Imatges de pàgina
PDF
EPUB

His elisa jacet moles Nemeæa lacertis :
Hac cælum cervice tuli: defessa jubendo est
Sæva Jovis conjux; ego sum indefessus agendo.
Sed nova pestis adest, cui nec virtute resisti, 200
Nec telis armisve potest: pulmonibus errat
Ignis edax imis, perque omnes pascitur artus.
At valet Eurystheus, et sunt, qui credere possint
Esse Deos ?" dixit: perque altam saucius (Eten
Haud aliter graditur, quam si venabula tigris 205
Corpore fixa gerat, factique refugerit auctor.
Sæpe illum gemitus edentem, sæpe frementem,

197. Moles ; primus Gronovii, et prior Twisdenii, pestis. Sophocles ex interpretatione Ciceronis, ' O) pectora, o terza, o lacertorum tori! Vestrone pressu quondam Nemeæus leo Frendens efflavit graviter extremum halitum ?? Moles Nemeea, vastus leo Nemeæus. Curtius, VIII. xiii. 10. ingentes vastorum corporum moles. Statius Theb. vi. 835. Herculea non mole minor.

198. Cælum cervice tuli; quum Auantem misisset ad mala Hesperidum apportanda, eique cælum sarcina parva fuit; vid. Heroid. ix. 58; et firmior Herculea mundus cervice pependit apud Claudianum, R. P. ii. præf. 47: adde Laud. Stilic. i. 143. Fabulam interpretatur Servius ad Æn. i. 741 : “ Hic (Atlas) quod annum in tempora diviserit, et primus stellarum cursus vel circulorum, vel side. rom transitum naturasque descripserit, cælum dictus est sustinere. Quia nepotem suum Mercurium et Herculem docuisse dicitur, inde Hercules colum ab Atlante susceptum sustinuisse narratur, propter cæli scientiam traditam.” Confer, Albricus de Deorum Imagg. cap. 22. Defessa jubendo est, etc. Hoc ipsa Juno fatetur apud Senecanı, Herc. Fur.xli: plinorque luhor

est Herculi, jussu exequi, Quam mihi jubere. Hinc Valerius Flac. v. 43. vocatur monstriferæ par noverca.

201. Telis vis infertur, armis corpus tegitur et defenditur. Pulmonibus, per pulmones ; ii. 801. medio pulmone.

203. At valet Eurystheus ; hic fuit Stheneli Mycenarum regis filius, qui impellente Junone Herculem varia pericula adire jussit. Sunt qui credere, etc. Miseri quum adversarios suos valentes vident, facile inducuntur, ut de providentia divina dubitent. Esse Deos, scilicet, qui curam gerant rerum humanarum. Confer Claudianum in Rufin. i. 18. Esse omnino Deos negare non poterat, quum antea ipse Junonem compellàsset. Haud aliter, etc. His et sequentibus graviter cruciatus Herculis notantur. Auctor facti, vulnerum auctor qui venabulis feram confixit.

207. Frementem adoptavit Heinsius ex Codice Caroli Sprotii, tanquam Hercule dignius quam trementem. Regii nostri treinentem ; præstat fiemere quod est iratorum. Retentan. tem, denuo tentantem. Tentaverat jam ver. 166. Montibus irascens Hercules vix ferri potest. Heinsius con. jicit incursuntemque, ut xiv. 188. Polyphemus similiter furens rupibus in

Sæpe retentantem totas refringere vestes, 208
Sternentemque trabes, irascentemque videres
Montibus, aut patrio tendentem brachia cælo.
Ecce Lichan trepidum, et latitantem rupe cavata
Aspicit: utque dolor rabiem collegerat omnem;
“Tune, Licha,” dixit, “ feralia dona tulisti?
Tune meæ necis auctor eris?” tremit ille, pavetque
Pallidus, et timide verba excusantia dicit. 215
Dicentem, genibusque manus adhibere parantem,
Corripit Alcides, et terque quaterque rotatum
Mittit in Euboicas, tormento fortius, undas.
Ille per aerias pendens induruit auras :
Utque ferunt imbres gelidis concrescere ventis; 220

