Imatges de pàgina
PDF
EPUB

Byblida cum Cauno prolem est enixa gemellam.
Byblis in exemplo est, ut ament concessa puellæ:
Byblis Apollinei correpta cupidine fratris,
Non soror ut fratrem, nec qua debebat, amavit.
Illa quidem primo nullos intelligit ignes ; 456
Nec peccare putat, quod sæpius oscula jungat,
Quod sua fraterno circumdet brachia collo;
Mendacique diu pietatis fallitur umbra.
Paulatim declinat amor; visuraque fratrem 460
Culta venit, nimiumque cupit formosa videri :
Et, si qua est illic formosior, invidet illi.

ma,

vel præstantia forme (quod habet uti; Noster infra ver. 637. inconcessa unus Mediceus, ut præstantis animi spes Veneris ; Horat. III. Od. vi. 27. apud Virgilium) legi; multi Codices Impermissa gaudia. A pollineus ab avo præstantia forma ; vulgo præstanti cor paterno, mox ver. 573 juvenis Mæanpore nympha. Corpora de una nym

drius ab avo materno. Qua, quanpha interpretatur Gierig, quod diffi tum, ut in illo, qua licet et possum. cile receperim. Byblis an Biblis scri Sic etiam quo; A. A. i. 285. Myrrha bendum est dubium ; Sthephanus By patrem, sed non quo filia debet, amavit, zant. in Búßlos eam Byblen vocat. Conser, in eodem libro, versum 745 ; Byblidis nomen casu, non consilio sed mox, versu 509. rursus, nisi qua aliquo, in trium versuum principio fas est. Kavvios ēpws in proverbium repetitum. Regii nostri Codices scri abiit de inconcesso amore. bunt Biblis, sed melius, ut docet Hein 456. Ila quidem primo, etc.) Jam sius, Byblis. Conon apud Photium exemplo insigni ostenditur, quomodo ait Byblidem a Cauno fuisse perdite gradatim crescant cupiditates in ani. amatam, in quo a cæteris auctoribus mo, novaque, dum iis indulgemus, discedit : nam quod et nuce arbore se incrementa capiant. Intelligit, sensuspendisse Byblis ab illo traditur, id tit. Ignes opp. ver. 459. pietati. ipsum Ovidius quoque, Art. Amat. i. Mendaci umbra; fallenti specie. Duo 283. testatum reliquit hisce verbis : habent mendacis, ut ad pietatis referaByblida quid referam, vetito qua fra tur. Pietas, id est, amor sororius, qui tris amore Arsit, et est laqueo fortiter non urit ut amor, quo juvenes et virulta nefas. Meminit ejus quoque in gines erga se ardent. Ibide, versu 357. Hygious, fab. 243. 460. Declinat, scil. a pietate: aut de morte quidem violenta, sed de declinare pro, inclinare; Horat. I. genere nihil dicit.

Od. xxxiii. 5. in asperam declinat Pho453. Byblis in exemplo, etc.) Præ loen. In prosa foret, sed paulatim demittit sententiam moralem, quam sup

clinat, quia cohæret cum ver. 456. peditat fabula : in ejemplo est, exem Illa quidem, etc. Culta venit, primus plum dat, exemplo suo monet. Con gradus declinantis amoris, simul incessa, juvenes, quos licet amare. Ho videt aliis, zelotypia uritur. rat, I. Sat. iv. 113. concessa Venere VOL. IV.

P

Sed nondum manifesta sibi est; nullumque sub illo
Igne facit votum ; verumtamen æstuat intus; 464
Jam dominum appellat; jam nomina sanguinis odit;
Byblida jam mavult, quam se vocet ille sororem.
Spes tamen obscenas animo demittere non est
Ausa suo vigilans : placida resoluta quiete [fratri
Sæpe videt, quod amat: visa est quoque jungere
Corpus, et erubuit, quamvis sopita jacebat. 470
Somnus abit: silet illa diu, repetitque quietis
Ipsa suæ speciem, dubiaque ita mente profatur:
“Me miseram! tacitæ quid vult sibi noctis imago?
Quam nolim rata sit! cur hæc ego somnia vidi?

463. Sed nondum manifesta sibi est, Cic. Off. i. 4. conjunctio simpliciter de nondum scit, nec credit, quo declinet

coitu. Sopita jacebat plenius quam, amor, aut quid sibi velit illa animi sopita erat : xi. 238. somno vincta affectio. Sub illo igne, ardens illo jacebas. Hæc et sequentia egregie igne. Sub hoc sensu amat in primis pingunt voluptatis illecebras, et cerjunior Plinius. Votum, ut potiatur tamen cupiditatis cum ratione. Priamato, more amantium.

