Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Incustoditam lente videt ire juvencam,

15 Nullum servitii signum cervice gerentem. Subsequitur, pressoque legit vestigia gressu ; Auctoremque viæ Phæbum taciturnus adorat. Jam vada Cephisi, Panopesque evaserat arva; Bos stetit; et tollens spatiosam cornibus altis 20 Ad cælum frontem, mugitibus impulit auras. Atque ita, respiciens comites sua terga sequentes, Procubuit, teneraque latus submisit in herba. Cadmus agit grates, peregrinæque oscula terræ Figit; et ignotos montes, agrosque salutat. 25 Sacra Jovi facturus erat: jubet ire ministros,

arva.

giis vaccæ. Adoratio alias fiebat formulis ore prolatis certisque ritibus ; Cadmus vero inter eundum taciturnus gratias agebat Apollini.

19. Jam vada Cephisi.] De Cephiso vide ad i. 369. Panopesque evaserat

Panope aut Panopeus, urbs Phocidis. Burmannus putabat rectius scribi Panopea, oppidum enim Panopeus a Strabone, ix. p. 416. dici et a Pausania, x. 4. licet a Stephano llavórn vocetur, Salmasio et Berkelio defendentibus.

20. Illud bos stetit et procubuit exornavit, mores bôum errantium describendo. Spatiosam, latam. Mox versu 56. spatiosum corpus, et versu 95. spatium hostis. Boves spatiosa fronte Grecis dicuntur ευρυμέτωποι, et πλαTUUÉT WTOL Homer. h. Merc. 355. Hi optimi habebantur: Varro. R. R. ii. 5; Colum. VI. i. ubi etiam cornua procera et robusta laudantur. Mugitibus, in oraculo Apollinis vocatur, špiMukos, valde mugiens. Impelli clamoribus a poetis dicuntur non modo aures, sed et auræ, montes, etc.

22. Atque ita, quo facto, ut i. 377. Comites. Pausan. Tòv OÙv avtq otpaTóv. Latus, corpus, submittere, aut,

ut ii 865. deponere, formulæ solennes de procumbente. In orac. KlíVelv yóvv. Schol. Hom. ad Il. B. 494. οκλήσασα ανεκλίθη. Ρausan. έμελλε kapoữoa ókláselv. Pausan. p. 733. narrat, suo adhuc tempore ostendi locum ubi bos procubuerit, in eoque esse aram cum signo Minervæ, dedicatam a Cadmo.

24. Peregrinæque oscula terre.] De hoc more salutandi terras peregrinas, quem apud poetas prisci homines religiose colunt, vide Ciof. ad hunc locum. Fuit satis antiquus. Homer. Od. E. 354.

26. Sacra Jovi, etc.) Illam ipsam juvencam, viæ ducem, immolaturus erat, vel Telluri, secundum oraculum, vel Minervæ, auctore Apollod. forte, quia illa fautrix viri, ver. 101. Noster Jovem substituit. Ministros, comites, quos sacrorum parandorum ministros esse volebat. Mox socii vocantur; Schol. Homer. Tivàs Tūv ped' ¿avtoŨ. Apud Euripid. ipse Cadmus abit επί χέρνιβας, ad manus lavandas aqua lustrali. In eam rem viva aqua adhibebatur. Liv. i. 45: Quin tu ante vivo perfunderis flumine? Ipsum oraculum jusserat sacrum fieri åyvūs

Et petere e vivis libandas fontibus undas.

Silva vetus stabat, nulla violata securi; Est specus in medio, virgis ac vimine densus, Efficiens humilem lapidum compagibus arcum; 30 Uberibus fæcundus aquis : hoc conditus antro Martius anguis erat, cristis præsignis et auro; Igne micant oculi; corpus tumet omne veneno; Tresque vibrant linguæ; triplici stantordine dentes.

