Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Subde caput, corpusque simul, simul elue crimen.” Rex jussæ succedit aquæ: vis aurea tinxit Flumen, et humano de corpore cessit in amnem. Nunc quoque jam veteris percepto semine venæ Arva rigent, auro madidis pallentia glebis. 145

IV. Ille, perosus opes, silvas et rura colebat,

142. Succedere, accedere. Vide ad j. 165. Vis aurea, vis, potestas omnia in aurum mutandi, quæ paulo ante crimen vocatur, quia per stultitiam suam eam impetraverat Midas. Lenzius crimen intelligit preces temerarias, quæ lavando, ut culpa lustrando, ablui potuerint. T'inxit. Hinc Lactantius in Argum. aqua aurei coloris esse cæpit ; Claudianus, in Eutrop. ii. 260. nec miror aquas radiare metallo, Quæ toties lavere Midam. At ille tantum, ut hodie etiam Rhenus et Tagus, xpugoû ñyua nolů, multa ramenta aurea, secum ferebat, inde dictus Chrysorrhoas, notante Plinio. Rutila ei arena tribuitur a Juvenale, xiv, 112. Hinc Lydium aurum et Pactoli divitiæ proverbialiter dici cæperunt de re pretiosa et summis divitiis. Horat. Epod. xv. 20. Pactolus tibi fluat.

144. Nunc quoque, etc.] Id falsum est ; nam Strabo, qui et ipse Augusti tempore floruit, scribit, Nūv &illéλοιπε το ψήγμα. Multo minus arvα unquam vicina riguerunt auro. Sed ita et alii poetæ. Virgilius, Æn. X. 142. Pactolos culta irrigat auro; Propertius, I. vi. 31. Lydia Pactoli tinguit aratra liquor ; Seneca, Phen. 604. Opulenta Pactolus inundat auro rura. Vis aurea comparatur cum venu in metallifodinis. Pro jam Burmannus malit tam veteris ; ita enim augeri miraculum ex tam antiquo tempore adhuc venam auream sufficere.

146. Ille Burman, mutatum malit in Inde, id est, ideo, vel ab eo tempore. Relicto aulæ splendore silvas et rura, vitam rusticam, præferebat. Ita enim

colere hic accipi potest, præferre, priore loco habere, ut apud Virgilium, Georg. ii. 413. Rus exiguum colito. Idem colebat, venerabatur, Pana. In dilogia ergo verbum positum more poetarum. De antris Panis vide ad i. 699. et Barnesium ad Euripidem, Ion. 402. Pingue, stolidum ut apud Horatium, Sat. I. ij. 58. Præcordia ponuntur pro corde, deinde pro animo et mente; hinc nunc præcordia mentis, mens, forte ad Ηomericum, έν φρεσι θυμός. Mens animi dixerunt Plautus et Catullus: vide Schrader. ad Musæum, pag. 192. Sosibius ei tribuit voữv φωτός ευήθους. .

146—193. Midæ aures.] Confer Hyginus, fab. 191 ; Fulgentius, Mytholog. ii. 9; Nicephor. narrat. iii. ab Allatio editus; Suidas in Midac. Tractarant hæc et Hesiodus, quem consentire cum Nostro Lactantius in Arg. ait, et Sosibius tragicus. Varie Veteres hanc fabulam interpretati sunt. Vide Schol. Aristophanis ad Plut, ver. 287. ubi complures sententias recenset, v. c. eum habuisse útakovosàs, id est, delatores, qui, quæcunque audivissent, ad eum deferrent, aut eum habuisse vicum aures asini dictum, etc. Aristophanis vero interpres narrat Midæ natura prælongas fuisse aures; vel etiam quod Bacchi asinos præteriens injuria affecisset, affixas illi ab irato numine aures asininas. Tzetzes autem ad Lycophr. refert, duos fuisse in Phrygia colles, qui aures asini vocarentur, quos quum expugnàsset Midas, latronesque inde sustulisset, fabulose

[ocr errors]

Panaque montanis habitantem semper in antris.
Pingue sed ingenium mansit; nocituraque, ut ante,
Rursus erant domino stolidæ præcordia mentis.
Nam, freta prospiciens, late riget arduus alto 150
Tmolus in ascensu ; clivoque extentus utroque,
Sardibus hinc, illinc parvis finitur Hypæpis.
Pan ibi dum teneris jactat sua carmina Nymphis,
Et leve cerata modulatur arundine carmen;
Ausus Apollineos præ se contemnere cantus, 155
Judice sub Tmolo certamen venit ad impar.

