Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Exsatiata domus, præter Gorgenque, nurumque Nobilis Alcmenæ, natis in corpore pennis Allevat; et longas per brachia porrigit alas; Corneaque ora facit; versasque per aera mittit.

V. Interea Theseus sociati parte laboris 546 Functus, Erechtheas Tritonidos ibat ad arces. Clausit iter, fecitque moras Achelous eunti, Imbre tumens : “ Succede meis,” ait, “ inclyte, tectis,

549 Cecropida; nec te committe rapacibus undis. Ferre trabes solidas, obliquaque volvere magno Murmure saxa solent: vidi contermina ripæ Cum gregibus stabula alta trahi; nec fortibus illic

sunt a veteribus. Collegit illa omnia feliciter. Etenim Acheloum, qui e Begerus in libro, Meleagrides et Ætolia Pindo effusus ab occasu Ætoliam dier numismate, inspersis marmoribus rimebat ab Acarnanibus, objicit Thequibusdam.

seo Calydone Athenas redeunti. Ar546-610. Origo insularum, quas ces; urbem : vide ad vii, 54. AtheAchelous fecerat, Echinadum et Peri nas hic duplici epitheto insigniias meles. Ac Echinades quidem insulæ male ait Gierig: nam Tritonidos non asperæ et incultæ, unde et iis nomen est epitheton. inditum, non longe aberant ab ostio 548. Clausit; vide ad vi. 572. De Acheloi : Strabo, lib. x. p. 453; Thu tectis fluviorum vide ad i. 574. Achecydides, II. p. 171; et ab Acheloi loi tectum internum ipse mox descrialluvione natæ credebantur : Plinius, bit. Succedunt tectis, qui eo deverii. 85; Dionys, Perieg. ver. 433 sqq. tunt. Suavis est hæc et invitatio et Causam, cur non cohæreant cum terra inde orta sermocinatio, quæ pertinet continente, Pausanias, Arcad. p. 647. ad lib. ix Metam. 96. ubi hospites reddit hanc: quum Ætolia, pulsis discedunt, non expectata Auminis Ætolis, inculta jaceret, Acheloum de

pace. siisse limum et sordes advehere, qui 551. Ferre trabes, etc.) In Aumibus Echinades annecterentur terræ nis tumentis descriptione Nostro præicontinenti. Sed apud mythicos Ache verunt Lucretius, i. 182. 290; Virg. lous, iratus ideo, quod a nymphis post Æn. ii. 305—7. et 496 sqq. Apta haberetur Diis rusticis, eas efficit; hæc ad deterrendum. Vidi; confer et sic hæc fabula commode annectitur v. 569. Stabula alta trahi; confer v. superiori, in qua Diana similem ob

627: pro trahi, sic Veteres rupi ; at causam irascebatur. Sociati pars la trahi exquisitius, et bene de fluviis boris ; pars virilis laboris. Nondum

rapacibus. Etiam Virgilius, dicto lodimittit Thesea, sed plures rebus ejus co, cum stabulis armenta trahit. Nec fabulas annectit, quanquam non satis fortibus, etc. ut i. 305.

Profuit armentis, nec equis velocibus esse : 554 Multa

quoque hic torrens, nivibus de monte soluCorpora turbineo juvenilia vortice mersit. [tis, Tutior est requies, solito dum flumina currant Limite, dum tenues capiat suus alveus undas.” Annuit Ægides: “Utarque, Acheloe, domoque, Consilioque tuo,” respondit; et usus utroque est. Pumice multicavo, nec levibus atria tophis 561 Structa subit: molli tellus erat humida musco; Summa lacunabant alterno murice conchæ. Jamque duas lucis partes Hyperione menso, Discubuere toris Theseus comitesque laborum : Hac Ixionides, illa Trezenius heros

566

556. Turbineo vortice; in modum 564. Metiri poetis est medium tranturbinis se volvente. Solito dum limite sire, percurrere. Igitur Sol metitur currant; dum intra ripas, aquis immi coelum, hoc loco, lucem, sive diem. nutis, se recipiant.

Duas partes; horam diei nonam de558. Suus, iis a natura assignatus. signat, qua etiam apud Romanos ce. Tenuis, exigua.

