Imatges de pÓgina
PDF
EPUB

Corripuere viam, pedibusque per aera motis Obstantes findunt nebulas, pennisque levati Prætereunt ortos iisdem de partibus Euros. 160 Sed leve pondus erat; nec quod cognoscere possent Solis equi ; solitaque jugum gravitate carebat. Utque labant curvæ justo sine pondere naves, Perque mare instabiles nimia levitate feruntur; Sic onere insueto vacuos dat in aera saltus, 165 Succutiturque alte, similisque est currus inani. Quod simul ac sensere, ruunt, tritumque relinquunt Quadrijugi spatium, nec, quo prius, ordine currunt.

158. Viam, iter, corripere, celeriter facere. Euri fere excitantur sole oriente; solis enim advenientis calore aer movetur.

160. Prætereunt Euros, proprie accipi potest, non proverbialiter, de celerrimo volatu, ut putabat Burm. quanquam id in aliis locis valet, ubi equi hominum describuntur, ut Virgil. Æn. xii. 334. 345 ; Manil. v. 79; et sæpe apud Homerum, qui tamen equos nunquam celeriores ventis, sed æque celeres ac ventos facit, quoniam, observante Schol. ad Iliad. K. 437 : 'Ανέμου θάσσον ουδέν. Vide Valken. Diatrib. Eurip. p. 107. Verum hodie quidem equi Anglici venti celeritatem adeo superant: vide Buesching. in Vorbereitung zur Geographie, p. 58. n. 2: multoque celerior ex ratione aspectabili, et opinione Veterum cursus solis. Itaque et Homer. h. solem, p. 106. Ern. hos equos celeriores facit ventis, ex emendatione quidem Valk. quem vide d. l. Pars, regio cæli, ut sæpe.

161. Sed leve pondus, etc.) Levitas corporis princeps confusionis causa ; hinc commode eam mox similitudine non male delecta illustrat. Lucian. d. 1.: Οι ίπποι ώς ήσθοντο ουκ όντα έμε τον επιβεβηκότα, καταφρονήσαν

τες του μειρακίου εξετράποντο της ódov. Cf.cum omni h. 1. Senec. Hipp. 1065 sqq. Cognoscere, vel sentire, vel agnoscere. Senec, d. l. : Currus non suum agnoscens onus. Jugum, ut ver. 109. solita gravitate carebat. Nempe Diis, quibus magna membra passim tribuuntur, etiam ponderosum corpus esse debebat. Hinc gravis currus Jovis Horat. I. Od. xii. 58. Cæterum eandem sententiam ter dixit loquaciter.

163. Labant.] Labare, nutare in utramque partem. Pondus, id quod navi imponitur. Instabiles, quæ non certum et firmum cursum tenent, huc illucve jactantur a ventis. Etiam Virg. Georg. iv. 195: Cymbæ instabiles fluctu jactante saburram Tollunt. Ferri et pepeodai, proprie de nave.

165. Vacuos dat, etc.] Facilius fuisset, currus onere assueto vacuus dat saltum ; sed magis poeticum, saltus onere vacuos. Cf. Homer. h. Apoll. ver. 234.

167. Ruunt.] Euripid. ai do čitavt' Én' aidéposztúxas. Ibidem pater aliquandiu sequitur currum, inclamatque flio : εκείσ' έλα" τη ρα, etc.

168. Currunt.] Verba nec-currunt otiose addita. Apud Manil, i. 742. Phaethon, ut major parente vi.

Ipse pavet; nec qua commissas flectat habenas,
Nec scit qua sit iter; nec, si sciat, imperet illis. 170
Tum primum radiis gelidi caluere Triones,
Et vetito frustra tentârunt æquore tingui.
Quæque polo posita est glaciali proxima serpens,
Frigore pigra prius, nec formidabilis ulli,
Incaluit; sumpsitque novas fervoribus iras. 175
Te quoque turbatum memorant fugisse, Boote,
Quamvis tardus eras, et te tua plaustra tenebant.

tur.

deatur, sponte relinquit monstratas 173. Serpens.] De serpente vid. ad vias.

