Imatges de pàgina
PDF
EPUB

omnes concurrunt ,

102 P. OVID. NAS. MET A M. LIB. III. Ille aper vaftissimus qui va- , Ille aper, in noftris errat qui maximus agris; gatur in noftris campis, ille Ile mihi feriendus aper. Ruit omnis in unum 715 sper eft mihi mactandus. Torum agmen rabrosum ir

Turba furenş. Cunctæ coëunt, cunétæque seruit in unum

Penthea : quuntur

om Jam trepidum, jam verba minus viclenta locutum, nes fequuntur munc paver: Jam se damnantem, jam se peccaffe fatentem. , nunc proferentens voces minus feroces , quam mo

Saucius ille tamen, Fer opem, matertera, dixit, do proculerat, nunc se co- Autonoë: moveant animos Actæonis umbræ, 720 arguentem, nunc se malè fe- Illa quid A&tæon nescit; dextramque precanti ciffe conftentem. ille ta

Abstulit: Inoo lacerata est altera raptu. men vulneratus ,

Veri, inquit, in auxilium malerte- Non habet infelix quæ matri brachia tendat: 1a Autonoë : manes Altao- Trunca sed oftendens disjećtis corpora membris, nis fie&tant corda. Illa igno- Adspice, mater ait. Vilis ululavit Agave; ' 725 ripuit dextram oranti: al Collaque jactavit, movitque per aëra crinem : tera eft avulla raptu Inūs. Avullumque caput digitis complexa cruentis Miser non habet lacertos Clamat, Jo comites, opus hæc victoria noftrum est. quos porrigat matri ; sed Non citiùs frondes autumno frigore tactas, exbibens corpus, mutilarum. Jamque malè hærentes alta rapit arbore ventus; 730 ler, inquit. Agave ulula- Quàm sunt membra viri manibus direpta nefandis. vit ; cum videret laceratos Talibus exemplis monitæ nova facra frequentant, filii arcus. Et excuffit col- Thuraque dant, sanctasque colunt Ismenides aras. lum, á jałtavit comam per aërem, a tenens caput abftraétum digitis fanguinolentis, Jo comites, exclamat, hæc viếtoria est opus noftrum. Ventus non citiùs deripit arbore excelsa folia ufta frigore per Autumnum, & tunc leviter affixa, quam artus viri funt dilaniati manibus impiis. Thebana docta ejusmodi exemplis celebrant nova sacra Bacchi, & thura prabent, da venerantur sacra altaria.

[ocr errors]

714. Aper ] Pentheum Aprum effe cre non abfimilis cafus mitiorem præstare dit mater Bacchi & furoris plena.

debuiffet, nisi tum ebrietas omnem ratio718. Jam se damnantem ] Pentheus ag nem & memoriam sustuliffet. noscit tandem fe peccasse eo quod Bacchum & illius facra contempferat.

722. Inoo ] Manum itaque alteram Au

tonoë, alteram Ino abftulit. 720. Moveant ] At misericordiam tuum animum fle&tant. Fuit verò Autonoë foror 733. Ifmenides į Thebanæ mulieres, Agaves & A&xonis mater , quam filii, ab Ilmeno Baofiæ Äuvio, fic di&tæ.

LIB.

203

LIBER IV.

A R G U M E N T U M.

Adeò ut in festo varias ad colum historias illæ sibi invicem narrare cæperint. Partim de moris denigratis, partim de Apolline in Eurynomen verso, ut cum Leucot hoë concumberet : quamobrem Clytie Zelotypa in Heliotropium fuerit mutata : partim de Hermaphrodito do Salmacide nympha in unum corpus concretis. Quo facto, forores ipfa in vespertiliones, earumque telæ in vitem do pampinos transformatæ funt. Hac de re cum Agave lætaretur, magnus ei dolor oblatus eft: quando Ino do Athamas in mare per infaniam profiluerunt , & faéti funt dii marini. Quos dum mulieres Thebanæ pro mortuis deplorant, in faxa du volucres

, commutantur. Cadmus quoque hac calamitate commotus, reliétis Thebis, in illyriam cum uxore profectus est. Ubi uterque anguineam formam accepit. Solus itaque restabat è Bacchi contemptoribus Acrifus, avus Persei : qui Gorgonis caput amputavit. E cujus guttis in terram delapsis angues exorti sunt, & Atlantem in montem,

virgasque, poft Andromedam liberatam, in lapides convertit. Orto deinde in nuptiis tumultu, Phineum cum fuis , unaque Pretum d Polydecten, faxeos reddidit.