και καθαρώς. Libatio alias febat et Stat. Theb. x. 606. Martius anguis vino aut lacte, nunc, illis deficientibus, vocatur, sed et quia Martis filium eum undis. Fons ille, unde aqua haurien multi faciebant. Eurip. Opáxwv" Apeos. da, proprio nomine Aretias dicebatur. Schol. Sophocl. Antig. 130. TilphoSchol. Æsch. Theb. 106. Inde haud sam Furiam addit matrem: vid. Mundubie fluxit 'Apeia kpnun apud Apol ker. ad Anton. Lib. i. Erat, auctore lod. et Schol. Euripidis. Dircæum no Euripide, φόνιος et ώμόφρων. Ejus minant Seneca, Edip. 714. et Palæph. crudelitati vastitatique, simul Cadmi 6. Omnium pessime Hyginus, Cas cum eo pugnæ describendæ Noster talium fontem. Eum Noster ex inge immoratur, quia erat pars

fabulæ

magnio descripsit, quales multi fontes esse na. Noverat antiquitas serpentes misolent. Liv. i. 21: Lucus erat, quem ræ magnitudinis. Serpens quidem medium ex opaco specu fons perenni ille, quem Regulus ad Bagradam, flurigabat aqua.

vium Africæ, interemit, centum et 28. Nulli violata securi.] Nefas erat viginti pedes in longitudinem habusilvas sacras violare securi : vide Val isse, nec ullis telis confici potuisse kenar. ad Eurip. Hippol. versu 74. traditur. Plin. H. N. viii. 14. Hinc Tales silvæ veteres et antiqua dici so et Virgil. Æneid. ii. 203

sqq.

licuit lebant et opponi cæduis : viii. 742. vastissimæ molis serpentes describere, lucos ferro temerasse vetustos.

quem Noster respexit; et utrumque 29. Virgis densus, virgis dense sep Silius, vi. 150 sqq. Neque tamen tus, ut Fast. vi. 9: nemus arboribus negandum est, prodigialiter quædam densum. Ibid. v. 411: lucus juncis hic esse aucta. Præsignis, insignis, et arundine densus.

ut Trist. III. iv. 5. prælustris. Cris31. Hoc conditus antro.] Multi tis et auro, crista aurea. Intelliguntur occurrunt in antiquitate dracones, autem comæ fulvæ in capite, præcicustodes locorum, ædium, antrorum : puum serpentum quorundam ornavide Spanh. ad Call. h. Del. v. 91. mentum. Ælian. Animal. xi. 27. Atque etiam genios locorum per ser 33. Igne micant.] Oculi iratarum pentes exhibuerunt. Heyn. ad Virg. aut sævarum bestiarum dicuntur igne Æneid. v. 84. Ac hic quidem secun micare, tremere aut scintillare. Tuo dum Euripidem custodiebat flumina mere verbum proprium de serpentibus et fluenta viridia, nempe a Marte sibi veneno inflatis, i. 460. Serpentum tradita, unde in Orac. videtur deevos autem venenum non per totum corpus 'Evvaliou púlaž, quem Cadmus jube sparsum est, sed glandulis quibusdam tur πέμψαι "Αίδος είσω. Νeque ta oris inclusum. men propter hanc unam causam 1. 34. Tresque vibrant.] Primam in

Quem postquam Tyria lucum de gente profecti 35 Infausto tetigere gradu; demissaque in undas Urna dedit sonitum ; longum caput extulit antro Cæruleus serpens, horrendaque sibila misit. Efluxere urnæ manibus; sanguisque relinquit Corpus, et attonitos subitus tremor occupat artus. Ille volubilibus squamosos nexibus orbes

41 Torquet, et immensos saltu sinuatur in arcus; Ac media plus parte leves erectus in auras Despicitomne nemus; tantoque est corpore, quanto, Si totum spectes, geminas qui separat Arctos. 45 Nec mora; Phænicas, sive illi tela parabant,

vibrare syllabam Catullus quoque corripit. Vibrare et micare solennia de celeri motu linguæ serpentum. Silius d. l. Trifido vibrata per auras Lingua micat motu. Lingua illa duplicem habet cuspidem, iv. 585. sed vibrata triplex, trisulca esse videtur. Plin. H. N. xi. 37 : Lingua tenuissima serpentibus, trisulca, vibrans, etc. Tripler dentium ordo fictus est.

