Imatges de pàgina
PDF
EPUB

At vos, si læsæ contemptus tangit alumnæ,
Gurgite cæruleo septem prohibete Triones;
Sideraque in cælo, stupri mercede, recepta
Pellite; ne puro tinguatur in æquore pellex.” 530

IV. Dî maris annuerant: habili Saturnia curru
Ingreditur liquidum pavonibus aera pictis,
Tam nuper pictis cæso pavonibus Argo;
Quam tu nuper eras, quum candidus ante fuisses,

527. Tangit.] Commovet. Alumna. bellator ferocissimus Thessaliæ, quum Juno a Tethy fuit nutrita et educata. in Peloponnesum speculatum venisset, Gurgite, etc. Vide ad ver. 172. ubi filia eum secuta Asculapium parit rem illustravimus, et ad 508. Gur

atque in monte quodam exponit, ubi gite, aqua, cæruleo ornat. Septem eum capellæ mammis nutritum et coTriones. Hyg. f. 177: Jupiter stellam lesti igne fulgentem pastores reperiunt. fecit, quæ Septemtrio appellatur. Lact. Quæ ad corvi decolorationem pertiad Stat. iii. Theb. 685: Ursa major nent, ea inde orta videntur, quod in vocatur Septemtrio.

frigidis terris nigræ aves albescunt. 529. In cælo recepta.] Ut Heroid. Aristot. H. A. iii. 12. Cæterum huic vi. 20: in parte recepta tori. Mare fabulæ duæ aliæ commodissime insertæ vocatur purum, quia habet vim expi sunt, Coronei filiæ in cornicem et andi, quam ei tribuerunt Veteres,

Nyctimenes in noctuam mutatio. Hahaud dubie propterea quod cadavera bilis propter celeritatem, qua agitur : in litus ejicit. Senec. Nat. Quæst. iii. x. 717. levis currus Veneris. Bur26.

mannus vero monet, habilem posse hic 531-632. Di maris annuerant, esse aptum Junoni, ut apud Cicer. de etc.] Corvus candidus in nigrum. Co Orat. i. 231. calcei habiles. ronidem, Phlegyæ, bellatoris maximi, 533. Tam nuper pictis, etc.] In hoc filiam amabat Apollo. Sed quum illa transitu, in quo similitudo paulo altius etiam Ischyn quendam (vide Munker. repetita est, nec placere potest lectori ad Hygin. fab. 102.) admisisset, Apollo eventus fabulæ occupatus, atque adeo Coronidem interfecit, Asclepiumque in fine non nisi uno versu repetitus. ex utero exsectum educavit; corvum De picta pavonum cauda vide i. 723. autem qui ingratum ejus adulterii Quam tu nuper eras.

Corvus initio nuntium ipsi attulerat, ex albo in ni fuit candidus, sed quum ejus indicio grum commutavit. Fabulam Phere. ' Apollo cognovisset Coronida amicam cydes, Hesiodus et lster narraverant. cum alio quodam juvene rem habere, Habent eam Pindar. Pyth. 3. ibique eamque sagittis interfecisset, puerumSchol. Apollod. III. x. 3; Hygin. fab. que Æsculapium exciso utero extrax202. et A. P. ii. 40. ex Istro. Pausan. isset, pænitentia ductus, corvum indii. p. 170 s. triplicem de Coronide et sibi aliquid præmii sperantem, Æsculapii natalibus traditionem ser ex albo nigrum fecit. Alas nominat, vavit, quarum una

cum Ovidiana et omnino pennas plumasque intelligit conspirat, nisi quod Coronis a Diana

nigrantes, nigras : vertitur in alas niinterimitur. Aliam ex Argivorum car gruntes, vertitur sic, ut alæ nigresminibus sumpsit. Ex illa Phlegyas, cant.

cem,

Corve loquax, subito nigrantes versus in alas. 535
Nam fuit hæc quondam niveis argentea pennis
Ales, ut æquaret totas sine labe columbas;
Nec servaturis vigili Capitolia voce
Cederet anseribus; nec amanti flumina cycno.
Lingua fuit damno: lingua faciente loquaci, 540
Cui color albus erat, nunc est contrarius albo.

