, Sol filius Hyperionis areNectare odorato spargit corpusque locumque: 250 nam hanc difcutit radiis ;

10 tibi, Leucothoë, viam facit, qua polis emittere faciem terra obrutam. Tu verò, Nympha, jam non poteras erigere caput interfe&um onere terra : do jacebas corpus exanime. Nihil Sol rector equorum alatorum dicitur vidiße iniquius poft flammas Phaëshontis. Ille quidem nititur virtute radiorum reducere, so poffit, ad vivum calorem membra frigida., Sed, quia fatum impedit tantos nisus, imbuit nectare odorato do corpus o locum;

Crudus humo : tumulumque fuper gravis } 240 Widiary

NO T Æ

234. Neque enim ] \Immoderatus erat | fuifle Apollini quondam amacam ex adeoque nimis apercus ; dicit học nequis v. 257. seq. non amplius author Lucia fortafle Apollinis furta Clyciæ cognita adit &c. miretur.

240. Crudus ) Crudelis, immitis. Allu235. Pellicis ira ] Ira, qua in Leuco- fum forte ad supplicia veftalium corrupthoën pellicem flagrabat, vel potius ira tarum. qua pellices ardere folent cum rivalem 246. Ignes ] Fulmina , quibns à Jove invenerint ; conftat enim Clytien etiam | misis Phaëchon periit.

р

Multaque

[ocr errors]

& prins multa conquestus, Multaque præquestus, Tanges tamen äthera, dixit. nihilominus, inquit, pene- Protinus imbutum cælesti nectare corpus trabis cælum. Continuo corpus delsvurum ca ejfi necta- Delicuit, terramque suo madefecit odore: se emollitum est, o imbuit Virgaque per glebas sensim radicibus actis terram suo odore ; o furcu- Thurca surrexit; tumulumque cacumine rupit. 255 luas thurifer prodit, radicibus

IV. At Clytien (quamvis amor excusare doloré, porrectia paulatime were Indiciumque dolor poterat ) non amplius auctor vertice suo erupit. Lucis adit: Venerisque modum libi fecit in illa.

iv. At Sol peter lumi- Tabuit ex illo dementer amoribus usa, nis non amplius accedit ad

Nympharú impatiens ; & sub Jove nocte dieq; 260 Clytien ; (quanquam amor poterat excufare' Invidiam, Sedit humo nuda nudis incomta

capillis. invidia indicium) 6 06- Perqne novem luces expers undæque cibique ftinuit à Venere cum illa. Rore mero, lacrymisque suis jejunia pavit: Clycie insanilJimé usa amo. Nec fe movit humo. Tantum ípectabat euntis ribus consumta eft ab illo tempore, Nymphas fu- Ora Dei: vultusque fuos flečcebat ad illum.

265 giens; & comam gerens in- Membra ferunt hæfisse solo : partemque coloris ornatam atque nudam, jacet Luridus exsangues pallor convertit in herbas. bumi sub dio, 6 notte Eft in parte rubor: violæque simillimus ora aqua ở fine alimentis fovit Flos tegit. Illa suum, quamvis radice tenetur, jejunia solo rore, o fucs las Vertitur ad Solem : mutataque servat amorem. 270 crymis: neque se movit à

V. Dixerat : & factum mirabile ceperat aures. terra : intuebatur folummo- Pars fieri potuisse negant; pars omnia veros é convertebat fuam faciem Poffe Deos memorant: sed non & Bacchus in illis. ad illum.

Dicunt" arius Poscitur Alcithoë, poftquam fluere sorores : ejus adhasilje, terra ; Quæ radio stantis percurrens stamina telæ, 275 pallor mutavit in herbas Vulgatos tacco, dixit, pastoris amores Eft ruber in parte; & flos Daphnidis Idæi. Quem Nymphe pellicis ira fimillimus viola occulit os. I illa, tametfi impeditur radice, flectitur ad Solem suum ; & mutata adhuc tuetur suum

V. Absolverat fabulam : do faltum ftupendum demulserat aures. Pars diffitentur fieri potuisse; pars dicunt veros Deos omnia poße: sed non est etiam Bacchus ex eo numero. Alcithoe peritur, poftquam forores conticuerunt; qua telam pendentem radio rexens, Tritos inquit, pratereo amores Daphnidis paftoris Idai, quem Nympha mutavit

BOT A. 253. Delicuit ] Præteritum à delique 269. Flos regit ] Heliotropium deferisco. Molle du liquidum factum est corpus, bit, quod fe cum Sole circumagere, ilinquit.

lumque fequi creditum, in quod mutata 253 Odore ] Quia in arbusculam mu est Clytie. tata eft, ex cujus inciso cortice thus ex 272: Sed non db Bacchus ] Non imperite sudat, quod foco admotum Diis gratisfi- profecto istud à Poëta additum, ut Bacchi mum præbet odorem, atque adeo æthera refricetur memoria, ad quem tandem retangit.

deundum, ut aprè inter se cohæreant hæ 257. Indiciumque ]. Quod Orchamo, fabularum narrationes, Leuconoës patri, fecerat.

