Imatges de pÓgina
PDF
EPUB

Jam revocare dato. Cava buccina fumitur illi,
Tortilis in latum quæ turbine crefcit ab imo:
Buccina, quæ medio concepit ubi aera ponto,
Littora voce replet fub utroque jacentia Phębo:
Tum quoque, ut ora Dei madida rorantia barba
Contigit, & cecinit juffos inflata receptus:
Omnibus audita eft telluris, & æquoris undis,
Et quibus eft undis audita, coercuit omnes.
Jam mare littus habet,plenos capit alveus amnes,
Flumina fubfidunt, colles exire videntur,
Surgit humus,crefcunt loca decrefcentibus undis:
Poftque diem longam nudata cacumina filvæ
Oftendunt,limumque tenent in fronde relictum.
Redditus orbis erat: quem poftquam vidit inanē,
Et defolatas agere alta filentia terras,

Deucalion lacrymis ita Pyrrham affatur obortis.
O foror, ò conjux, ò femina fola fuperftes,
Quam commune mihi genus, & patruelis origo,
Deinde torus junxit; nunc ipfa pericula jungunt:
Terrarum, quafcunque vident occafus, & ortus,

in

Revocare.In fuum locum, Coercuit. Repreffit & alveum. trà alveos, & littora, reTortilis, &c. Quæ ab angu-duxit. fta parte infima, & ore, dilatatur, & crefcit in ampli tudinem, inftar ftriati, & contorti turbinis.

[merged small][ocr errors][merged small]

Subfidunt. Decrefcunt; minus alta funt.

Exire. Eminere: caput attollere.

[ocr errors][merged small][merged small]

Nos duo turba fumus: poffedit cetera pontus.
Hæc quoque adhuc vitæ non eft fiducia noftræ
Certa fatis: terrent etiam nunc nubila mentem.
Quid tibi, fi fine me fatis erepta fuiffes,

Nunc animi, miferanda, foret? quo fola timorem
Ferre modo poffes? quo confolante dolores?
Namq;ego(crede mihi)fi te quoq;pontushaberet,
Te fequerer conjux ; & me quoq; pontus haberet.
O utinam poffem populos reparare paternis
Artibus,atque animas formatæ infundere terræ!
Nunc genus in nobis reftat mortale duobus,
Sic vifum Superis; hominumq; exepla manemus.

dicta funt de Prometheo, Deucalionis patre.. Formata. Argillæ,in figuram hominis conformatæ.

Nos turba fumus. Duo animando. Vide que fupra tantùm, ex ingenti hominunfturba, reftamus. Poffedit. Haufit. Hæc quoque &c. Ne nunc quidem fatis tuta falus noAtra eft.

Hominum exempla. Ad quorum fimilitudine ceteri Fatis erepta. Exempta fingantur. A quibus oriri periculo, ab undis erepta. debent omnes alii. Proprie Si mihi fuperftes manfiffes.dicendu erat, exemplaria: Sine me. Me extin&to. exemplar enim eft id, ad Quo fola. Quomodo poffes cujus fimilitudinem aliud dolorifola refiftere? effingitur: exemplum, id Paternis artibus. Homi- quod nobis proponitur ut num corpora è luto fiatal fequamur, aut fugiamus. I X II.

Homines è lapidibus procreati..

Dixerat; & flebant: placuit cælefte precari Numen, & auxilium per facras quærere fortes. Nulla mora eft:adeunt pariter Cephifidas undas Et nondum liquidas,fed jam vada nota fecantes.

Sortes. Oracula. Namjalia ratione.

ductis fortibus plerumque Cephifidas undas. Pergunt edebantur. Sortes porrò,ad Huvium Cephifum. Is erant teffellæ quædam, feù fluit è radice Parnassi. tabella certis notis fignatæ, Vada nota.Ripas confuequæ ex urna educebanturtas. Suo fe alveo continen cafu Aliud genus oracu-tes. Propriè vadum dicitur lorum edebatur voce:aliud Auvii locus,in quo eft aqua

Inde ubi libatos irroravere liquores
Veftibus, & capiti: fle&tunt veftigia fanctæ
Ad delubra Dea; quorum faftigia turpi
Squalebant mufco, ftabantque fine ignibus aræ.
Ut templi tetigere gradus, procumbit uterque
Pronus humi,gelidoque pavens dedit ofcula faxo.
Atque ita: Si precibus, dixerunt, numina juftis
Victa remollefcunt; fi flectitur ira Deorum:
Dic,Themi, qua generis damnú reparabile noftri
Arte fit; & merfis fer opem, mitiffima, rebus.
Mota Dea eft; fortemque dedit:Difcedite templo
Et velate caput, cinctafque refolvite veftes,
Offaque poft tergum magnæ jactate parentis.
Obftupuere diu: rupitque filentia voce
Pyrrha prior, juffifque Deæ parere recufat:
Detque fibi veniam pavido rogat ore, pavetque
Ledere jactatis maternas offibus umbras.
Intereà repetunt cæcis obfcura latebris
Verba datæ fortis fecum, inter feque volutant.
Inde Promethides placidis Epimethida dictis
Mulcet : &, Aut fallax, ait,eft folertia nobis;
Aut pia funt, nullumque nefas oracula fuadent.

humilior, ita ut impunè ac facilè tranfmitti poffit. Pro toto fluvio, vel mari, fæpe accipitur.

Inde ubi, &c. Poftquam Cephifi aquas, ore leviter hauftas, infperfere veftibus, & capitibus.

Dea. Themidis. Atque ita.Ordo verborum eft: Atque ita dixerunt : Si precibus...

Remollefcunt. Mitigantur. placantur.