Pulchrior in tota, quam Larissæa Coronis,
Non fuit Hæmonia : placuit tibi, Delphice, certe,
Dum vel casta fuit, vel inobservata : sed ales
Sensit adulterium Phæbeius; utque latentem 545

536. Nam fuit, etc.] Alites ex dis gentea pennis ales-cui color albus ciplina augurum dicebantur aves au erat. Contrarius seu niger color inde gurales majores, in quibus corvus, ales dictus est corvinus, et kópov Græcis est Phæbeius (ver. 545.) i. e. Apollini uélav. Burm. sacer et gratus, in cujus etiam corona 542. Pulchrior, etc.] 'Iuepórova sedeniem nummi exhibent. Candidi Kopwvis dicitur in oraculo Pythiæ corvi, etiam hodie frequentes reperiun apud Pausaniam, p. 171. Quam Latur in terris borealibus ; neque tamen rissæa Coronis. Duæ fuerunt Coroniilli toti albent, sed nigro colori admix des, quarum altera ab Apolline, altera tum habent candidum: vide Mulle a Neptuno fuit adamata. rum ad Linnei Syst. Nat. t. ii. p. 171. 543. Hæmonia, Thessalia (vid. ad Sed olim, ex opinione poetæ, hæc ales 568.) cujus urbs nobilissima Larissa erat niveis argenteu pennis, i. e. niveæ ad Peneum amnem. Omnia in hac seu candidæ ejus pennæ referebant fab. ex Arcadia translata sunt in Thescolorem argenti. Sic. iii. 406 : nitidis saliam. Vide Burmann. ad ver. 599. argenteus undis.

et Heynium ad Apollod. d. l. Casta, 537. Sine labe.] Sine macula nigra quæ non rem habuit cum alio præter aut alius coloris. Schirach.sine causa Apollinem. totas mutari volebat in totus. Etenim 545. Sensit adulterium.] Corvum totas sine labe, quæ in toto corpore nul Apollo custodem addiderat Coronidi, lam maculam habent, significantius ne quis eam violaret. Hygin. Phaest conjectura illa. De anseribus tem beius ales; corvus propter auguria, pore Manlii Capitolium servantibus, vaticinia, præsagia, Apollini sacer. ascendentibus Gallis, res nota e Li Tendere iter, cursum, fugam, phrases vio v. 47. Hinc Lucret. iv, 687 : solennes ; subintelligendam esse in Romulidarum arcis servator, candidus his præposit, per, monet Perizon, ad anser, quem locum Noster haud dubie Sanctii Min. III. iii. p. 305. Drakenb. ante oculos habuit. Jucunde autem ad Sil. x. 73. explicat, celerare curhos nominavit pro anseribus in genere. sum. Celeritatis notio etiam inest in Loquucem linguam etiam poetæ hic motis alis. Scitetur ut omnia, Garruli observabis, si attenderis ad illa, quum enim et curiosi sunt rerum alienarum: Candidus ante fuisses---fuit niveis are garrula cornix, daképvja kopávn, He

Detegeret culpam non exorabilis index,
Ad dominum tendebat iter; quem garrula motis
Consequitur pennis, scitetur ut omnia cornix.
Auditaque viæ causa, “ Non utile carpis," 549
Inquit, “ Iter: ne sperne meæ præsagia linguæ.
Quid fuerim, quid simque, vide; meritumque

require:
Invenies nocuisse fidem : nam tempore quodam
Pallas Erichthonium, prolem sine matre creatam,
Clauserat Actæo texta de vimine cista; 554
Virginibusque tribus, gemino de Cecrope natis,
Hanc legem dederat, sua ne secreta viderent.
Abdita fronde levi densa speculabar ab ulmo,

siod. "Epy. ver. 747; Aristoph. Avib. ver. 610. Hinc proverbium illud laλίστερος κορώνης. Anacr. ix. 36. Cf. Plin. Hist. Nat. x. 12. init.