næ initium. Discumbere et toris et 561. Multicavo.] Cumulavit Ovi super toris dixit Virgilius, Æn. i. 700, dius in bac fabula vocabula nová. 708. Ixionides, Pirithous, ver. 403. Ex eo genere paulo ante erat turbine Træsenius heros non est, ut Rode puus: hic habemus multicavus, et mox,

tabat, Theseus, sed Leler, qui supra, lacunare, facere lacunar: quod ver versu 312. Narycius vocatur. Lenzio bum fuit ignotum librariis, nam om videtur a Locrensibus Træsenas mines Codices habent lacus nabant, aut grâsse. E versu 622 videmus, eum lacu nubant. Regius noster A, lacus jam olim vixisse apud Pittheum, Troenabant; Codex B, uno verbo, lacu zeniorum regem. Forte Træsen, Pitnabant. Lacunar, párywpa, tectum, thei frater, cujus e filia Æthra nepos in quo cælati erant loculi, qui lacuum Theseus (Pausanias, p. 182 sqq.) fuit similitudinem habebant, quos laquei, ejus pater. Sic Thesea genere proxime id est, margines eminentiores cinge attingebat, eumque comitabatur rede. bant, unde idem et laquear dicitur. untem. Hi tres in uno toro accubuere Beatorum quidem hominum lacunaria ita, ut Theseus medium locum teneornata erant eburno, auro, gemmis ret. Parili, pro pari, ut sæpe apud adeo (videatur Plutarchus, Apophth. Ovidium. Hospite tanto ; Junianus, Lac. xii. n. 94;) sed fluvii ornamenta hospite terno, quod probat Heinsius : sunt conchæ et murices. Paulo ante male ; nam plures aderant ; et Achenec levibus, asperis. De pumice et lous Theseo hospite lætabatur, immo tophis vide ad iii. 160. In Cyrenes per omnem hunc locum Thesei dignithalamo Virgilius, Georg. iv. 374. tas eminet. pendentia pumice tecta. VOL. IV.

G

[ocr errors]

Parte Lelex, raris jam sparsus tempora canis;
Quosque alios parili fuerat dignatus honore
Amnis Acarnanum, lætissimus hospite tanto.
Protinus appositas nudæ vestigia Nymphæ 570
Instruxere epulis mensas; dapibusque remotis,
In gemma posuere merum : tum maximus heros,
Æquora prospiciens oculis subjecta, “Quis," inquit,

Ille locus?" digitoque ostendit, et, “insula nomen
Quod gerat illa, doce; quanquam non una videtur.”
Amnis ad hæc, “ Non est,” inquit, “ quod cerni-
mus, unum;

576 Quinque jacent terræ: spatium discrimina fallit. Quoque minus spretæ factum mirere Dianæ, [cos Naïdes hæ fuerant; quæ quum bis quinque juvenMactâssent, rurisque Deos ad sacra vocâssent, Immemores nostri festas duxere choreas. [quam, Intumui, quantusque feror, quum plurimus, unTantus eram; pariterque animis immanis et undis, A silvis silvas, et ab arvis arva revelli;

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

570. Protinus appositas.) Et mensæ et epulæ dicuntur apponi. Vide Burmannum. Vestigia, pedes: nudi vestigia, youvono es. Erat autem ávumoonoia reverentiæ signum. Vide Spanhem. ad Callimachi hymnum ad Cer. 125. Et de hoc ministerio vide ad ix. 89. Posuere, apposuere mensam secundam, in qua merum in gemma, poculis gemmeis, seu crystallinis. Virg. Georg. ii. 506. ut gemma bibat, Similiter autem in Cyrenes thalamo Nymphæ ministrant, Georg. iv. 378.

577. Spatium discrimina fallit, elegans locutio, quæ non debebat tentari; longa distantia facit, ut discrimina non animadvertantur, ut non discretæ, sed una insula esse videatur. Supra,

vi. 60; et Horat. II. Sat. ii. 12. studio fallente laborem.

580. Ad sucra vocássent; vide ad versum 265: Horatius, I. Od. xxx. 2. vocans ture te multo Glycera. Hæc est evocatio Deorum. Immemores nostri. Solebat Achelous aris coli a Græcis; Pausanias, Att. p. 84 et 98. Choreas. In sacris Veterum solennis saltatio cum cantu. Itaque hoc loco choreæ pro toto sacrificio. Ducere choreas primum de præsule, deinde omnino de saltantibus. Illud intumui graviter exaggerat, quantusque revelli. Feruntur Auvii, quum rapidi sunt; Burmannus: ferri enim sæpe impetum et vim declarat. Animis, ira.

Cumque loco Nymphas, memores tum denique nostri,

585 In freta provolvi: fluctus nosterque marisque Continuam diduxit humum, partesque resolvit In totidem, mediis quot cernis Echinadas undis. Ut tamen ipse vides, procul, en procul una

recessit Insula grata mihi: Perimelen navita dicit. 590 Huic ego virgineum dilectæ nomen ademi. Quod pater Hippodamas ægre tulit, inque profunPropulit e scopulo parituræ corpora natæ. [dum Excepi, nantemque ferens ; O proxima cælo Regna vagæ,” dixi, “sortite, Tridentifer, undæ, In quo desinimus, quo sacri currimus amnes, 596 Hucades, atque audi placidus, Neptune, precantem. Huic ego, quam porto, nocui: si mitis et æquus, Si pater Hippodamas, aut si minus impius esset, Debuit illius misereri, ignoscere nobis. 600

585. Memores tum denique nostri ; tum demum intellexerunt, quem per ludibrium de Diis agrestibus inhonoratum præteriissent. Provolvi ; Bal. liol. et Thuan. pervolvi ; Menardi, devolvi, quod rapiditati convenientius Burmannus putabat. Regii nostri, provolvi. Virgilius, Æn. x. 555. truncum provolvens. Continuam, continentem terram, diduxit, divisit, distraxit.