P. OVID.

P. OVIDII NASONIS

NASONIS Metamorphoseon

LIBER. IV.

A

INTERPRETATIO. II. T non Alcithoë Minyeïas orgia censer
I. Alcithoe Minya filia

Accipienda Dei : fed adhuc temeraria
non opinatur orgia Dei elle
admittenda ; sed insana pro-

Bacchum fitetnr adhuc Bacchum non

Progenie negat esse Jovis: sociafq; forores fe filium Jovis; Ø babet Impietatis habet. Feltum celebrare facerdos, forores participes ejufdem Immunesque operum dominas famulasque suorum 5 rat frequentare feftum, o Pectora pelle tegi, crinales solvere vittas, dominas G ancillas vecan- Serta coma, manibus frondentes sumere thyrsos, tes à suis operibus velari pe- Jusserat: & fævam læsi fore numinis iram #torc pellibus, folvere vittas Vaticinatus erat. Parent matresque nutrusque ; crinales, impedire capillos coronis & manus thyrfis Telasque, calathosque,infectaq; pensa reponunt: 10 frondofis ; & pradixerat Thuraque dant: Bacchumq; vocant, Bromiumq;, indignationem Dei fpreti Lycumque, fore violentam. tres

, o nurus obtemperant, Ignigenamque, latumq; iterum, solumq; bimatrem. & omittunt telas, e qualos, do pensa imperfeta ; & immittunt thura; & citant Bacchum, con Bromium, Lyaum & Ignigenam, iterumque genitum, dan solum bimatrem.

ROTA

1. Orgia] Bacchi facra fuerunt , alio , Deos religiose appellare solebant, eorumnomine Dionysia ; itemque Bacchanalia que acta recensere ; quod illis gratiffidicta.

mum arbitrabantur. 2. Sed adhuc ] Etiam poft funeftum il 11. Bromium] id eft, frementem : easti lud Penthei exemplum.

βρέμειν. . 3. Soro es ] Antonius tres numerat so

11. Lykum ] 'ATI TÝ núely, à solvendo, rores Leucippam ,, ( quæ Ovidio Leuco- quod vinum curas solvat : unde etiana noë : ) Arsippam, (quam alii Aristippen, Latinis Liber pater. alii Arfinoën vocant, ) & Alcithoën. 4. Sacerdos ] Fortasse Tiresias.

12. Ignigenam 1 Quia fulminis i&u edi6. Teftora pelle ] Totum describit Bac

tus, ut vidimus antea. chantium fæminarum habitum.

12. Iterum ] Quia Jovis femori inclu7. Serta ] Ex Pampinis.

fus, quod illi alterius matris loco fuity is. Bacchumque ] Omnibus nominibus , unde & bimater.

Additur

1

Nycteliufque , Eleleufque parens & Jacchus,} is het modele

[ocr errors]

Additur his Nyseus, indetonsusque Thyoneus,

Adjicitur his Ny seus ,

Thyoneus intonsus, LeEt cum Lenxo genialis consitor uvæ,

2145 do inventor genialis

uva, Nyttelius, ca parer & Evan:

Eleleus , & facchus, EEt quæ præterea per Graias plurima gentes van, infuper nomina Nomina , Liber, habes. Tibi enim inconfumta plurima , qua consecutus es

inter nationes Gracas , Juventas.

