Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Quacunque ingrederis, clamor juvenilis, et una
Femineæ voces, impulsaque tympana palmis, 29
Concavaque æra sonant, longoque foramine buxus.
Pacatus, mitisque, rogant Ismenides, adsis;
Jussaque sacra colunt: solæ Minyeïdes intus,
Intempestiva turbantes festa Minerva,
Aut ducunt lanas, aut stamina pollice versant, 34
Aut hærent telæ, famulasque laboribus urgent.
E quibus una levi deducens pollice filum,

30. Concavaque æra, cymbala ærea. lanas. Vid. ad ii. 411. Plenius ClauLongoque foramine buxus. Periphrasis dian. xx. 385: Vellera per tenues est tibiæ quæ ex buxo fieri solet. ferri producere rimas. Versari a laniLongo foramine explicandum, longa ficis dicitur et stamen, filum, et fusus, serie foraminum, docent Noster xii. ut 221; vii. 22; Tibul. II. i. 64 : 158. longave multifori-tibia buxi ; Fusus apposito pollice versat opus. HeHoratius etiam, Art. P. 203. tibia te rent rei, aut in re aliqua, qui sedulo nuis simplexque forumine pauco ; et eam tractant. Hærere in libris, Cic. Virgil. qui, Æneid. ix. 618. Phrygiæ Attic. xiii. 4: Hærere in jure, Orat. tibiæ biforem cantum tribuit. Hein i, 38. sius conjecturat uncoque foramine, 36. Una, Leucippe. Deducere : vide quod multo durius foret altero. Im ad i. 4. Levi pollice, ut vi. 22. Hermo lectio Heinsii, sensu carens, no cules contra, Epist. ix. 77: crassa stræ explanationi omnino repugnat. robusto deducit pollice filu. Detinet,

31. Pucatus et mitis, vocabula so lanificio occupatas retinet. Etiam ab lennia in invocationibus Deorum. Anton. vrr. pilepyou. Opus levemus Rogant Ismenides. Thebanæ matres, ipse explicat, quod tempora longa viut felix faustusque adsis, precan deri Non sinat. Infra 295. sic minuere tur.

laborem. Virgil. Georg. i. 293. texens 32. Solas has Deo adversatas esse, mulier longum cantu solatur laborem. monet etiam Ælianus. Intus ; in ædi. Sed cum hoc loco confer in primis bus, quum reliquæ mulieres in Cithæ Georg. iv. 345. ubi Clymene inter sorone baccharentur. Turbare, profa rores vellera carpentes Deorum amores nare quod, 390. substituitur. Cic. narrat. Vurio sermone, variis fabellis H. R. 16 : sacra ludosque conturbare ; vicissim narrandis. Vacuas, non ocQuinctil. Decl. 265. publica sacra tur. cupatas aliis rebus audiendis ; iii. 319. bare. Intempestiva Minerva, quum vacua Juno. Sic sequitur longum epialieno tempore operam darent lani sodium

usque ad ver. 388 : quo comficio, cui Minerva præerat. Ælian. ai mode jocosæ aliquot et amatoriæ faμεν περί τους ιστούς είχον και επο bellæ intexuntur, quæ vix melius, νούντο περί την 'Εργάνην. Τertis quam a mulieribus confabulantibus, operari Minervæ dixit Tibul. II. i. 65. narrantur. Earum numerum auget Aut ducuntlaboribus urgent, triplex dubitatio primæ mulieris et præterimulierum Græcarum opus. Ducunt tio tertiæ 276-284.