589. Recessisse eleganter dicuntur quæ longius remota sunt. Secundum Apollodorum, I. vii. 3. Perimede (non Perimele) uxor Acheloi, quæ ei Hippodamanta et Orestem peperit. Navita dicit; conf. ix. 228.

593. Parituræ, pro perituræ (quod habent quidem Regii nostri ambo) ex uno Leidensi et altero I'wisdenio dedit Heinsius : viderint periti.

594. O proxima cælo, etc.) Confer

cum hoc loco, iv. 532. ubi similes ad Neptunum preces : 0 numen aquarum, Proxima cui cælo cessit, Neptune, potestas.

597. Huc ades, etc.] Ego versum Huc ades, etc. ineptum adeoque tollendum censeo.

Regius noster A. respuit versus quinque 596—600 ; quos manus secunda margini inscripsit, una cum versu certe rejiciendo Cui quondam, etc. Hunc autem posuit post versum Debuit illius, etc.: ea transpositione glossator manifestam dedit sui imperitiam, junctis duobus versibus qui haberent insulsam repetitionem vocabul. feritate puterna. Etiamsi Codex B eosdem quinque versus uncis incluserit, tanquam præsente nota suspicionis signatos, non video tamen cur rejiciantur, quum sententiæ omnino eos repugnare dici non possit.

Affer opem; mersæque, precor, feritate paterna
Da, Neptune, locum: vel sit locus ipsa licebit;
Hunc quoque complectar.” Movit caput æquoreus
Concussitque suis omnes assensibus undas : [rex,
Extimuit Nymphe; nabat tamen: ipse natantis
Pectora tangebam trepido salientia motu: 606
Dumque ea contrecto, totum durescere sensi
Corpus, et inducta condi præcordia terra.
Dum loquor, amplexa est artus nova terra natan-
Et gravis increvit mutatis insula membris. [tes,

VI. Amnis ab his tacuit: factum mirabile cunc-
Moverat : irridet credentes; utque Deorum [tos

603. Hunc quoque complectar; Burmannus mallet Sic quoque, sine causa. Heinsius qui hanc ex vetustioribus invexit, explicabat, postquam in insulam erit conversa. Complectar, undis meis alluam. Movit-concussit. que, etc. instar Jovis, i. 179. Movit caput, idem quod, annuit precibus.

605. Extimuit Nymphe, etc.) Heinsio hic versus et tres sequentes delendi videntur aut saltem duo 609 et 610 (vide infra notam 608,) ne bis idem dicatur. Burmannus admonet 604, 605 et 606 abesse a Francofur. tensi, et duos sequentes fuisse margini ascriptos. Tangebam ; Ambrosianus et unus Mediceus, mulcebam, quod amanti aptius judicat Burmannus. Immo tam periculoso tempore, tangebat potius amplexu pectora.

608. Conduntur et ea, quæ in aliam formam transeunt; vide ad ix. 389. Equidem arbitror, versus 609 et 610 Dum loquor-membris esse resecandos; nam priores quatuor multo elegantiores sunt. Quod duo ex iis ab. sunt a Francofurtensi Codice, et $99. duo in margine ascripti, id nihil in hac causa decernit; potuerunt aut a

festinante librario omitti, aut ab eo,
qui postremos versus genuinos puta-
ret, ut ego sentio.

611-724. Philemon et Baucis.]
Ut Menecrates Xanthius Lyciacas
fabulas collegerat, unde vi. 313 sqq.
una repetita est, sic alius scriptor po-
tuit Phrygias tractare, quarum pars
hæc nostra est. Eam vero Ovidius
copiosissime suavissimeque exornavit.
Ruhnkenius ad Callimachi fragmenta,
p. 580. eum suspicatur multa ex Cal-
limachi Hecala mutuatum esse, quæ
et ipsa fuerat anus paupercula, sed
hospitalitate insignis. Hyriei fabula
huic nostræ similis narratur Fast. v.
499 sqq. Ab his, post hæc. Factum,
ut versu 578 et 726 : non igitur erat,
cur Heinsius fatum suaderet. Regii
nostri, factum. Moverat, admira-
tione et metu Deorum impleverat.
Spretor Deorum erat ad exemplum
Ixionis patris et Phlegyæ avi. Et talis
etiam mentis feror, mente feroci, esse
solet. Ut ponitur, quum causa rei
ex moribus alicujus repetitur. Ixione
natus; Ixionis filius ex Centaurorum
genere, qui Superum contemptores
inducuntur a poetis ut et Cyclopes.
Si dant ; si eos putas dare posse.

[ocr errors]
« AnteriorContinua »