Imatges de pàgina
PDF
EPUB

1

Una ministrarum, fusis utrimque capillis, 90
Incessit, totumque tulit prædivite cornu
Autumnum, et mensas,

felicia poma,

secundas.
Lux subit, et, primo feriente cacumina sole,
Discedunt juvenes; neque enim dum flumina pacem
Et placidos habeant lapsus, motæque residant, 95
Opperiuntur, aquæ : vultus Achelous agrestes
Et lacerum cornu mediis caput abdidit undis.
Haud tamen ablati domuit jactura decoris;
Cætera sospes erat: capitis quoque fronde saligna,
Aut superimposita celatur arundine damnum. 100

II. At te, Nesse ferox, ejusdem virginis ardor

Et felir interdum omnino præstans, egregium. Contra Virgilius, Æneid. iii. 649. Victus infelir; Horatius, Epod. ü. 17: Quum decorum mitibus pomis caput Autumnus arvis extulit.

93. Primus, oriens, sol ferit, radiis suis, tanquam telis, illustrat, ante omnia, cacumina montium. Ut hic priTants sol, sic medius Phabus Valer. Flaccus, iii. 481. Neque enim--opperiuntur, quod viii. 548 sqq. decreverant. Idem ter dixit, pacem habeant, et placidos lapsus, et motæ residant. Fluviis exundantibus motus et ira tribuitur. Quum fluvii placide alveum suum rursus sequuntur, pacari, residere, dicuntur. Residere eleganter de iis, quæ componuntur, sedantur, de ira, ardore animi, flatu ventorum ; vide Buenemann. ad Lactantium, de Ira, xviii. 7. Lapsus, propie de cursu fluviorum. Placidus, lentus. Curtius, iv. 13. placide volans aquila.

97. Lacerum caput abdidit undis. Heroid. ix. 140. de Acheloo, Truncaque limosa tempora mersit aqua. Si

domare nunc est perdere, interimere,
ut i. 309. et dapçiv passim apud Ho-
merum : modo autem nullo modo sen-
sum fundit commodum. Jactura de-
coris, cornu decori, eum non modo
non perdidit, sed celatur quoque arun-
dine. Damnum ;

cornu amissum.
Sæpe damnum, id quod cum damno
amisimus.

101--133. Nessus Ixionis, regis Thessaliæ, filius. Conf. Sophocles, Trachin. 555 sqq.; Euripides, Hippol. 545 sqq.; Diodorus Siculus, iv. 36 ; Pausanias, Phoc. p. 895; Apollodorus, II. vii. 6; Eusebius, Præp. lib. ii. p. 36; Hyginus, fab. 34 et 36; Seneca, Herc. Et. ver. 494 sqq. fabula memorabilis, non in se, sed propter Nessi vestem, quæ mox exitium feret Herculi. Hinc expressa est in multis monumentis. At te, etc. Transitus hic argumentum simul fabulæ indicat. Ferox, ad vim paratus, violentus. Virginis, quia virgo adhuc erat, quum Hercules et Achelous de conjugio ejus decertarent; quanquam et jam nuptæ mulieres interdum virgines dicuntur ; vid. Brouckhusius ad Propertii IV.ii. 52: et virgo etiam a Silio, iii. 435. vocatur; ubi vide Drakemb. Ardor,

militer alii poetæ.

98. Domuit in nocuit mutat Burmannus, ut et quoque in modo auctoritate Medicei ; neutrum bene ; namque

105

[ocr errors]

Perdiderat, volucri trajectum terga sagitta.
Namque, nova repetens patrios cum conjuge muros,
Venerat Eveni rapidas Jove natus ad undas :
Uberius solito nimbis hiemalibus auctus,
Vorticibusque frequens erat,atque impervius amnis.
Intrepidum pro se, curam de conjuge agentem
Nessus adit, membrisque valens, scitusque vado-

Officioque meo ripa sistetur in illa [rum;
Hæc,” ait, “ Alcide : tu viribus utere nando.” 110
Pallentemque metu, Auviumque, ipsumque ti-

mentem,

[ocr errors][merged small]

est vehemens amor. Perdiderat ; Ca

tempus ? Neque Hecatombæo in hipoferreus emendabat Perdidit, a volu

bernis mensibus est, sed in æstivis. cri, quia hoc non ante Acheloi certa

Itaque hiemales potissimum nimbos men, sed post accidit. Plusquam

commemorat, quia illi et in se vehe. perfecto non debebat offendi Capofer

mentes sunt, et nives solvunt, adeoreus; nam et alibi Noster eo sic uti

que vel maxime fluvios augent. Horat. tur; ita, vi. 425.

