Imatges de pÓgina
PDF
EPUB

Ergo, ubi marmoreo Superi federe receffu:
Celfior ipfe loco, fceptroque innixus eburno,
Terrificam capitis concuffit terque, quaterque,
Cæfariem,cum qua terram,mare,fidera,movit.
Talibus inde modis ora indignantia folvit.

eundem obtinere inter cæ-{ Loco. In folio fublimis. teras celi ædes locum Sceptro innixus. Regum quem obtinet inter alias veterum fceptra, erant haRomæ domos vel fplendi- ftilia auro,vel ære, ornata : diffimas, palatium Augufti. nonnulla fpeciem pedorum Illi obiter adulatur. paftoralium præferebant,&

Receffu. Aula interiore; à fumma parte leviter erant marmore conftrata. curva, & repanda. Solvit. Aperuit.

Ipfe. Jupiter.

VIII.

Iupiter de hominum improbitate coram Superis

expoftulat.

Non ego pro mundi regno magis anxius illa
Tempeftate fui, qua centum quifque parabat
Iniicere anguipedum captivo brachia cœlo.
Nã,quanquã ferus hoftis erat: tamen illud ab uno
Corpore, & ex una pendebat origine bellum:
Nunc mihi,qua totum Nereus circufonat orbem,

Non ego,&c. Non fui ma- te, ab uno Gigantum popugis follicitus de gubernan-lo, in unum quafi corpus,& do mundo, & imperio meo confilium conveniente,mitutando, cum Gigantes cœ-hi bellum inferebatur. lum attentarunt,quàm nunc Origine. Progenie, gente: fum, cum tot video fcelera- vel crimine ab uno, videli tos mihi bellum inferre, cet ambitione ac fuperbia meas leges violare.

Gigantum.

Qua centum. Qua tempe. Nunc mihi &c. At nunc hoftate, quo tempore, unuf- mines univerfi fuis fceleriquifq; anguipedum (fic vo- bus mihi bellum indicunt; cat Gigantes,quibus draco- atq;adeò funt perdendi. Sic num pedes poeta dant) ten- ratum eft : Juro per Stygem. tabat iniicere centů manus Qua totum &c. Quacumcelo,illudq;invadere,acSu- que terra mari alluitur. Per peris captis vincula impo totum orbem.

nere. Centu brachia poetæ Nereus. Deus maris, Ofingulis Gigantibus, immò ceani & Thetidis filius. Pro quidam plura, largiuntur.mari accipitur Ab uno corpore. Ab una ge- Circumfonat

[ocr errors]
[ocr errors]

Circums

ftre

Perdendum eft mortale genus: per flumina juro
Infera, fub terras Stygio labentia luco.
Cun&ta priùs tentanda: fed immedicabile vuln
Enfe recidendum eft, ne pars fincera trahatur ;
Sunt mihi Semidei, funt ruftica numina Fauni
Et Nymphæ, Satyrique, & monticole Silvani:
Quos quoniam celi nondum dignamur honore,
Quas dedimus, certè terras habitare finamus.

Arepit Au&ibus: cingit.
Flumina infera. Stygem,
Cocytum, Acherontem.

Nymphe. Alie funt maris præfides;que Nereides;alię fontium; que Najades: aliæ

Hamadryades & Napææ:

Juro. Per Stygem, & flu- nemorum, que Dryades, vios inferorum., jurabant Superi.Lege Virg.l.v1.verfu alię montium,quę Orcades, 324. Vide hic Lib.II. nu.1. vocabantur. Luco Sigio. Per nemus facrum, Stygi vicinum.

