Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Quæ nisi fecissem, frustra Telamone creatus
Gestâsset læva taurorum tergora septem.
Illa nocte mihi Trojæ victoria parta est :
Pergama tum vici, quum vinci posse coegi.
Desine Tydiden vultuque et murmure nobis 350
Ostentare meum: pars est sua laudis in illis.
Nec tu, quum socia clypeum pro classe tenebas,
Solus eras; tibi turba comes; mihi contigit unus,
Qui, nisi pugnacem sciret sapiente minorem
Esse, nec indomitæ deberi præmia dextræ, 355
Ipse quoque hæc peteret: peteret moderatior Ajax,
Eurypylusque ferox, claroque Andremone natus;
Nec minus Idomeneus, patriaque creatus eadem
Meriones; peteret majoris frater Atridæ :
Quippe manu fortes, nec sunt tibi Marte secundi,

348. Victoria parta est ; Mediceus victoria pacta, quod placet Burmanno, qui comparat laudem desponsatam Ciceronis, Harusp. Resp. 3; eadem varietas reperta est in lib. xii. 293. Regii codices hic, ut in loco cit. habent parta.

350. Desine Tydiden, etc.] Ingeniose, nec sine auctoritate aliorum oratorum, hoc finxit. Præsentis ingenii est, ea arripere, iisque in rem suam uti, quæ inter dicendum ante oculos geruntur. Tydiden meum, Diomedem mihi amicum. Ostentare, demonstrare, indicare, Diomedem fuisse socium is. tius facinoris.

355. Indemitæ dextræ, viribus ratione carentibus, temeritati. Ajar, Oileos; vide xii. 622. Eurypyli plu. res fuere : vid. Burm. Hoc loco intelligendus Euæmonis filius, qui ex Ormenio Thessaliæ urbe copias adduxerat ; II. B. 734; E. 76. Feror, bellicosus. Andremone natus, Thoas Æ. tolorum dux, qui cum quadraginta navibus in expeditionem Trojanam

Agamemnona est secutus : is, quum viribus plurimum posset, Achillis tamen arma non poposcit. Hic Eury. pylo, quod ad Thoanta pertinet, falso Regius tribuit; confer Homerum, II. B. 638. Idomeneus, dux Cretensium, oovoixdurogIl. B. 651 ; cujus auriga Meriones, fortissimus et ipse, Horatius, I. Od. vi. 15. et årálavroc'Apni dictus Il. B. 651.

360. Quippe manu fortes, etc.) Heinsius conjicit Quippe anima fortes, tibi nec Mavorte secundæ, Duo Lei. denses mihi Marte secundi, quod placet Burmanno, ut sit oppositio cum sequentibus ; interpretaturque, mihi non cedunt bellica virtute, sed pru. dentia. Hoc loco, non tam de Ulysse quam de Ajace agitur :

Tu petis arma ; sed non tu solus eras, tibi turba comes : Ajar Oileos, Eurypylus, et alii ; nec sunt tibi Marte secundi, Consiliis cessere meis, id est, mihi cessere in hoc certamine armorum, quia consiliis ego abundo.” Quare tota phrasis, qualem habent codices, et præci

Consiliis cessere meis : tibi dextera bello [tri. Utilis; ingenium est, quod eget moderamine nosTu vires sine mente geris; mihi cura futuri est: Tu pugnare potes; pugnandi tempora mecum Eligit Atrides: tu tantum corpore prodes;

365
Nos animo: quantoque ratem qui temperat, anteit
Remigis officium, quanto dux milite major;
Tanto ego te supero: necnon in corpore nostro
Pectora sunt potiora manu: vigor omnis in illis.
At vos, o proceres, vigili date præmia vestro ; 370
Proque tot annorum curis, quas anxius egi,
Hunc titulum meritis pensandum reddite nostris.
Jam labor in fine est; obstantia fata removi;
Altaque posse capi faciendo Pergama cepi.
Per spes nunc socias, casuraque mænia Troüm,
Perque Deos oro, quos

hosti
nuper
ademi;

376 Per, si quid superest, quod sit sapienter agendum;

pue vox tibi est servanda. Dextera, facinora, sive sapientiam, sive audaingenium, etc. Comparatio fortis manu ciam requirant, obtestetur judices, ducis cum sapiente ; Sallust. Catil. i. quorum animos callide etiam ab Ajace 1: “Sed diu magnum inter mortales avertere conatur extremis verbis, Huic certamen fuit, vine corporis, an virtute date. Formulam, curas agere, multis animi res militaris magis procederet. exemplis comprobat Burmannus ad Nam et, prius quam incipias, con Heroid. xvi. 302: quare Heinsius male sulto, et, ubi consulueris, mature facto suadet quos anxius egi, ut referatur ad opus est. Ita utrumque per se indi annorum; idem recepit Mitscherli. gens, alterum alterius auxilio veget.” chius, qui et cura habet e FlorenModeramine nostri, ingenii.

