Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Concutiens, et tristis ait: “Non falleris, heros
Maxime; natorum vidisti quinque parentem; [sat!
Quem nunc, tanta homines rerum inconstantia ver-
Pæne vides orbum : quid enim mihi filius absens
Auxilii ? quem dicta suo de nomine tellus (tem.
Andros habet, pro patre locumque et regna tenen-
Delius augurium dedit huic; dedit altera Liber 650
Femineæ sorti voto majora fideque
Munera : nam tactu natarum cuncta mearum,
In segetem, laticemque meri, baccamque Minervæ
Transformabantur; divesque erat usus in illis.
Hoc ubi cognovit, Troja populator, Atrides ; 655
Ne non ex aliqua vestram sensisse procellam
Nos quoque parte putes ; armorum viribus usus,
Abstrahit invitas gremio genitoris ; alantque
Imperat Argolicam cælesti munere classem.
Effugiunt quo quæque potest: Eubea duabus, 660
Et totidem natis Andros fraterna petita est.
Miles adest; et, nî dedantur, bella minatur.
Victa metu pietas consortia pectora pænæ

646. Inconstantia rerum ; item cura, spes, pavor, versare homines dicuntur, quanquam multis locis librarii ei substituerunt veiare, quod notius est, atque interpretationi alterius inservit: vide Bentleium ad Horat. Ep. II. ii. 90.

649. Pro patre, relicto patre, locum et regna, loci, insulæ illius regnum tenebat; vi. 677. Sceptra loci, rerumque moderamen.

Hoc loco numeros satis evincere nihil Nasonianum esse censet Heinsius ; suadet ergo locos et regna, vel loci jam regna aut sceptra. Augurium, vis divinandi. Altera, alia. Sorti, sexui, et vi. 680 ; ix. 676 : vulgo, et in Regiis nostris,

legitur stirpi. Ab hoc munere illæ dictæ sunt Enotropæ; vide Tzetz. ad Lycophr. Cass. ver. 570 ; H. Stephanum in voce A vòpoc, ubi et de conditore Andri docte agitur. Dires erat usus in illis, maximum emolumentum, magnæ divitiæ mihi inde redibant.

656. Procella, ut tempestas, de calamitatibus et turbis bellicis.

663. Consortia pectora, consortes, ut supra cognata pectora pro, cognatus : consortes autem sunt sorores, ut consors sunguis, fraternus, viii. 445: vide ad xi. 348. Dedit nunc est a dedo. Mox perquam humaniter additum, Non hie Æneas, etc. Durástis, restitistis.

Dedit : et ut timido possis ignoscere fratri,
Non hic Æneas; non, qui defenderet Andron, 665
Hector erat, per quos decimum durâstis in annum
Jamque parabantur captivis vincla lacertis :
Illæ tollentes etiamnum libera celo
Brachia, ‘Bacche pater, fer opem,' dixere: tulitque
Muneris auctor opem: si miro perdere more 670
Ferre vocatur opem: nec qua ratione figuram
Perdiderint, potui scire, aut nunc dicere possim.
Summa mali nota est; pennas sumpsere, tuæque
Conjugis in volucrem, niveas abiere columbas.

Talibus atque aliis postquam convivia dictis 675 Implêrunt, mensa somnum petiere remota : Cumque die surgunt, adeuntque oracula Phæbi; Qui petere antiquam matrem, cognataque jussit Litora: prosequitur rex, et dat munus ituris;

673. Summa mali nota est pro vulgari, ad summam, aves factæ sunt, it notum est : summa rei, id quo tota res redit. In volucrem, in volucres, ut v. 298. ales erant.

675. Convivia dictis implérunt, multis variisque, ut fit, confabulationibus institutis convivium transegerunt. Mensa remota, vide ad ix. 92. Cum die, eodem tempore, quo dies illucescebat; vide Cortium ad Sallust. Jugurth. lxviii. 2. Adeunt orucula, more eorum, qui novas terras quærunt; vide ad ii. 8. Antiquam matrem, terram unde prisci gentis Trojanæ auctores originem ducebant, nempe Italiam, unde Dardanus venerat; Virg. d. l. ver. 94.“ quæ vos a stirpe parentum Prima tulit tellus, eadem vos ubere læto Accipiet reduces: antiquam exquirite matrem.” Hinc Nos. ter ex ingenii sui abundantia addidit cognata litora. 679. Prosequi

discerentes, ho

noris causa eos comitatur et deducit. Sceptrum forte cum significatione futuri imperii, quanquam sceptrum omnino insigne hominum honore aut genere conspicuorum. In muneribus heroum crater plerumque esse solebat, isque cælatus. Additur fere singulis locis, quis eum elaboraverit, et per quas manus ad novissimum dominum pervenerit; confer Homer. Od. 0. 115 sqq; Virgilium, Æn. v. 535 sqq. quem Noster imitatus est : Ipsius Anchisæ longævi hoc munus habebis, Cratera impressum signis ; quem Thracius olim Anchisæ genitori in magno munere Cisseus Ferre sui dederat monumentum et pignus amoris." Alcon, faber argentarius, inclytus fortasse priscis temporibus ab arte sua. Lydius Alcon vocatur a Lactantio in Argum. Sed h. I. pro Myleus MSS. prope omnes Nileus, unde Heinsius conjicit Nileos, Nilei filius. Si Myleus servare velit lector, interpretetur non