37. Longum multo aptius consilio loci, quam vulgata longo, quum in longo antro parvum caput esse potuisset: póvlov kpára ei tribuit Eurip. Cæruleus nunc est niger: vide nos ad Plin. VIII. Ep.xx. 4. Anacr.xxix. 11. oppùs kvavwtépn opakóvrwv. Hinc v. 63. atra pellis. Mittere sibila, ut alibi vocem.

41. Ille-arcus.] Torquens squa. mosum et volubile corpus, facit orbes et saltus immensos. Nimis fere cumulavit verba naturæ et motui serpentum propria. Simplicius Virg. Æn. lib. ii. 208: sinuantque immensa volumine terga. Nexus similiter de luctantibus, ix. 58. Cæterum talibus arcubus non opus erat in homines prope ipsum specum stantes. Neribus, nodis; et orbes, spiras quas serpentes cauda efficiunt.

43. Leves, tantum ornat, et petitum a natura aeris. Ita autem se solent serpentes erigere. Plin. viii. c. 33. de basilisco, celsus et erectus a medio incedens. Nostrum expressit Seneca, in Thyest. ver. 655: quam supereminens Despectat alte quercus et vincit nemus. Sed Ovid. parum sibi constat; etenim ver. 91 sq. Cadmus totum draconem figit in quercu. Tantoque est corpore. Magis etiam sui monstri magnitudinem auxit Silius ver. 185: Sub astra coruscum Extulit assurgens caput, atque in nubila primam Dispersit saniem et cælum fædavit hiatu. Quæ sequitur similitudo, quanto, etc. luxurianti ingenio tribuenda est. Placuit tamen Silio, qui eam sic reddidit : Quantus non æquas perlustrat flexibus Arctos, Et geminum lapsu sidus circumligut anguis. De illo autem serpente cælesti diximus ad ii. 173. Ab Arato Phæn. versu 45. vocatur péya Jaõua, et a Virg. Georg. i. 244. maxi

mus.

46. Phænicas.] Apollod. Tods adsiονος των πεμφθέντων διέφθειρεν. . Noster omnes, quibus serpentes necare possunt, modos enumerat. Complexibus suffocavit eos. Apud Virg.

Sive fugam, sive ipse timor prohibebat utrumque, Occupat, hos morsu, longis complexibus illos; Hos necat afflatos funesti tabe veneni.

Fecerat exiguas jam Sol altissimus umbras : 50 Quæ mora sit sociis miratur Agenore natus; Vestigatque viros: tegimen derepta leoni Pellis erat; telum splendenti lancea ferro, Et jaculum; teloque animus præstantior omni. Ut nemus intravit, letataque corpora vidit, 55 Victoremque supra spatiosi corporis hostem Tristia sanguinea lambentem vulnera lingua; Aut ultor vestræ, fidissima corpora, mortis, Aut comes, inquit, ero.” Dixit; dextraque mo

larem Sustulit; et magnum magno conamine misit. . 60

natos Laocoontis morsu depascuntur, τον δράκοντα. Sed illud κτείνειν laipsum spiris ligant ingentibus.

tissime descripsit phantasia poetæ et 49. Tabes, ut tabum, humor corrup exornavit. Spatiosi, vastissimi : Notus et sordidus. Nunc tabes veneni, ster, Remed. Amor. dixit, spatiosum ipsum venenum. Hanc autem serpen taurum. Spatium enim ponitur pro tis sui vim habet et Silius versu 158 : magnitudine et crassitudine ; quod fretrahit fæda gravitate (fædo et pesti quens est Latinis auctoribus; hinc apud lente odore) per auras ; Ac tabe affla Juvenalem, spatium admirabile rhombi. tus volucres, et versu 239 : catervas Tristia, etc. Nota rursus quatuor voLongius uvectas afflutus peste pre

cabula in a desinentia. Brevis est mebat. Et halitus quorundam ser Cadmi oratio; agere enim mavult, pentium venenatus est, adeo ut solo quam querelas inanes inertesque funafflatu prædam suam necare pos

dere. Corpora, quia jam mortui socii, sint.

