Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Raptoresque lupos, armatosqueunguibus ursos 540
Vitat, et armenti saturatos cæde leones. [nendo
Te quoque, ut hos timeas, si quid prodesse mo-
Possit, Adoni, monet: “Fortisque fugacibus esto,
Inquit: " in audaces non est audacia tuta.
Parce meo, juvenis, temerarius esse periclo : 545
Neve feras, quibus arma dedit Natura, lacesse,
Stet mihi ne magno tua gloria : non movet ætas,
Nec facies, nec quæ Venerem movere, leones,
Setigerosque sues, oculosque animosque ferarum :
Fulmen habent acres in aduncis dentibus apri; 550
Impetus est fulvis, et vasta leonibus ira; (ganti,
Invisumque mihi genus est.” Quæ causa, ro-
Dicam,”ait; “et veteris monstrum mirabere culpæ.
Sed labor insolitus jam me lassavit; et ecce
Opportuna sua blanditur populus umbra;

nila cervus.

Virg. Æneid. x. 725. surgens in cor vi. 487. stabunt tibi tua fædera mag

no ; Heroid. vii. 47, odia constantia 540. Raptores lupi e Virg. Æn, ii.

magno. 355; et Telesinus apud Velleium, ii. 548. Venerem satis venuste et cum xxvii. 2. Romanos vocat raptores Ita vi dictum, pro me. licæ libertatis lupos. Saturatos, qui 550. In aduncis dentibus.] Plerique saturari solent, saturandos, de quo vetustiores et aduncis ; Heinsius suausu participiorum præteritorum vide det præaduncis dentibus, ut vii. 131. Brouck. ad Propertium, II. x. 49. Sa præacuta hasta. Supra i. 305. apro turati enim (ex usitata hujus parti tribuuntur vires fulminis ; viii. 289. cipii notione) leones minus timendi fulmen ab ore apri venit ; xi. 368. ricsunt. Hinc Virgilius, Æn. X. 274. tus lupi fulminei; Rutil. i. 625. terImpasta leo. Fortisque, etc. Conf. ribilis fulmine dentis aper. Acres, Propert. II. xv. 21; Plin. d. l. certare feri, iracundi; Fast. iv, 215, acres cum fugacibus feris cursu, cum auda leones ; Phædrus, Ill. vii. 18. acer cibus robore. Non est audacia tuta. canis. Impetus feris tribuitur ; PhæHeinsius conjicit tutum, ne nimis sit drus, III. ii. 14. de panthera, sævit pedester sermo: comparat Triste lu

irato impetu. pus stabulis et Turpe sener miles.

553. Monstrum, miram pænam. 545. Parce esse, noli esse, ut Virgi. 555. Blanditur populus umbra.] Sub lius, Æn. iii. 42, parce scelerare ma populo non solum convivari, sed etiam nus, et passim. Magno aut haud parvo requiescere, confabulari, amare sole(Virgil. Æn. x. 494.) stare dicuntur bant : blanditur, grata sua umbra nos quæ magnum nobis damnum afferunt; invitat. Pressit gramen et ipsum ele

[ocr errors]

Datque torum cespes : libet hac requiescere tecum,"

556 (Et requievit,)“ humo:” pressitque et gramen, et Inque sinu juvenis, posita cervice, reclinis [ipsum; Sic ait; ac mediis interserit oscula verbis :

Forsitan audîeris aliquam certamine cursus Veloces superâsse viros : non fabula rumor

561 Ille fuit; superabat enim : nec dicere posses, Laude pedum, formæne bono præstantior esset.

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small]

certa.

ganter, sedit in gramine et juxta

idque ob facinus mutati sunt in Adonidem, ut ipsum attingeret, ut leones. Conf. Hygip. fab. 185; Apolsolent amantes. Heroid. iv. 97. Phæ. lodorus, III. ix. 2 ; Palæphatus, cap. dra Hippolytum hoc ipso Veneris et