Anchisæ sceptrum; chlamydem, pharetramque nepoti,

680 Cratera Æneæ; quem quondam miserat illi Hospes ab Aoniis Therses Ismenius oris. Miserat hunc illi Therses; fabricaverat Alcon Myleus, et longo cælaverat argumento. Urbs erat; et septem posses ostendere portas: 685 Hæ pro nomine erant; et quæ foret illa, docebant. Ante urbem exequiæ, tumulique, ignesque, rogiEffusæque comas, et apertæ pectora matres [que, Significant luctum: Nymphæ quoque flere videntur, Siccatosque queri fontes: sine frondibus arbos 690 Nuda riget: rodunt arentia saxa capellæ. Ecce facit mediis natas Orione Thebis,

Mylei filium, sed a patria sic cogno nis statua, quam vivere credaş. Riget; minatum, id est Siculum: Mylæ enim vide ad xi. 150. Pro rodunt vulgo oppidum est Siciliæ; ad distinctionem (et in codice Regio A.) legitur lam. ab illo Cretensi, cujus meminit Virgi bunt; sed rodere saxa egregie de calius, Eclog. v. Duo autem fuerunt pellis sparsas in saxis et brevissimas Alcones ; hic faber argentarius, alter herbas carpentibus. Cretensis, arte sagittandi insignis. 692. Orion Thebanus duas habebat Lem. Argumentum, historia in cra filias, Metiocham et Menippam: quum tere expressa, longum, cujus multæ aliquando pestis sæviret per Bæotiam, partes, multi actus. In operibus ar et responsum esset, Deorum iram platis, v. c. foribus, clypeis, poculis, pe cari non posse, nisi duæ immolarentur plis etiam fabulæ plerumque expressæ virgines, cæteris recusantibus, he pro erant, quibus enarrandis placent sibi salute patriæ se obtulerunt; confer poetæ : confer ii. 5 sqq; vi. 69 sqq; Anton. Liberalem, cap. 25. Facit ab Virgilium, Æn. viii. 625; Moschum, artifice translatum ad ipsum opus,

quod exhibet argumentum. Non semi685. Ostendere, nempe alteri simul neum ; supra, ver. 451. plus quam contemplanti, maluit pro, videre, per- femina. Fortia vulnera, quæ quis spicere. Septem-docebant; illæ portæ forti animo patitur: quia in Florentino docebant, illam urbem esse Thebas, per inertia vulnera reperit Heinsius, septem portis nobiles, Θήβη Επτά conjecit per Martia, ut ad originem a vlog. Thebas illo tempore siccitas Thebarum a Marte respiciat. Pulet pestis premebant; quas calamitates chra funera, pompa funeralis frequens, quomodo artifex expresserit, in se adeoque gloriosa mortuo ; sic pulehra quentibus ostenditur. Ignesque rogi mors, pulchra vulnera, etc. Celebri in que per hendiadyn, rogi ardentes.

parte; illustribus hominibus illustri Fiere videntur; x. 250. de Pygmalio loco sepultura apud Græcos et Roma

Id. ii. 37 sqq.

Hanc non femineum jugulo dare pectus aperto,
Illam, demisso

per
fortia vulnera telo

694
Pro populo cecidisse suo; pulchrisque per urbem
Funeribus ferri, celebrique in parte cremari :
Tum de virginea geminos exire favilla,
Ne genus intereat, juvenes, quos fama Coronas
Nominat, et cineri materno ducere pompam.
Hactenus antiquo signis fulgentibus ære

700 Summus inaurato crater erat asper acantho; Nec leviora datis Trojani dona remittunt; Dantque sacerdoti,custodem turis, acerram; [nam. Dant pateram, claramque auro, gemmisque coro

V. Inde recordati Teucros a sanguine Teucri

nos assignabatur; Corn. Nepos, X. X. 2. de Dione: Itaque in urbe celeberrimo loco, elatus publice, sepulcri monumento donatus est ; vide Kirchm, de Funeribus, lib. ii. cap. 25. et 26. Quos fama Coronas Nominat ; Lactantius, Arg. qui et virginum nomine Coronæ sunt nominati; Anton. Liberalis d. I. II pooαγορεύουσι δ' αυτάς άχρι νύν Αιολείς Κορωνίδας παρθένους. .