274. Pofcitur ] Ut eciam fabellam ali259. Dementer usa ] Dolore amens,

quam narret. quod se ab Apolline prorsus dereliétam 277. Idai] Phrygii, vel Cretenfis; sentiret.

quippe & in Phrygia & in Creta mons 260. Nympharum impatiens"; ] Consuetudi. Ida. Siculum hunc fecerunt alii, nisi fornem bumanam omnem fugiens,

tè plures fuerunt.

Contulit

amorem.

, , } 280

fime parvo,

VII. Omitto

te

etiam

Contulit in faxum. Tantus dolor urit amantes.

in lapidem irata ob pellicem

rivalem : tanta ira insteVI. Nec loquor, ut quondam naturæ jure novato

gat amaries. Ambiguus fuerit modo vir, modo foemina,

VI. Neque dico, ut olim

Scython, fuerat ambiguus, VII. Te quoque, nunc adamas, quondam fidif- nunc mas, nunc famina,

natura conditione mutata. Celmi, Jovi : largoque fatos Curetas ab imbri.

Celmi , jam adamas, olim VIII. Et Crocon in parvos versum cum Smilace fidelifsime parvo Jovi ; flores

omitto etiam Curetas ortos Prætereo . dulcique animos novitate tenebo.

ex ubere pluvia.

VIII. Et Crocon muta;

tum in tenues flores cum undis

Smilace : do morabor mene Salmacis enervet, tactosque remolliat artus ; tes grata novitate.

ix. Audite quamobrem Discite. Caussa latet: vis est notissima fontis.

Salmacis fit dedecorata , Mercurio puerum diva Cythereïde natum

quare vires auferat efæmiNaïdes Idæis enutrivere sub antris.

natis aquis, & enerver memCujus erat facies, in qua materque paterque 290

bra contacta. Causa ignoCognosci poffent: nomen quoque traxit ab illis.

ratur : potentia fontis eft

vulgata. Naïades aluerunt Is tria cum primum fecit quinquennia; montes fub fpeluncis Idais puerum Deseruit patrios: Idaque altrice relicta

matum Mercurio ex diva, Ignotis errare locis, ignota videre

Cythereide ; cujus vultus Flumina gaudebat ; studio minuente laborem. 295 poffent“ dignosci :

quo pater & mater

habuit Ille etiam Lycias urbes, Lyciæque propinquos etiam nomen ab illis. 1s, Caras adit. Videt hic ftagnum lucentis ad imum statim atque implevit an., Usque solum lymphæ. Non illic canna palustris,

num decimum quintum, deNec steriles ulvæ, nec acuta cuspide junci.

stituit montes paternos, como

Ida nutrice deserta, gestiePerspicuus liquor est. Stagni tamen ultima vivo 300 bal vagari per ignota loca, & cernere fluvios ignotos , dum interim alapritas levaret laborem. Ille etiam invisit urbes Lyo. cias, bija Caras conterminos Lyciis. 'Hic aspicit lacum aqua perspicuâ usque ad ultimum fundum. Juic neque arundo paluftris, neque ulva inutiles, neque junci acuta cuspide succreverunt. A qua eft pellucida. | Margo tamen ftagni

in

[ocr errors]

282. Celmi ] Fuit hic unus ex Idæis florem mutata eft , . ficuti & Crocus in Dactylis, Jovis nutritius, cui quidem Crocum. parvulo mulcum dile&us, à quo poftea, 285. Infamis ] Fuit Salmacis, fons quod mortalem eum vulgaviffet, in ada- Cariæ, in quem quicunque vir defmantem mutatus eft.

cendereț ira mollis fiebat, & fæminæ na282. Curetas ] Fuerunt Curetes Crecen

turam induebat, ut inde Hermaphroditus, kes populi, ab Ætolis , ut nonnullis pla- hoc eft utrumque fexum habens, exiret : cet oriundi, Carybantes etiam & ldai Da

qua re fons infamis factus. Unde verò illi &yli vulgo appellati, quanquam à non

tanta vis, meliùs eric ex ipso Poëta cognullis diftinguuntur: dæmones itemque,

nitum. aut Dii crediti. Jovis fuerunt nutritii, &

291. Nomen ] Eppeã xi Appeditis. Cybeles Sacerdotes, de quibus prolixe Na- Provincia ad mare Mediterraneum , aut

296. Lycias ) Eft Lycia afiæ minoris talis Comes. 283. Smilace ] Puella eft, quæ Crocon

ejus partem, quod à Lycia Lycium dicitur.