tino. Hunc titulum, gloriosum hoc 370. At vos, o proceres, etc.] Quum præmium ; iv. 644. Faciendo, effici. singula nunc argumenta sine tædio endo. repeti non possunt, quod interdum 375. Socias, communes nostras. magnam habet vim in peroratione, re Deus sæpe pro Dea, et h. I. rei auliqua quidem gravissimis his verbis, gendæ causa etiam plurale pro singuProquemegi breviter complectitur ; lari. Versus 378 Heinsio est susvalidissimum autem de Palladio erep pectus, et in sequenti etiam manum to, quo omnis salus Trojanorum nite alienam agnoscit; posse tamen putabatur, nominatim urget. Vulgare fu tur legi. Er præcipiti, scil. loco; isset, etiam in posterum suam operam

petere de periculoso et audaci facinore. promittere sociis, sed hoc graviter et Huic date, in hujus templo consecrata inexpectato ita convertit, ut per futura suspendite. VOL. IV.

Uu

[ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

Si quid adhuc audax, ex præcipitique petendum;
Si Trojæ fatis aliquid restare putatis ; 379
Este mei memores: aut si mihi non datis arma,
Huic date; et ostendit signum fatale Minervæ.

Mota manus procerum est; et, quid facundia pos-
Re patuit; fortisque viri tulit arma disertus. (set,
Hectora qui solus, qui ferrum, ignemque, Jovem-
Sustinuit toties, unam non sustinet iram; [que
Invictumque virum vincit dolor: arripit ensem;
Et, “ Meus hic certe est: an et hunc sibi poscet
Ulixes?

(ore Hoc,” ait, " utendum est in me mihi; quique cruSæpe Phrygum maduit, domini nunc cæde madebit;

389
Ne quisquam Ajacem possit superare, nisi Ajax.”
Dixit; et in pectus, tum demum vulnera passum,
Qua patuit ferro, letalem condidit ensem;
Nec valuere manus infixum educere telum:
Expulit ipse cruor; rubefactaque sanguine tellus
Purpureum viridi genuit de cespite florem, 395
Qui prius (Ebalio fuerat de vulnere natus.
Litera communis mediis pueroque viroque
Inscripta est foliis; hæc nominis, illa querelæ.

382. Manus, consilium, collegium. Res, factum; iii. 368. Re minas firmat; ix. 127. dicta re probat, et sic sæpius. Vulgo legitur tum, vel tunc; Re multi ex melioribus Heinsio suggesserunt. Non sustinet iram, non par est coercendæ iræ. Non improbandus hic verborum lusus.

386. Ensem, eundem, quem**b Hectore dono acceperat; Hyginus, fab. 107; Q. Calaber, 483.

391. Passum pro, patientem. Qua patuit ferro, qua parte vulnus accipere poterat, nempe già ope võv• Pindarus,

[merged small][ocr errors][merged small][ocr errors]

II. Victor ad Hypsipyles patriam, clarique ThoEt veterum terras infames cæde virorum, [antis, Vela dat, ut referat, Tirynthia tela, sagittas. (vexit; Quæ postquam ad Graios, domino comitante, reImposita est sero tandem manus ultima bello. Troja simul Priamusque cadunt: Priameĩa conjux Perdidit infelix hominis post omnia formam; 405 Externasque novo latratu terruit auras.

Longus in angustum qua clauditur Hellespontus, Ilion ardebat; neque adhuc consederat ignis; Exiguumque senis Priami Jovis ara cruorem

399—595. Hecuba in canem.] Græci, deleta urbe Trojana, distributisque mulieribus captivis, naves solvunt. Sumpta sunt, quæ luctu plenissima sequuntur, ex Euripide, Troadd. et Hecuba. Confer Tzetz. Chil. iii. 74. et Hyginum, fab. 111.

399_428. Victor ad, etc.] Breviter recensentur, quæ inde a judicio armorum usque ad profectionem Græcorum gesta sunt in agro Trojano. Ulysses, victor in judicio armorum, navigat in insulam Lemnon, ubi olim, tempore Argonaut. Hypsipyle, quæ, quum reliquæ Lemniades, a Venere impulsæ, viros omnes interficerent, Thoanta patrem clam imposuit navi, ut servaretur; Apollodorus, I. ix. 17; Hyginus, fab. 15. et quos ibi laudat Munker. Sagittas, nempe Tirynthia tela, (ut ii. 616. Odit temeraria tela, sugittas) tela Herculis, quorum dominus nunc Philoctetes; vide ad ver. 44.

406. Novo latratu terruit auras; canis facta est; confer, 567 sqq: etiam vii. 362. Mæra novo latratu terruit agros; namque terrere de voce ingrata dicitur, v. c. vaccæ i. 638; asini, Phædr. I. xi. 5. ut insueta voce terreret feras. Talis vox terret proprie homines et seras, hinc urbes et agros

(vii. 362.) et apud poetas etiam auras, ut Fast. i. 567. fragor æthera terruit ipsum. Male igitur h. I. multi, aures. Externas, peregrinas, in terra peregrina. Novus solenne de corporibus transformatis.