De nymphis Tmoli

dictum Midam asini aures occupasse. jam apud Homerum, Il.

866. OCLEM, Lenzius monet, mythi hujus trac

currit Tuwloc. In redundanter adtationem deberi dramati satyrico, quo

ditum. Clivus uterque, utrumque latus Panis et Apollinis certamen exposi

montis. Sardes in latere T'moli ponit tum sit. Copiose de Mida egit Şim

etiam Plinius, Hist. Nat. v. 29. De sonius in Chron. ad annum 2308. 150. Nam freta prospiciens, etc.]

parvis Hypapis vide ad vi. 13.

153. Pan ibi dum teneris, etc.) Hoc ornate extulit; prospicere, ex alto

Pana elatum fuisse sua arte e sequenet longinquo loco de super inspicere

tibus apparet. Bene igitur jactat sua (ii. 90; viii. 338.) eleganter de adibus dicitur in montibus sitis, (Phædr.

carmina, cantat, se ostentandi et gloriæ

quærendæ causa. II. v. 10.) atque etiam de montibus

confer vi, 15. Leve, pastoritium. Ceipsis, unde prospectus est aliquo, ut

rata arundo, fistula pastoritia ceris hoc loco in freta. Riget Safftius vertit: Er hat hieselbst vom weiten ein free

glutinata, de qua vide ad i. 710. Mo

dulari carmen, ut apud Virgilium, liches und laechendes ansehen, quasi

Ecl. x. 51. carmina pustoris Siculi legerit ridet. At ego hanc varietatem modulabor

sæpe ; nuspiam notatam reperi, neque vastus mannum,

Sed et moderatur, quod et arduus mons ridere dici potest. Sed

habent multi MSS. et quod Heinsio pro simplici est aut stat maluit ex

placet, ferri posset, quandoquidem quisitius riget, quod bene convenit

passim occurrit moderuri lyram, fides, naturæ montium. Lactantius, Instit. II. xvii. 9. hominem rigidum figuravit,

carmen, quanquam in plerisque locis

MSS, non minus variant, quam hoc id est rectum. Opif. viii, 2. hunc ad cæli contemplationem rigidum ererit.

Joco. Sed ego miror Burmanno non Alto. Quidam (et nostri Regii) alte.

inelegantem visam esse unius LeidenQuia ipse I'molus arduus, altus est,

sis Cod. lectionem, jaculatur. Dicit

quidem, se id illustrasse ad Petronium,

Inter Sardes et Hypæpas extenditur Tmolus, mons

cap. 109; sed vereor, ut ibi satis idolatus et altus. Olim scribebatur Ty.

neis exemplis usus sit. Unus meditamolus ; Græcis enim est Túpwdus et

tur. Regii nostri ambo modulatur. Tuwlos; Plinius, dicto loco, Tmolus,

156. Tinolo.) Deo montis ; namque qui antca Tymolus appellabatur. Sed

et montibus sua fuerunt numina, sicut
et fontibus. Hinc Deus Imolus de-

avena,

et

vide Bur

altum habet ascensum.

[ocr errors][ocr errors]

Monte suo senior judex consedit ; et aures
Liberat arboribus : quercu coma cærula tantum
Cingitur; et pendent circum cava tempora glandes.
Isque Deum pecoris spectans; “ In judice,” dixit,
“Nulla mora est.” Calamis agrestibus insonat ille :
Barbaricoque Midan, aderat nam forte canenti,
Carmine delenit: post hunc sacer ora retorsit
Tmolus ad os Phoebi; vultum sua silva secuta est.
Ille caput flavum lauro Parnaside vinctus 165

cum,

scribitur, ut alibi Inachus Deus fluvii

Apollinis. Delenit, pro deliniit, ex FloInachi. Conf. descriptio Atlantis apud. rentino S. Marci restituit Burmannus, Silium, i. 205 sqq. Consedit, more judi et ita semper scribendum judicat.