Satyri. Dii Silvarum credebantur, itidem ut Fauni, Cunita prius, &c. Sane & Silvani. Pingebantur omnta prius experiri con- capite cornuto, nafo fimo, venit, quàm ad extrema re-caprinis pedibus, villofo media defcendatur: nihil corpore. S. Hieronymus in omittendum reor, ut homi- vita S. Pauli narrat, à S. nes ad bonam frugem revo- Antonio eundem Paulum, centur; ut fanentur: fed, fi eremi fan&tum incolam, nulla tot flagitiis, tam pe- invifente,confpe&tum fuiffe ftilenti plage fieri medici- Satyrum, qui fe homina poteft, hoc reftat unum, nem rationis compotem, & ut ulcus putridum ferro ab. veri Numinis cultorem fcindatur, ut improbi om- diceret.Idem refert S. Atha. nes deleantur, & quafi me- nafius in vita S.Antonii. bra vitiofa refecentur, ne Plutarchus Saty rum vivum probi, tanquam pars cor- Lucio Syllæ, Dyrrachio poris adhuc integra, & in- tranfeunti, oblatum teftacorrupta, trahantur in exi- tur, cujus rauca vox, & tium, exempli contage. abfona, hinnitum equi, aut Membra fana corrumpun- capri vocem, imitabatur. tur à putridis: nihil ęquè Dignamur celi honore.Non. perniciofum probis, atque du cenfemus dignos qui cę. improborum confuetudo.lu incolant. Heroes,ac SeSemidei. Semidei, erant midei, non admittebantur minores quidem & exiles in celum, nifi morte obita, Dii, ut Pan, Silvanus, &c. & multis rebus bene fortiHeroes, etiam Semidei,feù terq;geftis. Satyri & Fauni, Divi, appellabantur: quo- celo indigni cenfebantur. rum è parentibus alter vul- Quas dedimus, &c. Obiici go Deus, alter homo erat. poterat Jovi, vacuas fore

ter

An fatis, ò Superi, tutos fore creditis illos? Cum mihi,qui fulmen, qui vos habeoq;regoque, Struxerit infidias notus feritate Lycaon? Confremuere omnes, ftudiifque ardentibus ausu Talia depofcunt. Sic, cum manus impia fævit Sanguine Cefareo Romanum extinguere nomen; Attonitum tanto fubitæ terrore ruinæ

Humanum genus eft: totufque perhorruit orbis. Nec tibi grata minus pietas, Augufte, tuorum, Quàm fuit illa Jovi: qui poftquam voce, manuq; Murmura compreffit, tenuere filentia cuncti..

terras, deletis hominibus. Sanguine &c. Occifo Cę. Refpondet illas à Semideis fare imperium Romanum habitandas: fed eorum fe- evertere quafi, Cæfare curitati confulendum,fub- fublato, ftare non poffet.. latis improbis.

Habeo. Tanquam rem meam poffideo; quibus impero. Lycaon. Rex Arcadie in Græcia,

Aufum

Tuorum. Civium Romanorum, & procerum, qui percuffores Cefaris, acriter infectati funt. Adoptatusà Julio Cæfare fuerat Auguftus: atque adeò fe ultorem Aufum talia ejus necis palàm profeffus ftruere Jovi infidias. eft, & colle&o fuorú exerDepofcunt Ad necem. citu, bellum Bruto Caffioq; Ut plectatur petunt. indixit. Lege lib.XV. nu.17. Manus impia. Conjuratoru 18. Item Öden 2. libri Í. multitudo. Ampliùs fexa- Horatii. Hunc locum funt ginta de occidendo C.Julio qui explicent de cojuratio. Cæfare confpiraverant ne in ipfum Auguftu haud Caffio & Bruto præcipuis femel inita, ut refert in ejus ducibus conjurationis. Ab vita Svetonius. Non minore iis in Senatu tribus, & igitur cepifti voluptatem è viginti plagis interfectus eft Cæfar. Savit.Di&tum pro, Seviit: hoc eft crudeliter confpi- Lycaonem ulcifci,& perde

ravit.

[ocr errors]

tuorum pietate & cura capitis tui fervandi; quàm Jupiter è fuorum ftudiis,

re cupientium

I X.

[ocr errors]

Lycaon mutatus in lupum. Iupiter diluvio
perdere orbem ftatuit.

Subftitit ut clamor preffus gravitate regentis,

Subftitit, &c. Poftquam &toritate, ac majestate,

Atrepitus refedit, Jovisau- compreffus.

Jupiter hoc iterùm fermone filentia rupit.
Ille quidem penas (curam hanc dimittite) folvit;
Quod tamen admiffum, quæ fit vindicta,docebo.
Contigerat noftras infamia temporis aures:
Quam cupiens falfam, fummo delabor olympo,
Et Deus humana lustro sub imagine terras.
Longa mora eft,quantu noxe fit ubique repertum,
Enumerare: minor fuit ipfa infamia vero.
Mænala tranfieram latebris horrenda ferarum,
Et cum Cyllene gelidi pineta Lycei:
Arcados hinc fedes, & inhofpita tecta tyranni
Ingredior:traherent cum fera crepuscula noctem.
Signa dedi veniffe Deum, vulgufque precari
Ceperat: irridet primòpia vota Lycaon:
Mox ait, experiar,Deus hic, difcrimine aperto,

Hle quidem. Lycaon. Quod tamen &c. Dicam, narrabo, quid fceleris ille admiferit: & qua ratione illud vindicaverim. Admiffum. Crimen à Lycaone commissum. . Infamia temporis. Fama fcelerum,quibus etas ferrea indulgebat.