Merfis. Perditis. Sortem. Oraculum refponfum. Refolvite. Difcingite. Recufat, Impium enim habebatur mortuorum fepulchra violare. Vide quæ pofteà dicentur de mortuo

rum umbris: Lib.xiv.n.z.
Maternas umbras. Matris
manes, matris animam
Anima inftar umbræ, &
fumi, concipitur.

Pavet ladere. Timet ne
peccet contra pietatem ma-
tri mortue debitam, jactan-
do,& diffipando ejus offa.

Repetunt . Revolvunt.
Latebris. Ambagibus.
Secum.Tacita cogitatione.
Interfe. Alternis fermo-
nibus.

Promethides. Deucalion,
Promethei filius.
Epimethida Pyrrham,
Epimethei filiam.

Mulcet. Confolatur, &
confirmat.

Aut fallax,&c. Aut falsò

4

Magna parens terra eft: lapides in corpore terre
Offa reor dici: jacere hos poft terga jubemur.
Conjugis augurio quanquam Titania mota eft,
Spes tamen in dubio eft: adeò cæleftibus ambo
Diffidunt monitis; fed quid tentare nocebat?
Difcedunt,velantque caput,tunicafq; recingunt:
Et juflos lapides fua poft veftigia mittunt.

Saxa(quis hoc credat,nifi fit pro tefte vetuftas?)
Ponere duritiem cœpere, fuumque rigorem,
Mollirique mora, mollitaque ducere formanı.
Mox, ubi creverunt, naturaque mitior illis
Contigit; ut quædam, fic non manifefta, videri
Forma poteft hominis: fed uti de marmore capta
Non exacta fatis, rudibufque fimillima fignis.
Que tamen ex illis aliquo pars humida fucco,
Et terrena fuit; verfa eft in corporis ufum:
Quod folidum eft,flectiq; nequit,mutatur in offa:

interpretamur oraculum. diù fuiffeverfatos in errore.
Augurio. Divinatione: Mora. Senfim, paulatim:
interpretatione oraculi, temporis aliquo fpatio in-
acuta, & pia.
terje&o.

Titania. Pyrrha, neptis

Ducere formam. Novam Japeti, unius è Titanibus. formam accipere. Diffidunt. Non fatis cre- Natura mitior contigit. dunt. Nondum affentiun- Ubi faxa cœperunt molle

tur.

Difcedunt. E templo Themidis in campum. Velant caput. Pars erat religionis velare caput in

[ocr errors]

fcere induere humanos artus, qui funt alterius, & mitioris naturæ.

Ut quadam,&c.Etfi quædam in faxis apparet homi

facris, ne quid obiiceretur nis figura, tamen nondum oculis, quod avocare mentem, ac turbare poffet.

eft perfecta, & perfpicua: fed adhuc rudis & indigeTunicas recingunt. Zonas fta, qualis videtur in ftatuis veftium folvunt.Pertinebat marmoreis, inchoatis, & ad ritum facrorum,maxime imperfectis

fi vellent aliquo foluti effe Qua tamen.. E partibus metu, ac periculo liberari, faxorum, humidiores, & ut veftem difcingerent. glebæ ac cefpiti fimilio

Nifi fit &c.Nifi hoc veteres, in carnem mutatæ rum affirment monumenta funt: folidiores, in offa, Eft autem magna vetuftę fi- &c.

[ocr errors]

dei aufteritas, quia verifi- Corporis ufum Partes mile nó eft tot homines, ta-corporis tractabilis.

Quæ modò vena fuit,fub eodem nomine manfit:
Inque brevi fpatio, Superorum numine, faxa
Miffa viri manibus faciem traxere virorum ;
Et de femineo reparata eft femina jactu.
Inde genus durum fumus, experienfque laborum,
Et documenta damus, qua fimus origine nati.

Vena, Sunt in faxis vene Superorum numine. Nutu, quædam,five fulci: id quod voluntate.

maximè perfpicitur in Miffa &c. A Prometheo inarmore, ubi vena fæpe ni-lja&tata.

gra lapidem candidiffimum De jactu femineo. De pererrat. Venæ faxorum, faxis à femina conjeinquit, in corporum venas &is.

[ocr errors]

converfæ, idem nomen re- Documenta damus Otinuerunt. ftendimus.

X II I.

Apollo Pythonem ferpentem enecat: ludos
Pythios inftituit.

Cetera diverfis tellus animalia formis

Sponte fua peperit: poftquã vetus humor ab igne Percaluit folis; conumque, udæque paludes, Intumuere æftus fecundaque femina rerum Vivaci nutrita folo, ceù matris in alvo Creverunt, faciemque aliquam cepere morando. Sic, ubi deferuit madidos feptem fluus agros Nilus, & antiquo fua flumina reddidit alveo;

:

Cetera, &c. Homines inquit Vates ea femina quidem è faxis fuere pro-calore folis excitata,& anicreati: aliæ verò animantes mata, non aliter, atque in ex humo prodiere; poftqua matris utero, crevere. Sic limus è ftagnantibus aquis ranæ per eftatem ex humireli&us incaluit à fole, ce- do pulvere generantur,&c. pitque fermentefcere.

Intumuere. Inftar fermenti. Hic tumor ferè corruptionem notat.

[ocr errors]

Faciem. Figuram. Morando Paulatim : temporis progreffu. Septemfluus. Qui per fepVivaci. Vitali: apto ad vi-tem oftia in mare defluit. tam & animam ingeneran Nilus. Ægypti Aluvius, qui dam.Vulgo, vivax idem eft, eam certis anni menfibus ac longævus. Animalium tota inundat, ac feraci limo femina funt in ipfa terra, fecundat.Virg.IV.Georg.

« AnteriorContinua »