ver. 138. Pigra, quia tarde move171. Tum primum, etc.] Hic versus ita legitur in nostro Cod. R. A. : So 174. Frigore pigra.] Serpentes enim lis tum radiis gelidi incaluere Triones. quum frigore rigent, venena torpent ; Triones, septem stellæ clarissimæ in sed, ubi incaluerunt, vim suam reciUrsa majore, quas Græci üpašav, piunt. Vide Senec. Epist. xlii. Ipplaustrum, Latini septem triones dix sum frigus dicitur pigrum, quia pigros, erunt, quia olim sub. plaustri, aut tardos reddit. Verum tales lusus alieni septem boûm, jugo junctorum, specie sunt tanti mali enarratione. comprehendebantur. Triones, vocab. 176. Bootes.) Sidus stellarum xiv. rusticum et antiquum, quo olim boves juxta Ursam majorem, quam sequitur significabantur: Hygin. P. A. ii. 2; et veluti servat, unde idem ArctophyGellius, N. A. ii. 21. H. l. ut sæpe, lat. Sed quum Ursa etiam äuaša, intelligitur Ursa major et minor. Vir plaustrum, vocaretur, placuit Græcis gil. Æn. i. 744. gemini Triones. Hi,

huic
quoque

sideri vicino, nomen quoniam polus septentrionalis supra

illi accommodatum imponere, unde finitorem nostrum elevatus est, nun Bootes, i. e. boùm impulsor, bubulquam occidunt, aut, sermone poetico, cus : vide Hygin. A. P. ii. 4. Is vero, nunquam æquore tinguuntur. Hinc quum et ipse tarde moveatur, a Jusuaviter Virgil. G. i. 246 : Arctos venal Sat. v. 23. et a Nostro III. Fast. Oceani metuentes æquore tingui. Sed 405. piger vocatur; h. 1. tardus, quod Noster fabulam hic respicit, quam

epitheton bene convenit bubulcis, qui mox narrabit ver. 528 sqq.

propter boum tarditatem et ipsi tardi 172. Vetito æquore.] Vetitum æquor sunt. Virgil. Ecl. x. 19. tardi venere (quod imitati sunt Claud. Rapt. Pr. bubulci. Cf. Propert. III. Eleg. ii. ii. 89; et Sen. Med. ver. 758) Ovid. 57. Turbatum æstu et aspectu solis

Cæterum anachronismi se vicini. reum fecit poeta, quod ea hic jam si 177. Tenebant, retinebant, moradera commemorat, quorum originem bantur, quo sensu tenere apud Cic, et infra demum narrabit. Cuperi et alios passim. Miror igitur, Heinsio Burm. rationes non sufficiunt pur placere potuisse, trahebant ; nam tragando poetæ. Melius est dicere, poe here potius est cunctantem cum vi tam hic, ut passim alibi, miscuisse secum abducere, quod ab h. l. est rerum naturam et mythologiam. alienissimum.

memorat.

Ut vero summo despexit ab æthere terras
Infelix Phaethon, penitus penitusque jacentes;
Palluit, et subito genua intremuere timore; 180
Suntque oculis tenebræ per tantum lumen obortæ.
Et jam mallet equos nunquam tetigisse paternos;
Jamque agnósse genus piget, et valuisse rogando :
Jam Meropis dici cupiens, ita fertur, ut acta
Præcipiti pinus Borea, cui victa remisit 185
Frena suus rector, quam Dis, votisque reliquit.
Quid faciat? multum cæli post terga relictum;
Ante oculos plus est; animo metitur utrumque.
Et modo, quos illi fato contingere non est,

178. Ut vero summo, etc.) Novæ rimas procellas excitat. Præceps, qui accedunt perturbationis causæ : Lu naves præcipites dat sæviens, ut pracian. d. 1. επικύψας ες βάθος αχανές

ceps Africus, Horat. I. Od. iii. 12. εξεπλάγη. .

