Imatges de pàgina
PDF
EPUB

P. OVIDII NASONIS

METAMORPHOSEON

LIBER DECIMUS TERTIUS.

N. B. Argumentum hujus libri decimi tertii Metamorphoseon, relatum invenies in serie CANTERI, tom. iii.

pag. 59,

FAB. I.

CONSEDERE duces, et, vulgi stante corona, Surgit ad hos clypei dominus septemplicis Ajax.

1-398. Armorum judicium.] No qui Paralip. lib. v. vers. 180–316. bile illud certamen armorum inter in hoc argumento ingenium exercuit, Ajacem Telamonium et Ulyssem, cu quem tamen longissime post se rejus occasio, lib. xii. extr. narrata, cu linquit Ovidius. Præstantissimæ enim jus memoria diu inter Æolenses man sunt hæ orationes et moratæ imprimis. sit, (Pausan. Attic. p. 86.) et quod a Ajax iram suam in Ulyssem evomit, multis auctoribus tam Græcis, quam Ulysses contra callide et facunde cauLatinis, tractatum est. Tractaverant sam suam agit. Uterque utitur üs, enim (ut Homer, taceam, qui Od. A. quæ periclitantibus suadet Quintilia542 sqq. ejus mentionem facit) Arc nus, Inst. vi, 1 : “ Periclitantem vero tinus in Æthiopide atque Lesches in commendat dignitas, et studia fortia, carmine 'Iliàs pixpà, etc. Æschylus et susceptæ bello cicatrices, et nobi"OnAwv kpioiv, docuerat. Extant ad litas et merita majorum.” Singula huc Antisthenis declamationes duæ, bene et collecta sunt, et amplificata. altera Ajacis, Ulyssis altera : vide Noster, monente Seneca, Contr. ii. 10. Reiskium, Oratt. Græc. tom. viii. multa sumpsit a M. Porcio Latrone E Latinis Pacuvius et Attius fabulas præceptore suo, qui et ipse armorum dederant, quibus nomen fuit, Armorum judicium scripserat; vide ad ver. 121. judicium. Timanthes etiam et Parr 1. Consedere duces et surgit ad hos, basius pictores certaverant in hoc Homericus transeundi modus, "Oye judicio exprimendo, et Parrhasius κατ' άρ' έζετο τοϊσι δ' ανέστη: ad hos herois nomine moleste se ferre dicebat, color, ad hos verba facturus. Vulgus, quod iterum ab indigno victus esset ; daòs, milites gregarii, quorum stabut Plinius, xxxv. 10. Sed e poetis præter corona, qui audiendi causa consessum Ovidium unus restat Quintus Calaber, judicum omni ex parte stantes cinge

[ocr errors][ocr errors]

Utque erat impatiens iræ, Sigeïa torvo
Litora respexit, classemque in litore, vultu : [quit,
Intendensque manus, Agimus, prô Juppiter! in-
Ante rates causam ; et mecum confertur Ulixes!
At non Hectoreis dubitavit cedere flammis, 7
Quas ego sustinui, quas hac a classe fugavi.
Tutius est igitur fictis contendere verbis, .[tum,
Quam pugnare manu: sed nec mihi dicere promp-

bant. Quanquam apud Homer. vul nobilissimo et fortissimo heroe fraudu. gus sedet. Ajaci apud Ilomerum, v. lentus et ignavus. Recte Quintilianus, c. Il. H. 927. ubi etiam describitur, Inst. Or. V. x. 41: “Locus ad comdatur επταβόε ον aut επτάβοιον σά mendationem quoque et invidiam vaKOS, septem boum coriis obductus let: nam et Ajax apud Ovidium, clypeus ; vide ad xii. 95: et ipse Ante rates, inquit, agimus causam." Ajax Cakeupópos, quod Noster in Hinc classem respexisse monetur, terpretatur clypei dominus.