cursat. Sed Burmannus irascentem genibus admovere manus. Is ritus fuit absolute capit, et montibus conjungit supplicum. Cum sqq. confer Senecum sqq. Lenzius montibus explicat, cam Herc. Et. 817 sqq. qui non satis in montibus. Nobis Heinsii emenda feliciter Nostrum expressit. Etiam Hy. tio placet præ his interpretationibus ; ginus, fab. 36. rotatum in mare jaculanam ver. 207. jam induxit eum poeta tus est. Inde fretum illud ab Æschylo frementem, id est, irascentem, mox dictum τύμβος αθλίου Λίχα. Αpud sternentem trabes. Nunc vero rursus Sophoclem, 793. Lichas petræ allidisimpl. irascentem subjecisse credamus? tur. Non mirum est, Nostrum prætuImo sternens trabes et incursans monti. lisse transformationem. Euboicas unbus bene conveniunt. Cælo, ad cælum. das; mare Euboicum: nam Cenæum

211. Rupe carata ; Gebhard. ex promontorium, ubi Hercules sacrificaPalatino, caduca, ut imminens intel turus peste correptus est, imminet Euligatur. Rabiem collegerat ; fecerat, boico mari. Tormento fortius; validius ut rabies, summus furoris gradus, om quam machina bellica. nis erumperet. Colligere rabiem est 219. Pendere proprie dicuntur qui etiam, i. 234; collectum odium, ii. tam leniter volant, ut alæ non magno258; colligere sitim, vi. 341. Tune,

pere moveantur; vide ad ii. 708. Sed qui es et famulus meus et servili con hoc loco omnino volare. Aerias auras ditione homo. Ideoque repetit hoc dixerunt etiam Lucretius, v. 502; vocabulum. Ferulia ; Ciofanus furi. Virgil. Æn. v. 520. et Noster, x. 178. alia; sic enim Cicero, Tuscul. ii. ver ubi vide notam. tit, υφαντόν αμφιβληστρον η διόλλυ 220. Utque ferunt imbres, etc.) Inpa: hæc me irretivit veste furiali in. epta similitudo, quanquam etiam Luscium. Tulisti; nostri Regii, dedisti. cret. vi. 498 sqq. nubes cum corpore In Ibide, 493. Qui dona tulit Lernao et aquas in nubibus cum sanguine tincta veneno.

comparat. Molle referendum ad cor. 216. Genibus manus adhibere, ge pus; Plin. H. N. ij. 60. Grandinem nua amplecti. Claudian. R. P. i. 50. congluciato imbre gigni, et nivem eodem

Inde nives fieri; nivibus quoque molle rotatis
Astringi, et spissa glomerari grandine corpus :
Sic illum validis actum per inane lacertis, [bentem,
Exsanguemque metu, nec quidquam humoris ha-
In rigidas versum silices prior edidit ætas. 225
Nunc quoque in Euboico scopulus brevis emicat alte
Gurgite, et humanæ servat vestigia formæ.
Quem, quasi sensurum, nautæ calcare verentur,
Appellantque Lichan: at tu, Jovis inclyta proles,
Arboribus cæsis, quas ardua gesserat (Ete, 230
Inque pyram structis, arcus pharetramque capa-
Regnaque visuras iterum Trojana sagittas [cem,
Ferre jubes Peante satum: quo flamma ministro

humore mollius coacto. Astringi pro ligai, quod opuñoai, hoc est, impelprie de glacie et grandine ; vide ad lere atque impetum facere, significat; i. 120. Grandine, in grandinem, ut sive etiam a forma, Aixaç enim Græcis supra tauro mutari, et infra alite verti. årótopov, hoc est, abruptum ac trunDe validis lacertis Herculis vide Hein cum, significat. Ut intelligamus scosium ad xv. 230. In exsanguem metu pulum hunc a reliquo Cenæo, velut frigidus est ingenii lusus. Prior ætas, abruptum quendam et detruncatum vetustas. Infra, xv. 445. priores anni ; apparere. Ardua Ete; vide quæ suTerentius, Eun. ii. 2. seculum prius; pra ad versum 204. Regnaque visuet sæpe priores, qui olim vixerunt. ras; Heinsius conjicit regnaque versu