IV. Od. xii. 3. hiberna nive turgidi 103. Patrios muros, Tirynthem, fluvii. Tum hiems, xeywv, etiam de ubi jussu oraculi habitabat Alcides,

tempestate dicitur. Inde xeiuépiov inde Tirynthius dictus; Apollodorus,

údwp Homerus, 11. V. 420. torrens p. 114. Sed secundum eundem Apol

tempestate ortus. Fluvius vorticibus lodorum, p. 145. hoc factum est, quum frequens a Liv. xxi. 5. vorticosus voHercules Trachinem ad Ceycem se

catur: atque hic forte pro adeoque. conferebat. Jam difficultas transe

Impervius qui nec vada habet, nec sine undi cum conjuge fluvium, et necessi

periculo et molestiis transnari potest. tas tradendi eam vectori notanda erat, 107. Pro se, de se.

Curam agere ut mores Herculis exprimerentur. Eve

bona locutio, ut docent Heinsius et nus Ætoliæ fluvius (qui prius Lycor

Burmannus ad Heroidd. xvi. 302.
mas dictus.) Calydona præterfluens. Nessus erat topQue vc seu vector ad
Hinc, viii. 527. Calydonides Eveninæ ;
Lucan. vi. 208 : Meleagræam macu-

istum Auvium, qui trajicere viatores latus sanguine Nessi Evenos Calydona . et Apollod. d. I. Talis vector esse

solebat; Sophocles, Strabo, Pausan. secut. Nota hic molestias itinerum

debebat et membris valens, robustus, prisca ætate. Burmannus monet recte poetam Evenum hiemalibus nimbis auc

et scitus vadorum, cognita habere va.

da; Seneca, versu 503. Transire Nestum inducere; exuisse enim Herculem mortalitatem circa Hecatombæo

sus vorticem solitus vadis. Sallustius,

Jugurth. locorum scientes erant. In nem mensem, notante Petito in Comment. in Leges Attic. p. 26. Sed

illa, dELKTIKŪS. Sistere propie de vecquid hoc ad rem ? Nonne Noster ipse

toribus, qui onera humeris translata

sistunt in ripa. Officio meo, opera mox narrat, ab interitu Nessi ad Herculis apotheosin effluxisse longum

mea, nempe mercenaria.

111. Pallentemque, etc.] Hunc ver

Tradidit Aonius pavidam Calydonida Nesso.
Mox, ut erat, pharetraque gravis, spolioque leonis,
Nam clavam, et curvos trans ripam miserat arcus,
“Quandoquidem cæpi, superentur flumina,” dixit.
Nec dubitat; nec qua sit clementissimus amnis
Quærit, et obsequio deferri spernit aquarum.
Jamque tenens ripam, missos

quum

tolleret arcus, Conjugis agnovit vocem; Nessoque parante Fallere depositum, Quo te fiducia,” clamat, 120 "Vana pedum, violente, rapit? tibi, Nesse biformis, Dicimus, exaudi, nec res intercipe nostras. Si te nulla mei reverentia movit; at orbes

sum, quem uncis ex Heinsio incluserat Cl. Gierig, eodem loco habent nostri Regii sine uncis et obelo ullo. Aonius, Alcides Bæotus sive Thebanus; vide ad iii. 13.

113. Ut erat, úg eixe ; vide Heinsium ad x. 7. Gravis, gravatus, onustus. De arcu Herculis admodum curvo, vide Winkelm. H. A. p. 98. Trans ripam miserat, transmiserat in alteram ripam. Unus pro miserat habet jecerat, quod placet Ciofano, non item Burmanno, quia in versu 118 repetitur missos arcus. Quum de sensu hujus loci omnes conveniant, et constet Herculem jecisse suos arcus trans Auvium, præferendam puto lectionem Ciofani, quam habet noster Regius A; Regius B, miserat. Superentur flumina ; dando trajiciatur totum flumen.

