Imatges de pàgina
PDF
EPUB
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small]

Mille locis lacrimavit ebur, cantusque feruntur
Auditi, sanctis et verba minacia lucis.
Victima nulla litat; magnosque instare tumultus
Fibra monet; cæsumque caput reperitur in extis.
Inque foro, circumque domos, et templa Deorum
Nocturnos ululâsse canes, umbrasque silentum
Erravisse ferunt, motamque tremoribus urbem.
Non tamen insidias, venturaque vincere fata 799
Præmonitus potuere Deum: strictique feruntur
In templum gladii: neque enim locus ullus in Urbe
Ad facinus, diramque placet, nisi Curia, cædem.

Tum vero Cytherea manu percussit utraque
Pectus; et ætheria molitur condere nube,
Qua prius infesto Paris est ereptus Atridæ, 805
Et Diomedeos Æneas fugerat enses.
Talibus hanc genitor: Sola insuperabile fatum,
Nata, movere paras ? intres licet ipsa Sororum
Tecta trium; cernes illic molimine vasto
792. Ebur, statuæ eburneæ, quæ,

797. Nocturnos ululâsse canes.] Vir-
quum tempore pluvio humidæ essent, gil.: “ Obscænique canes Signa da-
lacrimare credebantur. Cantus, voces bant-simulacra modis pallentia miris
quasi oraculo editæ, quales sæpe au Visa sub obscurum noctis."
ditæ inter omina habita. Ita Bur. 800. Præmonitus, signa præmissa.
mann.contra Brouckhusium qui male Templum nunc curia, ut sæpe apud
bat, planctis; Virg.

Cic. quia illa inaugurata ; templum per lucos vulgo exaudita silentes In enim omnis locus inauguratus et sancgens.” Tibullus : " Lucos præcinu tus, De hac voce templunr, pro cuisse fugam."

ria, vide doctiss. Rupert. ad Livium, 794. Litare, id est, Deos placare, I. vi. not. 6.; nostræ edit. tom. i. p. dicuntur et homines, et victimæ et 27. Stricti feruntur pro, stringuntur aræ ; vide Schwarzium ad Plin. pan. in templo; nam involuti illati erant cap. 52. Fibra-erlis. Virg.

Nec

in curiam; Dio, xliv. 16. tempore eodem Tristibus aut extis

804. Condere, Cæsarem. De Pufibræ apparere minaces.” Caput, scil.

ride erepto vide Homerum, Il. r. 380. extorum, quod casum cultro victimarii

Infesto Atrida, Menelao, quocum cermali ominis erat. Livius, viii. 9 : tabat. De Ænea vide II. E. 311 599. Deciu caput jecinoris a familiari parte cæsum aruspex dicitur osten 809. Cernes molimine vasto, ect.] disse, alioqui acceptam Diis hostiam

Gravissime immutabilitatem fatorum esse."

notat.

Rerum tabularia, locus, in

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Vox quoque

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Ex ære, et solido rerum tabularia ferro; 810
Quæ neque concursum cæli, neque fulminis iram,
Nec metuunt ullas tuta, atque æterna ruinas.
Invenies illic inclusa adamante perenni
Fata tui generis : legi ipse, animoque notavi,
Et referam, ne sis etiamnum ignara futuri. 815
Hic sua complevit, pro quo, Cytherea, laboras,
Tempora, perfectis, quos terræ debuit, annis.
Ut Deus accedat cælo, templisque colatur,
Tu facies, natusque suus; qui nominis hæres,
Impositum feret Urbis onus, cæsique parentis 820
Nos in bella suos fortissimus ultor habebit.
Illius auspiciis obsessæ mænia pacem
Victa petent Mutinæ : Pharsalia sentiet illum,
Æmathiaque iterum madefacti cæde Philippi;
Et magnum Siculis nomen superabitur undis; 825

rum

quo servantur tabulæ, quibus res fatales continentur, structus molimine vasto, opera maxima, ex ære, etc. Ta. bularia illa Lenzius fuisse putat in limine Tartari, ubi ænei muri, et comparat Orphei hym. lviii, 1

sqq.

Con. cursus cæli, tonitrua, ut vi. 695. xi. 436. Confer Lucretium, vi. 160. Sed et concussum cæli, quod habent plerique MSS. (et ambo nostri Regii,) bene se habet. Jupiter enim tonans concutere cælum et terram graviter dicitur; Horat. I. Od. xxxiv. 12. Inclusa, incisa, insculpta, quod utrumque MSS. multi e glossa præferunt. Etiam Cicero, Catil. i. 2. Senatus consultum inclusum in tabulis. Conf. Claudian. xv. 202. ubi Atropos voces Jovis adamante notat.