Liber. Tibi enim interde Tu puer æternus, tu formofiffimus alto

Juventus : Tu puer aterConspiceris cælo: tibi, cum sine cornibus adítas, nes, tu es pulcherrimus in Virgineum caput eft : Oriens tibi victus, adusq; 20 excelfo calo : ubi eft caDecolor extreino quæ cingitur India Gange.

put puella, cum te offers

fine cornibus. Oriens à te Penthea tu, venerande, bipenniferumq; Lycurgú fuperatus, usque ad lydiam, Sacrilegos mactas: Tyrrhenaque mittis in æquor qua fusca circumdatur ulCorpora. Tu bijugum pictis infignia frænis

simo Gange. Tu , Colla premis lynců : Bacchæ Satyriq; fequuntur :25 um ' impium iyeur

perdus Penthe

gum, qui in vices bipennem tulit; d deturbas in mare corpora Thufca. Tu urges colla lyncum bijugum speciofa pietis frenis: Baccha o Satyri te comitantur ,

vene

ranie

[ocr errors]

13. Nyseus ] A Nysa nutrice, vel Nyfa | ab ebriorum protervitate & impudentia monte, apud quem educatus , vel Nyfa unde Horat dixit Indix urbe quam Bacchus ædificavit. Addis cornua pauperi.

13. Indetonfus ] Quippe Apollini & Baccho perpetuam efle juventutem volue

20. Oriens ] Primus creditus Indiam

cædibus vexafle Bacchus, & victoriis perrunt Poëtæ.

:13. Thyoneus.. A matre Semele, quæ agrasse ; ubi columnas ftatuit, ficuti Hereriam Thyone di&ta.

cules in Hifpania. 14. Lenao ] A torculari seu lacu , qui

21. Decolor ] Quia fufco funt colore

Indi. agros Græcis dicitur.

14. Genialis ] Genio & voluptati ma 21. Gange ] Fluvius est Indiæ citerio. xime accommodatæ

rem ab ulteriore dividens. is. Nyttelius ] A nocturnis feftis.

22. Lycurgum Rex fuit Thraciæ, quem is. Eleleusque] A clamore Orgia cele biperini, qua vices in Bacchi contembrantium, & hortantis voce saeres, qua

ptum cædebác, fibi corporis extremas parin hymnis, Pæanibus, itemque hortatio

tes ablcidifle fabulatus eft Apollodorus. nibus bellicis utebantur.

23. Sacrilegos ] Dicitur Bacchus orbem 15. Jacchus ] A clamoribus & vocife terrarum facrilegis & Deorum contemratione.

toribus purgasse. 15. Evan ] Vox fuit bacchantium, 23. Tyrrhenaque ] Nautas dicit, de qui

bus antea. qua ipse Bacchus intelligitur. 17. Juvent as ] Quæ Hebe eft juventu: mália africæ familiaria, maculata pelle,

24. Bijugum lyncıım ) Sunt lynces anitis dea; quam pro ipfa juventude posuit.

& mira oculorum acie prædita , à quibus 18. Formofiffimus alto ] quibusdam vide Bacchi currum trahi voluerunt. tur Bacchus pro Sole à Poëtis accipi, &

25. Satyrique ] Sacyri, ur refert Plimore virg. locucum volunt in nius, nihil aliud hominis quam figurain 1. Georg.

habent. In Æthiopia nascuntur, adun

cis naribus, afpera cornibus fronte, pet'os ô clarissima mundi Sidera, Liber salma Ceres bimore

des caprinos habentes. Non lunr verdilli

aliud quam. Poëtarum opus, ad bruto19. Cornibus ] Varii varia assignant cur rum & ferorum hominum imaginem effiBacchus dicatur cornutus; videtur ita dici tum.