14. Breviter fabulam Theocritus, Id. Adonidis exemplo adhortatur, ut qui

iii. 40 sqq. attigit. Tractaverat, ut ex escat subinde a venatu: Sæpe sub ili

Apollodoro patet, etiam Euripides. cibus Venerem Cinyraque creatum Sus Hoc loco Venus ipsa, cujus magna tinuit positos quælibet herba duos. Re

pars in ea re fuerat, facunde eam et nidens. Nota est Venus pilourions

ordine narrat. Non fabula rumor ille Homeri, et voú yeloinoaoa; vide fuit ; sic fabulæ manes apud HoraHeinsium qui renidens ex Florentino

tium, I. Od. iv. 16: non est hæc S. Marci recepit, quum cæteri ba fictio ad delectandum comparata ; beant vel reclivis vel reclinis, quod

sed rumor, immo fama constans et gratam satis imaginem exhibet : re

Confunditur tamen hæc faclinis, qui tergo se inclinat ad aliquid;

bula ; quum enim duæ Atalantæ fuvide Interpretes ad Silium, v. 470.

erint, Tzetzes, Palæphatus, et alii triSic os Adonidis, quocum loquebatur,

buunt hoc filiæ Jasii, quod erat filie intueri potuit reclinis Venus. Hoc

Schenei : Milanioni item, quod erat igitur revocavi. Venus ácclinis flo

Hippomenis. LEM. rum cumulo est apud Claudianum,

562. Nec dicere posses.] Unus Mexxxi. 4.

diceus nec dicere promptum est, quod 560—707. Atalantas duas habuit

Burmanno videtur ex xiii. 10. sumpantiquitas : vide ad viii. 317. Nunc tum. intelligenda Bæotica, Schønei filia

Laude pedum, formæne, etc. (vide ver. 609.) quam Noster mi

Hac duplici laude etiam secundum nime, ut alii auctores, cum Arcadica

alios insignis erat; et inde pendet tota confudit. Ei cursu superanti velocis

fabula. Pedibus, id est, cursu excelsimos viros antevertit Hippomenes,

lere summa laus apud Græcos ; Ho

merus, pomis jactis retardans ejus impetum;

Od. e. 147. Satis concinde hinc ex fædere eam duxit uxorem,

laus pedum et formæ bonum sibi oppoSed quum gratias ageret nullas Ve

nuntur. Non igitur præferendum ex neri, quam adjutricem habuerat in

multis MSS. formane bona. Formam certamine, illa ambos ita irritavit, ut

sæpe bonum dici, docet Burmannus : in luco Matris Deum concumberent;

perles pro cursu solenne.

Scitanti Deus huic de conjuge; “ Conjuge,” dixit,
“Nil opus est, Atalanta, tibi; fuge conjugis usum:
Nec tamen effugies, teque ipsa viva carebis.” 566
Territa sorte Dei per opacas innuba silvas
Vivit, et instantem turbam violenta procorum
Conditione fugat: “ Nec sum potiunda, nisi,”

inquit,
“ Victa prius cursu: pedibus contendite mecum:
Præmia veloci conjux thalamique dabuntur; 571
Mors pretium tardis : ea lex certaminis esto.”
Illa quidem immitis; sed, tanta potentia formæ est!
Venit ad hanc legem temeraria turba procorum.
Sederat Hippomenes cursus spectator iniqui: 575
Et, “Petitur cuiquam per tanta pericula conjux!”
Dixerat; ac nimios juvenum damnârat amores.

564. Scitanti, oracula consulenti. Verbum proprium in hac re, monente Burmanno. De hoc oraculo cæteri nihil habent: Apollodorus tapdévov εαυτήν έφύλαττε και θηρεύουσα εν ipnuia dietédel, et postea, patre impellente, prodit in stadium. De conjuge: Conjuge; sollennis et grata Ovidio ejusdem vocis repetitio. Usus conjugis ; concubitus; Remed. Amor. 357. Veneris usus. Teque ipsa viva carebis. Obscure, more oraculorum, transformationerd ejus vaticinatur: te ipsa curebis, non eris ea, quæ nunc es, carebis animi corporisque bonis, quibus nunc frueris.