819. Suus, ejus. Nominis hæres (multi numinis ;) diádoxos óvóparos Cæsaris vocatur a Dione. Sueton. Aug. 7: “ Postea Cæsaris, et deinde Augusti cognomen assumpsit : alte

testamento ayunculi.”

Onus, molem imperii. Suos, faventes.

822. Illius auspiciis, etc.) Mutinæ obsessus D. Brutus ab Antonio, quem Augustus, jussus a senatu, una cum Hirtio et Pansa coss. fugavit; Florus, iv. 4. ; Suetonius, Aug. 10. Sequentia expressa e Virgilio, Georg. i. 490 sqq.: Ergo inter sese paribus concurrere telis Romanas acies iterum videre Philippi : Nec fuit indignum Superis, bis sanguine nostro Æmathiam et latos Hæmi pinguescere campos," ubi Heynius observat, Æmathiam esse quidem Macedoniæ partem, ad quam nec Pharsalus nec Philippi pertineant; sed poetas latius eo nomine uti etiam pro Thessalia : licuisse porro poetæ, quanquam paulo crassius, in eodem loco prælium factum dicere, quod in illis regionibus, in eo regno aut plaga factum. Hinc Pharsaliæ nunc fit mentio, ubi prius prælium commissum, hinc iterum ma

Vi Cons Cæsa Passi Dum Emie Flan Stel

Romanique ducis conjux Ægyptia, tædæ
Non bene fisa, cadet; frustraque erit illa minata,
Servitura suo Capitolia nostra Canopo.
Quid tibi Barbariem, gentesque ab utroque jacentes
Oceano, numerem ? quodcunque habitabile tellus
Sustinet, hujus erit: pontus quoque serviet illi. 831
Pace data terris, animum ad civilia vertet
Jura suum, legesque feret justissimus auctor,
Exemploque suo mores reget: inque futuri
Temporis ætatem, venturorumque nepotum 835
Prospiciens, prolem sancta de conjuge natam
Ferre simul, nomenque suum, curasque jubebit:
Nec, nisi quum senior similes æquaverit annos,
Ætherias sedes, cognataque sidera tanget.
Hanc animam interea cæso de corpore raptam 840
Fac jubar, ut semper Capitolia nostra forumque
Divus ab excelsa prospectet Julius arce.

[merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors]

defacti Philippi. Sentiet illum, usu Suetonius, Aug. 34: " Leges retraccognoscet ejus fortitudinem et con tavit, et quasdam ex integro sanxit.” silium.

Idem 32 : “ Pleraque pessimi exempli 826. Romani ducis, Antonii, conjux correxit," etc. Ægyptia, Cleopatra, quam ille, repu. 836. Prolem, Tiberium, sancta de diata Octavia, uxorem duxerat, tade conjuge, Livia, natam, quam prægnannon bene fisa, temere sperans, se nup tem a Nerone duxit Augustus. Sancta tam Antonio potituram esse imperio solenne epitheton mulierum castarum Romano (Dio, iv. p. 421.) cadet, victa et probarum, etiam in monumentis. ad Actium ab Augusto, aspidum ve 838. Nec, nisi quum senior, etc.] neno peribit. Frustraque, etc. invi Jul. Cæsar, quum interficeretur, nadiose, frustra imperium Romanum af tus erat annos 56. Quum igitur b.l. fectaverit. Pro toto imperio Capito. non admodum longus vitæ terminus lium nominat, ut vs. 589. et apud promittatur Augusto, Heinsius suaHorat. I. Od. xxxvii. 7. de eadem, det, quum senior Pylios æquaverit " dum Capitolio Regina dementes annos. Certe Pylios annos Augusto ruinas, Funus et imperio parabat,"

precatur Noster etiam Pont. II. vii. etc. Canopus, numen et oppidum 41. et Trist. V. v. 62. Cf. Martial iv. Ægyptiorum.

Epigr. 1. ; viii. 2. Quum MSS. qui829. Barbaria, monente Burmanno, dam patrios præferant, Lenzius suadet, totus tractus terrarum, quem barbari patrios superaverit annos. populi tenent.