Rector, gubernator. Frena, guberna179. Penitus, profunde. Mela, ii. 1: cula : III. Fast. 293. habenæ. Solent Aurum terru penitus egestum. Etiam enim navis et currus inter se comjacere notionem profunditatis adjuvat, parari, præeunte Homero, qui guberut viii. 750. Penitus penitusque. Hoc natorem dixit: yvíoxov veus. Contra est valde depressas ac longe a se re auriga vatkinpos apud Eurip. Hipp. motas; nam geminatum illud adver ver. 1224. Cf. Noster, I. Trist. iv. bium immensum intervallum significat 11 sqq. Victa, scilicet a ventis. Verinter coelum et terras, et facit idem bum in hac re proprium (vid. Maquod repetitio in loco citato: Silva sub riang. Accursius in Diatrib.) et elehac, silva quanto jacet herba sub omni. gans ; venti enim veluti prælia com

181. Suntque oculis, etc.] Fallitur mittunt cum navibus, et vel victores, Farnab. quum in his verbis ókúuwpov vel victi nautarum arte discedunt: quærit. Satis enim constat, et ex Horat. III. Od. xxiv. 40. perti scimus omnes, nimium lumen 186. Dis.] Aut Diis pelagi, aut Diis hebetare oculorum aciem.

tutelaribus navis, quorum imago in 184. Meropis, scilicet filius, ellipsi puppi stabat, et quos nautæ, tempesGræca. Flor. II. vi. 19: Bomilcaris tate orta, votis suscipiendis preciAdherbal. Merops fuit maritus Cly busque faciendis placare conabantur. menes ; quanquam Meropes dicantur Hor. I. Od. xiv. 10. Fast. iii. 593. homines apud Homerum, quod divisas 189. Non est, oủk čori, non licet. habeant voces ; qua in significatione Cf. xi. 354. Nec nomina novit equohic quoque accipi potest, ac si di rum, ut singulos voce mulcere et miceret : cupiens jam hominis filius, tigare possit. Cf. v. 402; et Senec. magis quam Dei, appellari.

Hipp. ver. 1053. Etiam ap. Homer. 185. Pinus, navis, acta, quæ agi heroes alloquuntur equos suos. Il. e. tur, rapitur a Borea, cujus rabies plu

184. VOL. III.

0

Prospicit occasus : interdum respicit ortus; 190 Quidque agat ignarus, stupet; et nec frena remittit, Nec retinere valet; nec nomina novit equorum. Sparsa quoque in vario passim miracula cælo, Vastarumque videt trepidus simulacra ferarum.

Est locus, in geminos ubi brachia concavat arcus Scorpios; et cauda flexisque utrimque lacertis, 196 Porrigit in spatium signorum membra duorum. Hunc puer ut nigri madidum sudore veneni Vulnera curvata minitantem cuspide vidit; Mentis inops, gelida formidine lora remisit. 200 Quæ postquam summum tetigere jacentia tergum, Exspatiantur equi; nulloque inhibente per auras Ignotæ regionis eunt; quaque impetus egit, Hac sine lege ruunt; altoque sub æthere fixis

num.

193. Vario cælo.] Varium cælum,

Sed nigrum et atrum perpecælum variis miraculis, i. e. miris fe tuum fere epitheton veneni. Heynius rarum formis obsitum. Etiam Senec. autem ad Virgil. Æneid. vii. 354. Ep. xc. p. m. 684. forte ex h. l.: monet, verba madidum sudore veneni Quidni juvaret vagari (oculis) inter non ita capienda esse, quasi exsutam late sparsa miracula coeli ? Infra dâsse eum venenum crediderit, sed xi. 309 : Nox cælum sparserat astris. sudorem veneni poetica et exquisita Eveniunt nunc ea, quæ prædixerat

ratione dictum esse pro veneno sim. Apollo.

pliciter; madidum autem nihil aliud, 195. Est locus.] A polo arctico re nisi profluentem oris saniem, indicare. pente equi cursum flexerunt in par Sed quum poeta nunc omnia ardentia tem australem. Concavat exquisitius fingat, atque in omni h. 1. ingenio suo quam, curvat. De scorpio et spatio, luxurianti passim indulgeat, ut ad quod occupat, dictum ad ver. 82. ver. 173 admonitum, quidni etiam Verba flexis utrimque commode ab Scorpionem sudantem cogitemus, præesse possent ; idem enim, præcedit. sertim quum verba huc ducant ? ScorApud Lucian. d. l. Phaethon, me pionis autem cauda desinit in curvatuens, ne excideret, remissis habenis, tam cuspidem, et semper in ictu est, partem currus eminentem manibus

nulloque momento meditari cessat, ne apprehendit. Sed Ovidii figmentum quando desit occasioni : Plin. H. N. melius est, quum ei lubuerit formis xi. 25. Non mirum, si puer hunc siderum naturam terrestrium animan metuit. tium tribuere.

