Imatges de pàgina
PDF
EPUB
[ocr errors][ocr errors]

Hoc prohibete nefas, scelerique resistite tanto;
Si tamen hoc scelus est: sed enim damnare negatur
Hanc Venerem pietas; coeuntque animalia nullo
Cetera delectu; nec habetur turpe juvencæ 325
Ferre patrem tergo : fit equo sua filia conjux;
Quasque creavit, init pecudes, caper: ipsaque, cu-
Semine concepta est, ex illo concipit ales.

[jus
Felices, quibus ista licent! humana malignas
Cura dedit leges, et quod Natura remittit, 330
Invida jura negant: gentes tamen esse feruntur,
In quibus et nato genetrix, et nata parenti
Jungitur, et pietas geminato crescit amore.
Me miseram, quod non nasci mihi contigit illic,
Fortunaque loci lædor ! quid in ista revolvor ? 335

[ocr errors][merged small]

numen.

320. Et secum.] Sequitur soliloqui- geminato crescit amore. Potuisset etium, in quo mox affectus vincit, mox am, ut supra Byblis, Deorum auctorisana ratio, ut supra ix. 473 sqq. in tates commemorare. Jupiter enim et fluctuatione Byblidis. Primum sana matri stuprum inferre voluit, et cum satis est, et Deorum auxilium implo filia concubuit; sed recte illas omisit rat: Quo mente feror bene de iis, qui Noster in flagitio, cujus fæditatem sentiunt se furiosa consilia capere.

omni modo aversatur. Equidem gentes Moliri de omni conatu. Pietas, reve tam efferatas, ut ait c. v. Gierig, unrentia parentibus debita, spectatur ut quam extitisse non crederem, nisi

Sacrata, sacra, ut Virgilius, Trogloditæ, Æthiopes, brutorum more Æn. ii. 157.

viventes, promiscua conjugia inter se 324. Coeunt nullo delectu.] Olim habuissent; nisi ipse Attila, ille Hunedebatur nullo delicto ; Heinsius malit norum tyrannus, suam filiam sibi ma. dilectu, sine causa: deligere enim et trimonio junxisset inter plaudentium diligere verba ejusdem notionis esse populorum gaudia et acclamationes. docet Burmannus plurimis exemplis, 335. Fortuna loci lador, fortunam quem vide. Sed nota in sqq. varieta habeo adversam, quod nata sum in iis tem orationis, qua concubitus expri locis, ubi tam malignæ leges. Fortuna mitur: nullo delectu, sine discrimine. loci etiam inter Deas relata ; I Fast.

329. Humana cura, pro homines, 209. Ea casus locorum regebat, eique qui curam gerunt rerum, ut i. 48. cura fata sua, quorum causas non intelliDei. Malignas, invidas, quæ invident gebant, homines ascribebant; supra hominibus Venerem concessam. Re iv. 565; Lucanus, iv. 661. Ad eam mittere, concedere, veniam dare. Gen igitur etiam nativitatem suam refert tes tam efferatas et immanes unquam Myrrha. Laditur Fortuna is, qui forfuisse credibile non est. Ingeniose tunam habet novercam. iv. ex Pont. tamen illum morem commendat, pietas vi. 39.

Spes interdictæ, discedite: dignus amari
Ille, sed ut pater, est: ergo si filia magni
Non essem Cinyræ, Cinyræ concumbere possem.

. Nunc quia tam meus est, non est meus; ipsaque damno

339 Est mihi proximitas : aliena potentior essem. Ire libet procul hinc, patriosque relinquere fines, Dum scelus effugiam: retinet malus erroramantem, Ut præsens spectem Cinyram, tangamque, loquarOsculaque admoveam, si nil conceditur ultra. [que, Ultra autem sperare aliquid potes, impia virgo? 345 Nec, quod confundas et jura et nomina, sentis ? Tune eris et matris pellex, et adultera patris? Tune soror gnati, genetrixque vocabere fratris ? Nec metues atro crinitas angue Sorores, Quas, facibus sævis oculos atque ora petentes, 350 Noxia corda vident? at tu, dum corpore non es Passa, nefas animo ne concipe: neve potentis

336. Dignus amari.] Art. Amat. i. 285. Myrrha patrem, sed non ut filia dehet, amavit. Magni Cinyre. Ditissimus et potentissimus fuit Cinyras. A Suida in Κίνυρα, νοcatur ζάπλουτος. Fuit etiam proverb. Kıvúpou mlovGuérepoç apud Apostolium, Cent. xix. 40 ; Pindar. Nem. viii. 20."OGTEP kai Κινύραν έβρισε πλούτο ποντία έν TOTE Kúppy. Tyrtæus, Carm. iii. 6: Εί πλουτοίη δε Μίδεω και Κινυρέoιο πλέον.

339. Tam meus dedit Heinsius ex Langermanni codice; vulgo (et in nostris Regiis) jam meus. Quia tam meus est, etc. Oxymori speciem habet, quia tam propinquus mihi est, propterea non possum ei nubere. Sed talia vix esse videntur desperantis animi. Proximitas et alibi apud Nostrum occurrit. Aliena, si aliena, non

VOL. IV.

filia essem; ix. 326. aliena sanguine vestro. Potentior, beatior, ut iv. 325. Schirachius explicat, potentior voti.