842. Excelsa urce præfero ex Thuan. 833. Auctor, legislator, ut viii. 101. MS. Tự æde. Excelsa arr est cælum.

Vix ea fatus erat, media quum sede senatus Constitit alma Venus, nulli cernenda, suique Cæsaris eripuit membris, nec in aera solvi 845 Passa recentem animam, cælestibus intulit astris. Dumque tulit, numen capere, atque ignescere senEmisitque sinu : luna volat altius illa, [sit, Flammiferumque trahens spatioso limite crinem Stella micat, natique videns benefacta, fatetur 850 Esse suis majora, et vinci gaudet ab illo. Hic sua præferri quanquam vetat acta paternis, Libera fama tamen, nullisque obnoxia jussis Invitum præfert, unaque in parte repugnat. Sic magni cedit titulis Agamemnonis Atreus : 855 Ægea sic Theseus, sic Pelea vincit Achilles. Denique ut exemplis ipsos æquantibus utar, Sic et Saturnus minor est Jove: Juppiter arces Temperat ætherias, et mundi regna triformis: Terra sub Augusto: pater est et rector uterque. 860

Di, precor, Æneæ comites, quibus ensis, et ignis

V. vol. i. p.

Alibi, summa arx. Similis sententia in Epiced. Drusi vs. 61: "summa sacer ille locatus in arce, Res homipum ex tuto cernere dignus erat.”

410. 849. Flammiferumque trahens, etc.) Suetonius, Jul. Cæs. 88.: “ In Deorum numerum relatus est, non ore modo decernentium, sed et persuasione vulgi. Siquidem ludis, quos primos ei hæres Augustus edebat, stella crinita per septem dies continuos fulsit, exoriens circa undecimam horam : creditumque est, animam esse Cæsaris in cælum recepti : et hac de causa simulacro ejus in vertice additur stella.” Vide supra, 749.

859. Triformis ; vide ad xii. 40. Expressit autem Horatii locum, I. Od.

xii. 50: “ Orte Saturno, tibi cura magni Cæsaris fatis data : tu secundo Casare regnes. Te minor latum reget æquus orbem: Tu gravi curru quaties Olympum.” Confer Fast. ii. 130.

861. Æneæ comites, Penates, quos incendio Trojano ereptos in Latium advexit Æneas. Ab his diversi indigetes, éyxopii, in quibus ipse Æneas; xiv. 608. Expressus autem locus e Virgilio, Georg. i. 498. Genitor, conditor, urbis. Cic. de Div. i. 2. Hujus urbis parens Romulus; Silius, ii. 654. parens murorum, ubi vide Drakenb. Domesticus, Palatinus. Cf. Horat. I. Ep. iii. 17.

Tarda sit, etc. Horatius, I. Od. ij. 45: “Serus in cælum redeas, diuque Lætus intersis populo Quirini."

Cesserunt; Dique Indigetes, genitorque, Quirine,
Urbis, et invicti genitor, Gradive, Quirini,
Vestaque Cæsareos inter sacrata Penates,
Et cum Cæsarea tu, Phæbe domestice, Vesta, 865
Quique tenes altus Tarpeias Juppiter arces,
Quosque alios vati fas appellare piumque;
Tarda sit illa dies, et nostro serior ævo,
Qua caput augustum, quem temperat, orbe relicto
Accedat cælo, faveatque precantibus absens. 870

[ocr errors]

JAMQUE opus exegi, quod nec Jovis ira, nec ig.
Nec poterit ferrum, nec edax abolere vetustas. (nes,
Quum volet illa dies, quæ nil, nisi corporis hujus
Jus habet, incerti spatium mihi finiat ævi:
Parte tamen meliore mei super alta perennis 875
Astra ferar, nomenque erit indelebile nostrum;
Quaque patet domitis Romana potentia terris,
Ore legar populi, perque omnia secula fama,
Si quid habent veri vatum præsagia, vivam.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

871. Jamque opus eregi, etc.] Epilogus fideliter expressus ex Horatio, III. Od. xxx. Confer etiam ü. 20. et Propertium, jii. 134 sqq. Eregi, ad finem perduxi, absolvi. Horatius, “Exegi monumentum ære perennius." Jovis ira, fulmen. Edar, omnia ab

Horatius : “ Quod non imber edax, non Aquilo impotens Possit diruere, aut innumerabilis Annorum series, et fuga temporum.”

875. Super alta perennis Astra fe

rar; gloria mea erit æterna. Horatius: “ Non omnis moriar; multaque pars mei Vitabit Libitinam.” Ore legar populi. Propert. II. i. 2. veniat mollis in ora liber; ubi vide Brouckhusium. Post versum 879. in multis MSS. hoc distichon est ascriptus: Bis ser millenos versus in codice scriptos Sed ter quinque minus continet Ovidius. Burmannus monet extare hodie nonnisi 11993. ut septem desint.

R

sumens.

[ocr errors]

METAMORPHOSEON FINIS.

EXCIDEBANT TAI BOYS FT WHEFLIR.

« AnteriorContinua »