204. Sine lege.) Sine ordine aut 198. Nigri-veneni.] Apollodor. imperio. Apud Lucian. d. l. currum apud Plin. H. N. xi. 25. auctor est, rapiunt άρτι μεν επί τα λαιά, μετ' Scorpionem fundere candidum vene ολίγον δε επί τα δεξιά, και άνω και

Incursant stellis, rapiuntque per avia currum : 205
Et modo summa petunt, modo per decliva viasque
Præcipites spatio terræ propiore feruntur :
Inferiusque suis fraternos currere Luna
Admiratur equos; ambustaque nubila fumant.
Corripitur flammis, ut quæque altissima, tellus ;
Fissaque agit rimas, et succis aret ademptis. 211
Pabula canescunt; cum frondibus uritur arbos ;
Materiamque suo præbet seges arida damno.
Parva queror; magnæ pereunt cum mænibus ur-
Cumque suis totas populis incendia gentes [bes;
In cinerem vertunt: silvæ cum montibus ardent. 216
Ardet Athos, Taurusque Cilix, et Tmolus, et Ete;

κάτω, όλως ένθα έβούλοντο αυτοί. Id Noster sic exprimit, quasi in æthere, ut in terra, præcipitia essent et avia. Hunc lusum in hac narratione non magis probo, quam illum ver. 133. Ambusta nubila facilius exeusem, quia, Homero auctore, ardentia flumina fingere licebat.

206. Decliva pro declivia.] Sic supra acclivus, acclivis.

210. Ut quæque altissima.] Scilicet ita maxime corripitur ; quam formam Cic. amat. Indignor autem, poetam mox minutiis enumerandis immoratum esse, atque acumen illud admicuisse Materiamque, etc. Quod Claud. xxxiii. 163. de Ætna imitatus est : damnisque suis incendiu nutrit.

214. Mænibus.] Mænia sunt domus, ædificia. Florus, i. 4: mænia muro amplexus est. Vide Gronovium, Obsery. ii. 12.

215. Cum suis populis gentes unum atque idem esse putat Ciofan. Male; gentes et populi, aut nutiones et populi differunt ut totum et pars. Germani sunt natio ; Westphali, Saxones et Bavari sunt populi. Vid. Gloss. MSS. Guelf. 1. ad Sallust. Cat. X. Burm.

præterea monet, gentes sæpe poni pro terris vel regionibus, idque satis docuisse Gronov. ad Liv. v. 34. Etiam apud Homer. dñuos interdum de terra occurrit, ut Od. Z. 3; Il. B. 547 ; et sic gens apud Virgil. Æneid, i. Contra terræ pro hominibus terras incolentibus, v. Drakenb. ad Sil. iii. 75. Argutatur Burm. ad Heroid, i. 24. ubi in singul. cinerem plus inesse putat, quam in plural. cineres.

217. Ardet Athos, etc.] Sequuntur catalogi montium, mox fluviorum, quales intexere poetæ solent, forte eruditionis ostentandæ causa. Noster consilio narrationis satis fecisset, si paucioribus ex utroque genere defunctus esset. Athos, hodie Monte Santo, mons Macedoniæ, cujus altitudo tanta, ut cacumine nubes superet umbramque usque ad Lemnum insulam jaculetur, quæ abest 87 millia passuum: Plin. H. N. iv. 12; Mela II. ii. 130. Taurus, immensus montium altissimorum tractus, a Chelidonio promontorio exoriens et totam pæne Asiam percurrens : Curtius vii. 3. Vocatur Cilir, quia mediam Ciliciam dividit. Tibul. I. vii. 16: Frigidus in

« AnteriorContinua »