Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Carmina nostra move: Jovis est mihi sæpe potestas
Dicta prius: cecini plectro graviore Gigantas, 150
Sparsaque Phlegræis victricia fulmina campis.
Nunc opus est leviore lyra: puerosque canamus
Dilectos Superis, inconcessisque puellas
Ignibus attonitas meruisse libidine pænam. 154
Rex superum Phrygii quondam Ganymedis amore
Arsit; et inventum est aliquid, quod Juppiter esse,
Quam quod erat, mallet : nulla tamen alite verti
Dignatur, nisi quæ possit sua fulmina ferre.
Nec mora: percusso mendacibus aere pennis 159
Abripit Iliaden, qui nunc quoque pocula miscet,
Invitaque Jovi nectar Junone ministrat. [Phæbus,

IV. Te quoque, Amyclide, posuisset in æthere

incipit carmen Orphei, quod usque ad finem libri pertinet. In principio expressit Arat. Ab Jove musarum primordia. V. Fast, iii: Ab Jove surgat spus. Calliope Musa mater Orphei. Move, incipe.

150. Dicla prius: cecini, etc.] Edi. tiones quædam distinguunt post Dicta. Excusat carminis levitatem. Grave plectrum poetis tribuitur, quum argumentum grave, bella et res gestas Deorum, heroum et regum dicunt; bevis contra lyra, aut leve plectrum (Horat. II. Od. i. 40.) quum res leves, amatorias, etc. tractant. Ad eundem modum Claudianus, Nupt. Honor. præf. 9 et 17. dixit, lascivo pollice et pectine nobiliore tentare lyram. Phlegræi campi, terra sulfurea prope Cumas, ubi Jupiter, adjutus et a reliquis Diis et ab Hercule, Gigantas sparsis fulminibus debellavit; vide Apollodorum, I. vi. 1. Nempe quum coloni Græci terras istas incolere cæpissent, fabulas Græcas illis locis alligarunt. Vide quæ Gesnerus ad Claudianum, xxvii. 20. disputat. Hos campos alii

VOL. IV.

in ea parte Macedoniæ, quæ postea Pallena dicta est; alii in Thessalia ; in Campania alii statuunt, ubi Forum Vulcani. De argumentis, quæ graviore plectro Orpheus cecinerat, conf. ipse in Argon. 10 sqq.

153. Inconcessis ignibus.] De his vide ad ix. 453. Intelligit autem in primis Myrrhæ amorem, quem infra canet. Attonitas, fascinatas aut insa, nientes, ut xv. 326.

156. Inventum est aliquid.] Excogitavit Jupiter formam, in quam tran. siret ex sua : nullam autem avem dignabatur, dignam indicabat, in quam verteretur, nisi aquilam; quæ, quum Jovis fulmina ferat, Jovis armiger, minister fulminis ales, flammiger ales, etc. a poetis vocatur. Alite pro, in alitem, ut ix. 81, tauro mutatus.

159. Mendacibus pennis, alis; vide ad vi. 26. Proprie miscentur vina, temperantur aqua, poetice etiam pocula ; Virg. Georg. i. 9. Iliaden, Ili nepotem.

162—219. Hyacinthi fabula.] Versu 162. Amyclides vocatur, sed ver. 196

U

Tristia si spatium ponendi fata dedissent.
Qua licet, æternus tamen es ; quotiesque repellit
Ver hiemem, Piscique Aries succedit aquoso, 165
Tu toties oreris, viridique in cespite vernas.
Te meus ante alios genitor dilexit; et orbe
In medio positi caruerunt præside Delphi ;
Dum Deus Eurotan, immunitamque frequentat

matura mors.