407. Longus Hellespontus; mare est angustum et longum Asiam ab Eu. ropa disterminans : clauditur in angustum, angustatur, maxime illic ubi olim fuerunt Sestos et Abydos ; protenditur autem ad Troas, ubi fuit Ilium. Quidam legunt : qua pontus clauditur Helles, ut xi. 195. ubi vide de hujus nominis origine. Consederat, extinctus erat ; nam qui consident, requiescunt, nec progrediuntur. Secundum nonnullos, Ilium sub discessum demum Græcorum est combustum ; Arctin. p. 38; Euripides, Troad. 1260 sqq. ubi Talthybius id imperat. Sener; vide ad xii. 607; exiguum, quia senes minus sanguinis habent, quam juvenes, qui apud poetas ferre multo cum sunguine vitam fundunt; confer vii. 315: expressit Nostrum Seneca, Agam. ver. 656: Vidi senis in jugulo Telum Pyrrhi vis eriguo Sanguine tingui. Priamus ad Jovis aram trucidatus est a Neoptolemo, Achillis filio; Virg. Æn. ii. 512 sqq.

Combiberat: tractata comis antistita Phæbi 410
Non profecturas tendebat ad æthera palmas.
Dardanidas matres patriorum signa Deorum,
Dum licet, amplexas, succensaque templa tenentes
Invidiosa trahunt victores præmia Graii.
Mittitur Astyanax illis de turribus, unde 415
Pugnantem pro se, proavitaque regna tuentem
Sæpe videre patrem monstratum a matre solebat.
Jamque viam suadet Boreas; fatuque secundo

410. Tractata antique pro, tracta, toris, consilio et manu Ulyssis mittirapta. Exempla e Pacuv. Lucret. et tur, præcipitatur, de turribus TrojaEnnio habet Heinsius. Etiam antis nis, quia metuebant Græci, ne quando tita antique pro, antistes, sacerdos fe regnum Trojanum restitueret; Arctin. mina ; et miratur Gellius, Noct. Att. p. 38; Lesches apud Pausaniam, xiii. 20. ipsum Ciceronem, qui inso p. 861; Euripid. Troad. 720. et Act. v. lentias verborum a veteribus dictorum Unde videre solebat, etc. vide ad viii. sedulo respuerit, hujus tamen verbi 21. Consuetudo ibi notata suggessit sonitu delectatum esse Verr. iv, 45. poetæ commodam hanc circumlocuIntelligitur autem h. I. Cassandra ab tionem, Expressit Nostrum Seneca, Ajace, Oilei filio, e Minervæ templo Troad. vers. 1066—1072. Pro se et abstracta ; vide Euripid. Troad. 69 ad Hectorem et ad Astyanacta referri 899; Virgil. Æn. ii. 403. quem Noster potest. Proavita, quæ diu sub majoante oculos habuit: “Ecce trahebatur ribus suis floruerant, adeoque carissima passis Priameia virgo Crinibus a tem esse debebant Hectori : bene etiam ad plo Cassandra, adytisque Minervæ, affectum, monstratum a matre; talia Ad coelum tendens ardentia lumina non facile negligit ingenium Ovidü: frustra : Lumina ; nam teneras arce Andromachen autem cum Astyanacte bant vincula palmas." Erat autem spectâsse pugnantes e turri, testatur secundum Arctin. Minervæ antistita, Homerus, Il. Z. 372. et 386. sed a Phæbo vaticinandi artem edocta. 418. Viam, navigationem. Suadet,

412. Dardanidas matres, etc.] Cap monet, ut naves solvant : sic Virgilius, tivas mulieres ad Scamandrum duce Æn. ii. 9. suadentque eadentia sidera bant, ibi distribuendas: desiderium

somnos: sed Burmanno elegantior etipatriæ religiose declarabant, amplec am videtur unius cod. Leidensis lectendis ex more veterum tali tempore tio, viam spondet, promittit prosperum signis Deorum, etc. Dii patrii vel

Navita pro plural. navitæ, Penates, vel Dii éyxúpii. Invidiosa rectores navium. In sequentibus cum varie accipi potest, vel quorum species multa brevitate multa etiam vis : Occuingrata et tristis, ut v. 573 ; vel quæ labantur et novam patriam, quam ininvidiam faciebant inter eos, a quibus grediebantur (iii. 24.) et veterem, expetebantur, ut ix. init. spes invidiosa;

quam relinquebant. Etiam apud Euvel denique quæ odio prosequebantur ripidem, Troad. in abitu Græcorum yictores.

fumans llium describitur : ver. 8. vor 415. Astyanar, parvulus filius Hec. καπνούται: ver. 146. τυφεται "Ιλιον

cursum.

« AnteriorContinua »