700. Signis fulgentibus ; duo Basileenses et unus Moreti signis extantibus, ut xii. 235. Regii cod, habent fulgentibus ; malim tamen estantibus, id est, eminentibus; namque in operibus cælatis partes, quæ eminent, fulgent minus quam quæ planæ sunt. Summus crater, os crateris, erat asper inaurato acantho, h. e. in eo aureo sculpta erat figura aspera acanthi: acanthus herba nobilis et mollis, qua et ansæ poculorum ornari solebant; Virgilius, Eclog. iii. 45. Remittunt, vicissim dant. Sacerdoti, Anio, quatenus sacerdos erat, dant acerram et pateram; quatenus rex, coronam. Acerra non est turibulum, ara, in qua tus adoleretur, ut vulgo putant, sed, ut hic ipse locus satis docet, vasculum

aut arcula, in qua tura conservabantur, ut inde deprompta in ignem conjicerentur; hinc custos turis, ut viii. 320. pharetra custos telorum. Corona hic non est sacrificantium, ea enim non gemmis ornata erat, sed viltis et infulis aut frondibus sacris implexa ; verum diadema, intel. insigne regium, ut apud Virgilium, Æn.i.655. (quem Noster imitatus est,) Æneas ferri jubet inter alia munera, duplicem gemmis auroque coronam; vide ibi Heynium.

705–968. Æneas, relictis variis locis, ad Scyllam venit, cujus fatis, abrupta orationis serie, immoratur poeta. Scyllæ enim Galatea narrat Polyphemi amores Acidisque obitum, 740—897; ei deinde apparet Glaucus, in Deum marinum mutatus, 898. ad finem. Auctores horum vide ad ver. 755. et 898. Inde recordati, etc. Quum oraculum antiquam matrem petere jussisset, Anchises revolvens animo veteres historias, Cretam intelligi putat, unde olim Teucer venerat in agrum Trojanum. Huc ergo alacres tendunt, ibique et agrum colunt, et urbem Pergameam condunt. Sed

[ocr errors]

Ducere principium, Creten tenuere, locique
Ferre diu nequîere Jovem : centumque relictis
Urbibus, Ausonios optant contingere portus. 708
Sævit hiems, jactatque viros : Strophadumque
Portubus infidis exterruit ales Aello. [receptos
Et jam Dulichios portus, Ithacamque, Samenque,
Neritiasque domos, regnum fallacis Ulixei,
Præter erant vecti: certatam lite Deorum 713
Ambraciam, versique vident sub imagine saxum
Judicis, Actiaco quæ nunc ab Apolline nota est,
Vocalemque sua terram Dodonida quercu,

[ocr errors][ocr errors]

loci ferre diu nequiere Jorem, nempe quum unum atque alterum annum hic transegissent, aeris gravitas, lues corporibus infesta, et siccitas agrorum relinquere illa loca eos coegit; Virg. Æn. ii. ver. 102-133. Pro Jovem olim legebatur luem; sed Jupiter sæpe pro aere, h. 1. cum dilectu, quia Creta solum natale Jovis. Quum iterum oraculum consuluissent, non Cretam, sed Ausonium scil. Italiam petere jussi sunt; Virgil. ver. 137–191. Centum urbes; ix. 665. Savit hiems, quia procellosum mare in his plagis esse solet; vide Heyn. ad Virg. ver. 192. Strophades, duæ insulæ in mari Ionio, occidentali Peloponnesi litori obversæ. Huc ex domo Phinei expulsæ erant a Zeta et Calai Harpyiæ, in quibus una Aello; vide ad vii. 3; Virg. ver. 209 sqq. Dictæ fuerunt Strophades από της στροφής, hoc est a conversione Zetæ et Calais ; nam illuc usque Harpyias persecuti retro rediere. Exterruit horrifico alarum clangore, dira voce, tetro odore, dapibus partim direptis, partim immundo contactu fædatis, tristique oraculo edito. Juxta Samen est Dulichium. Neritos, Ithacæ mons : sed Noster diversam facit ab Ithaca insulam, secutus Virg. ver. 270 sqq: “ Jam medio apparet fluctu

nemorosa Zacynthos, Dulichiumque,
Sameque et Neritos ardua saxis. Ef-
fugimus scopulos Ithacæ, Laertia reg.
na, Et terram altricem sævi execra-
mur Ulixi."

713. Certatam-nota est ; ad Ac-
tium appulerunt, sinus Ambracii pro-
montorium. Inde in urbem Ambra-
cium venerunt, in qua regnabat Am-
brax, Herculis nepos; Dionys. Halic.
i. 51. De ea olim certaverant Apollo,
Diana et Hercules. Cragaleus, juder
(nonnulli Indicis; Passerat. ad Pro.
pertium, iii. 10. legit Vindicis) elec-
tus a Diis, quum Ambraciam asser-
visset Herculi, ab Apolline in sarum
versus est; Anton. Lib. cap. 4. Ibi
etiam nobile templum Apollinis Aetia-
ci; Strabo, lib. x. p. 451. Apollinem
Actiacum dictum putó ex eo, quod in
návali prælio, quo devicit Augustus
Antonium et Cleopatram, auxilium
Augusto tulisse credebatur ; et meam
sententiam probant verba nunc ab
Apolline nota est. LEM:

716. Vocalemque-Dodonida, etc.) Nunc male deserit ducem suum: apud Virgilium, ver. 291 sq. relicto Ambracio sinu, prætervehuntur Phæaciam s. Corcyram, tum litora Epiri legunt, portum Chaonium intrant et Buthrotum adeunt; sed apud Nostrum prius

[ocr errors]
« AnteriorContinua »