et 590. @bulides. Auctores veteres sententias confudit, ut xii. 189 et utroque trahunt. Amycle Lacede 209. in Cænei majoribus. Cæterum monii, qui Amyclam urbem condidit, præter auctores jam laudatos etiam filium eum faciunt Pausan. Lac. p. Euripides, Helen, ver, 1482 sqq. hanc 204 ; Apollodorus, III. x. 3. (quan fabulam tractavit. In athere, 'in quam idem I. iii. 3. Pierum patrem cælo, inter Deos retulisset, ut Jupiter nominat;) Schol. Nicandri, p. 60 ; Ganymedem. Tristiadedissent, nisi Tzetzes Chil. i. 11. @balo natum euin celere et præmatura morte absumptas perhibent Hyginus, fab. 271; Lucia esses : tristia, quia et violenta et imnus, tom. i. p. 149; Servius ad Æ. neid. xi. 69. Sed Coluth. Rapt. Hel. 164. Æternus, quia hyacinthus flos p. m. 43. nihil decernit. Jam quum quotannis renascitur : aternus pro, parum credibile sit, Nostrum in ea immortalis, ut ii. 653. Repellit kiedem fabula nucc bos, nunc illos se mem. Virg. Georg. iv. 51. pulsam cutum esse, quæritur, quomodo hæc hiemem sol egit sub terras. De piscinomina capienda sint. Alii Anycli bus (nam sing. pisci pro plural.) vide dem explicant Amyclæum, Amyclis ad ver. 78. Arietis signum sol olim oriundum. Certe a Palæph. cap. 47. ingrediebatur initio veris. Verrare vocatur 'Αμυκλαίον μειράκιον, et a exquisite de floribus vernis : vide ad Claudiano, R. P. ii. 133. natus Amy vii. 284; Claudianus, d. 1. Hyacinclis. Alii contra Ebalidem interpre

thus et Narcissus inclita germina reris. tantur Ebalia oriundum; quod ferri 167. Te meus ante alios.) Pater Os. nullo modo potest. Si enim Amyclæ phei Eagrus, rex Thraciæ, fuisse crefilius fuit, non potuit (Ebaliæ nasci, ditur. Sed et hic et apud alios poetas quæ condita est ab (Ebalo, Amyclæ Apollo hunc vatem genuisse traditur, nepote ; vid. Pausanias d. I. idemque, forte quia Apollo sub Eagri figura p. 258. suspicatur, fabulam longe cum Calliopa concubuit; vide Parraliter se habere, ac vulgo exponatur.

has. ad Claudian. Præf. II. R. P. Sine dubio Amyolides h. I. est Amy ante alios, præ cæteris. Delphi, oraclæ pronepos, et Chalides, Ebali culum Delphicum. Delphos in medio filius. Nam etiam, iv. 672. Abantia orbe sitos fuisse, ita cognitum est. des vocatur Perseus, Abantis pro Jupiter Armigeros utrimque duos æquanepos. Infra ver. 217. Sparta ge. libus alis Misit ab Eois, occiduisque puisse hunc juvenem dicitur, quan plagis. Parnassus geminos fertur junrquam V. Fast. 223. Therapnaus rur isse volatus: hæc Claudianus Præf. io sus vocatur a Therapnis, alia Laconiæ Theod. Cons. urbe. Ex Perizonii, in Animadv. 169. Eurolan.] Laconiæ fluvium. hist. 407. sententia, Noster duas Immunitam. Quidam, notante Vivi

Sparten; nec citharæ, nec sunt in honore sagittæ. Immemor ipse sui non retia ferre recusat; 171 Non tenuisse canes ; non per juga montis iniqui Isse comes; longaque alit assuetudine flammas. Jamque fere medius Titan venientis et actæ Noctis erat, spatioque pari distabat utrimque ; 175 Corpora veste levant, et succo pinguis olivi Splendescunt, latique ineunt certamina disci. Quem prius aerias libratum Phæbus in auras Misit, et oppositas disjecit pondere nubes.

ano, immutatam ; hoc est, qua Apollo nunquam discedebat. Sparta nullis muris cincta, quia, judice Lycurgo, cives armati et fortes firmissima urbis munimenta. Non sunt in honore, non eurat citharam, etc. Claudianus, Nupt. Hon. V. de Honorio amante : Non illi venator equus, non spicula curæ ; non jaculum torquere libet.

171. Immemor sui, suæ majestatis. socius est Hyacinthi in venatu. Idem obsequii exemplum est infra ver. 533 sqq. Heroid. v. 19 sqq. Retia sæpe comes maculis distinctu tetendi, Sape eitos egi per juga longa canes ; Art. Amat. ii. 189. Sæpe tulit jusso fallacia retia collo ; Tibul. I. iv. 50 : Nec, Dum placeas, humeri retia ferre negent. Mons iniquus, asper, saxosus, difficilis transitu ; asperitas loci iniqua, IV. Pont. iv, 22.