Dum cessant aliæ, commentaque sacra frequentant, “ Nos quoque, quas Pallas, melior Dea, detinet,'

inquit, Utile opus manuum vario sermone levemus; 39 Perque vices aliquid, quod tempora longa videri Non sinat, in medium vacuas referamus ad aures. Dicta probant, primamque jubent narrare sorores. Illa, quid e multis referat, nam plurima nôrat, Cogitat; et dubia est, de te, Babylonia, narret, Derceti, quam versa squamis velantibus artus 45 Stagna Palæstini credunt celebrâsse figura; An magis ut sumptis illius filia pennis Extremos albis in turribus egerit annos : Naïs an ut cantu, nimiumque potentibus herbis, Verterit in tacitos juvenilia corpora pisces,

50 Donec idem passa est: an, quæ poma alba ferebat,

45. Dercetis sive Derceto et alio nas aut alas, pro in avem mutari, amat nomine Atergatis, Dea Syriorum. Ei Ovid. v. 288; xi. 789; XII. i. AlVenus læsa amorem juvenis cujusdam bis in turribus. Noster, Trist. I. ix. inspiravit, ex quo Semiramin enixa 7: Aspicis, ut veniant ad candida præ pudore se in lacum præcipitavit, tecta columbæ ; Accipiat nullas sordida in quo in piscem mutata juxta Ascalo turris aves ; itemque Martial. Epigr. nis stagnum colebatur, ejusque imago. xii. 31 : Quæque gerit similes candida ex parte hominem, ex parte piscem turris aves.

Amant autem columbæ referebat. Diod. Sic. iii.; Plin. H. N. loca altiora. Ex his fabulis Syri et v. 32. Filia ejus Semiramis a colum pisces et columbas in Deorum numero bis educata credebatur. Versa squa habebant. Hygin. f. 197. mis, in squamas, ut alibi, mutatus tauro. 49. Nais.] De Naide hac nihil Velure de plumis et squamis dicitur. certi commemorari potest. Lactant. Palæstini, Syri; nam Syriæ pars erat in Arg. eam ait similiter cessisse in Palæstina. Celebrat locum is, qui piscem. Cantu et herbis utebantur frequentur in eo versatur.

veneficæ, vii. 98. De potentibus herbis, 47. An magis ut sumptis.] Semira vide ad i. 522. Tacitos, mutos, ellemis, Dercetis Deæ filia, miro quodam nas, ut qui pulmonibus, arteria et modo a columbis lacte coagulato e gutture careant. An, qua poma alba. proximis pastorum mapalibus rapto Mori arboris est periphrasis. Morus nutrita fuit, unde et Semiramis fuit enim arbor fructus primum albos, deappellata; nam, Syrorum lingua, se inde nigros Pyrami ac Thisbes sanguimiramides vocantur columbæ, quas

ne effectos fert. Syri, ut Deos, colebant. Sumere pen

Ut nunc nigra ferat contactu sanguinis arbor.
Hæc placet; hanc, quoniam vulgaris fabula non est,
Talibus orsa modis, lana sua fila sequente:

“Pyramus et Thisbe,juvenum pulcherrimus alter, Altera, quas Oriens habuit, prælata puellis, 56 Contiguas tenuere domos, ubi dicitur altam Coctilibus muris cinxisse Semiramis urbem. Notitiam, primosque gradus vicinia fecit; Tempore crevit amor: tædæ quoque jure coissent, Sed vetuere patres: quod non potuere vetare, 61

54. Luna sua fila sequente eleganter, dum lana deducitur in fila; sequi de rebus ductilibus. Vide ad Plin. VII. Ep. ix. 11.

55. Pyramus et Thisbe Babylonii, triste amoris infelicissimi exemplum, quorum sanguine mori poma aspersa nigrum contraxerunt colorem. Cæterum a nullo alio scriptore antiquo tractata est hæc fabula, et, nisi facta ab Ovidio, certe ut non vulgaris et ex Oriente translata, diligenter exornata. Valde autem afficit animos legentium. Ætas amantium, castus eorum amor, durities parentum, error quo trahuntur, tristes denique eorum exitus, multum valent ad commovendum animum. Omnia inter se conspirant ad fidem faciendam, atque ad naturæ veritatem moresque amantium notata sunt.