- Olympo. Olympus, mons altiffimus eft, in Grecia,ita ut celum videatur attingere,ac pro cœlo ipfo à poetis accipiatur.

[blocks in formation]

Pineta ·

confita.

Nemora pinis

mons

Lycei. Lyceus
Arcadia, Pani facer.
Arcados tyranni. Lycao-
nis, Arcadia regis.

Inhofpita. Hofpitibus
infefta & inimica,crudelia.
Traherent. Adducerent.
No&te adventante.

Crepufcula. Crepufculum dicitur illud tempus dubiæ inter diem no&temque lu

Et Deus... Et humana cis, paulò ante ortum folis, forma divinitatem meam aut paulò poft ejus occaoccultans. fum.Creperus,antiqua vox Luftro.Percurro:exploro. Latina, dubium & incerLonga mora eft. Longum tum fignificat.

fit enumerare, &c.

Noxa. Sceleris.

Minor c.Plura comperi

fcelera,quàm audieram, rei

Veniffe Deum. Me adeffe,

me Jovem effe, indicavi. Precari. Me precibus

colere.

veritas famam fuperavit. Experiar Manala. Mænalus, mons refciam.

Explorabo

& urbs Arcadię, in Gręcia. Difcrimine aperto. ManiNeutro effertur genere infefta experientia : certo

Bumero multitudinis.

Cyllene. Mons in Arcadia,

indicio.

Deus hic. Utrum ifte fit

An fit mortalis, nec erit dubitabile verum.
Nocte gravem fomno nec opina perdere morte
Me parat: hæc illi placet experientia veri.
Nec contentus eo, miffi de gente Molofla
Obfidis unius jugulum mucrone refolvit:
Atque ita femineces partim ferventibus artus
Mollit aquis, partim fubjecto torruit igni.
Quos fimul impofuit menfis, ego vindice flamma
In dominum, dignofque everti tecta Penates.
Territus ipfe fugit, nactufque filentia ruris
Exululat, fruftraque loqui conatur: ab ipfo
Colligit os rabiem: folitæque cupidine cædis
Utitur in pecudes,&nunc quoq;fanguine gaudet.
In villos abeunt veftes, in crura lacerti,

Fit lupus: & veteris fervat veftigia forma:
Canities eadem eft, eadem violentia vultus,
Iidem oculi lucent, eadem feritatis imago eft.
Occidit una domus: fed non domus una perire
Digna fuit: qua terra patet, fera regnat Erinnys.

[ocr errors]

verè Deus: an merus homo, turus, an ifta dignofcerem & mortalis.

[ocr errors]

fercula.

[ocr errors]

Nec erit c. Ita ut Everti c. Everti & nullus fit locus de veritate proturbavi te&ta in domidubitandi. num: dejeci Lycaonis doNec opina. Improvifa. mum, in ipfum Lycaonem, Nocturnas igitur Lycaonis & in ejus Penates, dignos infidias detexit Jupiter, & qui cum eo plecterentur, & elufit. obruerentur: dignos tali Moloffi funt domino. Hinc Muretus le. populi Epiri. Epirus pars git: In domino dignos everti Græciæ, Occidentem fpe- &c. Penates erant Dii do&ans, & Italiam. meftici, Suprà, nu.7.

Moloffa

Obfidis. Obfes vocatur,qui capitur inftar pignoris,ad firmandam pacem,ad fędus faciendum, &c.

Refolvit. Aperit. Obfidem jugulat.

Ab ipfo colligit os rabiem. Ab ipfo Lycaone, ab ejus mente furiofa, rabies in os, gulamque, eft derivata.

Veftigia. Notas, indicia, priftinæ, quam præferebat,

Semineces. Adhuc palpi-cum effet adhuc homo,

tantes, ac pene viventes.
Artus. Membra illius]

obfidis.

figuræ.

Una domus. Lycaonis.
Erinnys. Furia, tumultu,

Impofuit menfis. Mihi & cædibus, gaudens. Ab epulandos dedit: explora- Epis lis,contentio. De Furiis

plu

« AnteriorContinua »