226. Brevem explicant non latum, ras: alterum satis poetice. Iterum (Sic Liv. xxi. 35. breves montes ; visuras, viderant primum quum Here Noster Heroid. xviii. 174. brevis aqua) cules Laomedontem impugnaret. Ferqui sane alte eminere potest. Sed re; deportare. Pæante satus, Philocquum vetustiores plerique MSS. alto tetes, qui pyram accendit Herculis, habeant, Heins. reponendum censet, pro eoque officio præter reliqua arma in Euboici. Alto gurgite, vel Euboici etiam sagittas ejus accepit venenatas, alli, Euboicum ut alibi Ægæum et si sine quibus Troia capi non poterat; milia. Vide Brouckhusium ad Proper vide ad xiii. 45. Apud Sophoclem, lium, III. v. 11. Emicat; hoc ex Pa 1193. Hyllus, adhibitis sociis, pyram latino Gebhard. cum Grutero prætulit struit, et secundum nonnullos poetas Tv eminet (quod habent nostri Regii.) eam accendit. Apud Julian. Orat. vii. Saltem emisat id quod eminet : ut p. 408. Jupiter ipse pyram accendit montes assurgere, sic eminentes partes

fulmine. Locus, ubi res illa gesta, seemicare, prosilire, etc. suaviter dicun rioribus adhuc temporibus ostendebatur. Forte scopulus quidam ibi refe tur. Livius, xxxvi. 30. Confer Senerebat utcunque formam humanam. cam, Herc. Et. 1607 sqq. Cum hac Inde fabula.

Herculis combustione Ajacis fuous 229. Appellantque Lichan; sive a comparat Quint. Cal. v. 642 sqq.

Subdita, dumque avidis comprenditur ignibus ag.
Congeriem silvæ Nemeæo vellere summam (ger,
Sternis, et imposita clavæ cervice recumbis, 236
Haud alio vultu, quam si conviva jaceres,
Inter plena meri redimitus pocula sertis.

[bat,
IV. Jamque valens, et in omne latus diffusa sona-
Securosque artus, contemptoremque petebat 240
Flamma suum : timuere Dii

pro

vindice terræ.
Quos ita, sensit enim, læto Saturnius ore
Jupiter alloquitur: “Nostra est timor iste volup-
O Superi; totoque libens mihi pectore grator, (tas,
Quod memoris populi dicor rectorque paterque, 245
Et mea progenies vestro quoque tuta favore est

. Nam quanquam ipsius datur hoc immanibus actis, Obligor ipse tamen: sed enim, ne pectora vano

[ocr errors]

235. Nemeæo vellere; pelle Nemezi leonis. Clare ; clava, Herculisinsigne, ut Jovis fulmen, Neptuni tridens, etc. Recumbere in armis solebant heroes. Dignus Hercule exitus. Seneca, d. I. ver. 1683: Quis sic triumphans lætus in curru stetit Victor! Mors enim ei munus erat ver. 181.

239--272. Herculis Apotheosis. Valere et convalescere flamma dicitur, quum alimentorum satis habet et accipit. Excellenter autem animum expressit, quo Hercules mortem tulit, securos artus, contemptoremque suum, corpus Herculis non anxii et contemnentis flammam. Bene etiam, flamma petebat contemptorem suum.

241. Vinder terræ, (álečimaroc et owrup Græcis dicitur llercules) egregius titulus, quem meruerat Hercules, quia hominibus impiis ferisque immanibus interimendis salutem et securi. tatem dederat terris. Magnæ ei etiam laudi est, quod ipsi Dii pro eo timuerunt.

243. Nostra est timor iste voluptas;

Regius noster A, voluntas: male.
Fungitur officio Jupiter et hunc pro
filio Deorum timorem sibi gratum ac.
cidere confitetur, ut signum scilicet
benevolentiæ in illum, et in se ut pa-
trem illius.