quanquam et de vivis hominibus pas52. Tegimen derepta leoni, etc.] Ea sim occurrit : vide nos ad Plinii Pan. Cadmi arma memorat, quibus mox 33. Molares, ut uúlakes, omnino opus erit. Exuviis ferarum tegi olim saxa grandia apud poetas; Eurip. solebant viri fortes. Virg. Æneid. i. μάρμαρον. . 275: lupa fulvo nutricis tegmine lætus. 60. Infra versu 95. victor victi, xii. Proprie autem pellis dicitur deripi 236. vastum vastior ; Virgil. Æneid. membris : vide Heins. Animus ; apud v. 447 : gravis graviter concidit ; HoHesiodum, Theog. 936. Cadmusůnép mer. péyas meyalwori. Demosth. de θυμος dicitur. .

Cor. p. 288 : ôv kakÒç karūs étéTPL56. Victoremque supra.) Simpliciter pas. Male igitur h. 1. Schepper. cor. Apoll. αγανακτήσας Κάδμος κτείνει inque anguem magno. Ex magnitudine

Illius impulsu quum turribus ardua celsis
Mônia mota forent; serpens sine vulnere mansit,
Loricæque modo squamis defensus, et atræ
Duritia pellis, validos cute reppulit ictus.
At non duritia jaculum quoque vincit eadem, 65
Quod medio lentæ fixum curvamine spinæ
Constitit; et toto descendit in ilia ferro.
Ille, dolore ferox, caput in sua terga retorsit,
Vulneraque aspexit, fixumque hastile momordit:
Idque, ubi vi multa partem labefecit in omnem,
Vix tergo eripuit; ferrum tamen ossibus hæret. 71
Tum vero, postquam solitas accessit ad iras
Plaga recens, plenis tumuerunt guttura venis;
Spumaque pestiferos circumfluit albida rictus;
Terraque rasa sonat squamis ; quique halitus exit
Ore niger Stygio, vitiatas inficit auras. 76

autem lapidis missi, ipsius Cadmi sta 65. Vincit, repellit; tunc enim jatura intelligitur. Quintil. Inst. VIII. cula vinci dicuntur, quum repelluniv. 24. Heroica ætate homines ar tur. bores proceritate superâsse fingeban 66. Quod medio lenta, etc.] Multur : vide ad xii. 352. Talis tantus tum phantasiæ in sqq. elucet. Spina que etiam Cadmus in hac pugna cogi serpentum admodum lenta, scilicet tandus est. Saxo misso succubuit draco flexibilis est, et in multos orbes curvari secundum Hellanic. Eurip. Hygin. potest. Consistere, hærere. DescenGladio eum esse interfectum tradide dere in corpus dicuntur tela, vulnera, rat Pherecydes. In nostra copiosa de ipsique adeo milites, qui vulnerant scriptione plura arma Cadmus expe telis. Momordit hustile, more ferarum, ritur.

quibus aliquod telum inhæret. Ossa, 61. Illius impulsu.] Hæc simili spina ejusque vertebræ. Plenæ sunt tudo bene delecta est; ea enim cer venæ, quum tument. tam accipimus notionem et roboris, 76. Niger, pestilens. Stygio propter quo Cadmus vigebat, et molis ser halitum letiferum. Silius ver. 219: pentis. Turres autem non sunt, ut Stygios æstus fumante ersibilat ore. ViLenz putabat, arces, palatia; sed tiatas inficit e copia poetica, vitiat aut turres in muris munitæ urbis, quæ inficit. Avienus: Pestifero afflatu saxis e machinis bellicis missis moveri, serpens vagus inquinat auram. Clauconçuti, solebant. Loricæ genus in dianus, xxxv. 202. de equis Plutonis : tellig. in squamarum speciem ex ære corrumpit spiritus auras Letifer ; inconfectum, Virgil. Æneid. ix. 707. fecta spumis vitiantur arena. Quidam duplici squama lorica fidelis.

herbas pro auras ; sed Burmann. recte

« AnteriorContinua »