mum erubescit et aversatur somnium, 465. Domini et dominæ vocabula, sed mox diligentius de eo cogitare quæ olim tyrannidis vim haberent, incipit. Comparat rei turpitudinem Augusti temporibus in blanditiis ha cum gaudiis in somnio percepuis, sed bebantur, monente Ernestio ad Sue his diutius immoratur et fortius, quam ton. Aug. 53. Hinc etiam amantes illi. Contenta esse vult sompio, sed ita se appellare solebant. Noster dulcedo ejus efficit, ut eventum quoAmor. III. vii. 11. Et mihi blandi. que ejus optet. Mox succurrunt extias dirit, Dominumque vocavit. Plura empla Deorum hominumque, qui idem de hoc vocabulo diximus ad Plin. X. fecerant. Atque ita animus anceps Ep. ii. 1. Sanguinis, consanguini tandem inclinat ad flagitium, voluptatatis.

tisque illecebræ vincunt sanam ratio467. Spes animo (pro, in animum) demittere, spes animo concipere. E 471. Somnus dicitur venire, abire tiam descendere in animum dicuntur, et (ver. 479.) redire. Ipsa, sua spouquæ in eo excitantur, ei traduntur. te, et cum voluptate. Species quietis, Obscænus, incestus, ut x. 465. Quod species per quietem oblata, somnium. amat solenne pro, quem et quam amat. Mox noctis imago. Variat oratio. Tivii, 23. Placida tantum ornat. Re bul. III. iv. 9. omina noctis. solutu vide ad vii. 185. jungere corpus, 473. Tacita nox, ut silens: Virg. pectora proprie de Venere, ii. 604: Æneid. ii. 255. tacitæ silentia luna. Miscere pectora dixit Statius, II. Silv. Rata, quibus eventus constat. Talia i, 206; Tibul. I. i. 69. jungere amo somnia etiam vera dicuntur ab Horares; et Eleg. ix. 76. jungere Venerem ; tio, I. Sat. x.

nem.

Ille quidem est oculis quamvis formosus iniquis;
Et placet, et possum, si non sit frater, amare; 476
Et me dignus erat: verum nocet esse sororem.
Dummodo tale nihil vigilans committere tentem;
Sæpe licet simili redeat sub imagine somnus.
Testis abest somno, nec abest imitata voluptas. 480
Pro Venus, et tenera volucer cum matre Cupido!
Gaudia quanta tuli! quam me manifesta libido
Contigit ! ut jacui totis resoluta medullis!
Ut meminisse juvat! quamvis brevis illa voluptas,
Noxque fuit

præceps, et cæptis invida nostris. 485 0

ego, si liceat mutato nomine jungi, Quam bene, Caune, tuo poteram nurus esse parenti ! Quam bene, Caune, meo poteras gener esse parenti! Omnia, Dî facerent, essent communia nobis, Præter avos : tu me vellem generosior esses. 490 Nescio

quam facies igitur, pulcherrime, matrem:

475. Ille quidem est oculis, etc.) Etiam inimici formam ejus laudare debent; ne livor quidem formam ejus carpere possit. Quumvis et quamlibet eleganter sic ponuntur: quamvis iniqui sint, tamen iis formosus videatur; Liv, i. 4. posse quamvis languida mergi aqua infantes. Amat Noster in primis hoc loquendi genus. Vide Heinsium ad Heroid. vi. 140.

479. Simili sub imagine ; cum tali somnio. Imitata voluptas; i. ex P. ii. 45. Somnia me terrent veros imitantia

Abest somno, abest ab iis, quæ nobis eveniunt in somno.

481. Tenera et puellarum et Veneris epitheton. Gaudia passim de re venerea ; gaudia ferre, ut ferre pre

id

est, accipere. Vide Lambin. ad Horat, iv. Od. 8. Me contigit melius, quam mihi contigit. Epic. ad Liv. 9. luctus contigit omnes.

Resoluta, libidinis sensu, ex præcepto, quod ipse poeta dedit Art. Amat. iii. 793: Sentiat er imis Venerem resoluta medullis Femina. Confer ibid. ii.683, Etiam juvat solenne de gaudiis ve. nereis, vide Burm. ad Heroid. xv. 134.

488. Quam bene, Caune, meo, etc.) Quidam hunc versum omittunt; sed similis repetitio versus præcedentis et alibi occurrit, ut i. 325; vi. 16.

490. Avi, nunc omnino majores, genus. Hinc addit, Tu me vellem, etc. Hoc optat Byblis, quia tunc Caunus ad stuprum sine metu repulsæ ferretur. Burm. Tanaq. Faber hæc concoquere non poterat : suadebat igitur saltem facerent alienior esses. Unum, quod frater es, habemus a Natura, sed id ipsum obest. Non igitur erat, cur Heins. hunc locum adulterinum judicaret, aut emendaret, una.

casus.

mium, munus,

At mihi, quæ male sum, quos tu, sortita parentes, Nil nisi frater eris: quod obest, id habebimus unum. Quid mihi significant ergo mea visa ? quod autem Somnia pondus habent? an habent et somnia pondus?

495 Dî melius! Dî nempe suas habuere sorores. Sic Saturnus Opim, junctam sibi sanguine, duxit, Oceanus Tethyn, Junonem rector Olympi. Sunt Superis sua jura: quid ad coelestia ritus Exigere humanos, diversaque fædera tento ? 500 Aut nostro vetitus de corde fugabitur ardor: Aut, hoc si nequeo, peream, precor, ante; toroque Mortua componar, positæque det oscula frater. Et tamen arbitrium quærit res ista duorum. Finge placere mihi: scelus esse videbitur illi. 505 At non Æolidæ thalamos timuere sororum.