341. Ire libet procul hinc.] Propertius, III. xx. 9. Unum erit auxilium : mutatis, Cynthia, terris, Quantum oculis, animo tam procul ibit Amor.

342. Errorem apud poetas de insano amore dici, docet Heinsius; Trist. I. ii. 99. si me malus abstulit error.

346. Confundas nomina.] Illa nominum confusio vel maxime docet Naturam aversari talem concubitun).

347. Matrispatris.] Ænigma simile posuit de se Edipus in Thebaide Senecæ, ver. 134 : Avi gener, patris

rivulis sui, Frater suorum liberum, et fratrum parens; Uno avia partu liberos peperit viro, Ac sibi nepotes.

352. Nefas concipe ; vide ad versum 404. Potens natura, quæ multum

Y

que

Concubitu vetito naturæ pollue foedus.
Velle puta ; res ipsa vetat: pius ille, memorque
Juris; et, o! vellem similis furor esset in illo !" 355
Dixerat: at Cinyras, quem copia digna procorum,
Quid faciat, dubitare facit, scitatur ab ipsa,
Nominibus dictis, cujus velit esse mariti.
Illa silet primo, patriisque in vultibus hærens,
Æstuat, et tepido suffundit lumina rore. 360
Virginei Cinyras hæc credens esse timoris,
Flere vetat, siccatque genas, atque oscula jungit.
Myrrha datis nimium gaudet; consultaque, qualem
Optet habere virum, "similem tibi,” dixit: at ille
Non intellectam vocem collaudat; et, “esto 365
Tam pia semper,” ait: pietatis nomine dicto,
Demisit vultus sceleris sibi conscia virgo.
Noctis erat medium ; curasque et corpora somnus

valet, quæ potest leges præscribere, quas nemini violare licet. Etiam Horat. II. Sat. i. 51. Imperet hoc natura potens, et Noster, ix. 757. in similima re, At non vult Natura, potentior omnibus istis. Vulg. parentis Nat. nunc vix loc. habet. Nec placet conjectio Burmanni patentis, quam ipse sic explicat : “ Natura patet satis late, et ut ex omnibus eligas, permittit, dummodo a patris vetito concubitu te contineas.” Fædus, leges, quas liberis et parentibus præscribit Natura.

356. Cinyras, quem copiu, etc.) Sequitur locus suavissime scriptus et plenus tenerrimo affectu : copia digna; Oxoniensis et unus Heinsii, copia magna; quod ex interpretatione Auxit ; Virgilius, Georg. i. 507. dignus honor, magnus. Nominibus dictis, expositis procorum nominibus ; taúrny διά κάλλος πλείστοι και εκ πόλεων πλείστων εμνήστευον, ait Antoninus Liberalis. Cujus mariti, deest conjur,

more Græcorum. Sic iü. 283. Esse Jovis.

361. Virginei-timoris.] Parum refert, utrum timoris an cum multis MSS. pudoris legas; ambæ enim illæ affectiones animi conjunctæ fere esse solent; vid. Plato Euthyphr. p. 26. edit. Fisch.

364. Similem tibi.] Callide se expedit Myrrha, fere ut ver. 276 Pyg. malion.

368. Somnus solvit, relaxat, corpora, membra corporis antea intenta, (vide ad vii. 185.) idemque solvit curas, facit, ut homines liberentur curis. Passim occurrit, curis solutus et erolutus. Vid. Schwarziús ad Plinium, Paneg. 79: solvere igitur nunc in dilogia positum. Similiter Tibullus, III, iii. 21. mentes hominum curæque levantur. Indomito, áðapáory, ardentissimo. Indomitus amor, ii. Trist. 585; indomite iræ, supra v. 41. Retruetat, repetit secum, ut iv. 568.

Solverat: at virgo Cinyreïa pervigil igni
Carpitur indomito, furiosaque vota retractat. 370
Et modo desperat; modo vult tentare: pudetque,
Et cupit; et, quod agat, non invenit: utque securi
Saucia trabs ingens, ubi plaga novissima restat,
Quo cadat, in dubio est, omnique a parte timetur;
Sic animus vario labefactus vulnere nutat 375
Huc levis, atque illuc; momentaque sumit utroque.
Nec modus aut requies, nisi mors, reperitur amoris;
Mors placet: erigitur, laqueoque innectere fauces
Destinat; et, zona summo de poste revincta;
Care vale Cinyra, causam te intellige mortis.”
Dixit: et aptabat pallenti vincula collo. 381
Murmura verborum fidas nutricis ad aures