eo

fenex vini plenus, qui fu- Quique senex ferula titubantes ebrius artus Atentat membra vacilandia Sultinet; & pando non fortiter hæret a fello. curvo afello. Quacunque Quacunque ingrederis; clamor juvenilis, & una te confers, clamor juvenils, Fomineæ voces, impulsaque tympana palmis, & fimul voces muliebres; Concavaq; æra fonant, longoq; foramine buxus. 30 tympana percussa palmis, o Pacatus mitisque, rogant Ismenides, adsis: itemque buxus produto fo-Jussaque facra colunt. Solz Minyeides intus, ramine. Ifmenides orant ut

or ant us Intempestiva turbantes festa Minerva, adfis propitius , b fuava; Aut ducunt lanas, aut ftamina pollice versant, o frequentant Sacra indi. Aut hærent telæ, famulasque laboribus urgent. 35 mi violantes festa operibus quibus una levi deducens pollice filum parum convenientibus, aut Dum cessant aliæ, commentaque facra frequentant, trahunt lanas, aut torquens Nos quoque, quas Pallas melior Dea detinet, inquit, ftamina, poltice, aut info Utile opus manuum vario fermone levemus :

promenamaPerque vices aliquid, quod tempora longa videri 40 cillas operibus. Quarum a. liqua rrahens filum agili Non sinat, in medium vacuas referamus ad aures. pollice, Dum, inquit, alia Dicta probant; primamque jubent narrare førøres. opus intermittunt ,

Illa, quid è multis referat (nam plurima noracy) brant fefta disia, mus quo. Cogitat; & dubia est, de te, Babylonia, narret, nerabilser detinet , lenis- Derceti, quam versa sqamis velantibus artus 45 mus opus utile manuum di- Stagna Palæstini credunt celebraffe figura: verso sermone ; alterna An magis ut sumtis illius filia pennis vice auribus otiofis aliquid

Extremos narremus quod non patiatur sempora videri longa. Sorores laudant ejus verba, e imperant ut illa prior incipiat aliquid referre. Illa secum perpendit quid narret é multis : (nam multa sciebat ) o inceria eft an loquatur de te Derceti Babylonia, quam Palæstini arbitrantur frequentasse lacus mutata figura, Squamis ts* gentibus membra : an potiùs loquatur quomodo filia illius adoptatis penns

do cele.

[ocr errors]

26. Quique senex ] Silenum dicic Bac- illam variis de causis fabulati funt, unde chi nutritium , pedagogum & comitem & Atergatis dieta. Ab Allyriis, aliisque afliduum, semper ebrium , cujus gefta- populis culta fuit. men baculus ex ferula arbore. Atque il 45. Palaftini ] Palæstina Syria ProJum tanquam parentem Satyri observa- vincia. bant, qui & ipsi senes facti, sileni dice 46. Celebraffe] Juxta Ascalonem Syriæ bantur.

urbem Dio. ftagnum eße scripsit seu la30. Concava] Cymbala dicic ærea, qui- cum, in quem Dercetis , pudoris amifli bus & furentes ad infanum ftrepicum dolore, ab adolescence quodam, Veneris utebantur.

inftin&u, compressa, postquam filiam Se30. Buxus ). Pro tibia, quam etiam ex miramidem peperiffet, fefe conjecit.. Cubuxo conficiebant.

jus rei causa Syri piscibus illius Itagni (in j1. Pacatus ] Parce Liber

piscem juxta illorum opinionem mutaTarce, gravi metuende Thyrso, ta Dea) abftinuifle, templumque illi juxinquit Horat. Carm. lib. 2. Ode 19. ta lacum ædificaffe scriplit Diodorus. Vi

33. Minerva] id eft, artibus å Minerva de, fi tanci videcur , Lucianum de dea inventis quas Bacchi fefto die exercere Syria. nefas efler.

47. Pennis ] Hanc Semiramidem Der42. Sorores ) Minyeïdes.

ceris filiam, quæ Babylonem ampliavit , 45. Derceri] Veneris filia aut Venus in columbam fuifle mutacam nonnulli ipla ; cujus imago supernè mulierem, tradiderunt quos sequutus eft Ovidius. infernè piscem referebat, ita muratam illam quidem primò à matre expositam

à

« AnteriorContinua »