567. Per silvas melius, quam, in silvis: per enim eleganter ponitur, ubi aut de hominibus sparsis, diffusis, sermo est (iv. 405. latitant per tecta soroTes,) aut de vagantibus huc et illuc, ut hoc loco. Vivit. Mediceus Ibat, quod latinius putat Burmannus. Violenta ; Tanaq. Faber corrigebat violente, quia perperam violenta cum conditione jungebat; sed Burmannus

VOL. IV.

defendit lectionem codicum et mittit lectorem ad Velleium, ii. 3. ubi conditione vel conditionibus simpliciter dici docte probat. Violenta, sæva, quæ crudelissimam conditionem proponit. Pretium passim est præmium, ut ix. 47; sed h. I. malo sensu, pæna, ut præmium viii. 503, et Phædr. IV. fab. xvii. 30. Legem illam secundum Hyginum, pater constituit. Vide ad ver. 599.

573. Tanta potentia forma.) Etiam Art. Amat. iii. 258. et Propertium, III. xviii. 7. forma potens. Ad hanc legem, ad certamen, in quo tam dura lex proposita ; hinc mox cursus iniquus.

575. Hippomenes vocatur etiam ab Euripide, Theocrito, et Hygino: sed a Schol. Apollonii Hippomedon vocatur; ab aliis, ut ab Apollodoro, Melanion. Sed Melanion secundum alios Arcadicam Atalantam habuisse dici. tur. Hippomenis autem exemplum, quale hic notatum, vel maxime formæ potentiam declarat.

Аа

uitle

[ocr errors]

Ut faciem, et posito corpus velamine vidit,
Quale meum, vel quale tuum, si femina fias; 579
Obstupuit: tollensque manus, “Ignoscite,” dixit,

Quos modo culpavi: nondum mihi præmia nota, Quæ peteretis, erant.” Laudando concipit ignem; stat Et, ne quis juvenum currat velocius, optat,

wa Invidiaque timet. “ Sed cur certaminis hujus Intentata mihi fortuna relinquitur ?" inquit. 585 “ Audentes Deus ipse juvat.” Dum talia secum Exigit Hippomenes, passu volat alite virgo. Quæ quanquam Scythica non secius ire sagitta Aonio visa est juveni; tamen ille decorem Miratur magis; et cursus facit ipse decorem. 590

NOTE

وی پر

580. Tollensque manus.] Gestus veniam petentium, manus tollere.

584. Invidiaque timet.] Vulgo (et in nostris Regiis) Invidiamque timet. Invidendo aliis timet, ne quis victoriam sibi præripiat ; qui sensus solet tali occasione excitari. Sic recte hæc verba et constituit et interpretatus est Micyllus, eademque lectio deinde comprobata est MSS, auctoritate. Fortuna, exitus certaminis : fortunum belli tentare passim apud historicos.

586. Audentes, etc.) Sententia hæc mirum in modum Veteribus placuit, et apud innumeros auctores occurrit. A Claudiano, Ep. ad Probin. 9. vocatur Cei sententia vatis, id est, Simonidis, quanquam in vocem Cei et MSS. variant, et Interpretes dissentiunt. Sed cæteri dicunt Audentes Fortuna juvat: Noster, quia Venerem implorare constituerat, maluit Deus, quanquam Deus sæpe pro Fortuna ponitur. Virg. Æn. x. 284.

587. Exigit, deliberat: metaphora a libra petita, ad quam exigitur pondus rerum. Sequitur descriptio certaminis cursus, quacum confer Homerum, II. 4. 740 sqq; Virg. Æn. v.

315 sqq. Ales, primum pro, alatus ; deinde pro, celer. Etiam volare de celerrimo cursu. Volucrem Schæneida vocat Claudianus, Laud. Seren. 170. Scythica sagitta. Scytha, gens bel. lica, quorum tela timenda; Scythicus arcus I. Pont. i. 79; Scythica pharetra III. Pont. viii. 19. Hinc hoc loco Scythica sagitta pro quacumque sagitta : confer vii. 776 sqq. Ire, currere. Etiam de volatu navis, quæ plenis velis currit: hæc vox occurrit, v. C. V. Trist. xiv. 44. Aonio, Bæoto. Vide ad iii. 147.