116. Dubitat.] Hæret et secum deliberat, more eorum, qui res periculosas aggrediuntur. Clementissimus, quietissimus. Obsequio, etc. Art. Amat. ii. 181: Obsequio tranantur aquæ : nec vincere possis Flumina, si contra, quam rapit unda, nates. Sed Hercules nolebat obsequio aquarum, hoc est, ita ut obsequeretur, se accommodaret fluvio decurrenti, deferri, inferiore loco ad ripam pervenire ad

juvante aqua. Sic quoque mores Herculis expressit. Lenzio obsequium est id quod clementia.

119. Parante; Codex A, paranti, ut jungatur cum clamat ; sed hoc verbum rarius cum dativo reperitur quam ut omnium codd. et editionum scriptura mutetur. Terentius quidem, And. III. ii. 11. illis quæ sunt intus, clamat de viu. Fallere depositum, rapere conjugem creditam; sed illud indignitatem rei magis exprimit. Depositum, quod alicujus fidei commissum est; qui id non reddit, fallit depositum, fallit eum, qui deposuerat. Apollod. p. 157: ο δε διαπορθμείων αυτών επεχείρει βιάζεσθαι της δε ανακραγούσης αισθόμενος ο Ηρακλής έξελθόντα Νέσσον έτόξευσε εις την καρδίαν. . Sed Ovidius aliam rationem secutus est, ut et sqq. docent.

121. Biformis, vide ad ii. 630; Semivir Nessus in Heroid. ix. 141. Tibi dicimus aut dico indignantis et minantis formula; Heroid. xx. 53. Greci φωνώ σε, aut καλώ σε. Res de omnibus, quæ nobis debentur, etiam, ut hoc loco, de conjuge. Intercipe. Vide ad viii. 291.

123. Orbes paterni; satis opportune et acerbe Nesso in memoriam revocat

[ocr errors]

Concubitus vetitos poterant inhibere paterni. 124
Haud tamen effugies, quamvis ope fidis equina.
Vulnere, non pedibus te consequar.” Ultima dicta
Re probat; et missa fugientia terga sagitta
Trajicit: extabat ferrum de pectore aduncum.
Quod simul evulsum est, sanguis per utrumque
foramen

129 Emicuit, mixtus Lernæi tabe veneni.

[inulti;"
Excipit hunc Nessus : Neque enim moriemur
Secum ait: et calido velamina tincta cruore
Dat munus raptæ, velut irritamen amoris. (magni

III. Longa fuit medii mora temporis, actaque

[ocr errors]

pænam patris Ixionis, qui rotæ alligatus assidue volvitur in Tartaris propter concubitus vetitos, quia vim inferre voluerat Junoni : vide ad iv. 464. Ex nube in Junonis loco objecta, quacum etiam coit, nati sunt Centauri, inde Nubigenæ dicti. Inhibere, deterrere. Ope equina, velocitate pedum equinorum,

126. Vulnere, sagitta vulnifica : Virg. Æn. ii. 529. infesto vulnere insequitur: vide Drak. ad Silium, v. 251; Senec. Herc. Et. 516. Consequar telo fugam.

129. Quod simul evulsum est.] Heinsius conjicit quo simul evulso. Tubes veneni, venenum. Veneno hydræ Lernææ sagittas tinxerat Hercules. Quidquid igitur iis figebat, morti succumbebat. Miatus veneno sanguis profluit etiam apud Zenobium. Apud alios Nessus ipse sanguini emisso admiscet venenum. Atque illum secundum Sophoclem vase excepit. De velamine cæteri nihil habent. Ante neque enim subintelligenda est sententia aliqua, veluti, bene habet; neque enim, etc. Neque enim moriemur inulti; moriturus ex vulnere, inquit Diodorus, pollicitus est ei se amoris

medicamentum traditurum, quo nul-
lam præter se mulierem Hercules ap-
peteret.

133. Irritamen amoris, remedium,
quo conjugis amorem languescentem
irritare possit. Philtrum vocatur ab
Hygin. et Apollod; namque pilopov,
interpretante Tzetz. ad Lycophr. p. 14.
est, φιλίαν επισπάσθαι δυνάμενον,
quod irritare amorem potest ; confer
ver. 154: Irritare amores est i. 462 ;
ubi vid. Burmannum. Rapta, quam
rapere parabat.