549—595. Non utile carpis, etc.] Jucunda est hæc avium una volantium confabulatio, ejusque ope duas alias fabulas cognoscimus. Prioris origo ex nomine ipso repetenda est, quum cornix Græcis kopóyn diceretur. Non utile, noxium, figura litotes, qua amici dissuadentes uti solent. Vide, vox eorum, qui exemplis monent. Meritum, culpa, peccatum: vid. ad 279. Fidem, qua dedita erat Minervæ. Commode aspersit aliam fabulam similis argumenti. Cornix pulsa tutela Minerva.

553. Pallas Erichthonium, etc.] Vulcanus cum Minerva concumbere voluit. Sed quum Dea repugnaret, pudicitiamque defenderet, semen Vulcani in terram decidit, unde puerum natum από της έριδος και χθονός (a certamine et terra) Erichthonii nomen traxisse dicunt. Hunc Minerva in cista, dracone apposito, andum dedit Aglauro, Hersæ et Pancroso,

Cecropis filiabus; quæ quum cistam aperuissent, cornix rem indicavit, sed ob ingratum nuntium tutela Minerva pulsa est. Ineptam hanc fabulam etymologica nominis Erichthonii interpretatio peperit. Antiquiores tantum Vulcani et Terræ filium eum dixerant. Actæo ornatus causa additum, quia res gesta in Attica, quæ olim Acte.

555. Gemino de Cecrope.] Cecrops a Græcis dictus est dipung haud dubie propterea, quod Ægypto oriundus in Græciam pervenerat, et sic utrique genti annumerari poterat. Hesych. διφύεις" οι δύο φύσεις έχοντες. Ηoc vocab. Græc. Noster interpretatur, geminus. Etiam Centauri, quos Isocrat. dioteig vocat, et gemini sunt, ut ver. 630; vi. 126. Apollod. III. xiv. 1: Cecrops συμφυές έχων σώμα ανδρός και δράκοντος. Cecrops igitur fuit dictus geminus ac biformis, quod ex parte homo, ex parte serpens fuisse perhibetur. Demosthenes ideo hoc fietum dicit quod et prudentia in consiliis summa esset, et in rebus agendis viribus atque audacia præcelleret.

557, Levi-ulmo.] Levi tantum or

Quid facerent: commissa duæ sine fraude tuentur,
Pandrosos, atque Herse; timidas vocat una sorores
Aglauros, nodosque manu diducit; at intus 560
Infantemque vident, apporrectumque draconem.
Acta Deæ refero: pro quo mihi gratia talis
Redditur, ut dicar tutela pulsa Minervæ ;
Et ponar post noctis avem : mea pæna volucres
Admonuisse potest, ne voce pericula quærant. 565
At puto, non ultro, nec quidquam tale rogantem
Me petiit: ipsa licet hoc ex Pallade quæras :

nat. Ulmus cujus densis foliis facile ris custodiam duo dracones adjuncti. avis abscondi poterat. Tuentur, clau Sic et apud Antigon. Draco ille sub sam servant cistam, sine fraude, fide Erichthonii nomine in statuis Minerliter. Duæ ; apud Pausan, una, Pan væ cernebatur. Pausan. i.p.58. Hinc drosos.

pars fabulæ orta. Quam pænam te560. Aglauros.] Ab Apollod. III. meritatis passæ sint istæ, hic non adiv. 2. Agraulos scribitur, quod Heyn. ditur. Nempe insania correptæ e prærectius judicat, quum contra Barnes. rupto loco se præcipitârunt. Eurip. ad Eurip. Ion. 23. omnia illa loca, ubi Pausan. Apollod. hæc scriptura .occurrit, mutanda cen 562. Acta Deæ refero.] Gesta a Ceseat. Nodos diducit. Nodi sunt ipsa cropis filiabus Minervæ nuntio. vimina texta, quæ diducuntur, quando 563. Ut dicar.] Cornicem, ob garab iis, qui introspicere cupiunt, dis rulitatem, aversatur prudentiæ Dea. trahuntur : sic nodi reti tribuuntur In templis et lucis Minervæ raro, nexili, Virgil. Æneid. v. 510. Eurip. Athenis omnino non aspicitur. Anidõoal teŪxos, solvisse arcam. Alii mantia et arbores Diis sacræ dicuntur åvoiyelv. Sed Noster specialem no in eorum tutela esse. Phædr. III. xvii. tionem subjecit. Plurali vident non Ponar post, locum meum cedere codebebat Schepp. offendi; Aglauros acta sim. Volucres, etiam homines, etenim arcesserat sorores diductis no monere potest, ne voce, ingratis nundis.