57. Contiguas domos.] Ex hoc ver. su apparet, has domos habuisse communem parietem, quas, qui distincte loqui volunt, continuas (quod etiam h. l. est in Varr. lect.) aut continentes dicunt. Contiguæ enim aut attigua eæ etiam dici possunt, quæ se invicem attingunt. Hoc nunc præstat, quia versu 66. demum monetur, has domos communem parietem habuisse. Altam coctilibus muris. Babylonia, Juven. x. 171. vocatur a figulis munita. Similiter et Noster eam circumloquitur; ejus enim maxime memorabiles muri,

VOL. III.

a Semiramide excitati, et in miraculis mundi adeo numerati: coctiles, quia instructi erant latere coctili, bitumine interliti. Habebant altitudinem centum cubitorum, unde urbs alta: vide Curt. V. i. 24 sqq. et qui ibi laudantur ab Interpp. Alias altæ urbes sunt celebres et valentes opibus. De altitudine murorum et turrium variant Interpretes; vid. Farnab. ad hunc locum.

59. Primos gradus, scilicet amoris, quod haud dubie subintelligendum est e versu sequenti, nisi malis cum aliis notitium primosque gradus per Hendiadyn exponere, primos gradus notitiæ.

60. Tæde-coissent, matrimonium quoque iniissent. Satis enim notum, in nuptiis tædas præferri solitas sponsis. Hinc tæda poetis de ipsis nuptiis, de ipso matrimonio ix. 721; xv. 826. Coire, ut ovvépxeodai, de conjugibus. Jam coëssent jure tædæ fere dictum est, ut ibid. 15. sociata fædere lecti, et infra vii. 403. thalami fædere jungit. Ros. Schirach. hic aliquid humani passus est. Quum enim verba ita jungeret, tædæ quoque coïssent, idque jure, fieri haud poterat, quin ad interpretationem durissimam deferretur; tædas enim de amore accipit, qui se conjunxisset jure. 61. Patres possent esse omnino pa

Ff

Ex æquo captis ardebant mentibus ambo.
Conscius omnis abest; nutu signisque loquuntur:
Quoque magis tegitur, tectus magis æstuat ignis.
Fissus erat tenui rima, quam duxerat olim, 65
Quum fieret paries domui communis utrique:
Id vitium nulli per secula longa notatum, ,
Quid non sentit amor? primi sensistis amantes ;
Et vocis fecistis iter; tutæque per

illud
Murmure blanditiæ minimo transire solebant. 70
Sæpe, ut constiterant, hinc Thisbe, Pyramus illinc,
Inque vicem fuerat captatus anhelitus oris;

rentes, ut alibi fratres pro fratribus et
sororibus, reges pro rege et regina;
vide Bentl. ad Horat. I. Sat. v. 100.
Rectius tamen nunc sensu vulgari ca-
pies; namque versu 153 Thisbe ait,
miseri, meus illiusque, parentes, ubi
soli patres intelliguntur, qui duriores
fere matribus in ejusmodi rebus esse
solent. Post patres posui interpunc-
tionem maximam, quam vir doctus
apud Clarck. ad Hom. Il. r. 39. et
alius in Observatt. Miscel. Vol. II, t.
i. p. 34. suasit. In vulgata lectione
falsa est sententia. Ex æquo, ambo
pariter, unus æque ac altera ; ix. 719.
Plin. Paneg. 83. de marito ac conjuge,
probati ex æquo. Captus de amante.
Nutu, etc. Venus docet vel viro co-
ram nutus conferre loquaces, Blanda-
que compositis abdere verba notis. Ti-
bul. I. ii. 22. Quoque magis, etc.
Sententia amoris naturam bene adum-
brans, verbisque tropicis expressa si-
militudinem involvens. Tegitur, ce-
lari cogitur. Tectus magis, Mugis hic
eo magis intelligendum; vide Drakenb.
ad Livium. i. 25. Æstuat, calorem
efficit.