494. Significant, onuaivovoi, portendunt, verb. pr. de somniis, ominibus, prodigiis, quæ inde significationes Deorum dicuntur; Cic. Cat. ii. 13. Pro ergo Heinsius conjicit agræ, id est, amanti, aut cum primo Gronoviano miseræ. Pondus, vim; Heroid. vii. 65. nullum sit in omine pondus. Di melius, scil. dent, ferant : abominandi formula ; vide vii. 37; Tibul. 111. iv. 1. Di meliora ferant, nec sint insomnia vera. Nempe objectioni nunc inservit. Habuere in matrimonio.

499. Sunt Superis sua, etc.] Jam se corrigit. Sua, ipsis propria et ab humanis diversa, ad cælestia erigere, cum coelestibus comparare, et sic eorum pretium æstimare. Fædera, matrimonia, aut omnino jura. Fædus omne id, de quo inter plures convenit.

503. Componar, positæque.] Post componar, repetit simplex positæque,

ut viii. 653. resecat sectamque. Componere quum omnino sit, ornare: etiam mortui, cum ornatu funebri decoran. tur ad exequias, dicuntur componi. Ardor Byblidos tantus est, ut posita etiam oscula optet a fratre.

504. Arbitrium, lubitum, voluntatem. Quærit, requirit, opus habet.

506. At non folidæ. Non attingitur hie, ut Safftius putabat, Macarei et Canaces fabula; nam ea potius valuisset ad extinguendas obscænas Byblidis flammas; sed Æolus sex filios habuisse legitur, quibus sorores in matrimonium dederit; Homerus, Od. K, 6. Timuere, aversati sunt. Hos, tam antiquos et vulgo parum notos. Affectus ea nobis suppeditat, quæ nos scire ipsi ignorabamus ante. Paravi, nota mihi feci. Quo feror? ad quorum exemplorum imitationem rapit me furor ? Nec; Heinsio placet ne. Qua, quantum, ut ver. 455. Sic ratio vicisse videbatur, ut vii. 72 seq.

Unde sed hos novi? cur hæc exempla paravi ?
Quo feror? obscenæ procul hinc discedite flammæ;
Nec, nisi qua fas est germanæ, frater ametur.
Si tamen ipse mei captus prior esset amore, 510
Forsitan illius possem indulgere furori.
Ergo ego, quæ fueram non rejectura petentem,
Ipsa petam ? poterisne loqui ? poterisne fateri ?
Coget amor; potero : vel, si pudor ora tenebit,
Litera celatos arcana fatebitur ignes.” 515
Hæc placet, hæc dubiam vincit sententia mentem.
In latus erigitur, cubitoque innixa sinistro,
“ Viderit; insanos,” inquit, “fateamur amores :
Hei mihi! quo labor? quem mens mea concipit ig-

519 Et meditata manu componit verba trementi.

nem ?

512. Rejectura ; multi neglectura ; primam syllabam roŨ rejicere fere semper produci docuit Burmannus. Rejicere, repudiare. Terent. Phorm. IV. iv. 5. si altera illa magis instabit, forsitan nos rejiciet. Vide Gebhard. Crepund. iii. 10.

514. Ora tenebit, os continebit, præcludet : vocem præcludere et continere alii dixerunt. Litera pro, literæ : litera arcana, quæ continet rem arcanam. Heroid. xvii. 265. eleganter, conscia mentis litera.

516. Vincit sententia mentem, id est, determinat. Apud Antoninum Liberal. cap. 30. Byblis constituit, ne amorem in fratrem prodat, saxo se dejicere; quo facto, mutatur a Nym. phis. Sed Noster prætulit rationem eam, in qua ingenium ostentare pos

Et est sequens locus ingeniosissimus. Dum enim poeta singulas Byblidis actiones exponit, res non narrari, sed ante oculos agi videtur; et quo melius naturam fluctuantis animi expressit, eo majore laude dignus

est. Viderit vox eorum, qui curam et judicium alicujus rei alteri relinquunt.

520. Meditata ; Leidensis mediata, quod a librario sequioris ævi esse, qui dimidiata verba forte in Minucio Felici legerit, Burmannus indicat. Meditata, passive, literas antea animo conceptas. Componit, scribit, ceræ mandat. Ferrum; Leidensis tertius tenet calamum pro varia lect. cum glossa ascripta stilum ferreum. Et calamum in simili loco Ep. xi. 2. legitur. In Regio uno et 3 aliis hic ver. præponitur præcedenti. Uterque ordo ferri potest. Damnat tabellas, improbat quæ scripserat in tabellis. Durum tamen hoc visum est interpretibus : Heinsius itaque conjicit mandatque tabellis, quod vix probabitur cuipiam ; nam hoc idem foret, quod scribit ; Burm. mutata interpunctione, scribit damnatque. Tabellas Et notat, etc. Sed non opus est, ut quidquam mutemus. Certe tabellas pertinet etiam ad sqq.culpatque probatque, quod

set.

« AnteriorContinua »