174. Medius Titan venientis et acte Noctis.] Meridies erat : sic libro vi. 409. juguli medius et lacerti, et mox ver. 233. medium mortis fugæque, de qua syntaxi vide Gronovium ad Livium xxviii, 6. Venientis, futuræ : vide ad ix. 417. Spatioque-utrimque otiose additum. Levant veste, tanquam onere, elegantius, quam vulgaria, deponunt, exuunt vestes. Virgilius, Georg. ii. 400. nemus levare frmde. Olivum, unguentum ex oleo et cera ; kúpwpa dictum. Constan

tius Fan. e Thucydide memorat, Lacedæmonios primos instituisse, ut certaturi et vestes deponerent et oleo unguerentur. Id quod mature imitati sunt reliqui Græci. Hiac Homer. Od. e. 186, diserte addit, Ulyssem iratum discum misisse avrai pet, non deposita prius veste. Unxerunt autem corpus, partim ut artus mollirentur, partim ut sudor comprimeretur.

177. Certamina disci.] Discobolia fuit inter antiquissima exercitationis genera, cujus et Homerus, I). V. 826 sqq. et Od. 6. 186. meminit. Disci massa latu plerunque et lentis formam referens. Lipperti Dact. i. 623. Ea vel sursum (ut h. l.) vel prorsum projicienda brachiorum vires augebantur. Sed multum artis et virium ille ludus requirebat. Libratum, agitatum, rotatum, ut majore vi et celeritate volaret. Sic ii. 308. Jupiter vibrata fulmina jactat, ubi vide notam; Homerus, d. 1. ήκε δινήσας et περιotpéļas; Propertius, III, xii. io. Missile nunc disci pondus in orbe rotat, Aerias aurus: vide ad ix. 219. Neque aerias plane otiosum esse putem, sed aeriæ aura forte i. q. tenues, liquidæ auræ ; opp. enim mox solida terra. Disjecit gravius, quam divisit, quod habet unus Heinsii MS,

Recidit in solidam longo post tempore terram 180
Pondus, et exhibuit junctam cum viribus artem.
Protinus imprudens, actusque cupidine ludi,
Tollere Tænarides orbem properabat: at illum
Dura repercusso subjecit ab aere tellus
In vultus, Hyacinthe, tuos: expalluit æque, 185
Ac puer, ipse Deus; collapsosque excipit artus;
Et modo te refovet, modo tristia vulnera siccat;
Nunc animam admotis fugientem sustinet herbis.
Nil prosunt artes: erat immedicabile vulnus.
Ut si quis violas, riguove papaver in horto, 190

180. Recidit.] Quidam Decidit quod gii in aere ; forsan melius. Cæterum placebat Constantio Fan. Decidit secundum alios Zephyrus, qui et ipse quod habet Codex noster B. de pon amabat Hyacinthum, invidia impuldere quolibet in terram cadenti dici sus discum in eum detulit, tur, et metro melius convenit. Exhi 186. Collapsos excipit artus.] Præ buit. Specimen exhibuit artis et vi clare hæc de Apolline medicorum rium Apollinis, confer vii. 29 : ita et Deo. Confer ii. 617 sqq. Collabtuvi, 213. erhibere.