590. Facit decorem.] Magna commendatio, si quis omnia facit cum decore : confer viii. 27 sqq; Heroid. iv. 77 sq9; Tibul. IV. ii. 7 sqq. Jam phantasia Ovidii pingit rursus habitum decorum currentis virginis. Pedes quum illa celeriter et alte jactaret, plantæ attingebant talaria, tunicam talarem, quam venti retro dabant. Refert oblata, retro dat, ut offerantur. Tergaque. Quatuor collaque, ut Art

. Amat. iii. 236. fusos per colla capillos. Regii nostri habent tergaque ; etiam in loco a doct. Gierig citato alii legunt fusos per terga capillos, vide hunc

Aura refert oblata citis talaria plantis;
Tergaque jactantur crines per eburnea, quæque
Poplitibus suberant picto genualia limbo;
Inque puellari corpus candore ruborem
Traxerat; haud aliter, quam quum super atria velum
Candida purpureum simulatas inficit umbras. 596
Dum notat hæc hospes, decursa novissima meta est;
Et tegitur festa victrix Atalanta corona.

locum, in nostra editione. Lem. Picto: vide ad vi. 1. Cæterum huc respexit Sidonian. Apoll. paneg. Major. : “ Plantasque superbas Haud ita per siccam Nemeen citus extulit Arcas, Cujus in Ætolo volitantem pulvere matrem Horruit Hippomenes.”

594. Puellaris, quo insignes sunt puellæ, quæ inde passim candida vocantur: amat Ovidius h. voc. vide v. 393; Fast. v. 611. Trahere ruborem est etiam iii. 482 ; truhere nigrum coLorem ii. 236; truhere faciem i. 412 : in his trahere est accipere. Ruborem illum mixtum candori aliis similitu. dinibus Noster illustrat iii. 482. et iv. 331; aliis etiam Tibullus, III. iv. 33 : Ut cum conterunt amaranthis alba puella Lilia ; ut autumno candida mala rubent. Velum, aulæum. Vela prætendi solebant atriis et cubiculis, hinc velarü servi, qui velorum curam habebant. Simulatas inficit umbras. Quinque, simul edit et inficit; Arondel. simul addat; duo Medicei simul edat ; unus Bononiensis similem datur; octo simul et dat et inficit. Simulatas inficit umbras recepit Heinsius e Florent. S. Marci: vellem addidisset, quid sit, simulatus umbras inficere super atria. Intelligo quidem simulatas umbras, assimilata coloribus veli; scio etiam, velum recte dici atrium simulatis umbris inficere, scil. colorare: sed altera locutionis forma durissima mihi videtur. Præstat haud dubie Vulgata

similem dat et inficit umbrum, quanquam neque hæc satis placet.. Cæterum eandem velorum infectionem copiosius describit Lucret. iv. 73-84. ubi lutea russaque vela et ferrugina mugnis intentu theatris omnem consessum cavea subter, et omnem scena speciem inficiunt, cogunique suo fluitare colore, etc. Hæc nostra autem non dicit Romanus, sed Venus, quo tempore nondum talis velorum usus. Mire erravit cl. Gierig, quum dixerit Heinsium recepisse simulatas umbras. Certe similatas umbras deduxit Fleinsius ex Florentino codice, quem omnium optimum dicit, et quem sequitur: addit etiam “ Nec abludit Spirens. in quo, similis dat et inficit." Præterea Regius noster A simul et dat et inficit umbram; at codex B. similem dat et inficit umbram, quam lectionem præstantiorem recte judicat Gierig, LEM.

597, Hospes.] Hippomenes. Mela nunc pro stadio; ultima stadii pars decursa erat. Festa corona. Virgilius, Æn. ii. 249 ; festa velamus fronde. Er fædere, e composito: fædus omne id, de quo inter plures convenit. Secundum Hyginum d. l. Schoneus procis eam legem proposuerat, ut alius post alium inermis fugeret, filia autem cum gladio insequeretur, quem intra terminos assecuta esset, occideret, ejusque caput in stadio figeret : atque ita multi perierett. Apollodorus.

« AnteriorContinua »