tiis perferendis, criminibusque temere 561. Apporrectumque draconem.] detegendis, sibi et aliis molestias Tradebant nonnulli, eum habuisse creent. crura anguina, quemadmodum: eum 566. At puto, non ultro.] Ne corvus alii merum anguem fuisse fabulaban putaret, cornicem ideo pulsam esse tur. Hygin. d. l., Sed illam interpre tutela Minervæ, quod ingrata ei futationem non admittunt Ovidii verba. erit hæc avis, monet, se a Dea ipsa Is potius consentit cum Apollod. et

ultro electam esse comitem ; atque Fulgent ; quorum hic, Minerva eum ita viam sibi pandit ad transformaabscondidit in cistam, dracone apposito; tionem suam narrandam. ille plane, ut Noster, vident to Bpépet amat Noster in objectionibus quas παρεσπειρασμένον δράκοντα. Αpud removere vult : vide Metam. lib. iii, Eurip. Ion. 22. et 1427. ei ad corpo

266; et xi. 425.

At puto

Quamvis irata est, non hoc irata negabit.
Nam me Phocaica clarus tellure Coroneus, 569
Nota loquor, genuit; fueramque ego regia virgo;
Divitibusque procis, ne me contemne, petebar.
Forma mihi nocuit: nam quum per litora lentis
Passibus, ut soleo, summa spatiarer arena,
Vidit, et incaluit pelagi Deus : utque precando
Tempora cum blandis consumpsit inania verbis;
Vim parat, et sequitur: fugio, densumque relinquo
Litus, et in molli nequicquam lassor arena.
Inde Deos, hominesque voco; nec contigit ullum
Vox mea mortalem : mota est pro virgine virgo,
Auxiliumque tulit: tendebam brachia cælo; 580
Brachia cæperunt levibus nigrescere pennis.
Rejicere ex humeris vestem molibar; at illa
Pluma erat; inque cutem radices ederat imas.
Plangere nuda meis conabar pectora palmis : 584
Sed neque jam palmas, nec pectora nuda gerebam.
Currebam ; nec, ut ante, pedes retinebat arena:
Sed summa tollebar humo: mox acta per auras

569. Nam me Phocaica.] Phocis regio Græciæ, finitima Atticæ, unde Phocaicus deducitur. In sequentibus multum nbos. Nota loquor addit, quia natales jactat. Festive, ne me contemne.

572. Summa spatiarer arena.] Virgil. Georg. i. 389: Cornix sola in sicca secum spatiatur arenu. Spatiantur autem cornices lentis passibus, idemque incessus etiam virginem regiam decet.

577. Mollis, pedibus cedens, quo facile lassantur currentes. Opp. densum, solidum; aspergine enim maris litus durescit. Non contigit, non exaudita est. iv. 104: Votate ere Deos, tetigere parentes.

VOL. III.

579. Pro virgine virgo.] Pallas perpetua gaudens virginitate. Claud. Xxxv. 207: stimulat communis in arma Virginitas.

580. Tendebam brachia cælo.] Singula membra in actu quodam mutantur : cælo æque recte ac ad cælum. Brachia melius in alas mutata finxisset. Eadem autem verba 477 sqq.

582. Rejicere in tergum, verbum in hac re proprium ; vide Burman. Molibar, parabam.

586. Currere, quasi prælusio quædam volatus, etiam xi. 336. Tum initium verbo tolli, denique successus verbis acta evehor exprimitur. Apud Virgil. Æneid. xi. 136. crescens adeo pinus ugitur ad sidera.

S

« AnteriorContinua »