vultu ipso indignationem prodente. 3. Ut, utpote qui; Cicero, pro Confertur, se confert. Rosc. Am. 17. Homo, ut erat furiosus, 7. At non Hectoreis, etc.) Trojani, respondet ; sic et xii. 258. Impatiens Hectore duce, ignem inferre conabanira, iracundus ; Livius, v. 38. Galli tur navibus Græcorum, quibus conatifiugrantes ira, cujus impatiens gens est ;

bus fortissime restitit Ajax; Homerus, vid. Heinsius. Quint. Calab. 180. uéy' Il. 0. et II. Eadem re gloriatur etiam áoxaláwv. Sic breviter mores Ajacis apud Quint. Calabr. 213 sqq. Sasa notantur, et admonemur, qualis jam tinuit proprie impetum irruentium, et oratio expectanda sit. Resperit, vultu fugarit hostes flammas ferentes, sed a judicibus ad litora verso.

hinc etiam hostiles flammas. Tutius 5. Intendens manus.] Intendere et est, magis conducit ad gloriam contendere manus promiscue usurpantur: sequendam. Fictis, subdolis, verbis: vide Drakenb. ad Silium, xv. 640. ita contemptim eloquentiam appellat; Agimus causam. Ajax non modo id Quintus Calab. 222. μύθων Ιδρείο agebat, ut arma acciperet, sed forti πίσυνος μεγάλων επιμαίεαι έργων. . tudine sua, qua, interfecto Achille, 10. Quam pugnare manu; Habent reliquos duces omnes superabat, adeo hoc heroes et milites strenui, ut elosuperbiebat, ut indignissime ferret, quentiam spernant pra sua fortitudine, quemquam audere, Ulyssem imprimis, v. c. Hercules, ix. 29; Tydeus apud non manu, sed calliditate et facundia Euripidem, Phæn. ver. 603; Marius excellentem, secum contendere. Hac

apud Sallustium, Jug. lxxxv.31; Ajax indignitate commotum animum præ apud Antisth. p. 55: Ó móleuoc ou clare exprimit hoc exordium vers. λόγω κρίνεται, αλλ' έργω. Dicere, 5–20; idemque sensus per totam scil. cum facundia, eloquentem esse : orationem regnat. Indignitatem rei sæpe sic dicere apud Cicer. Facere, abrupte et cum gravi acclamatione

præclara facinora edere, fortem esse; pró Jupiter! dupliciter declarat : Agi Sallustius, Cat. 3. “ Pulchrum est mus causam ante rutes, quas ego ser bene facere reipublicæ : etiam bene vavi, et mecum confertur Ulises, cum dicere haud absurdum est.” Valere

Nec facere est isti: quantumque ego Marte feroci,
Quantum acie valeo, tantum valet iste loquendo.
Nec memoranda tamen vobis mea facta, Pelasgi,
Esse reor; vidistis enim: sua narret Ulixes, 14
Quæ sine teste gerit, quorum nox conscia sola est.
Præmia magna peti fateor : sed demit honorem
Æmulus : Ajaci non est tenuisse superbum,
Sit licet hoc ingens, quidquid superavit Ulixes.
Iste tulit pretium jam nunc certaminis hujus,
Quo quum victus erit, mecum certâsse feretur. 20
Atque ego, si virtus in me dubitabilis esset,
Nobilitate potens essem, Telamone creatus,
Mônia qui forti Trojana sub Hercule cepit,
Litoraque intravit Pagasæa Colcha carina.

arte, viribus, excellere. Iste cum con maximam esse vim, summamque acertemptu dictum.

bitatem quilibet facile sentiet. Non 13. Memoranda, enumeranda, re est ei superbum, non habet, cur supercensenda. Vidistis enim; magni æsti biat; vide Burmann, ad Petron. cap. mant bellatores, facinora sua ante ocu 18. Tenuisse, obtinuisse. Quo, scilos vel ducis vel militum edidisse ; licet certamine. Antisth. p. 54: ó vide Liv. xxi. 43 extr. Sine teste;