unde sedere proprie de judicibus. Codex Regius A delinit ; Codex B Cinctus erat arboribus, coronis varia deliniit. Sacer, ut viii. 597. sacri rum arborum, quia montis cacumen amnes. Oru retorsit. Nihil aliud, nisi arboribus consitum: eas nunc depo caput retorsit cum suis frondibus. nit, sed pro eo melius, liberat arbori. Lenzius tamen hoc inesse putat, arbus ; auribus enim apertis opus erat bores frondesque auscultandi causa in hoc certamine musico. Coma cærulu, sponte esse secutas. quia arbores et montes longinqui cæ 165. Ille caput flavum, etc.) Nunc rulum colorem referunt. Cava tempora Apollo prodit et doctus et artifex, et ingenii summi acumen præ se ferre egregie ornatus. Qui hic describitur, putat Ciofanus. At etiam equis et habitus erat citharcedorum Auct. ad juvencis, aliisque animantibus cava Heren. iv. 47: “Uti citharædus, tempora tribuuntur, et Atlanti monti quum prodierit, optime vestitus, palla apud Silium, d. 1. Est potius epithe inaurata indutus cum chlamyde purton ornans et solenne temporum, quæ purea,

coloribus variis intexta, et cum depressiora cæteris partibus.

corona aurea magnis fulgentibus gem161, Insonat nunc active, canit. mis illuminata, citharam tenens exorBarbaricum carmen Safftius interpre natissimam, auro et ebore distinctam, tatur barbarische Toene. Sic et Rod. ipse præterea forma et specie sit, et atque Lenzius. Imo barbaricum est statura apposita ad dignitatem.” ConPhrygium. Virgilius, Cir. 166. bar fer Tibullum, III. iv. 25 sqq. Palla barica butus, tibia Phrygia ; Euripides, vestis longior deorum dearumque, Iphig. Aul. 576. Paris Bápßapa oupi. vatum, citharcedorum et tragedorum ζων Φρυγίων αυλών. Ει Ρhrygius cum longo syrmate : vid. Christius de modus, qui nullos habebat modulos, Imagg. Musarum, p.5; et Brouckhu(Aristot. Probl. sect. xix. $.49.) atque sius ad Tibullum, IV. vi, 13. Longior in sacris adhibebatur, Porphyrio di illa vestis, quæ fere dicitur fluere, citur Bápßapoc. Phrygio carmine fundi, definere ad pedes, ferire pedes, Phrygiæ regem delenit. Aderat forte nunc rerrit humum, ut vii. 706. in excum multis aliis auditoribus : vide cellentissima Boreæ descriptione. Ho. ver. 173. Apud Fulgentium Midas ratius, A. P. 215. trarit vagus per judex sedet in certamine Marsye et pulpita vestem; Tibullus, d. 1. Ima

Verrit humum Tyrio saturata murice palla: Distinctamque fidem gemmis, et dentibus Indis Sustinet a læva: tenuit manus altera plectrum. Artificis status ipse fuit: tum stamina docto Pollice sollicitat: quorum dulcedine captus 170 Pana jubet Tmolus citharæ submittere cannas. Judicium sanctique placet sententia montis Omnibus : arguitur tamen, atque injusta vocatur Unius sermone Midæ : nec Delius aures Humanam stolidas patitur retinere figuram; 175 Sed trahit in spatium, villisque albentibus implet, Instabilesque imo facit, et dat posse moveri.

videbatur talis illudere palla. Sed pro verrit hoc loco, unus MS. Basileensis sulcat, satis eleganter. Claudianus, in Eutrop. ii. 300. currus sulcat juga. Saturata Tyrio murice, satis imbuta colore purpureo. Satur color e Plinio notus. Fides, cithara ; Horatius, I. Od. xvii. 18. fides Teïa, lyra Anacreontis Teii. Glossarium Græco-Lat. Fidis, lúpa, vidápa. Erat instructa, culta, ornata. Vide Heinsium ad Fast. ii. 318 ; Apuleius, Florid. i. de Apolline : “Quid quod et lyra ejus auro fulgurat, ebore candicat, gemmis variegatur.” A Tibullo d. I. ei tribuitur, fulgens testudine et auro lyra ; et IV. ni. 22. testudinea Phæbe superbe lyra. Sed hoc loco plurimi, distinctamque, quod nollem ab Heinsio quatuor Codd. auctoritate mutatum. Non vego, instructum dici pro, ornatum, sed distinctum elegantius multo verbum est, quod usurpatur de rebus, quæ dispersis ornamentis variegata sunt. Sic pocula distincta gemmis, prata distincta floribus, cælum distinctum stel. lis, passim et eleganter.