tur, qui morientes aut animo lin182. Actusque cupidine ludi.] Nihil quentes cadunt, vii. 826. Procris mutandum in h. vers. Describitur collapsa dolore cecidit. Excipere di. fervidus juvenis et ardens cupidine, cuntur qui sublatum in sinam reci. non laudis, sed hujus ludi, qui vix piunt, xii. 423. Hinc interdum est expectare potest, donec diseus reci. fovere, molliter tractare, ut apud Virderit, et ubi recidit, cæcus quasi ac gilium, Georg. ii. 345. Sustinet, recurrit, ut eum tollat. Tænarides, La tinet, differt. Seneca, i. Cont. 12. de. codæmonius. Repercussus aer alibi ficientis adolescentis spiritus in adven. quidem occurrit, sed nunc vix locum tum meum sustinebatur, habet. Repercussus enim vel passive 190. Ut si quispapaver.) Suavisdicitur qui illabens duro corpori re sima et bene delecta similitudo, quam pellitur, vel active, qui repellit alte tamen Noster vel Homero, Il. 8.306. rum ; neutra tamen significatio hoc vel potius Virgilio, Æneid. ix. 434. loco sensum fundit commodum. Aer debet : Inque humeros cervir collapse enim nec repellebatur, sed discus; nec recumbit, Purpureus veluti quum fios, discum repellebat, sed terra. Septem succisus aratro, Languescit moriens, MSS. repercussum in aera. Tum lassove papavera collo Demisere caput, Heinsius legebat, ver. seq. Et vul pluvia quum forte gruvantur. Virgis. tus : immo repercussum ego refero ad Heinsius conjicit Virgis hærentia londiscum, tum omnia plana sunt. Dis. gis, et monet lilia virides quidem hacum repercussum in aera tellus sub bere virgas, id est, calamos, sed injecit in vultus Hyacinthi. Ab aere fractas languescere, atque etiam Stanon nisi unus Argent. MS, suggessit tium, iii. Silv. 128. iis pallentes culo Heinsio. Cæteri, in aere. Nostri Re mos tribuisse ; tum apponit locum

Liliaque infringat, fulvis hærentia virgis;
Marcida demittant subito caput illa gravatum,
Nec se sustineant, spectentque cacumine terram :
Sic vultus moriens jacet, et defecta vigore 194
Ipsa sibi est oneri cervix, humeroque recumbit.

Laberis, (Ebalide, prima fraudate juventa,” Phæbus ait; videoque tuum, mea crimina, vulnus. Tu dolor es, facinusque meum: mea dextera leto Inscribenda tuo est: ego sum tibi funeris auctor. Quæ mea culpa tamen ? nisi se lusisse, vocari 200 Culpa potest; nisi culpa potest, et amâsse, vocari; Atque utinam pro te vitam, tecumve liceret Reddere! sed quoniam fatali lege tenemur; Semper eris mecum, memorique hærebis in ore. Te lyra pulsa manu, te carmina nostra sonabunt; Flosque novus scripto gemitus imitabere nostros.

Plinii, xxi. 5. de liliis : “ Nec ulli tribuuntur. Fraudatur juventa, qui florum excelsitas major, interdum cu præmatura morte abripitur, ut juvenbitorum trium, languido semper collo, tute frui haud possit : fraudare omet non sufficiente capitis oneri.” Re nino privare; Tibullus, III. v. 19. et gii nostri Codices habent linguis, et Noster Amorum II. xiv. 23. dixerunt, Codex B. in margine, lignis. Quæ fraudare vitem crescentibus (nondum lectio nulli notata videtur mihi maxima maturis) uvis : vide Munkerum ad attentione digna, et fortasse sola ge Hygini fabulam 89. nuina est : nam stamina, les étamines, 198. Mea deatera, etc.] Mors tua quæ ex imo medioque florum calice dextræ meæ ascribenda, ego mortis surgunt et quæ in liliis sunt fulva, tuæ auctor. Similiter xv. 178. ipsos formam linguarum quandam exhi Inscripsere Deos sceleri, bent: tamen in nulla plantarum de 203. Fatalis ler, lex fati, fatum. scriptione huic vocabulo lingnis hanc Formulam lege teneri non intellexit vim et intellectum inveni : cujus ex Regius, qui e MSS. præfert lege veempla si quæ suppeterent, non dubi tamur. Eleganter enim lege teneri ditarem hoc præferre Toig lignis, quæ cuntur quos cogit lex aliquid vel faduriora sunt: et ipsis virgis, quæ fulve cere, vel omittere. Cæterum simile dici possunt quamvis virides, quia Inachi votum est supra i. 661. fulvescunt, si infringantur.

rere, semper versari, in ore, semper 196. Labi de moribundis ; iii. Art. commemorari. Cic. Phil. xiii. 3. Amat. 742; Statius, Theb. xii. 778. rere in oculis; Attic. xiii. 4. harere lisdem labens caput Lucan. iii. 742. in libris. Te sonabunt melius, quam, et labentes oculi III. Trist. iii. 44. te (nomen tuum et fata tua) canent,

« AnteriorContinua »