πόλεμος ου λόγω κρίνεται, αλλ' apud Antisth. p. 54. ille nihil facit έργω. . φανερώς ego nihil λάθρα. Quorum 21-33. Atque ego, etc:] Nobilitanor conscia est, quoniam noctu sua tem generis jactat et jure hæreditario perpetraverat, unde ap. Sen. Troad, nititur, utrumque in contumeliam 754. Ulysses nocturnus miles, et ibid. Ulyssis. Verbo tantum hæc attingit 38. Diomedes nocturnus Ithuci comes. Quintus Calaber. 235–36. Atque Id infra in laudem suam vertit Ulys inservit transitionibus; vide Clav. ses, sed superbus et iratus Ajax callida Cic. Nobilitate potens, nobilis : addi. consilia pro ignavi animi signis habet. tur enim potens omnibus iis rebus, quæ

17. Ajuci non estsuperbum, etc.) valent aliquid inter homines, quibus De hoc sensu Græcorum diximus ad multum efficitur : hinc potens auctoriix. 6: sed vide, quam acerbe nunc eo tate, favore, copiis, etc. De nobilitate utatur in contumeliam æmuli. Ajaci Æacidarum vide Isocratem, Evag. cum vi pro, mihi; Silius, ii. 29. Arma pag. 452. Wolf. min. Eorum acta tum Hannibalem (id est, me) pæne fuere pars illustris historiæ antiquæ ; petit impia tellus. Sed Francio et Horat. III. Od. xix. init. Mænia qui Burmanno auctoribus, post æmulus --cepit ; vide xi. 213. Intrarit litora interpungendum arbitratus sum: A pro, intravit portus. Pagasæa carina jaci non est superbum tenuisse, quod fabricata sub Pagaso, promontorio et speravil Ulysses. In qua oppositione oppido Thessaliæ. VOL. IV.

RO

Æacus huic pater est, qui jura silentibus illic 25
Reddit, ubi Æoliden saxum grave Sisyphon urget.
Æacon agnoscit summus, prolemque fatetur
Juppiter esse suam: sic ab Jove tertius Ajax.
Nec tamen hæc series in causa prosit, Achivi,
Si mihi cum magno non est communis Achille. 30
Frater erat; fraterna peto: quid sanguine cretus
Sisyphio, furtisque, et fraude simillimus illi,
Inserit Æacidis alienæ nomina gentis ?
An quod in arma prior, nulloque sub indice veni,

[ocr errors]

25. Æacus-qui jura, etc.) Plerique tamen veteres non nisi duos judices infernales agnoscunt, Minoa et Rhadamanthum. Æacus potius Plutonis claviger ferebatur ; vide Fischer, ad Æschinem Axioch. s. 19: sed non mirum, si Ajax glorians illud maluit. Vide omnino Heynii Exc. xi. ad Virg. Æneid. vi. Jura silentibus illic Reddit; multi silentibus umbris ; sed Burmannus docet silentes absolute interdum dici silentes umbras (Regii codices silentibus illic ;) et pro, apud inferos, satis acerbe, illic, ubi Sisyphon saium grare urget. Sisyphus enim latro Anticleam,Ulyssis matrem, quum ad Laertem duceretur, compressit, ex quo concubitu Ulysses natus : duplex igitur inest convicium. Apud Euripidem, Iph. Aul. 524. Ulysses dicitur Σισύφειον σπέρμα, quod fuxit fortasse inde, quia Ulysses ingenio similior Sisypho, quam Laerti. Urget, premit, degravat; nam secundum Propertium, II. xvi. 30. et alios, Sisyphus saxum cervicibus impositum apud inferos gestat. Sed quum illud etiam volvere dicatur, æque bene se habet duorum MSS. Stroz. et Barber. lectio, Æolides s.g. Sisyphus urget, ut iv. 499. “ Aut petis, aut urges ruiturum, Sisyphe, sa xum;" vide Burmannum. Regii codices nihil mutant: et bene saium,

semper imminens ac prope ruiturum,
est subjectum verbi urgere ; quan-
quam locum citatum non damnem.