169. Ipse, verissimus. Status artificis, die Stellung eines Virtruosen. Est etiam oratoribus suus status, Cic. Or.

i. 59. quem describit Quintilianus, Inst. Or. I. xi. 16. Stamina, chordæ. Supra fila sonantia. Laudat Burmannus e Catalect. Pith. iv. p. 157. Mu. sica contingens subtili stamina pulsu. Sollicitat, percutit, pulsat ; nam solli. citare omnino est, sæpius inovere, ut sollicitare mare, hurum.

Pollice. Paulo ante plectrum commemoratur. Nempe chordæ pulpa digitorum pulsabantur, sed in clausulis ad pleniorem harmoniam plectro plures chordæ uno ictu tangebantur. Vid. Gesnerus ad Claudianum, xxxiv. 15.

171. Submittere, postponere, fateri eas inferiores esse lyræ Apollineæ. Cannas, tibiam ex cannis confectam.

176. Sed trahit in spatium.] Diligenter et ingeniose describit, more suo, naturam aurium asininarum. Bene trahit in spatium, longiores red

vide ad iii. 20. Villisque albentibus. Quidam villisque ardentibus ; Heinsius conjicit horrentibus, De lectione hujus loci non debebat disputari, quum satis constet aures asinorum albos, seu canos habere villos. Dat posse moveri ; dat mobilitatem. Posse habet vim substant. more Græcorum, ii. 483; posse loqui, facultas loquendi.

dit ;

Cætera sunt hominis ; partem damnatur in unam ;
Induiturque aures lente gradientis aselli.
Ille quidem celat, turpique onerata pudore 180
Tempora purpureis tentat velare tiaris.
Sed, solitus longos ferro resecare capillos, (sum
Viderat hoc famulus : qui, quum nec prodere vi-
Dedecus auderet, cupiens efferre sub auras,
Nec posset reticere tamen, secedit; humumque
Effodit, et, domini quales aspexerit aures,
Voce refert parva, terræque immurmurat haustæ ;
Indiciumque suæ vocis tellure regesta
Obruit, et scrobibus tacitus discedit opertis.
Creber arundinibus tremulis ibi surgere lucus 190
Cæpit; et, ut primum pleno maturuit anno,
Prodidit agricolam: leni nam motus ab austro

180. Turpis pudor satis poetice, turpes aures quæ pudori erant domino. Bene etiam onerata. Celare est verbum generale ; itaque modus, quo celaverit tempora, additur, velat tiaris. Tiara, quæ etiam mitra interdum vocatur, fuit pileus Phrygum incurvus cum fimbriis pendulis, quibus mento subligatis malæ ac tempora obducebantur ; ut adeo aures Midæ commode sub illo tegumento latere possent; vide Heynium ad Virgilium, Æn. iv, 216. et ix. 616.

182. Solitus-capillos circumscriptio tonsoris. Ferrum, forfex, qua tonsores utebantur in resecandis capillis; Isidorus, xx. 13. Vide nostrum vatem (Boileau) Sat. ix. 221.

187. Voce parva, leni susurro. Terra hausta, fossa. Indicium vocis, vocem, qua indicabat domini dedecus. Hoc figmentum habet etiam Ptolemæus Alex. apud Photium. Ansam dedisse videntur cannæ, quæ vento motæ sonum edunt, i. 707.

190, Tremulis, quando agitabantur

ventis, creber arundinibus pro, crebris sive multis arundinibus. Pleno anno ut x. 734. plena hora Fast, iii. 164. pleno die. Agricolam suspectum visum Interpretibus, quia primum tonsor ille non potuerit agricola dici; neque lucus ille tonsorem prodiderit, sed vocem ejus commissam. Burmannus suadet, vel Prodidit arcanum (quod tamen non satis poeticum videtur) vel Prodidit agricolis. Sed ita deest, quid agricolis prodiderit. Puto locum sanum esse : sed poetam non satis accurate locutum esse, quum hoc vellet : arundo ejus, qui humum suam foderat, indicium prodidit. Nisi agricolam mavis Midam intelligere, nunc rura celebrantem ver. 146. Si lectio sana esset, agricola foret Midas, qui nunc rura et silvas celebrat ; vide ver. 146. Suaderem, Prodidit auriculas, nisi sequeretur, courguit aures. Regii nostri habent agricolam, et recte ; nam qui scrobes terræ infodit, et quasi vocis semina committit, potest agricola dici.

Ee

VOL. IV.

« AnteriorContinua »