297. Caras Accusativus Græcus. Sunt amavit, quo cum potiri non posset in autem Cares Cariæ incolæ, juxta LySmilacis, quæ hederæ fimilis eft planca, 'ciam.

Cespite

P 2

buxeo ;

circumdatur gleba virente, , Ce!pite cinguntur, femperque virentibus herbis. O gramine semper. viridi, Nympha colit : sed nec venatibus apta, nec arcus Nynapha frequentat ; sed

Flectere neque apta venationi, nec quæ soleat, nec quæ contendere cursu: qua consueverit curvare ar Solaque Naiadum celeri non nota Dianæ. cus, nec certare cursu, do Sæpe suas illi fama est dixisse forores : 305 fola Naiadum non cogmia Salmaci, vel jaculum, vel pictas fume pharetras ; suas forores Sape illi dixifc, Et tua cum duris venatibusotia misce. Salmaci

, cape jaculum, vel Nec jaculum sumit, nec pictas illa pharetras: pbaretras versicolores, 6 Nec sua cum duris venatibus oria miscet. misce sua otia cum laborio- Sed modo fonte fuo formosos perluit artus: 310 capit jaculum, neque piéta Sæpe Citoriaco deducit

pectine crines; pharetras

, neque misiet sua Et quid se deceat, fpectatas consulit undas. otia cum laboriosis venati- Nunc perlucenti circumdata corpus

amictu bus. Sed tantum lavat pul. Mollibus aut foliis, aut mollibus incubat herbis. Sape peftit capillos pectine Sæpe legit flores. Et tunc quoq; forte legebat, 315

dogo

fulieaquas Cum puerum vidit: visumque optavit habere. Spectaras, quid fibi conve. Nec tamen antè adiit, etsi properabat adire, niat: interdum indura cor- Quam se composuit, quam circumspexit amictus, pus veßlicu pellucido fterne. Et finxit vultum ; & meruit formola videri. vel in teneris graminibus. Tuncficorsa loqui : Puer o dignissime credi 320 Sæpe colligit flores ; & tum Effe Deus, seu cú Deus es, potes esse Cupido: quoque fortè colligebat, cum Sive es mortalis; qui te genuere beati: aspexit juvenem, & capivit Et frater felix, & fortunata profecto frui conspecto. Neque tamen prius accessit , quana tibi foror eft, & quæ dedit ubera nutrix. quam festinabat accedere , Sed longè cunctis longeque potentior illis, 325 quam fe ornavit, quam cir- Si qua tibi sponsa est; liquam dignabere tæda. pofuit faciem, t' digna fuit Hæc tibi five aliqua

eft; mea fit furtiva voluptas : videri pulchra. Tunc fic oca Seu nulla eft; ego fim : thalamumque incamus cæpit loqui, o Juvenis di, eundem. griffime haberi Deus ; fiue Nais ab his tacuit: pueri rubor ora notavit su Deus es, videris erre Cum pido : seu es mortalis, gai te

Nescia quid fit amor: sed & erubuiffe decebat. 336 produxerunt funt felices : Hic color aprica pendentibus arbore pomis; frater eft quoque beatus, & Aut ebori tincto est; aut sub candore rubenti, Sanè foror, fi quam habes eft Cum frustra resonant ära auxiliaria, Lunæ. felix, el nutrix qua cibi

Poscenti 'admovit mammam. Sed , la quam babes fponfam, fi quam dignam credideris face, ea longè multoque fortunatior illis omnia bus. Seu aliquam habes, voluptas sit mihi secreta : seu nullam habes, ego fim tibi fponfa doo qonueniamus in unum cubiculum. Poft hac Nuis filuit: rubor tinxit vultus adolefcentis ignorapris quid fit amor : sed etiam decorum erat pudore fufufum fuisse. Hic eft color pomis adharentibus arbori Soli expofita, aut ebori colare infesto, aut Luna rubenti fub albedine, cum ara opifera nequicquam obftrepunt.

AYOT . 311. Cytoriaco ] Buxeo, à Cytoro Gala- | astrologiæ peritas , quo fidem fibi apud tiæ monte buxo celebri.

vulgus facerent appropinquance Lunæ 333. Cum frustra] id eft, cum propter defe&u, fingere fe carminibus magicis eclipsim Luna rubicunda non fine pallore illi ruborem inducere , eandemque de apparet. Æra auxiliaria quod attinet, cælo pofle deducere : quod cum valgo ef[ciendum eft solicas este mulierculaş / set perfuafum; laboransi Lunx auxiliari

6

Si qua

« AnteriorContinua »