134138. Confer. Diodorus Sic. iv. 39; Apollod. II. vii. 7; Seneca, Herc. (Et. 223 sqq. Hygini fabula 36; Servius, ad Virg. Æneid. viii. 300. De monumentis, in quibus res expressa, vide Heynii Antiqg. Aufsaet

i. 29 sqq. Medium tempus, ut iv.
167; viii. 651. Ab interitu Nessi
usque ad expugnatam Echaliam lon-
gum tempus effluxit. Satis fuisset,
Longum fuit medium tempus, sed so-
let mora de diuturnitate ita adhiberi;
Phædr. IV. fab. iv. 18. consumpta est
temporis longi mora.

Acta implérant
pro, fama actorum laborum implèrat.
Sed aliter implérant odium, satiàrant.
Magnus perpetuum Herculis epitheton.

ze,

[ocr errors]

Herculis implêrant terras, odiumque novercæ. 135
Victor ab Echalia Cenæo sacra parabat
Vota Jovi; quum Fama loquax præcessit ad aures,
Dejanira, tuas, quæ veris addere falsa
Gaudet, et a minimo sua per mendacia crescit,
Amphitryoniaden Ioles ardore teneri.

140 Credit amans; venerisque novæ perterrita fama Indulsit primo lacrimis, flendoque dolorem

136. Ceneum fuisse Eubææ promontorium, ibique Jovi Cenæo Herculem constituisse aram, constans Veterum traditio est. Neque id dubium est, factam esse eam rem, postquam Eurytum debellaverat, ejusque urbem (Echalian expugnaverat.

Eurytus enim, novilis sagittarius, promiserat se filiam suam formosissimam Iolen ei daturum, qui se aut filios suos in sagittandi certamine superâsset; sed Herculi victori præmium propositum negavit. Is ergo iratus aliquando post rediit, auxiliantibus Arcadibus Echaliam cepit, Eurytum et filios interfecit, Iolen autem captivam abduxit ; Sophocles, Trach. Act. ii; Apollodorus, dicto loco. Homerus credebatur hanc Οιχαλίας άλωσιν carmine celebrâsse; Strabo, lib. xiv. p. 612. Verum id quæritur, ubi Echalia sita fuerit. Strabo, lib. x. p. 448. eam facit Eubææ Eretricæ urbem. Pausanias, Messen. p. 283. ostendit, se in hac controversia plus auctoritatis tribuere Messeniis, qui suis finibus illam urbem, postea Carnasium dictam, vindicent, et p. 362. memorat, Euryti ibi ossa servari. Homerus denique, Il. B. 730. eam inter Thessaliæ urbes refert. Victor ab chalia, scilicet rediens : apud Anacreontem, Od. xlv. 8. Mars hastam vibrat i åütñs, e prælio scilicet revertens. Vota, quæ voverat, si Jupiter sibi adesset in expugnanda urbe.

Quum Fama, etc. Verissima et præclara Famæ descriptio, quacum confer xii. 39–63. Præcessit, celeritatem Famæ declarat: male igitur quidam, pervenit. Liv. xxi. 32: Fama, qua incerta in majus vero ferri solent, præcepta res erat.

Minutius Felix, xxviii; Fama, quæ semper insparsis mendaciis alitur. Classicus de Fama locus est etiam apud Virgilium, Æn. iv. 173 sqq. Gaudet melius quam solet. Teneri amore significanter, tanquam illaqueatum amore. Sic teneri studio, V. Trist, xii. 9. 14). Credit amans,

etc.] Ea fama perterrita literas etiam dedit ad Herculem, quas vide Heroid. ix: amans cum delectu pro conjuge. Causam reddit hoc verbum cur sollicita statim crediderit et tantopere doluerit. Dolorem diffudit fiendo,sie machte ihrem Schmerz durch Thraenen Lust.Heinsius volebat defudit; sed bene diffudit, minuit. Nam quæ diffunduntur, in varias partes funduntur, ea evanescunt. Etiam Heroid. viii. 61. flendo diffundere iram.

Deinde pleonastice additum. Sic deinde postea, itaque ergo et id genus alia. Quid autem inservit correctioni, doch was weine ich! Heinsius hunc locum ita distinguebat: moi, deinde quid autem flemus? quia deinde in interrogatione id quod tandem.

Peller lacrimis, etc. Hoc expressit Seneca, Herc. Et. 1676.

« AnteriorContinua »