245. Populus, coetus Deorum, ti-
more suo memorem se ostendebat bene-
ficiorum ab Hercule hominibus præsti

. torum. Tuta favore ; Virgilius, Æneid. v. 343. tutatur favor Euryalum.

247. Datur hoc; vulgo (et nostri Regii) datis hoc. Porro, Mediceus

et Leidensis insignibus actis, quod Burmannus defendi posse putat ex Heroid, ij. 121. Alterum est efficacius. Horat. ii. Ep. i. 6. ingentia facta Bacchi, Romuli, etc. Nostri Regii immanibus. Hoc datur ejus actis, hæc sollicitudo oritur propter ejus acta : immania, quæ vulgo stupenda vocamus, acta inauditæ fortitudinis. Etiam Trist. ii. 335. immania Cæsaris acta. Catal. Pith. p. 66. ingentia Consulis

Occurrit etiam immanis gloria, immanis victoria.

unu

acta.

Fida metu paveant, Etæas spernite flammas. jam Omnia qui vicit, vincet, quos cernitis, ignes; 250 mbis

, Nec nisi materna Vulcanum parte potentem ES, Sentiet: æternum est, a me quod traxit, et expers

Atque immune necis, nullaque domabile flamma:
Tunas Idque ego defunctum terra cælestibus oris
Tebet : Accipiam, cunctisque meum lætabile factum 255

Dis fore confido: si quis tamen Hercule, si quis
Forte Deo doliturus erit; data præmia nolet;
Sed meruisse dari sciet, invitusque probabit."

Assensere Dei, conjux quoque regia visa est rgue. Cætera non duro, duro tamen ultima vultu 260

Dicta tulisse Jovis, seque indoluisse notatam.
Interea, quodcunque fuit populabile flammæ,

terte

e ste rols

ator,

Fores

DUS

[merged small][ocr errors][ocr errors]

250. Omnia qui vicit.] Hinc invictus Hercules et in monumentis et apud poetas. Vulcanum potentem dignius, quam, ignem rapidum. Materna parte ; Jove genitorum corpora ex duplici materia composita erant, mortali et immortali, ita tamen, ut hæc prævaleret. Illam a matre habebant, hanc a patre. Vid. Pbilo, p.881. Divinum corpus Herculi tribuit Julian. Orat. vii, P. 408.

254, Defunctum terra, superatis omnibus molestiis et vicissitudinibus, quæ subeundæ sunt hominibus in terra. Oris, in oras.

256. Hercule et Deo dolere paulo durius, dolere Herculem in cælum acceptum, atque adeo inter Deos relatum. Mox tò sed turbare videbatur nonnullis structuram orationis. Burman, malit doliturus, et hac duta premia nolet; At meruisse, etc. Sed Lenzius recte vidit, data præmia nolet apodosin habere ; eique rationi nos accommodavimus interpunctionem.

260. Durus vultus, vultus ejus, qui habet durum, id est, iracundum et in

exorabilem animum. Contra, x. 609. est mollis vultus, et III. Pont. i. 166. non duri vultus. Supra, vii. 862. vultus melior, minus durus. Catera non duro vultu audit, quia posuerat iram e ver. 135. Auctore Diodoro adoptayit adeo Herculem. Par erat ejus etiam in exitu Herculis mentionem facere. Notare eleganter, quum aliquem non nominamus quidem, sed ita describimus describendoque carpimus, ut facile agnosci possit. Cicero, pro Mil. 18. sic dixit describere.

262. Populubile novum et ab Ovidio factum vocabulum. Insignis Herculis voracitas, quam ridet Aristoph. Ran. 63. 557 sqq. non videtur populabilis fuisse ; ea enim in cælo quoque mansit; Callimachus, hymno ad Dian. 259. Confer Senecam Hercul. Et. 1966. Efigies pro forma passim apud Hyginum. Illam autem effigiem quomodo artifices expresserint, docet Winkelm. H. A. p. 162 et 369. item Heynius in antiqu. Aufsaetzen, i. 29. Ab imagine mutris, a matre, aut ab natura materna. Jovis vestigia, partes,

N

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

VOL. IV.

« AnteriorContinua »