373. Saucia trabs ingens.) Simili cilius in amore finem impetres, quam tudinem expressam esse e Virgilio, modum. Apud Terent. Eun. I. i. 12. Æneid. ii. 626. putat Burmannus. Parmeno negat, amorem admittere Cf. supra viii. 472. ubi fluctuatio ani modum. mi alia, eademque suavissima imagine 378. Mors placet.] Mors remedium illustratur: trabs, arbor; Statius, vi. amoris ultimum, ut habet epigramma 91. iliceæ trabes, ilices. Vario vulnere, incerti auctoris, lib. i. Anthologiæ, vario affectu et motu. Bene autem cap. 27 : 'Epóra travel depós. ei de motus illos vocat vulnera, quia in si μη χρόνος. Εάν δε μηδε ταύτα την militudine trabs sauciatur plagis. Eti-, φλόγα σβέση, θεραπεία σοι το λοιπόν am labefactus sic bene translatum ad nprsoow Bpóxos. Quod Suidas, ut animum. Levis, parum sibi constans, et Laertius, Crateti tribuit. Destinat, nutat huc atque illuc, mox furori suo constituit, ut sæpissime apud Pliindulget, mox sanæ rationi obtempe nium, in Epistolis. rare vult: Quum in dubio est animus, 380. Causam te intellige.] Quum parvo momento huc illuc impellitur. Myrrha causam mortis nemini fassa Momentaque sumit utroque. Nunc in esset, pater, filia extincta, illam cauhanc partem inclinat, nunc in illam, sam intelligere non poterat. Præstat libræ instar ancipitis, unde ducta me igitur haud dubie unius Medicei et taphora Tibulli, 1V... 41: Justa pari Arundeliani lectio, causum te intellige premitur veluti cum pondere libra, etc. mortis : scito te esse causam mortis ; Sumere momenta ferre ut Florus, IV. et anteponenda est vulgatæ (quam xii. 54. sumere impetus. Supra vii. 79. male habent Regii nostri) causamque assumere alimenta a ventis.

intellige ; illam igitur recepi. 377. Modus vel finis, ut Horat. I. 382. Murmura verborum, etc.) Hæc Od. vi. 7. sit modus lasso maris, vel et sequentia confer cum Virgilio, Cir. moderatio ; Seneca, Controv. 20. Fa. 233 sqq. Fides, virtus prima nutri

Pervenisse ferunt, limen servantis alumnæ.
Surgit anus, reseratque fores; mortisque paratæ
Instrumenta videns, spatio conclamat eodem, 385
Seque ferit, scinditque sinus, ereptaque collo
Vincula dilaniat: tum denique flere vacavit;
Tum dare complexus, laqueique requirere causam.
Muta silet virgo, terramque immota tuetur;
Et deprensa dolet tardæ conamina mortis. 390
Instat anus; canosque suos, et inania nudans
Ubera, per cunas alimentaque prima precatur,
Ut sibi committat, quidquid dolet : illa rogantem
Aversata gemit: certa est exquirere nutrix: [que
Nec solam spondere fidem: “ Dic,” inquit,“opem-

[ocr errors]

cum. Nutricem hanc Antonin, Liberalis, 24. Hippolyten vocat. Limen servantis alumne, custodiæ causa cubantis juxta cubiculum alumnæ : sertare passim pro observare, custodire.

384. Mortis paratæ, quam ipsa sibi parabat, aut ad quam instrumenta paraverat : parare mortem, ut parare vim, fugam, etc. Instrumenta. Zonam laquei vice de poste revinctam. Quum cunctationi locus non esset, omnia facit spatio eodem. Et ut multitudo rerum simul peractarum facilius sentiatur, ter repetitur que. Dilaniat, rumpit. Tum denique, quum opem tulisset, seque a summa animi perturbatione collegisset. Non vacat flere, adhibetur tum, im res non lacrimas poscit, sed actionem, fortitudinem, auxilium, etc, iv. 694. Laquei, scilicet collo injecti.

389. Muta silet dictum ut muta silentia, versu 53, et iv. 433. ubi vide notam. Tuetur, intuetur. Tarda referri proprie debuisset ad conamina.

391. Canosque suos, etc.] Olim alumnæ nudaverat plena lactis ubera, nunc inania. Solennis autem hæc nutricum et matrum obtestatio ; vide

Homerum, Il. X. 80 sqq: Senecam,
Hipp. 246. et Herc. Ct. 925.

393. Rogantem arersata.] Gierig in-
terpretatur : “ Nil respondens rogar-
ti, quod signum est contemplus et
aversationis." Hæc interpretatio mihi
nimis severa videtur; nulla est causa
cur Myrrha nutricem suam contem-
nat atque detestetur : non alius nempe
sensus verbis Gierig dandus est; et
aliter intelligendum est aversata, quod
hoc loco est simpliciter avertens vul.
tum a nutrice, pra metu aut vere-
cundia. Sic apud Livium, lib. in.
sed alii aversantur preces, aut vere-
cundia, aut metu: hic locus nostro
plane est similis ; ex quo forsan ali-
qui, Mediceus scilicet, et Argent. et
Thysii, pro rogantem invexerunt pre-

Etiam Quintilianus, viii. 3. ego certe mihi cernere videor eorum qui aderant tacitam aversationem ac timidam verecundiam. Ex quibus nullum de sensu illius verbi superesse dubium puto. Certa est, ut ix. 43. certi non cedere.

395. Nec solam, etc.) Nola in sequentibus operam et sedulitatem nutricis, qua rem exquirit. Post spon

cantem,

« AnteriorContinua »