65. Fissus erat tenui rima.] Ut solertiam amantium notaret, hæc de rima pluribus persequutus est. Pro

pertius. II. xiii. 72: nunc licet per rimosas mittere verba fores. Pro eo Noster mox jucunde, vocis facere iter. Et ducere et agere rimam Latinum est; vide Ciofan.

68. Quid non sentit amor.] Parenthesis est, rationem continens, cur amantes primi rimam illam notârint. Virgilius de Didone: Quis fallere possit amantem. Tutæ, quæ non interciperentur, ut literæ. Murmur solenne de submissis et lenibus amantium confabulationibus. Art. Amat. ii. 723. murmur amabile. Minimo et 83 parvo, ut xi. 187. vox parva.

72. Captatus anhelitus oris.] Anhelitus oris est ipsum illud murmur minimum, idque captabatur auribus. Heroid. xix. 53. captare voces auribus ; iii. ex. P. iv. 19. captata per aurem. Invidia eleganter tribuitur rebus inanimis, quæ prohibent aliquid fieri. Sic libro x. 642. Detulit aura, preces ad me non invida blandas ; sic Rem. Am. 103. durum limen, quod excludit amantem; et Art. Amat. ïïi, 150. crudelis janua. Plerumque acerbius amantes in ejusmodi obstacula invehere solent; sed nostri amantes leniore sunt ingenio, quod et ipsum eos commendat.

Invide,” dicebant, “ paries, quid amantibus ob

stas? Quantum erat, ut sineres nos toto corpore jungi ? Aut hoc si nimium, vel ad oscula danda pateres ! Nec sumus ingrati : tibi nos debere fatemur, 76 Quod datus est verbis ad amicas transitus aures." Talia diversa nequicquam sede loquuti, Sub noctem dixere, Vale ; partique dedere Oscula quisque suæ, non pervenientia contra. 80

Postera nocturnos Aurora removerat ignes, Solque pruinosas radiis siccaverat herbas; Ad solitum coïere locum: tum murmure parvo Multa prius questi, statuunt, ut nocte silenti Fallere custodes, foribusque excedere tentent; 85 Quumque domo exierint urbis quoque claustra re

linquant : Neve sit errandum lato spatiantibus arvo, Conveniant ad busta Nini, lateantque sub umbra Arboris : arbor ibi, niveis uberrima pomis, Ardua morus, erat, gelido contermina fonti. 90

78. Sedes.] Locus, ubi stabant. Diversa, opposita. Nequicquam pertinet ad votum illud, ut latius paries pateret. Pars, nempe parietis.

81. Postera nocturnos Aurora, etc.] Sic libro vii. 100. Postera depulerat stellas Aurora micuntes. Hic elegantior nocturnos ignes, nam stellæ sunt coeli faces. Custodes, janitores.

86. Urbis claustra ex uno Bononiensi dedit Burmannus pro tectu. Etiamsi nostri Regii habeant tecta, consentimus tamen Burmanno ; nam tecta de domibus, non de urbibus quæ clausæ non tectæ sunt.

Quod ad septa, rarius est; at Lucretius: na

turæ portarum claustra et vitæ claustra ; Juvenalis Satyr. viii. laxárant portarum claustra ; Statius, Thebaidos x. 644. Thebarum claustra. Infra viii. 70. portarum claustru. Bustum, sepulcrum, monumentum sepulcrale, túußoç. Sic bustum Sardanapali, Catulli, aliorum apud Cic. Proprie bustum locus, in quo

cadaver combustum et sepultum ; vide Kirchm. de Funeribus Roman. lib. III. cap. i. init. Miror tamen a Nostro busta hic commemorata, quum Romæ meretrices fere ad busta commorarentur, unde bustuariæ mæcha.

90. Fons hic memoratur propter versum 98.

« AnteriorContinua »