28. Ab Jove tertius Ajar, id est,
pronepos; Æacus enim ab Jove pri-
mus, secundus Telamon.

29. Series, vulgo genealogia; Statius, Theb. vi. 269. series antiqua pie rentum; Silius, i. 88. series nepotum. Frater pro patrueli, et hoc loco cum delectu. Telamon et Peleus fratres erant, ab hoc Achilles, ab illo Ajax. Inserit; plerique (et Regii cod.) inseris. Inseri eleganter dicuntur, qui in alienam gentem vel adoptantur vel se ingerunt, voc. ab insitione surculorum petito; Phædrus, III. ii. 10. insitori liberi, spurii. Nomina aliena gentis melius, quam, se, quia in serie seribuntur nomina ; Plinius paneg, xxxvi. 7. impie his nominibus in seri publica

[merged small][merged small][ocr errors]

Arma neganda mihi ? potiorque videbitur ille, 35
Ultima qui cepit, detrectavitque furore
Militiam ficto: donec sollertior isto,
Sed sibi inutilior, timidi commenta retexit
Naupliades animi, vitataque traxit in arma?
Optima nunc sumat, qui sumere noluit ulla: 40
Nos inhonorati, et donis patruelibus orbi,
Obtulimus qui nos ad prima pericula, simus.
Atque utinam aut verus furor ille, aut creditus esset;

cepit pro,

mes, etc.

αν" et de Ajace, δς πρώτος αεί και mulatione, Optima nunc sumat, etc. jóvog tétayuat. Nullo sub indice, ut quibus verbis indignitas rei rursus apud Florum, iv. 8. sub percussore exprimitur. Inhonorati, nullo præmio mori. In his, sub causam efficientem affecti. Ad prima pericula pro, primi notat. De simulata Ulyssis insania ad pericula, ut ver. 36. ultima qui vide Hygiui fabulam 95: “ Ei erat

ultimus. responsum : si ad Trojam isset, post 43. Furor ille ; unus Heinsii furor vicesimum annum, solum, sociis per illi, quod non improbat Burmannus, ditis, egentem domum rediturum. modo distinguas post furor. Nec coItaque quum sciret ad se oratores ven

Quint. Calaber, 194, uc turos, insaniam simulans, pileum urj opeiles ixéolai. Tum eadem, quæ sumpsit, et equum cum bove junxit hic, exempla commemorantur, Philocad aratrum. Quem Palamedes (Nau tetæ et Palamedis, sed justo brevius, plii filius) ut vidit, sensit simulare, et sine affectuum commotione. Horatque Telemachum filium ejus, cunis tator scelerum, Ulysses, ex Virgil. Æn. sublatum, aratro ei subjecit, et ait : vi. 529. Pæantia proles, Philocteta, simulatione deposita, inter conjuratos Poantis filius, sagittas ab Hercule veni.” De Telemacho res paulo ali acceperat (ix. 232.) quibus instructus ter in carmine Cyprio narratur. Ægre interfuit bello Trojano. Sed in intinere certe impelli potuit, ut adversus Tro ex colubri morsu in insaniam versus janos proficisceretur; Homerus, Od. in insula Lemno a Græcis est relictus. 2. 119. Idem, sed obscurius, Ulyssi Hujus rei culpam in Ulyssem consert objicitur apud Quintum Calabr. 193. Ajax. Agamemnonis jussu factum Sed totum hoc tragici post Homerum esse tradit Hyginus, fabul. 102; sine finxerunt, monente etiam Cicerone, dubio suaserat Ulysses Agamemnoni, Offic. iii. 26. ubi de honestate hujus ut juberet. Jam quid in hac insula consilii disputat. Ibidem habes hoc per integrum prope decennium peregeidem crimen a poeta antiquo tracta rit, quantosque cruciatus pertulerit, tum. Sollertior, callidior; Quintus breviter hic tangitur, quia ad Græcos Calab. 199. ôg géo déprepoç žoke Biy loquebatur, quibus illa nota ; singula και ευφρονι βουλή. Sibi inutilior, sue tamen valent ad commiserationem fasaluti minus consulens ; vide ad ver. ciendam, invidiamque creandam U. 59. In arma (vel ad arma) trahere, lyssi. Longiore narratione, eaque vocare, venire, mittere amant poetæ. luctu plenissima exponitur a Quint. Commode in rem suam utitur illa si Calabro, ix. 352-396. ubi Diomedes

« AnteriorContinua »